tiểu luận lao động nhà báo

MỞ ĐẦU “Viết một bài báo cũng như nghệ sĩ vẽ một bức tranh, nhưng trước hết cân nhắc nó như một nhà báo, như một quan sát viên vô tư, có trách nhiệm báo cáo trung thực sự kiện.” (Leonard Ray Teel – Ron Taylor, Bước vào Nghề báo, NXB Trẻ, 1993). Xã hội ngày càng phát triển thì những nhu cầu tất yếu của con người về vấn đề nhằm nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần cũng phát triển theo, kèm theo đó chính là sự cập nhật nhanh chóng các nguồn tin qua các kênh thông tin, truyền thông. Một trong những kênh thông tin quan trọng nhất, đó chính là báo chí. Có thể khẳng định, báo chí ngoài chức năng cung cấp thông tin, truyền tải kịp thời những kiến thức bổ ích đến phục vụ quần chúng nhân dân, còn giúp công chúng mở rộng tầm nhìn, mở rộng hiểu biết tiến tới xây dựng một xã hội văn minh theo đúng nghĩa của nó; báo chí còn là công cụ đắc lực tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, của Nhà Nước; mang trong mình những tiềm năng có ý nghĩa to lớn góp phần định hướng xã hội, cải tạo xã hội, là sợ dây kết nối con người với con người. Để có được một tác phẩm báo chí mang đậm hơi thở cuộc sống, phản ánh đúng thực tế và tạo được dư luận xã hội tốt đến với độc giả đòi hỏi người phóng viên không chỉ năng động, tích cực đi sâu, đi sát mà còn phải quan sát thực tế tốt, có sự tổng hợp vấn đề, từ đó nghiên cứu, phân tích, có sự chắt lọc để phản ánh đúng sự việc, sự kiện của cuộc sống. Ngược lại, người làm báo không tự trau dồi kiến thức và có niềm đam mê thực sự thì sẽ không thể đáp ứng những yêu cầu khắt khe của nghề nghiệp. Các tác phẩm báo chí được ra đời, bám sát những biến động dù là nhỏ của xã hội để phản ánh tới nhân dân những mặt tích cực và tiêu cực của mỗi bước chuyển mình. Mỗi một sự kiện lớn được đăng trên các báo đều cho công chúng thấy được những góc nhìn đa diện khác nhau, từ đó nhận thức vấn đề dưới nhiều khía cạnh khác biệt. Cách nhìn sự việc của nhà báo ảnh hưởng phần nào đến tác phẩm báo chí mà nhà báo sáng tạo ra, cũng ảnh hưởng lớn đến nhận thức và đánh giá của công chúng, của dư luận đặt niềm tin vào báo chí. Chính vì thế, khi nhà báo tiếp cận vấn đề cần hết sức cẩn trọng để có thể truyền tải một quan điểm từ góc nhìn đa diện, đúng với bản chất vấn đề. Bài tiểu luận sau đây sẽ đi vào tìm hiểu một sự kiện lớn thông qua phân tích góc nhìn, cách tiếp cận của nhà báo thông qua các mặt của sự kiện để đưa vào tác phẩm báo chí. Do vấn đề nghiên cứu còn mới mẻ, thời gian chuẩn bị và tư liệu còn hạn chế nên không thể tránh khỏi sai sót, vấp váp. Rất mong nhận được sự góp ý và đánh giá từ phía các giảng viên để em có thể rút kinh nghiệm và hoàn thiện tốt đề tài lần sau.

Xã hội ngày càng phát triển thì những nhu cầu tất yếu của con người

về vấn đề nhằm nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần cũng phát triển theo, kèm theo đó chính là sự cập nhật nhanh chóng các nguồn tin qua các kênh thông tin, truyền thông Một trong những kênh thông tin quan trọng nhất, đó chính là báo chí Có thể khẳng định, báo chí ngoài chức năng cung cấp thông tin, truyền tải kịp thời những kiến thức bổ ích đến phục vụ quần chúng nhân dân, còn giúp công chúng mở rộng tầm nhìn, mở rộng hiểu biết tiến tới xây dựng một xã hội văn minh theo đúng nghĩa của nó; báo chí còn

là công cụ đắc lực tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, của Nhà Nước; mang trong mình những tiềm năng có ý nghĩa to lớn góp phần định hướng xã hội, cải tạo xã hội, là sợ dây kết nối con người với con người

Để có được một tác phẩm báo chí mang đậm hơi thở cuộc sống, phản ánh đúng thực tế và tạo được dư luận xã hội tốt đến với độc giả đòi hỏi người phóng viên không chỉ năng động, tích cực đi sâu, đi sát mà còn phải quan sát thực tế tốt, có sự tổng hợp vấn đề, từ đó nghiên cứu, phân tích, có

sự chắt lọc để phản ánh đúng sự việc, sự kiện của cuộc sống Ngược lại, người làm báo không tự trau dồi kiến thức và có niềm đam mê thực sự thì sẽ không thể đáp ứng những yêu cầu khắt khe của nghề nghiệp Các tác phẩm báo chí được ra đời, bám sát những biến động dù là nhỏ của xã hội để phản

