Phần Nội DungI. Các phương pháp nghiên cứu tư liệu, quan sát, phỏng vấn trong việc thực hiện chủ đề tác phẩm báo chí. 1.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu 1.1.1 Khái niệm: Thông thường phóng viên không có nhiều thời gian. Khi có có hỏa hoạn hay một tai nan bất ngờ nào đó xảy ra, phóng viên phải lập tức có mặt ở hiện trường, không kịp chuẩn bị thông tin cơ bản cần thiết. Ngoại trừ những bài viết về sự kiện mang tính cấp bách, điểm tham khảo đầu tiên của người phóng viên trên đó là nghiên cứu tư liệu. Nghiên cứu tư liệu còn là việc thu thập, phân tích, xem xét các thông tin trong văn bản để rút ra những thông tin, tư liệu cần thiết cho hoạt động sáng tạo tác phẩm. Phương pháp nghiên cứu văn bản không chỉ đơn thuần là việc sao chép, trích dẫn mà là một thao tác trí tuệ. Và còn có thể nghiên cứu qua internet để tìm kiếm những thông tin minh đang cần.1.1.2 Đặc điểm Trong hoạt động thu thập tư liệu, nghiên cứu văn bản thường là cơ sở đầu tiên để phóng viên tiến hành các phương pháp khác.Thông tin rút ra từ tại liệu văn bản giấy trắng mực đen thường ít thiên vị và có độ tin cậy cao.Các loại văn bản quản lý hành chính nhà nước có tính chất chuẩn mực (tương đối) vì đã được những cá nhân, hoặc tổ chức có thẩm quyền phê duyệt. Các loại báo cáo, sơ kết, tổng kết…ít nhiều cũng được các cá nhân, đơn vị, cơ quan có trách nhiệm soạn thảo và kiểm tra..Thông tin rút ra từ sách báo có nhiều tác dụng trong việc đào sâu, mở rộng thông tin, làm bài báo sâu sắc và thuyết phục bạn đọc hơn.Tuy nhiên, thông tin từ văn bản thường chỉ có vai trò là điểm tựa đầu tiên chứ không phải là tư liệu duy nhất cho một bài báo. Không nên lạm
Trang 1Phần Mở Đầu
Thu thập thông tin tư liệu là hoạt động nghề nghiệp, là thói quen diễn
ra thường xuyên, liêm tục của phóng viên Không chỉ phục vụ cho việcsáng tạo ra một tác phẩm đã dự định chủ đề, mà trong cuộc sống hằngngày, bất cứ nơi đâu gặp mỗi người, mỗi cảnh, mỗi việc…phóng viên đều
có thể thực hiện hoạt động thu thập, tìm kiếm thông tin Mỗi phóng viêngiống như “túi cẩm nang”, như “cần ăng-ten” để chứa đựng, thu hút mọi tintức, tín hiệu vô cùng phong phú, muôn sắc màu của cuộc sống xã hội
Đối với một tác phẩm báo chí cụ thể, mỗi giai đoạn hình thành nêntác phẩm giữ một vai trò riêng nhưng chúng có tác động, ảnh hưởng, gắn
bó chặt chẽ với nhau Trong đó, giai đoạn thu thập thông tin, tư liệu có một
vị trí quan trọng Phóng viên có thể tìm được một chủ đề hay, có năng lựcngôn từ, nhưng nếu thiếu hàm lượng thông tin hoặc chất lượng thông tinkhông tốt thì tác phẩm khó được bạn đọc quan tâm
Các phóng viên có thể thu thập thông tin theo cách lấy tư liệu trựctiếp hoặc gián tiếp Tư liệu trực tiếp là phóng viên thu thập thông tin qua sựtiếp xuc trực tiếp với các sự kiện, con người không qua khâu trung gian Tưliệu trực tiếp là tư liệu “mắt thấy, tai nghe” Tư liệu trực tiếp thường phongphú và sinh động, hấp dẫn vì nó đem đến cho đọc giả hơi thở sống động vàbầu không khí tươi nguyên của sự kiện Còn tư liệu gián tiếp là loại tư liệuphóng viên thu thập, tìm hiểu được thông qua một trung gian (người kháchoặc vật khác) Tư liệu gián tiếp có thể là những tư liệu phóng viên hỏiđược qua các nhân chứng về một sự kiện nào đó Tư liệu gián tiếp còn làcác thông tin tìm hiểu được qua sách, báo, internet Hoặc có thể là các vănbản báo cáo, các quyết sách của chính phủ và nhà nước, các con số thống
kê cuẩ của các cơ quan, đơn vị Những tư liệu văn bản dạng này thườngmang lại cho tác phẩm báo chí những căn cứ, cứ liệu có tính chất pháp lý,tạo sự tin cậy và thuyết phục bạn đọc
Trang 2Thông thường trong phương pháp thu thập thông tin có mấy phươngpháp phổ biến sau đó là: Nghiên cứu văn bản, Quan sát và phỏng vấn Mỗiphương pháp đều có thế mạnh và hạn chế khác nhau Trong quá trình thuthập, khai thác tư liệu, phỏng vấn cần kết hợp và vận dụng các phươngpháp một cách linh hoạt, hợp lý để đảm bảo cho tự liệu chính xác, kháchquan và sinh động
Trang 3Thông thường phóng viên không có nhiều thời gian Khi có có hỏa
hoạn hay một tai nan bất ngờ nào đó xảy ra, phóng viên phải lập tức có mặt
ở hiện trường, không kịp chuẩn bị thông tin cơ bản cần thiết Ngoại trừnhững bài viết về sự kiện mang tính cấp bách, điểm tham khảo đầu tiên củangười phóng viên trên đó là nghiên cứu tư liệu
Nghiên cứu tư liệu còn là việc thu thập, phân tích, xem xét các thông
tin trong văn bản để rút ra những thông tin, tư liệu cần thiết cho hoạt độngsáng tạo tác phẩm Phương pháp nghiên cứu văn bản không chỉ đơn thuần
là việc sao chép, trích dẫn mà là một thao tác trí tuệ Và còn có thể nghiên
cứu qua internet để tìm kiếm những thông tin minh đang cần
1.1.2 Đặc điểm
Trong hoạt động thu thập tư liệu, nghiên cứu văn bản thường là cơ
sở đầu tiên để phóng viên tiến hành các phương pháp khác
Thông tin rút ra từ tại liệu văn bản giấy trắng mực đen thường ítthiên vị và có độ tin cậy cao
Các loại văn bản quản lý hành chính nhà nước có tính chất chuẩnmực (tương đối) vì đã được những cá nhân, hoặc tổ chức có thẩm quyềnphê duyệt Các loại báo cáo, sơ kết, tổng kết…ít nhiều cũng được các cánhân, đơn vị, cơ quan có trách nhiệm soạn thảo và kiểm tra
Thông tin rút ra từ sách báo có nhiều tác dụng trong việc đào sâu, mởrộng thông tin, làm bài báo sâu sắc và thuyết phục bạn đọc hơn
Tuy nhiên, thông tin từ văn bản thường chỉ có vai trò là điểm tựa đầutiên chứ không phải là tư liệu duy nhất cho một bài báo Không nên lạm
Trang 4dụng việc nghiên cứu văn bản để sao chép, xào xáo các thông tin, tư liệulàm thành các tác phẩm báo chí.
Tư liệu văn bản thường được phổ biến khá rộng rãi, vì vậy nếu khaithác từ những nguồn tư liệu văn bản thì tính độc quyền trong thông tin sẽ ít Các phóng viên cũng có thể khai thác thông tin trên internet, vớicông cụ tìm kiếm tiện lợi, phóng viên cũng dễ dàng tìm được , một văn bảntheo ý muốn Chúng ta cũng có thể thu thập thông tin qua internet, nó chính
là nguồn thông tin khổng lồ Là nguồn thông tin cực kỳ phong phú, đadạng Nó còn là phương tiện truyền thông hiện đại, nó là nguồn thông tintuyệt vời cho phóng viên
1.1.3 Những chú ý khi khai thác tư liệu
Cần xác định giá trị pháp lý của văn bản (văn bản thuộc loại nào:luật, báo cáo, tổng kết, thư cá nhân…)
Xác định xem văn bản đó có phải là bản gốc hay bản sao Phóng viêncần xem xét văn bản với thói quen của nhà điều tra Nếu văn bản dùng làmcăn cứ, chứng cứ trong những sự việc quan trọng thì nhất thiết phải có hoặccần phải đối chiếu với văn bản gốc để đảm bảo tính chính xác cao
Chú ý thời gian ra đời của văn bản
Nên có thái độ nghi ngờ trong khai thác tư liệu văn bản
Cẩn trọng với các tài liệu bí mật của Nhà nước (tài liệu bí mật Nhànước là những tài liệu, thông tin có nội dung quan trọng thuộc lĩnh vựcchính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, khoa học… các lĩnh vực khác mànhà nước không công bố hoặc chưa công bố)
Cũng cận thận khi sử dụng các loại tài liệu mà mình chưa quen Một số tàiliệu phát hành có nội dung mang thành kiến do mục tiêu, lợi ích cá nhâncủa đơn vị đó
Và khi khai thác thông tin trên internet các phóng viên cần xác định được
độ tin cậy của những thông tin thu thập được Các phóng viên khi sử dụngmột bài viết nào trên website hay nhớ kiểm tra nguồn thông tin Và thông
Trang 5tin trên internet bất kể người nào cũng có quyền truy cập nên thông tin khaithác được sẽ ít có tính độc quyền.
1.2 Phương pháp quan sát
1.2.1 Khái niệm và đặc điểm
*Quan sát: Là khả năng cảm thụ hiện thực của con người nhờ vào
các cơ quan cảm giác chủ yếu như thị giác và thính giác thông qua sự tiếpxúc nghe nhìn
*Đối tượng quan sát: có thể tổng hợp thành các dạng cơ bản như
quan sát quang cảnh, hiện trạng, quan sát con người, quan sát đồ vật…
1.2.2 Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp quan sát
*Ưu điểm:
Trong hoạt động sáng tạo tác phẩm báo chí, quan sát được coi là mộtphương pháp không thể thiếu để thu thập những tư liệu nóng hổi, sốngđộng cho bài viết
Tiến hành các hoạt động quan sát, phóng viên phải tiếp cận trực tiếpvới hiện thực Hình thức tiếp cận này thường để lại cảm xúc ấn tượng vềcon người, sự kiện mà họ đã quan sát, tiếp xúc
Trong quá trình giao tiếp, quan sát những biểu hiện tâm lý của đốitượng sẽ giúp phóng viên điều chỉnh nhịp độ cuộc giao tiếp và đánh giámức độ tin cậy của thông tin
*Nhược điểm:
Hoạt động quan sát chịu ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan Hiệnthực cuộc sống qua quan sát của phóng viên luôn gắn liền với sự nhìn nhận,xem xét và trạng thái tâm lý của bản thân họ
Hoạt động quan sát bị giới hạn mới thời gian, không gian Mặc dù cóthể có các phương tiện kỹ thuật trợ giúp, nhưng phóng viên cũng khó quansát được các sự kiện diễn ra trong phạm vi rộng lớn về không gian
Trang 61.2.3 Cách quan sát để đạt hiệu quả cao
Không nên lạm dụng phương pháp quan sát, đưa vào tác phẩm của mìnhnhững chi tiết thiếu chọn lọc, kém ý nghĩa sẽ chỉ làm bài viết thêm rườm
rà, loãng thông tin Nên khi thực hiện phương pháp quan sát cần phải chúý:
*Quan sát tìm ra ý nghĩa
Quan sát không chỉ là mô tả lại những gì nhìn thấy mà phải đi liềnvới sự phân tích, bình giá để tìm ra ý nghĩa, giá trị của chi tiết, sự kiện
Trước một sự kiện, con người, quan sát của phóng viên bao giờ cũng
là quan sát có chủ đích Phóng viên không chỉ sao chép sự kiện một cáchmáy móc mà bằng thông tin tác động vào ý thức người đọc, góp phần vàoviệc định hướng dư luận xã hội
*Quan sát phải có suy luận, phán đoán
Năng lực quan sát của phóng viên thể hiện ở chỗ họ nhìn thấy nhữngcái mà người khác nhìn không thấy
*Quan sát trong sự so sánh
Người phóng viên quan sát và cảm nhận trực tiếp ở thời điểm hiệntại được so sánh, đối chiếu với những cái mà anh ta đã biết Phóng viên cóthể so sánh những gì quan sát được ở sự vật, hiện tượng này với sự vật hiệntượng khác hoặc so sánh với bản thân chúng trong các thời điểm, hoàncảnh, giai đoạn khác nhau
*Huy động các giác quan trong quan sát và thận trong khi kết luận
Quan sát phải có sự tập trung chú ý cao độ Khi quan sát cần phải sựdụng các giác quan để nhận biết các đặc điểm, tính chất rất đa dạng của các
Trang 7viên có thể thỏa thuận với người trả lời về hình thức giao tiếp, hoàn cảnh,địa điểm giao tiếp…
1.3.2 Vai trò của phương pháp phỏng vấn
Phương pháp phỏng vấn có thể thực hiện được nhanh, tiết kiệm thờigian và công sức
Bằng phương pháp phỏng vấn phóng viên có thể tái hiện được sựkiện đã xảy ra hoặc xảy ra bất ngờ qua lời kể của các nhân chứng mà phóngviên
không có điều kiện được chứng kiến, tham dự
Thông tin thu thập được qua phương pháp phỏng vấn có tính chấtkhách quan từ nguồn tin trực tiếp, đặc điểm này tạo độ tin cậy giá trị chothông tin
Phương pháp phỏng vấn có thể làm phóng viên an tâm hơn với nhữngthông tin thu thập được vì những người trả lời phỏng vấn phải có tráchnhiệm với những gì mình phát ngôn
Nếu khai thác một cách khéo léo, phóng viên có thể nắm giữ trong taynhững thông tin độc quyền Đó là những thông tin riêng không có mặttrong các bản báo cáo, tổng kết…
Phỏng vấn là một phương pháp tinh vi, đặc biệt, trong việc khám phá thếgiới nội tâm của nhân vật Nơi khơi gợi và tìm kiếm được những điều chỉ
có trong đầu và trái tim của người trả lời Tất nhiên muốn có được nhữngthông tin đó phóng viên phải có nghệ thuật thuyết phục lòng người
1.3.3 Những điều cần chú ý khi tiến hành phỏng vấn
Để chuẩn bị viết về một tin thời sự nên chú ý đến những mẩu báo cũ liênquan đến chủ đề định viết Để chuận bị viết một bài chân dung, bạn cần tìmhiểu những tính cách đặc trưng, những đam mê, gia đình, bạn bè, và thóiquen của đối tượng Để chuận bị cho bài điều tra, bạn cần biết những chitiết thuộc chủ đề và bản thân đối tượng mà bạn phỏng vấn
Trang 8Nên xác định thời gian để thuận lợi cho người được phỏng vấn nhưngchúng ta nên đề nghị thời gian.