ánh tới nhân dân những mặt tích cực và tiêu cực của mỗi bước chuyển mình Mỗi một sự kiện lớn được đăng trên các báo đều cho công chúng thấy được những góc nhìn đa diện khác nhau, từ đó nhận thức vấn đề dưới nhiều khía cạnh khác biệt Cách nhìn sự việc của nhà báo ảnh hưởng phần nào đến tác phẩm báo chí mà nhà báo sáng tạo ra, cũng ảnh hưởng lớn đến nhận thức và đánh giá của công chúng, của dư luận đặt niềm tin vào báo chí Chính vì thế, khi nhà báo tiếp cận vấn đề cần hết sức cẩn trọng để có thể truyền tải một quan điểm từ góc nhìn đa diện, đúng với bản chất vấn đề.

Bài tiểu luận sau đây sẽ đi vào tìm hiểu một sự kiện lớn thông qua phân tích góc nhìn, cách tiếp cận của nhà báo thông qua các mặt của sự kiện

để đưa vào tác phẩm báo chí Do vấn đề nghiên cứu còn mới mẻ, thời gian chuẩn bị và tư liệu còn hạn chế nên không thể tránh khỏi sai sót, vấp váp Rất mong nhận được sự góp ý và đánh giá từ phía các giảng viên để em có thể rút kinh nghiệm và hoàn thiện tốt đề tài lần sau

I Sự kiện: Nghị định 71 về xử phạt xe không chính chủ.

Các tác phẩm báo chí tiêu biểu:

Tác phẩm số 1:

Xe không chính chủ bị phạt tới 10 triệu đồng

Từ hôm nay, cảnh sát giao thông sẽ áp dụng mức phạt 6-10 triệu đồng với ôtô và một triệu đồng với xe máy không sang tên đổi chủ theo Nghị định 71 Quy định này khiến không ít người băn khoăn về tính khả thi.

Lực lượng CSGT sẽ kiểm tra và phạt nặng đối với các phương tiện không làm thủ tục sang

tên, đổi chủ Ảnh minh họa: Bá Đô

Trao đổi với VnExpress.net, đại tá Đào Vịnh Thắng, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông

(Công an Hà Nội) cho biết, ngay sau khi Nghị định 71 được ban hành, từ giữa tháng 10, Phòng CSGT đã tổ chức thông báo rộng rãi đến người dân, chủ phương tiện biết về sự thay đổi của các mức xử phạt đối với từng lỗi vi phạm "Trong những ngày đầu cảnh sát

sẽ nhắc nhở chủ phương tiện với các lỗi vi phạm mới được sửa đổi bổ sung, sau đó sẽ xử phạt theo đúng quy định", ông Thắng nói.

Theo đại tá Thắng, việc xử lý phương tiện không sang tên đổi chủ hiện nay là cần thiết nhằm quản lý phương tiện giao thông, tránh thất thu thuế cho nhà nước, góp phần giải quyết các vụ án hình sự, tai nạn giao thông nhanh chóng

Theo quy định, người dân sau khi mua, bán phương tiện trong vòng 30 ngày phải đến cơ quan đăng ký, làm thủ tục sang tên, chuyển quyền sở hữu Trường hợp phương tiện đã mua bán qua nhiều đời thì chủ phương tiện cuối cùng, đang sử dụng xe phải có trách nhiệm đến các cơ quan đăng ký làm thủ tục đăng ký lại, chuyển quyền sở hữu

"Đối với xe lưu thông trên đường, nếu CSGT kiểm tra, phát hiện không làm thủ tục sang tên đổi chủ, sẽ ra quyết định xử phạt người điều khiển, nhưng không tạm giữ phương tiện Còn với người đi xe của bạn bè, người thân đều phải chứng minh được chủ phương tiện là ai, như cần có sổ hộ khẩu, giấy chứng minh hoặc giấy khai sinh", đại tá Thắng nhấn mạnh

Trước quyết định xử phạt nặng với những phương tiện không sang tên đổi chủ, trên diễn đàn mạng, nhiều ý kiến ủng hộ, tuy nhiên không ít lo ngại quy định khó có thể thực thi Theo một số người dân, thủ tục sang tên đổi chủ xe hiện quá rườm rà, chi phí cao, mất nhiều thời gian đi lại Nhiều khi mua xe cũ qua nhiều đời chủ, không biết chủ sở hữu trước đó để làm thủ tục

Theo nghị định 71 được sửa đổi bổ sung, từ ngày 10/11, những người lái ôtô sẽ bị xử phạt10-15 triệu đồng nếu hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 50-80 mg/100 ml máu hoặc 0,25-0,4 mg/lít khí thở Trước đó với lỗi này, nghị định 34 chỉ đưa ra mức phạt 2-6 triệu đồng