Chọn không gian quen thuộc của người được phỏng vấn Nên mang theomáy ghi âm và sổ ghi chép Chuẩn bị câu hỏi trước khi đi phỏng vấn, đặtcâu hỏi mở để cho người được phỏng vấn được suy nghĩ và nói
Khi bắt đầu phỏng vấn không nên ập vào phỏng vấn luôn mà nên tạo mộtkhông khí thoải mái bằng cuộc trò chuyện nhỏ nhỏ để cho người bị phỏngvấn không có cảm giác đang bị chất vấn mà như một cuộc nói chuyện bìnhthường
Luôn chuận bị tinh thần để xử lý mọi tình huống có thể sẽ xảy ra trongcuộc phỏng vấn
II Phân tích các thông tin chi tiết nổi bật từ các phương pháp thu thập tài liệu trong việc thực hiện chủ đề của Tác phẩm báo chí.
1 Tác phẩm: “ Người giàu mới mua nổi…nhà thu nhập thấp” ( tác giả: Nguyễn Thiêm ), Báo An ninh thế giới, số ra ngày 30/5/2011.
Trang 9Cuối cùng, chủ đầu tư hai dự án nhà thu nhập thấp tại Đặng Xá (Gia Lâm) và Kiến Hưng (Hà Đông) đã chính thức công bố giá bán là 11,6 triệu đồng/m 2 Một mức giá khó có thể gọi là rẻ, bởi để có thể được sở hữu một căn hộ 70m 2 , chủ nhân của nó phải bỏ ra hơn 800 triệu đồng.
Nhưng nghịch lý còn ở chỗ tại dự án Kiến Hưng không phải cứ đủ tiêuchuẩn và có tiền là mua được vì hiện đã có tới 3.000 hồ sơ đăng ký trongkhi chỉ có chưa tới 1.000 căn hộ Câu chuyện về nhà thu nhập thấp vẫn còn
là câu chuyện dài
1 Tính từ ngày "thoát ly khỏi gốc rạ" về Hà Nội học đại học đến giờ, vợ
chồng anh Cường đã có thâm niên 15 năm làm người Hà Nội Trừ mấynăm học đại học là được yên ổn ở ký túc xá, từ ngày đi làm đến giờ là 11năm, cả hai người không nhớ mình đã chuyển nhà bao nhiêu lần Cướinhau được 5 năm, đứa con đầu giờ đã 4 tuổi nhưng cho tới bây giờ anhCường vẫn không quên cái ngày cách đây hơn 4 năm, khi chỉ còn 1 thángnữa là vợ đẻ thì bà chủ nhà bỗng nhiên dở chứng đòi nhà với lý do cho bà
đẻ ở là xui Chạy khắp Thanh Xuân, Cầu Giấy mà chẳng thuê nổi cái nhà
đủ cho một gia đình sinh sống, anh Cường đành để vợ về Phú Thọ ở với bàngoại chờ ngày sinh con, vì về quê ngoại ở gần bệnh viện cho yên tâm,cuối tuần về thăm vợ con cũng gần chứ đưa về quê nội mãi Sơn La thì xa
Không bán được nhà, chủ đầu tư dự án Đặng Xá phải làm công văn đềnghị UBND TP Hà Nội mở r
ng đối tượng được mua nhà.
Trang 10Sau lần bị đuổi ấy, vợ chồng anh Cường càng nung nấu quyết tâm phảikiếm tiền mua nhà "dù có bằng cái lỗ mũi thì cũng là nhà mình chứ đi ởthuê nhiều lúc nhục lắm" Nhưng, quyết tâm thì có thừa, cả hai vợ chồngcũng nghĩ đủ cách xoay xở nhưng mà kiếm tiền đâu có dễ Mỗi tháng,lương hai vợ chồng cộng lại được 10 triệu, đi làm thêm được khoảng 5triệu nữa thì thuê nhà đã hết 3 triệu, rồi còn tiền ăn, tiền điện nước, tiềnsữa, tiền học của con… tằn tiện lắm tiết kiệm được 5 triệu/ tháng Tính ramột năm tiết kiệm cũng chỉ mua được có… 2 mét đất ở ngoại thành
Bố mẹ hai bên mỗi lần xuống thăm con cháu thấy ăn ở chui rúc cũng muốngiúp mua nhà nhưng đều cảnh cán bộ về hưu với nông dân nên "lực bấttòng tâm" Năm ngoái, ông bà nội cắt đất ra bán được 200 triệu chẳng dámtiêu một đồng mang về cho hết vợ chồng anh Ông bà ngoại cũng dốc hết
số tiền dành dụm bao nhiêu năm được 150 triệu nữa cũng cho luôn Vậy là
có 350 triệu Cộng với số tiền hai vợ chồng ky cóp mấy năm nữa được tổngcộng 550 triệu, cuối năm 2010, vợ chồng Cường bắt đầu vào cuộc hànhtrình đi tìm mua nhà Nhưng có đi mua nhà mới thấy có cầm 1 tỉ trong taycũng "chưa là cái đinh" gì chứ đừng nói là mấy trăm triệu
Mất cả tháng quần hết từ Hà Đông, Long Biên, Gia Lâm mà không thể muanổi nhà Cuối cùng vợ chồng bàn nhau chờ mua nhà thu nhập thấp KhiCông ty Vinaconex Xuân Mai nhận hồ sơ mua nhà dự án Kiến Hưng,Cường hăm hở vì hy vọng giá nhà sẽ như dự án ở Ngô Thì Nhậm thì dùvẫn phải đi vay mới đủ nhưng sẽ huy động hết anh em bạn bè Nhưng, từhôm đọc báo thấy giá bán tới 11,6 triệu đồng/m2, hai vợ chồng lại lo mất ănmất ngủ Lo vì không biết mình có được chọn hay không vì hiện đã có tới3.000 người đăng ký mua nhà ở Kiến Hưng trong khi công ty chỉ có 864căn hộ Và cái lo khác lớn hơn, đó là tiền Bởi với mức giá này, thì căn hộ70m2 ở Kiến Hưng sẽ có giá 812 triệu đồng, mà khi về kiểu gì cũng sẽ cònphải sửa sang lại, ít cũng hết vài chục triệu trong khi bây giờ hai vợ chồng
Trang 11có dốc sạch bách cũng chỉ có khoảng 600 triệu Đi vay 200 triệu bây giờkhó ngang đi… lên trời.
Ngồi nói chuyện với tôi, Cường rầu rĩ: "Ngày xưa đi học ở quê, tôi là niềm
tự hào của bố mẹ Mình cũng chỉ mong làm ăn có tiền phụ giúp thêm ông
bà sống tuổi già cho nhàn nhã Nhưng bây giờ đã ngoài ba mươi, có vợ cócon rồi mà mình vẫn phải sống cảnh lấy "nông thôn nuôi thành thị" nhưthời đi học, thấy cực quá mà không biết làm thế nào Nhiều hôm nghĩ đếntiền mà cả đêm không ngủ nổi ông ạ"
Tuy nhiên, hoàn cảnh của vợ chồng Cường không phải là cá biệt mà là cảnh chung của hầu hết những đôi vợ chồng trẻ ở Hà Nội có "xuất thân từ gốc rạ" Kiếm được một chỗ
ở để "an cư lạc nghiệp" ngày càng trở nên xa tầm tay với phần lớn những người hưởng lương Bởi tốc độ tăng giá nhà luôn cao hơn hàng chục lần khả năng kiếm tiền và tiết kiệm của mỗi người Vì thế, khi một số doanh nghiệp thực hiện các dự án nhà thu nhập thấp, nhiều người đã khấp khởi một giấc mơ về ngôi nhà của riêng mình có cơ hội trở thành hiện thực.
Dự án nhà thu nhập
Trang 12hấp ở Kiến Hưng (Hà Đông) hiện có tới 3.000 hồ sơ
Xá (Gia Lâm) khoảng 1.000 căn; khu nhà ở Đại Mỗ (Từ Liêm) gần 200 căn
và khu Kiến Hưng (quận Hà Đông) hơn 860 căn, nhưng với mức giá màchủ đầu tư hai dự án Kiến Hưng và Đặng Xá công bố như hiện nay là 11,6triệu đồng/m2 (mà theo chủ đầu tư mức giá này mới chỉ là tạm tính, sau khicông trình được nghiệm thu và quyết toán, chủ đầu tư mới chính thức chốtgiá) thì để có thể mua được một căn nhà sẽ phải có khoảng 1 tỉ đồng, nghĩa
là dù là nhà cho người thu nhập thấp nhưng cũng phải người giàu mới muanổi
Giải thích lý do vì sao cùng được hưởng những chính sách ưu đãi như nhaunhưng giá nhà thu nhập thấp ở Hà Nội cao ngang giá nhà thương mại ở TPHCM và cao gấp đôi giá nhà thu nhập thấp ở Đà Nẵng (mới đây hơn 300
Trang 13căn hộ thu nhập thấp ở Đà Nẵng đã được Công ty Vincon bán ra với giábình quân hơn 5,2 triệu đồng/m2), các chủ đầu tư cho rằng nhà thu nhậpthấp chỉ được ưu tiên tiền sử dụng đất, còn giải phóng, san lấp mặt bằng, hạtầng kỹ thuật, xây dựng nhà là do từng dự án một thì khác nhau vì vậy giácũng phải khác nhau.
Không những thế, giá đất ở Hà Nội lại cao hơn ở TP HCM; chủ đầu tư các
dự án nhà ở thương mại tại TP HCM hầu hết được cấp đất, thực hiện đền
bù giải phóng mặt bằng từ trước đó khá lâu nên sẽ không bị đội giá nhiều.Các dự án nhà ở phía Nam phần lớn do các công ty tư nhân đầu tư và xâydựng tự thuê lao động nên có thể tiết kiệm được chi phí trả lương, đóng bảohiểm Còn tại Hà Nội, do nhu cầu quá lớn so với khả năng cung cấp nêngiá nhà ở thương mại bị đẩy lên cao và vượt xa so với TP HCM
Rõ ràng, nguyên nhân chính vẫn là nhu cầu nhà ở tại Hà Nội đang quá lớn
so với khả năng cung cấp đã khiến giá nhà thu nhập thấp tại thủ đô cao ngấtngưởng và "không thể thấp hơn được"