Nghị định 71 sửa đổi bổ sung 19 điều của nghị định 34 Trong đó có 6 nhóm vi phạm được điều chỉnh mức phạt, trong đó có lỗi vi phạm theo nghị định 71 tăng gấp 6 lần so với nghị định 34 Cụ thể như người điều khiển xe đi ngược chiều trên đường cao tốc mức phạt 8-10 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy phép lái xe 30 ngày

Phạt tiền từ 25 triệu đồng đối với các trường hợp vi phạm không dừng xe hoặc chống đối người thi hành công vụ khi có hiệu lệnh, tăng số tiền phạt từ 4 lên tới 6 triệu đồng đối với người cổ vũ, kích động, đua xe trái phép mà cản trở hoặc chống người thi hành công vụ

Bá Đô – vnexpress.net

Trong pháp luật, chúng ta có những phạm vi điều chỉnh các mối quan hệ khác nhau do đó

có những ngành luật và những bộ phận điều chỉnh riêng lẻ Cụ thể như Luật Hình sự,Luật Hành chính, Luật Dân sự, Luật Giao thông đường bộ… Nghị định 71/2012/NĐ-CP

là Nghị định điều chỉnh giao thông đường bộ và phạm vi điều chỉnh liên quan đến Luậtgiao thông đường bộ

Luật sư Trần Đình Triển - Văn phòng Luật sư Vì Dân (Ảnh: kienthuc.net.vn)

Luật Giao thông đường bộ chỉ điều chỉnh mối quan hệ đó là chấp hành luật giao thôngtrên đường và các phương tiện lưu thông trên đường đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật.Việc mua bán xe không sang tên đổi chủ là một lĩnh vực hoàn toàn riêng biệt không liênquan gì đến việc chấp hành Luật giao thông đường bộ Nó thuộc phạm vi mua bán,chuyển nhượng, thế chấp, cầm cố, tặng cho là các quan hệ trong bộ Luật Dân sự"

LS Triển nói tiếp: "Bây giờ người đi xe trên đường miễn là họ có các giấy tờ như đã quyđịnh trong Luật Giao thông đường bộ và họ chấp hành giao thông có đúng theo Luật Giaothông quy định hay không thì phạm vi điều chỉnh của Nghị định 71/2012/NĐ-CP cũngchỉ được trong phạm vi đó thôi

Vì Nghị định 71/2012/NĐ-CP đã đi sang một mối quan hệ dân sự là việc sang tên đổi chủkhi mua bán xe nên đã va chạm vào rất nhiều mối quan hệ Vì vậy đã tạo nên một sự

Ở đây có lẽ khi những người xây dựng Nghị định có động cơ mục đích thì tốt nhưngkhông tính toán kỹ và thiếu đi một suy nghĩ khái quát về mối quan hệ chung trong luậtpháp Điều này dẫn đến phản cảm gây hoang mang trong dư luận làm ảnh hưởng uy tíncủa Chính phủ cũng như các cơ quan thuộc Chính phủ, gây nên sự khó khăn cho lựclượng CSGT khi thực hiện nhiệm vụ trên đường: Không xử lý thì không làm tròn tráchnhiệm mà xử lý thì dân kêu"

Lý giải về hiện tượng nhiều người không sang tên đổi chủ khi mua bán xe ở Việt Nam,theo LS Trần Đình Triển chỉ ra một số lý do: Thứ nhất là thu thuế khi chuyển nhượng cóđiểm không hợp lý vì khi ra cơ quan thuế, cơ quan này cứ nhìn vào xe mà định giá chiếc

xe có giá trị khác (thường là cao hơn) so với thỏa thuận mua bán dẫn đến việc người muaphải trả thuế cao hơn Đó là điều không thực tế

Thứ hai là thủ tục làm hồ sơ ở cơ quan thuế phải chờ đợi lâu Rồi sang cơ quan có thẩmquyền cấp lại giấy đăng ký thì thủ tục phiền toái dẫn đến việc người dân cảm thấy phiền

hà nên khi mua bán họ chỉ viết tay cho nhau Đây là tình trạng phổ biến

Thêm nữa là ý thức của người dân cũng chưa cao Khi mua một tài sản lớn như vậy, họkhông biết rằng nếu không sang tên đổi chủ, khi xảy ra tranh chấp thì có thể họ sẽ bị thiệt

vì xe máy, ô tô là những phương tiện phải đăng ký chủ sở hữu, không phải như những tàisản khác: tủ lạnh, máy giặt…", ông Triển nói

Theo LS Triển, thời gian tới đây, 1/1/2013, khi Nghị định về Quỹ bảo trì đường bộ cóhiệu lực, có quy định không hợp lý Đó là việc các phương tiện phải nộp phí như nhau.Theo ông Triển, nên đưa phí này vào trong giá bán xăng vì xe đi nhiều thì phải đóng quỹnhiều và khi đó sẽ mua xăng nhiều thì việc quỹ bảo trì đường bộ nằm trong giá xăng là