2 Nhưng, những nghịch lý về nhà thu nhập thấp ở Hà Nội vẫn chưa hết.
Trong khi dự án nhà thu nhập thấp Kiến Hưng đang trong cảnh "3 chọn 1"
vì có tới 3.000 đơn đăng ký mà chỉ có chưa tới 1.000 căn hộ thì tại dự ánĐặng Xá lại trái ngược hẳn, gần 1.000 căn hộ mà chỉ có 325 người nộp hồ
sơ đăng ký mua, trong đó 306 hồ sơ hợp lệ Sở dĩ nhà ở Đặng Xá ế khôngphải vì người dân không có nhu cầu mà lại vì… quy định của thành phố.Theo quy định tại Quyết định 1501 của UBND TP Hà Nội, đối tượng được xét mua nhà thu nhập thấp đợt này phải là những người có hộ khẩu tại các quận nội thành Vậy là trong khi còn rất đông người có nhu cầu ở Gia Lâm lại không được mua dù có nhu cầu
Trang 14Dự án nhà thu nhập thấp Đặng Xá (Gia Lâm) đang ế
vì quy định chỉ người có hộ khẩu nội thành mới được
mua
Theo báo cáo của chủ đầu tư dự án Đặng Xá, trong số 306 hồ sơ hợp lệ,chủ yếu ở các quận Long Biên, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình, Hai BàTrưng, Hoàng Mai, còn ở Thanh Xuân có 17 người, Tây Hồ có 12 người và
Hà Đông chỉ có 7 người
Chị Hương, một người đang làm việc ở Hà Đông bảo rằng nếu lần nàychưa đến lượt mua nhà ở Kiến Hưng thì sẽ lại chờ và đi tìm nhà ở dự ánkhác chứ không đăng ký ở dự án Đặng Xá bởi vợ chồng đều có việc làm ổnđịnh ở Hà Đông, hai đứa trẻ một học tiểu học, một đi mẫu giáo, vì thế nếusang Đặng Xá ở thì hàng ngày sẽ mất ít nhất 2 tiếng đi về, còn nếu tắcđường thì hết 3-4 tiếng là bình thường, hàng tháng chỉ tiền đổ xăng xe máy
đã đội lên một khoản chi phí đáng kể, chưa kể phải chuyển chỗ học cho con
là cả một vấn đề không đơn giản, "nếu nhà ở Đặng Xá rẻ hơn thì có khi còn
cố mua, đằng này giá nhà ở hai dự án này là như nhau"
Trong khi đó, cả tháng nay vợ chồng anh Tuấn chị Hương, hiện đang thuênhà chỉ cách dự án Đặng Xá có hơn 1 cây số dù rất muốn mua nhà tại đâynhưng vì không thuộc diện "cấp phép" của thành phố nên đành đứng nhìn
"Có người mách tôi xem có người thân nào có hộ khẩu ở nội thành thì xincho nhập khẩu vào để đủ tiêu chuẩn Nhưng cả hai vợ chồng đều dân tỉnh
Trang 15lẻ về nên chẳng có người họ hàng nào, đành chịu".
Để giải quyết bất cập này, mới đây, Công ty Đầu tư phát triển hạ tầngViglacera - Chủ đầu tư dự án Đặng Xá, đã phải làm văn bản gửi UBND TP
Hà Nội đề nghị mở rộng đối tượng mua nhà tại dự án này bởi đối tượng cónhu cầu mua nhà ở thu nhập thấp trên địa bàn quận Gia Lâm rất nhiều,công chức, công an, bộ đội và họ thực sự là những người chưa có nhà ở thìlại không được mua, và cũng gây ra những bức xúc cho chính những ngườiđến đăng ký mua vì không có hộ khẩu nội thành thì không được đăng kýmua
Xem ra câu chuyện về nhà cho người thu nhập thấp sẽ còn là câu chuyệndài kỳ chưa có hồi kết Nhưng thôi, xin những người đang xếp hàng chờmua nhà thu nhập thấp hãy cứ yên tâm và hy vọng rồi đến một ngày mình
sẽ có một nơi để "an cư lạc nghiệp" trong một ngôi nhà nhà thu nhập thấp
dù rằng giá… không thấp
Nguyễn Thiêm
Đây là tác phẩm thuộc thể loại phóng sự Ở tác phẩm này, Nhà báo NguyễnThiêm đã rất thành công khi sử dụng được cả 3 phương pháp thu thập tàiliệu đó là : phương pháp phỏng vấn, phương pháp khai thác tài liệu bằngvăn bản và phương pháp quan sát
Phương pháp phỏng vấn được thể hiện trong tác phẩm:
- Tác giả đã chọn đối tượng phỏng vấn cho bài viết là những người dânđang có nhu cầu mua nhà thu nhập thấp ví dụ như vợ chồng anh Cườngngười đã có thâm niên 15 năm làm người Hà Nội vậy mà bây giờ vẫn chưa
có nhà để ở mà vẫn phải đi thuê, tính mua nhà thu nhập thấp thì không đủtiền vì giá nhà quá cao Sau đó tác giả còn phỏng vấn thêm chị Hương hiệnđang công tác tại Hà Đông muốn mua nhà thu nhập thấp ở Hà Đông và vợchồng anh Tuấn chị Hương hiện đang thuê nhà gần khu dự án Đặng Xánhững người này Nhưng những người này đều không mua được vì trongdiện không được xét mua nhà thu nhập thấp vì muôn ngàn lý do
Trang 16Việc tác giả chọn 3 đối tượng phỏng vấn cho bài viết là hoàn toàn phù hợpvới mục đích khai thác thông tin nhằm phục vụ cho bài viết của tác giả.Lời tâm sự của họ như nói lên nỗi lòng của rất nhiều người dân mà bấy lâunay không biết dãi bầy cùng ai Tác giả đã khéo léo dấu những lời phỏngvấn đi, khiến cho bài viết trở thành một câu chuyện Và người kể chuyệnchính là những người trong cuộc, những hoàn cảnh thật và sự việc thật.Như câu nói của anh Cường “Ngày xưa đi học ở quê, tôi là niềm tự hào của
bố mẹ Mình cũng chỉ mong làm ăn có tiền phụ giúp thêm ông bà sống tuổigià cho nhàn nhã Nhưng bây giờ đã ngoài ba mươi, có vợ có con rồi màmình vẫn phải sống cảnh lấy "nông thôn nuôi thành thị" như thời đi học,thấy cực quá mà không biết làm thế nào Nhiều hôm nghĩ đến tiền mà cảđêm không ngủ nổi ông ạ” Hoặc là câu nói của vợ chồng anh Tuấn chịHương là gia đình không thuộc diện “cấp phép” của thành phố nên đứngnhìn có nói: “Có người mách tôi xem có người thân nào có hộ khẩu ở nộithành thì xin cho nhập khẩu vào để đủ tiêu chuẩn Nhưng cả hai vợ chồngđều dân tỉnh lẻ về nên chẳng có người họ hàng nào, đành chịu” Hoặc lờitâm sự của chị Hương, một người đang làm việc ở Hà Đông bảo rằng nếulần này chưa đến lượt mua nhà ở Kiến Hưng thì sẽ lại chờ và đi tìm nhà ở
dự án khác chứ không đăng ký ở dự án Đặng Xá bởi vợ chồng đều có việclàm ổn định ở Hà Đông, hai đứa trẻ một học tiểu học, một đi mẫu giáo, vìthế nếu sang Đặng Xá ở thì hàng ngày sẽ mất ít nhất 2 tiếng đi về, còn nếutắc đường thì hết 3-4 tiếng là bình thường, hàng tháng chỉ tiền đổ xăng xemáy đã đội lên một khoản chi phí đáng kể, chưa kể phải chuyển chỗ họccho con là cả một vấn đề không đơn giản, "nếu nhà ở Đặng Xá rẻ hơn thì
có khi còn cố mua, đằng này giá nhà ở hai dự án này là như nhau"
Điều đó làm cho bài viết mang tính khách quan hơn, tạo sức mạnh thuyếtphục độc giả tiếp nhận
Tác giả muốn nhấn mạnh với độc giả có rất nhiều vấn đề xảy ra xungquang dự án mua nhà thu nhập thấp và không biết những vấn đề này bao
Trang 17giờ mới được giải quyết.