Còn về việc có phải mang giấy chứng nhận đã nộp phí khi đi đường hay không, ôngTriển cho rằng các cơ quan chức năng nên triển khai làm sao để người dân càng phảimang theo ít giấy tờ bao nhiêu thì càng tốt bấy nhiêu, tránh trường hợp bị mất rồi rất vất

vả mới đi làm lại được, chưa kể trong trường hợp bị hỏng…

Trả lời trên báo Pháp luật TP.HCM ngày 19/11, TS Lê Hồng Sơn, Cục trưởng Cục Kiểmtra văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp khẳng định: “Quy định xử phạt hành vikhông chuyển quyền sở hữu phương tiện tại Nghị định 71/2012 là không phù hợp”

"Nghị định 71 đã tạo điều kiện cho CSGT can thiệp quá sâu vào những lĩnh vực khôngphải trách nhiệm quản lý của mình Như thế là đang “ép” quan hệ dân sự, làm co lại sựphát triển của xã hội Người ta đi xe không chính chủ là việc bình thường Quản lý là điềucần thiết nhưng cũng vừa phải thôi Chứ quản lý quá sâu, đến mức phạt cả việc khôngsang tên đổi chủ là không chấp nhận được Còn việc giải quyết hậu quả do không sangtên đổi chủ, gây khó khăn cho việc xử lý thì đây là trách nhiệm của ngành công an", TS

Tuệ Minh

Tác phẩm số 3:

'Quy định về xe chính chủ sai luật, không khả thi'

Bà Lê Thị Nga, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư

pháp Quốc hội cho rằng, Nghị định 71 về xe

chính chủ còn sai luật và không khả thi, mức

phạt quá cao đã làm cho người dân phản ứng

cực đoan với chính sách của Nhà nước.

> Bắt chứng minh 'xe chính chủ' là vô lý

- Nhiều ý kiến cho rằng, quy định về xử

phạt hành vi không chuyển quyền sở hữu

phương tiện, nhất là Nghị định 71/CP đã

trái thẩm quyền hoặc vi hiến khi cản trở

quyền sở hữu tài sản của công dân Bà

nhận định như thế nào?

- Việc xử phạt chủ phương tiện (ôtô, xe máy ) không chuyển quyền sở hữu không phải

là vấn đề mới mà đã được quy định trong các nghị định xử phạt hành chính về giao thôngđường bộ như: Nghị định 15/2003, Nghị định 152/2005, Nghị định 146/2007, Nghị định 34/2010 và mới nhất là Nghị định 71/2012

Về hành vi vi phạm, đối tượng bị phạt, thẩm quyền xử phạt, Nghị định 71 không có gì thay đổi so với các nghị định cũ Thay đổi lớn nhất là tăng mức phạt ôtô từ 1 - 2 triệu đồng lên 6 - 10 triệu đồng, xe máy từ 50.000 - 100.000 đồng lên 800.000 đồng - 1,2 triệu đồng

- Vì sao một quy định được Chính phủ đưa ra từ năm 2003 mà nay lại bị dư luận phản ứng như vậy?

- Thông tin về kết quả cuộc họp giữa Bộ Tư pháp và Bộ Công an ngày 19/11 vừa qua vẫnkhẳng định, các quy định này là đúng pháp luật

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã đưa ra một quy trình khá chặt chẽ tại chương 5 để bảo đảm các nghị định có chất lượng tốt, thực sự là sản phẩm trí tuệ của tập thể Chính phủ Trong đó, khâu thẩm định của Bộ Tư pháp có thể coi là người gác cổng

Đại biểu Quốc hội Lê Thị

Nga Ảnh: Nguyễn Hưng.

của Chính phủ đối với việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật Tuy nhiên, phân tích kỹ về mặt pháp lý, có thể thấy Nghị định 71/CP đã không bảo đảm được yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về tính khả thi trong nội dung phạt hành chính hành vi không chuyển quyền sở hữu.

"Mức phạt quá cao đã làm cho nhiều người dân có phản ứng cực đoan với chính sách của

Nhà nước và người trực tiếp thực thi hoặc tìm cách chống đối, lách luật" Ảnh minh họa: Bá

Đô

- Vậy, Nghị định này không bảo đảm yêu cầu ở điểm nào?