Phương pháp khai thác tài liệu được thể hiện trong tác phẩm:
Trong tác giả có trích dẫn văn bản của chủ đầu tư dự án Đặng Xá gửiUBND TP Hà Nội mở rộng đối tượng được mua nhà Có thể nói đây làmột dẫn chứng sắc đắng để đọc giả hiểu được một nghịch cảnh của việcmua nhà thu nhập thấp đó là người cần thì không đủ tiêu chuẩn để xétduyệt mua nhà, còn những người không cần thì lại luôn luôn đủ tiêu chuẩnmua nhà.Đây đúng là một nghịch cảnh trơ trêu mà tác giả muốn chúng taxem xét lại để dự án mang đúng nghĩa là dành cho người thu nhập thấp.Tác giả còn thu thập những con số để chứng minh nhu cầu mua nhà dự ánthu nhập thấp rất đông Như có tới 3000 hồ sơ đăng ký nhưng chỉ có chưatới 1000 căn hộ điều đó nói lên điều kiện có tiền đủ tiêu chuẩn nhưng chưachắc đã có nhà Còn ở dự án Đặng Xá thì lại là vấn đề khác gần 1.000 căn
hộ mà chỉ có 325 người nộp hồ sơ đăng ký mua, trong đó 306 hồ sơ hợp lệ
Sở dĩ nhà ở Đặng Xá ế không phải vì người dân không có nhu cầu mà lạivì… quy định của thành phố
Tác giả còn đưa ra các số liệu về giá mua nhà thu nhập thấp ở các thànhphố khác nhau như giá nhà thu nhập thấp ở Hà Nội cao ngang giá nhàthương mại ở TP HCM và cao gấp đôi giá nhà thu nhập thấp ở Đà Nẵng(mới đây hơn 300 căn hộ thu nhập thấp ở Đà Nẵng đã được Công tyVincon bán ra với giá bình quân hơn 5,2 triệu đồng/m2)
Phương pháp quan sát được thể hiện trong tác phẩm:
Bằng những chi tiết đặc tả, chỉ thông qua một câu văn, tác giả đã làm hiệnlên Được những vấn đề mà dự án của nhà thu nhập thấp bằng lời nhận địnhvfa lời kết cho tác phẩm đó là “Xem ra câu chuyện về nhà cho người thunhập thấp sẽ còn là câu chuyện dài kỳ chưa có hồi kết Nhưng thôi, xinnhững người đang xếp hàng chờ mua nhà thu nhập thấp hãy cứ yên tâm và
hy vọng rồi đến một ngày mình sẽ có một nơi để "an cư lạc nghiệp" trong
Trang 18một ngôi nhà nhà thu nhập thấp dù rằng giá… không thấp” Điều đó chothấy con mắt quan sát rất tinh nhanh của tác giả.
Như vậy, bằng việc sử dụng các phương pháp thu thập tài liệu, tác giả đãlàm nổi bật lên được thông điệp của tác phẩm Đọc xong bài báo, ta thấyrằng bài báo này được tiếp nhậ dưới góc độ con người Đó là sự thành côngcủa tác phẩm và cũng là thành công của tác giả
2 Tác phẩm “Về xứ bốn ngàn” của tác giả Nguyễn Hồng Lam, báo An ninh thế giới ra ngày 12/2/2011.
Tốt nghiệp đại học, việc làm chưa có, tiền không, chỉ máu xê dịch là rất nhiều và thời gian thì thừa thãi, tôi dành gần trọn mùa hè theo
gã bạn thân về xứ Quê Hoài ở miệt U Minh Thượng, thuộc huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang Rạch Chắc Băng chảy trước mặt nhà Hoài, xưa Nguyễn Bính thi sĩ từng lắc lư ba lá, vừa đập muỗi bồm bộp, vừa say rượu tít thò lò để cho ra những câu thơ tròng trành biết bao nhiêu tâm hồn con gái
Hết những mạch sông thơ của Nguyễn Bính lại ruổi rong theo đường văncủa những Đoàn Giỏi, Sơn Nam, chúng tôi lênh đênh khắp vùng sôngnước Hết Tiền Giang, Hậu Giang, sông Cần Thơ, sông Vị Thủy, sông CáiLớn, Cái Bé rồi lại rúc vào Kinh Xáng Cụt, Kinh Cùng rồi Xáng Xà No,…Tốt nghiệp ngành Hán - Nôm, Hoài mau mắn hơn tôi, được Trường đại họcCần Thơ mời làm ông đồ trẻ Trước lúc nhập trường, gã rủ tôi đi vétchuyến cuối cùng về quê ngoại, ấp Trường Phước, xã Trường Long Tây,huyện Châu Thành, tỉnh Cần Thơ
Đã chớm mùa thu, trời mát, chúng tôi bắt đò máy đi chuyến gần về sáng.Không muốn rúc dưới gầm khoang bức bối khói dầu và lắm muỗi, haithằng mang theo một bi đông rượu xếp bằng trên mui thuyền đối ẩm, vừanghe hây hẩy gió sông Cần Thơ len lỏi vào ngực, vừa ngó trăng hạ huyền
Trang 19trôi trên tiếng máy tàu xình xịch Hứng lên, dù chưa biết quái gì về nhữngnơi sắp đến, tôi cũng ngâm vống lên mấy câu của Kiên Giang Hà Huy Hàtrong bài thơ "Tình trắng":
Tàu chạy Phong Điền nhớ Cái Răng
Khối vườn xanh biếc rợn sông trăng
Câu hò Vàm Xáng thương Ba Láng
Rạch Giá phải lòng gái Sóc Trăng.