- Thứ nhất, việc giao CSGT có thẩm quyền xử phạt là không đáp ứng được yêu cầu bảo đảm "sự phù hợp giữa quy định dự thảo với điều kiện thực hiện" Các nghị định trên đều giao CSGT có thẩm quyền xử phạt hành vi không chuyển quyền sở hữu phương tiện giao thông

Muốn phạt được thì trong hàng triệu trường hợp vi phạm giao thông, CSGT phải xác định

ai là người chủ đích thực của phương tiện chưa chuyển quyền Việc giao CSGT nhiệm vụ

"truy tìm" chủ xe thông qua việc giữ người điều khiển vi phạm vừa không đúng với chức năng là lực lượng tuần tra, kiểm soát nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông vừa không khả thi

Thứ hai, không thể yêu cầu công dân khi sử dụng phương tiện giao thông phải mang theogiấy tờ chứng minh việc mình mượn, thuê phương tiện đó vì không hợp pháp và không phù hợp với tập quán, văn hóa ứng xử của người Việt

Thứ ba, quyền sở hữu của chủ phương tiện giao thông có thể bị điều chỉnh bởi Luật Dân

sự và Luật Hành chính Dưới góc độ dân sự, nghĩa vụ chứng minh thuộc về đương sự và

sự kiện pháp lý xuất hiện nghĩa vụ chứng minh là khi có tranh chấp quyền sở hữu Còn dưới góc độ hành chính, nếu xử phạt hành chính vì lý do không chuyển quyền thì nghĩa

vụ chứng minh thuộc người có thẩm quyền xử phạt

Như vậy, việc bắt công dân chứng minh chiếc xe đang đi là mượn hay mua nhưng chưa làm thủ tục vào thời điểm họ vi phạm luật về giao thông nhằm làm căn cứ xử phạt vi phạm hành chính là không đúng pháp luật

- Bà nhìn nhận thế nào về mức phạt xe không “chính chủ” theo Nghị định 71/CP?

- Số tiền 1,2 triệu đồng một xe máy, đối với người khá giả là không lớn nhưng đối với người nghèo, người dân nông thôn, sinh viên là không nhỏ; còn 10 triệu đồng một ôtô thì kể cả người khá giả cũng là vấn đề Mức phạt quá cao làm cho nhiều người dân có phản ứng cực đoan với chính sách của Nhà nước và người trực tiếp thực thi hoặc tìm cáchlách luật, trong đó không loại trừ việc chung chi cho CSGT

Bà Lê Thị Nga cho rằng, phương án do một vài chuyên gia của Bộ Tư pháp và Bộ Công

an đưa ra là tạm hoãn thi hành việc xử phạt chủ phương tiện giao thông không chuyển quyền sở hữu là giải pháp “hoãn binh” chứ không phải là sự thừa nhận tính thiếu khả thi của Nghị định 71/CP

"Chính phủ cần sớm xem lại Nghị định 71/CP Ủy ban Pháp luật, Ủy ban Quốc phòng

và An ninh của Quốc hội nên phối hợp giám sát và tổ chức một phiên giải trình về việc tuân thủ các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong việc ban hành nghị định trên", bà Nga kiến nghị

Theo Người Lao động

Tác phẩm số 4:

Xe chính chủ: 'Hoãn binh' không phải giải pháp

Phó Chủ nhiệm UB Tư pháp của Quốc hội cho rằng hoãn thi hành phạt xe không chính chủ không phải cách để thừa nhận tính thiếu khả thi.

Việc xử phạt chủ phương tiện (ô tô, xe máy ) không chuyển quyền sởhữu không phải là vấn đề mới mà đã đã được quy định trong nhiều Nghịđịnh xử phạt hành chính về giao thông đường bộ

Về hành vi vi phạm, đối tượng bị phạt, thẩm quyền xử phạt, NĐ

71không có gì thay đổi so với quy định cũ Thay đổi lớn nhất và đặc biệtlà so với NĐ năm 2003 là tăng mức phạt (ô tô mức từ 1 - 2 triệu đồng lêntừ 6 - 10 triệu đồng, xe máy mức từ 50 - 100 ngàn đồng lên từ

800 ngàn -1.200 ngàn đồng)

Vì sao, một quy định được Chính phủ đưa ra từ năm 2003 mà nay lại bị

dư luận phản ứng dữ dội đến như vậy?

Từ năm 2003 đến nay, chúng ta xử phạt rất ít chủ phương tiện vi

phạm,và hầu như cũng chưa tổ chức tuyên truyền sâu rộng về quy định này nênngười dân không nắm được Bằng chứng là: quá nhiều người dân tưởng đâylà quy định mới của Chính phủ và suy ra đó là sản phẩm mới của Bộ trưởngGiao thông!

Một quy định có tuổi đời gần 10 năm mà nhiều người dân không

biết,trách nhiệm này trước hết thuộc về các cơ quan thực thi pháp luật.Đặc biệt, tính khả thi của việc giao thẩm quyền cho ai xử phạt,phương pháp phát hiện vi phạm và mức phạt là những vấn đề cần được

phântích kỹ về mặt pháp lý

Biến quyền thành nghĩa vụ

Các Nghị định trên đều giao cho CSGT có thẩm quyền xử phạt hành vikhông chuyển quyền Muốn phạt được thì trong hàng triệu trường hợp viphạm giao thông mỗi ngày, CSGT phải tìm được ai là người chủ đích thựccủa phương tiện chưa chuyển quyền

Việc giao cho CSGT nhiệm vụ "truy tìm" chủ xe thông qua việc

giữngười điều khiển vi phạm vừa không đúng với chức năng của CSGT

là lựclượng tuần tra, kiểm soát nhằm đảm bảo trật tự an toàn giao thông (chứkhông phải công cụ để thi hành việc trừng phạt chủ sở hữu nhằm mục đíchrăn đe, thúc đẩy việc nộp thuế, lệ phí trước bạ và làm thủ tục chuyểnquyền) vừa không thể khả thi

Cứ cho rằng trong khi Quốc hội chưa cho phép thành lập lực lượng Điềutra thuế, Cảnh sát thuế như một số ý kiến đề nghị thì Chính phủ cóquyền giao việc thuộc chức năng của ngành thuế cho CSGT, nhưng

do Bộluật dân sự quy định việc mượn, thuê tài sản không bắt buộc phảilậpthành văn bản, chứng thực Vì vậy, không thể yêu cầu công dân khi sửdụng phương tiện phải mang theo giấy tờ chứng minh việc mình mượn, thuê

Đây là một việc làm không thể vì vừa không hợp pháp vừa không phù hợpvới thực tế tập quán, với văn hóa ứng xử của người Việt Nam

Chẳng lẽcả nhà đi chung một chiếc xe máy của bố, lại phải làm sẵn cho mỗi đứacon một cái giấy mượn xe rồi lên xã chứng thực để chứng minh với CSGTkhi vi phạm; cần mượn xe hàng xóm đi một lúc có việc gấp, lại phải ngồilại với nhau viết giấy mượn và đi chứng thực?

Nếu các giấy mượn này không chứng thực thì không có ý nghĩa

chứngminh, nhưng nếu yêu cầu phải chứng thực thì trái quy định tại các Điều401, 480, 512 Bộ luật dân sự theo đó các loại hợp đồng này

không buộc phải lập thành văn bản có chứng thực.

Hơn ai hết, người thẩm định thừa hiểu rằng: quy phạm do Chính phủ banhành không được phép khi thực hiện lại trái Luật của Quốc hội Bên

cạnhđó, dễ nhận thấy sự bất khả thi về nghĩa vụ chứng minh.

Quyền sở hữu của chủ phương tiện, có thể bị điều chỉnh bởi luật dânsự

và luật hành chính Dưới góc độ dân sự, nghĩa vụ chứng minh thuộc

về đương sự và sự kiện pháp lý xuất hiện nghĩa vụ chứng minh là khi

có tranh chấp quyền sở hữu

Dưới góc độ hành chính, nếu xử phạt hành chính vì lí do không chuyển

quyền thì nghĩa vụ chứng minh thuộc người có thẩm quyền xử phạt.Đây một nguyên tắc bắt buộc trong xử lý vi phạm hành chính đã

đượcchứng minh tính hợp lý trong thực tiễn và được luật hóa tại Luật

xử lývi phạm hành chính

Về mặt pháp lý, tổ chức, cá nhân có quyền thì có thể họ dùng quyềncủa mình hoặc không, và kể cả trường hợp họ không dùng quyền thì để cócăn cứ xử phạt, nghĩa vụ chứng minh vẫn thuộc về người có thẩm quyền xửphạt

"Hoãn binh" việc xử phạt xe không chính chủ cũng không phải giải pháp Ảnh minh

họa

Như vậy, pháp luật hiện hành không cho phép CSGT biến "quyền" của người điều khiển phương tiện thành "nghĩa vụ" bắt buộc của họ.

Bắt công dân chứng minh chiếc xe đang đi là xe mượn hay xe mua nhưngchưa làm thủ tục vào thời điểm nhân lúc họ vi phạm luật lệ về giao thôngnhằm làm căn cứ xử phạt vi phạm hành chính là không đúngpháp luật

Để đảm bảo giữ được trật tự an toàn giao thông, chống tai nạn, ùn tắchiện nay, CSGT đã quá vất vả Bằng cách nào để họ vừa đảm bảo hoànthành tốt nhiệm vụ chính, vừa hoàn thành được trách nhiệm chứng minhtrên?

Rõ ràng quy định của Nghị định đã không thỏa mãn được yêu cầu "sự phù hợp giữa quy định của dự thảo với điều kiện đảm bảo thực hiện".

Hoãn binh?

Hơn nữa, nghị định không đáp ứng yêu cầu "sự phù hợp giữa quy

địnhcủa văn bản với yêu cầu của thực tế, trình độ phát triển của xã hội"

Không ai phản đối việc xử phạt hành chính chủ phương tiện không làmthủ tục chuyển quyền, nhưng người làm chính sách hơn ai hết phải hiểurằng: các quy định đưa ra phải phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội vàcả tập quán, văn hóa, thực trạng về ý thức của người dân thì mớikhảthi

Chúng ta phải nhìn thẳng vào một sự thật là: Trong hàng chục năm qua,mặc dầu pháp luật đã có quy định, nhưng thực tế quản lý tài sản củacông dân nói chung, quản lý nhà, đất, phương tiện giao thông nói riêngcủa chúng ta không tốt

Trước khi trách người dân tại sao lách luật, tại sao trốn thuế, lệphí trước bạ, chúng ta phải tự hỏi tại sao họ lại làm như thế và có thểlàm được như thế?