Hửng sáng, đến chợ nổi Phong Điền, chúng tôi đổi đò khách Tấm bảng giá
vé đò khiến tôi hoa cả mắt: 3000 - 1.200đ, 4000 -1.500đ; 7000 - 2.500đ
"Gì kỳ vậy trời?" Gã bạn đồng hành tủm tỉm: "Địa danh đó ông ơi, tại xứnày người ta ưa viết tắt!" Thì ra, đó là những Ba Ngàn, Bốn Ngàn, NămNgàn…, tên những con kinh xẻ ngang về miệt Hậu Giang Bảy Ngàn, kinhcuối cùng cũng là tên thị trấn của huyện Châu Thành Nó cũng tựa như ở 2huyện An Biên, An Minh, Kiên Giang quê nội của Hoài Cứ cách 1.000m,người ta xẻ một con kinh Con kinh ở 1.000m đầu tiên gọi là Thứ Nhứt.Đến kinh Thứ Mười Một, cách 11 km thì hết, đó cũng là nơi đặt thị trấn củahuyện An Minh - chết danh quen gọi là Miệt Thứ Xứ "quá trời Ngàn" củađất Cần Thơ xưa, nay là miệt Hậu Giang không theo quy luật đó, thị trấnBảy Ngàn cách điểm khởi đầu những hơn 19km Kinh Bốn Ngàn gần hơnmột chút, cách chừng 15 - 16km Từ Phong Điền, chúng tôi còn phải theo
đò máy xuôi theo sông Cần Đước, rạch Ông Hào rồi mới đổ về kinh BốnNgàn
Nhà dượng Ba nằm ngay bên bờ kinh Cả nhà đón hai thằng cháu sinh viênvừa tốt nghiệp rất niềm nở Không hỏi tên, chỉ hỏi thứ Tôi thứ ba nên cảnhà gọi tôi là thằng Ba, anh Ba Biết tôi chưa có việc làm, trong khi lạichẳng cần biết tốt nghiệp Văn khoa là đã học hành những thứ gì, dượng Bakêu lên tiếc rẻ: "Chèng đéc ơi, hai đứa bây không chịu xuống sớm Mớituần rồi, hợp tác xã còn tìm hổng ra người coi kho phân lạnh!"
Ngoài dượng Ba, trong nhà còn có thêm dì Ba - em ruột của má Hoài, vợ
Trang 20chồng anh Tư - chắc chỉ hơn tôi vài tuổi - và cô Út, tuổi chừng 17 Nhữnganh chị lớn khác đã lấy chồng, lấy vợ ra riêng hết Hoài là cháu bên ngoại,ghé về chơi nhiều lần nên đã quen, chỉ mỗi mình tôi là khách nên cả nhàdồn hết sự quan tâm Chặt dừa pha nước, cô Út cứ xuýt xoa: "Anh Ba điđường xa chắc cực dữ heng!".
Thấy tôi khoát nước sông rửa mặt, Út la bai bải: "Hổng được anh Ba ơi,đau mắt rồi bịnh bây giờ!" Rất tự nhiên, Út nắm tay tôi, lôi bằng được từcầu ván bờ kinh vào thạp nước mưa đặt bên hè, tự tay xối từng gáo dừa chotôi rửa mặt Nhoáng cái, Út lại te tái chạy vô nhà lấy khăn, bảo "anh Ba laukhô đi không đau đó"
Mâm cơm trưa được dọn lên trên bộ ván chỉ có 4 bộ chén đũa Thì ra mâmbát chỉ dọn cho dượng Ba, anh Tư, Hoài và tôi Dượng Ba bảo: "Dì Ba màyvới con Út giờ này chưa ăn đâu" Nói vậy, nhưng suốt bữa ăn, Út cũng chỉquanh quẩn, khi ngồi phe phẩy quạt cho ba và các anh, lúc le te chạy xuốngbếp sắp thêm mớ cọng bông súng hoặc châm thêm tô canh chua nấu lươncòn để sẵn trên bếp, lúc nào cũng nghi ngút khói
Mỗi buổi một thức, khi thì bông súng, đọt cóc, đọt xoài chấm nước cá trêkho trã đất, lúc lươn, ốc um chuối, hôm khác lại canh cá rô nấu bầu, nêmthêm lá quế xắt nhỏ Lạ miệng và rất ngon, quá ngon là đằng khác, nếu sovới những bữa cơm sinh viên đơn điệu, tôi với Hoài cứ thế chén tì tì Vậy
mà dì Ba vẫn áy náy kêu: "Út, mai đi mua cặp vịt về kho nước dừa chomấy anh bây ăn Tội nghiệp, về đồng chỉ toàn cá, tụi nó ăn hổng có quen".Sau bữa cơm chiều, Út đốt vỏ dừa khô hun khói xua muỗi cho tôi và Hoàingồi uống trà, nói chuyện với dượng Ba, sau đó rũ chiếu, giăng mùng sẵncho tôi và Hoài ngủ Anh Tư không ngủ ở nhà mà vô ngủ coi vườn, tranhthủ giăng câu, đặt trúm đêm kiếm thêm con lươn con cá
Trước khi đi ngủ, tôi tháo quần áo dài vắt lên dây mùng Bữa cơm chiều,dượng Ba cho hai thằng cháu "mần đỡ" mấy ly rượu ngâm trái nhàu, chuốihột "cho đỡ đau lưng" Sau tuần trà hơi men vẫn còn bốc, vừa đặt lưng là
Trang 21hai thằng tôi đã ngáy pho pho chẳng biết gì trời trăng mây nước Sáng bạchmới tỉnh dậy, tôi hết hồn chẳng thấy quần áo của cả hai thằng vắt trên dâybiến đi đâu Thì ra, cô Út gom giặt từ khi hôm, phơi thẳng thớm mé nhà,được gió nên sờ tay vào đã thấy khô se.
Út chống xuồng về, giữa lòng xuồng còn lại một mớ cam, dưa leo, cà chua,khổ qua, bông súng…, có thêm cặp vịt đập cánh phành phạch Chắc Út dậy
từ sớm lắm, đã kịp hái rau quả mang đi chợ Không để ý đến sự trễ nãi củachúng tôi, Út chỉ lo "hồi đêm nóng quá trời, hổng biết anh Ba và anh Sáungủ có được không” Rồi giục: "Út mua 2 bịch cà phê rồi, anh Ba, anh Sáurửa mặt rồi vô uống Ba hổng uống cà phê, dậy uống trà từ hồi 4 giờ sánglận!"