Quy định pháp luật chưa phù hợp thực tiễn, sự thực thi pháp luật

chưanghiêm trong một thời gian dài đã tác động vào ý thức của cả người dâncũng như cán bộ thực thi, tạo thành một tập quán, thói quen tuy khôngtốt nhưng đã trở thành khá phổ biến

Để thay đổi một hành vi đãtrở thành thói quen phổ biến của cộng đồng, để xử lý một tồn tại mangtính lịch sử mà thời gian từ khi ký Nghị định đến khi có hiệu lực là 51ngày, chưa tổ chức tuyên truyền sâu rộng, vậy mà chúng ta lại dùng lựclượng CSGT (hiện là lực lượng vũ

trang) tổ chức thực hiện đồng loạt,liệu chúng ta có thể thực hiện thành công?

Về mức phạt, thử so sánh mức phạt từ NĐ 15 năm 2003 cho đến NĐ 71tăng bao nhiêu lần? Số tiền hơn triệu đồng phạt/xe máy đối với ngườinghèo, với người dân nông thôn, các em sinh viên là tài sản

không nhỏ;10 triệu đồng/ ô tô thì kể cả người có điều kiện cũng là cả một vấn đề

Mức phạt này có phù hợp với thu nhập và mức sống trung bình của ngườidân, nhất là trong điều kiện khó khăn hiện nay không thì cả Bộ tàichính khi được xin ý kiến và Bộ tư pháp khi thẩm định phải có câu trảlời trước khi Nghị định được thông qua

Mức phạt quá cao đã làm cho nhiều người dân hoặc là có phản ứng cựcđoan với chính sách của Nhà nước, hoặc với người trực tiếp thực thi,hoặc là loay hoay tìm cách lách luật (trong đó không loại trừ việc chungchi cho CSGT tiêu cực)

Điều trần tại QH?

Từ góc độ pháp lý, có thể khẳng định rằng: Việc xử phạt chủ

phương tiện không chuyển quyền sở hữu quy định tại các nghị định về

xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, nhất là Nghị định 71 là không đảm bảo quy định của điều 63, điều 36 Luật ban hànhvăn bản quy phạm pháp luật về tính khả thi

Phương án mà một vài chuyên gia của Bộ Tư pháp, Bộ Công an đưa ra làtạm hoãn thi hành nội dung này chỉ là giải pháp "hoãn binh" Đó khôngphải là sự thừa nhận tính thiếu khả thi của các Nghị định về nội dungnày, càng không phải là giải pháp để khắc phục sự thiếu khả thi này

Chính phủ cần sớm xem lại Nghị định này Ủy ban pháp luật, Ủy

Quốcphòng và An ninh của Quốc hội nên phối hợp giám sát và tổ chức một phiênđiều trần về việc tuân thủ các quy định của Luật ban hành văn bản quyphạm pháp luật trong việc ban hành các Nghị định trên

ĐBQH Lê Thị Nga - Phó Chủ nhiệm Ủy ban tư pháp của Quốc hội

Tác phẩm số 5:

Bài học “xe chính chủ”

Câu chuyện phạt người sử dụng xe không chính chủ có thể tạm khép lại sau khi lãnh đạo Văn phòng Chính phủ thông báo việc Chính phủ yêu cầu các cơ quan liên quan tạm dừng áp dụng quy định xử phạt, chờ thông tư hướng dẫn.

Đúng là việc sang tên đổi chủ mỗi khi phương tiện đi lại được người này chuyển nhượng cho người kia đã được luật đòi hỏi từ lâu, như một nghĩa vụ của các bên liên quan, đặc biệt là của người nhận chuyển nhượng Cũng có thể đã có sự hiểu nhầm, hiểu sai về bản chất, ý nghĩa của quy định xử phạt, dẫn đến cách ứng xử không thích hợp xuất hiện ở các

vị trí chuyên môn trong quá trình tác nghiệp khiến xã hội, người dân bức xúc

Xe trong tình trạng không chính chủ ở Việt Nam rất nhiều Không ít trong số đó thậm chíkhông thể “chính chủ hóa” được nữa theo cách bình thường, nghĩa là theo thủ tục do pháp luật quy định, bởi sau nhiều lần sang nhượng, người ta chẳng còn biết chủ đứng tên trên sổ đăng bộ chính thức là ai, ở đâu

Tình trạng này khiến nhà chức trách bị đặt trước 2 bài toán hóc búa: Thứ nhất, phải làm thế nào truy thu thuế trước bạ chưa nộp sau những lần chuyển nhượng mà chưa sang tên Thứ hai, làm thế nào xác định người phải chịu trách nhiệm trong trường hợp người sử dụng xe không phải chính chủ thực hiện hành vi vi phạm pháp luật