Sau hai ngày, Hoài phải lên trường làm thủ tục Tôi chưa có việc, cả nhàdứt khoát bắt ở lại chơi Buổi sáng, tôi dậy sớm, theo Út chống xuồng vôvườn canh thay cho anh Tư Vườn cam bạt ngàn, trái lúc lỉu Giữa nhữngluống cam là những con mương được đào để lấy nước tưới, đất hất lên bồicao vườn, Út gọi là giồng Lóng ngóng nhảy từ giồng này sang giồng khác
để theo cho kịp bước chân Út thoăn thoắt, tôi rớt đánh bủm xuống mương
Út cười nắc nẻ, vội quay lại chìa tay kéo tôi lên
Để đỡ ngượng, tôi hỏi Út: "Vườn cam nhà mình rộng dữ hông Út?" Em lạicười, lần này chỉ tủm tỉm: "Anh Ba ngộ hen, trái xảnh mà cứ kêu là cam.Vườn nhà em trồng toàn xảnh chứ có cam đâu" Chữ "ngộ hen" nghe ngọtquá chừng nhưng vẫn khiến tôi tròn mắt Út giải thích, mắt tôi càng trònthêm nữa: "Trái cam thì bầu bầu, tròn vo Trái xảnh thì móp hai đầu, nhưcái bánh xe Anh Ba hổng rành thiệt hả?" Hỏi xong, em lại che miệngcười, nụ cười thương chi lạ! Say sưa ngó hoa đuổi bướm, cố phân biệtnhững cam với sảnh và trốn tìm cùng nụ cười của Út, tôi quên mất thờigian Cũng không hay một điều: đó sẽ là những ngày tháng vô tư lự, rảnhrỗi, vô ưu cuối cùng của cuộc đời mình
Những ngày sau đó, tôi cứ lẽo đẽo theo Út Út đi đâu, tôi theo đó Mà
Trang 22không theo em, giữa mênh mang sông nước này tôi biết theo ai? Đêmxuống, lấy hết can đảm, tôi xin phép dượng Ba, dì Ba cho mình được mời Út điuống cà phê Dượng Ba đồng ý ngay: "Ờ, con Út đưa anh Ba mày đi chơi cho biết, ở nhà buồn quá trời!" Đốt một bó đuốc lá dừa to, Út dắt tôi ruổi dọc bờ kinh hẹp mấp mô, vượt một cây cầu ngang bắc sang bờ kinh bên kia để qua quán chợ Sợ vấp ngã, mà cũng có khi không phải thế, tôi cứ nắm chặt tay Út Em hẹn: "Út hổng có biết uống cà phê Sang bển, Út ăn mỏ vịt khìa, được hông anh Ba?" Được quá đi chứ, sao không Bất cứ thứ gì Út muốn, anh Ba cũng thấy mát trong lòng.
Một góc chợ n
i Ảnh: VnPhoto.net.Quán nằm dìa ra sông, sàn ván chỉ cao hơn mặt nướcchừng mấy tấc Ly cà phê nhỏ xíu, ghế bàn nhỏ xíu và Út của tôi cũng nhỏxíu Ấp ly cà phê ấm nóng giữa 2 lòng bàn tay, tôi thú vị ngồi ngắm Útkhìa từng miếng mỏ vịt trong ánh đèn dầu leo lét Trời ạ, thì ra đu đủ hườmchưa chín, vỏ xanh gọt ra để lộ bên trong màu vàng như mỏ con vịt nên gọi
là trái mỏ vịt! Đem dầm nước đường vào thì gọi là mỏ vịt khìa Vừa lạ lẫm,vừa thân quen, món mỏ vịt khìa xứ Bốn Ngàn, chưa ăn vị ngọt đã lan đầulưỡi!
Quán vắng, đêm hiu hắt, điệu boléro hiu hắt, đèn leo lét, chỉ tiếng sóng ìoạp vỗ vào cầu ván là nghe rất rõ Tôi ngồi cạnh Út suốt buổi mà không nóicâu gì Tôi hai mươi mốt, em mười bảy, còn biết phải nói gì? Em không làgái Sóc Trăng, tôi chưa từng làm trai Rạch Giá, mà chữ "phải lòng" thì đã
Trang 23nghe chừng gần lắm! Thỉnh thoảng, cơn mơ mòng bị cắt ngang Một chiếc
vỏ lãi xé nước lao qua, rẻ dòng sông thành hai vệt sóng Sóng nhảy lên sàn,
Út và tôi bất giác đều co chân lên và đổ dúi vào nhau Buông tay tôi ra,đêm vẫn tối mù, tôi cũng biết là khuôn mặt Út đang đỏ lên như gấc Mặt tôichắc cũng chẳng khác gì
Quay đi để tránh ngượng ngùng, tôi đánh mắt về bên kia sông, cố ngóngtìm một thoáng Lê Văn Trương "tỉnh nhỏ cô em, nằm xem tiểu thuyết".Thật ra, xứ Bốn Ngàn chưa có điện, có ai nằm xem tiểu thuyết trong đêm.Miệt Hậu Giang khi đó cũng chưa xập xám xập ngầu pop-rock, chưa hip-hop ồn ào, cũng chẳng lambada chói gắt Bên kia sông chỉ vọng lại tiếng ai
đó ru con hòa với tiếng Ngọc Giàu ca cải lương từ cátsét nhà ai vọng ranghe nghiêng dài từng con nước…
Ngày tháng vô tư vèo qua rất mau Hoài nhắn về bảo đã có tờ báo trên SàiGòn kêu tôi nhận việc Dượng Ba bảo Út chống xuồng ba lá tiễn tôi đi Tôichia tay xứ Bốn Ngàn mà lòng lưu luyến lắm Bữa đó, chiếc xuồng tròngtrành, cô Út lúc lắc và lòng tôi nghiêng ngả Trên đường đi, Út bảo tôi chờ,
vô vườn hái thêm ít rau trái đưa ra chợ Sợ trễ đò xe, tôi hơi cảm thấy phật
ý vì sự "tranh thủ" không phải lúc
Đến ngã ba (sông) Phong Điền, Út tấp vào cạnh một "ghe nước", kêu càphê lên xuồng cho tôi uống Một lần nữa, Út lại kêu "anh Ba chờ em chút".Đang sốt ruột, lại bùi ngùi vì sắp chia tay, đầu môi tôi ly cà phê đắng ngắt.Chống một cây sào thẳng đứng trước mũi xuồng, Út buộc lên đó lủng lẳngmấy quả cam xảnh, mấy trái dưa leo, một dây ớt tươi Thì ra em đang tranhthủ "bẹo ghe", một hình thức gọi bạn tới mua hàng trên chợ nổi vùng sôngnước Ghe bạn vừa tản đi, giúi hết số tiền vừa bán rau quả vào tay tôi, Útnhất mực bắt "anh Ba cầm để đi đường"!
"Cái Răng, Ba Láng, Vàm Xáng, Phong Điền
Anh thương em cho bạc cho tiền.
Đừng cho lúa cho thóc xóm giềng đều hay".