Thực ra, bài toán thứ hai khó giải phần lớn vì chính nhà chức trách tự tạo ra khó khăn chomình, từ việc đặt ra quy định truy tầm cho bằng được tung tích chủ sở hữu có đăng ký, đểbuộc người này chịu trách nhiệm mỗi khi chiếc xe do người này đứng tên có liên quan đến một vụ phạm pháp

Ở các nước, người ta quy trách nhiệm cho chủ xe có tên đăng ký, bởi hệ thống quản lý chặt chẽ cho phép thực hiện việc truy tầm đến nơi đến chốn mà không mất quá nhiều công sức, thời gian, chi phí Còn ở nước ta, trong điều kiện việc truy tầm khó khăn mà không thể khắc phục trong ngày một ngày hai thì tốt nhất là sửa luật để cho phép quy trách nhiệm chính cho người trực tiếp sử dụng, quản lý phương tiện

Bởi điều quan trọng nhất đối với người bị thiệt hại, cả đối với nhà chức trách và xã hội, khi xảy ra một vụ phạm pháp là phải xác định cho được người phải chịu trách nhiệm, theo lẽ phải, chứ không phải xác định cho được ai là chủ phương tiện được sử dụng trong

vụ phạm pháp

Riêng bài toán thứ nhất khó có thể do nhiều nguyên nhân Nhưng có một nguyên nhân

mà cả nhà quản lý cũng thừa nhận, là thủ tục sang tên rườm rà, phức tạp và mức thu phí trước bạ cao khiến người ta ngán ngại Việc khắc phục khó khăn ấy nằm trong tầm tay của nhà chức trách, cũng bằng cách sửa luật

Không thể phủ nhận là không ở đâu, trừ ở Việt Nam, sử dụng xe đã được chuyển nhượng

mà không sang tên đổi chủ lại bị coi là một hành vi vi phạm trong lĩnh vực quản lý giao thông công cộng Bản thân việc thiếu vắng tiền lệ, kinh nghiệm của thế giới có thể không ngăn cản người ta lựa chọn cái mới

Có điều, trước khi làm việc đó, cần cân nhắc thận trọng về tính hợp lý và khả thi, nhất là khả năng của cuộc sống đáp ứng những đòi hỏi của nó Yêu cầu này càng đặc biệt quan trọng khi cái được lựa chọn là một giải pháp mang ý nghĩa chính sách, luật pháp bởi trong trường hợp này, tác động của sự lựa chọn về mặt xã hội, kinh tế thường sẽ rất to lớn

Có thể coi câu chuyện xe không chính chủ vừa qua là bài học về quan hệ giữa luật và cuộc sống.

Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Điện

VnExpress - 1 tháng trước 113 lượt xem

Phương tiện giao thông phải do chính chủ đang sở hữu đứng tên là đúng, nhà nước dễ quản lý, người dân được bảo vệ tài sản Nhưng bắt buộc người sử dụng là chủ đăng ký thì cần xem lại, độc giả Lê Vĩnh Thịnh nêu ý kiến.

Quyền sở hữu: để giúp nhà nước dễ quản lý Nên là một cá thể duy

nhất Người sở hữu hiện tại phải là người đang đứng tên trong giấy đăng ký

Quyền sử dụng: thì không thể yêu cầu chỉ duy nhất người sở hữu mới

được phép sử dụng phương tiện, mà phải có cơ chế để nhiều người sử dụng vì thực tế xã hội đang diễn ra như vậy Nếu duy y chí, áp dụng cứng nhắc sẽ làm dân đến bất an, phản ứng như nhiều phương tiện đăng tải trong 2 ngày qua

Có thể nói Nghị định 71 là một qui định đúng đắn Việc này tạo nhiều thuận lợi trong sinh hoạt, quản lý, góp phần thể hiện tinh thần sống và làm việc theo pháp luật:

Lợi cho dân

Quyền lợi được đảm bảo trong những trường hợp xe bị mất, thất lạc Cơquan quản lý sẽ dễ dàng nhận diện được chính chủ và trao trả sẽ lại cho người chủ Còn gì sung sướng hơn nếu vào một ngày đẹp trời được bên công an thông báo đến nhận lại chiếc se mình bị mất những tháng trước!

Hoặc khi có những tranh chấp xảy ra như: bị mất hay bị lột đồ tại các điểm giữ xe khi ra tranh chấp mà xe của mình do người khác đứng tên, còn gì khổ hơn khi người đứng tên đó giờ không liên lạc được hay đã chết! Dĩ nhiên phần thiệt sẽ nghiên về người sở hữu vì không chứng minh được tài sản của mình

Cần nói thêm, hiện nay có nhiều bãi giữ xe chui, tư nhân ở những địa điểm lớn như khách sạn, bệnh viện, người giữ xe chủ động lấy cắp