GIÁO án NGỮ văn 7 1

1.Kiến thức : - Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên, nhi đồng.. - Phân tích một

Trang 1

Ngày soạn: 20/08/2016 Ngày dạy: 22/08/2016

Tiết 1: Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA

Lý Lan

-I.Mức độ cần đạt:

- Thấy được tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với con thể hiện trong một tình huống đặc biệt: đêm trước ngày khai trường

- Hiểu được những tình cảm cao quý, ý thức trách nhiệm của gia đình đối với trẻ

em - tương lai của nhân loại

- Hiểu được giá trị của những hình thức biểu cảm chủ yếu trong một văn bản nhật dụng

1.Kiến thức :

- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên, nhi đồng

- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

2.Kỹ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật ký của một người mẹ

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

3 Thái độ:

- Giáo dục HS biết và hiểu được tình cảm thiêng liêng, cao cả của cha mẹ đối với con cái

II.Chuẩn bị:

1.Giáo viên :

-Nghiên cứu soạn bài

- SGK, SGV, bảng phụ

2 Học sinh:

- Xem trước nội dung bài học

- SGK

III.Các bước tiến hành:

1.Ổn định lớp học : (1 phút) Nắm sĩ số và tình hình học tập

2.Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh Giới thiệu

chương trình học kì I

3.Bài mới :

Giới thiệu bài mới (1 phút): Gợi lại kỉ niệm ngày khai trường đầu tiên vào lớp

1 của mỗi học sinh bằng bài hát "Ngày đầu tiên đi học" (Ngày đầu tiên đi học mẹ dắt

tay tới trường Em vừa đi vừa khóc, mẹ dỗ dành yêu thương….) (Tích hợp âm nhạc)

Trang 2

Ngày khai trường hàng năm đó trở thành ngày hội của toàn dân Bởi ngày đó bắt đầu một năm học mới với bao mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt các em Với mỗi học sinh ngày khai trường thật náo nức với tuổi thơ của chúng ta Còn các bậc làm cha làm mẹ thì sao? Họ có những tâm trạng gì trong ngày ấy? Văn bản "Cổng trường mở ra" mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được điều đó

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

học sinh

Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Hướng dẫn đọc

và tìm hiểu chung (10 phút)

? Nêu những hiểu biết của em

về văn bản?

+GV hướng dẫn giọng đọc:

đọc chậm rãi, trong sáng

+GV nhận xét giọng đọc

+GV lưu ý thêm các chú thích

mà HS chưa hiểu

? Tâm tư của người mẹ được

biểu hiện như thế nào? Hãy

phân chia bố cục?

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS

tìm hiểu chi tiết (22 phút)

? Tâm trạng của người mẹ diễn

ra ở những thời điểm nào?

(HS yếu)

? Đêm trước ngày khai trường

tâm trạng của mẹ và con trái

ngược nhau như thế nào?

HS trung bình, khá trả lời

HS trung bình, khá đọc bài

HS lắng nghe

HS khá, giỏi chia bố cục

HS yếu trả lời

HS trung bình, khá phát hiện

I . Đọc và tìm hiểu chung:

1 Tác giả, tác phẩm:

- Là văn bản nhật dụng viết về nhà trường

- Là bài ký của Lý Lan trích từ báo

"Yêu trẻ"

2 Đọc và tìm hiểu chú thích:

3 Bố cục :

- Phần 1: Từ đầu bước vào: Nỗi

lòng của người mẹ

- Phần 2: Còn lại: Cảm nghĩ của mẹ

về giáo dục

II Đọc - tìm hiểu chi tiết:

1 Tâm trạng của người mẹ:

a Đêm trước ngày khai trường

- Tâm trạng:

+ Không ngủ được

+ Mẹ đắp mền, buông mùng rồi không biết làm gì cả Thường ngày,

mẹ dọn dẹp nhà của sau khi con ngủ Làm vài việc riêng mình

+Hôm nay mẹ không tập trung được việc gì cả và không định làm

+Đi xem những thứ đã chuẩn bị cho

Trang 3

Thảo luận nhóm nhỏ (3 phút)

? Tại sao người mẹ lại không

ngủ được?

? Tâm trạng của người mẹ cho

thấy tình cảm của mẹ đối với

con như thế nào?

HS thảo luận nhóm Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét, bổ sung

HS trung bình, khá trình bày

con Tự bảo mình đi ngủ sớm nhưng lại trằn trọc

+ Mẹ không lo nhưng cũng không ngủ được

=> Thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên

- Người mẹ không ngủ được vì:

+ Mẹ thương yêu con, thấy con lo lắng, hồi hộp nên mẹ không ngủ được + Người mẹ đang nôn nao nghĩ về ngày khai trường năm xưa (mẹ nhớ

sự nôn nao, hồi hộp; nỗi chơi vơi, hốt hoảng khi cổng trường đóng lại ) -> ấn tượng về ngày khai trường rất sâu đậm

+ Người mẹ nhận thức rõ tầm quan trọng của ngày đầu tiên đến trường đối với mỗi con người

(mẹ muốn ghi vào lòng con ấn tượng khắc sâu mãi mãi , để rồi bất cứ một ngày nào đó trong đời, khi nhớ lại lòng con cũng rạo rực, bâng khâng, xao xuyến )

+ người mẹ muốn như ở nước Nhật: ngày khai trường là ngày lễ của toàn

xã hội

+ Người mẹ đang nghĩ đến việc phải làm ngày mai: mẹ sẽ đưa con đến trường và nói với con

b Tình cảm của mẹ đối với con

- Là người rất mực yêu thương con + Sự quan tâm, chăm chút cho con từ

ăn ngủ, vui chơi đến học hành + Lo bồi đắp tâm hồn con thêm phong phú

- Rất hiểu con mình: Con là một đứa trẻ nhạy cảm

- Rất hiểu biết + hiểu biết về phương pháp dạy dỗ con trẻ

Trang 4

? Trong câu chuyện người mẹ

có trò chuyện trực tiếp với đứa

con của mình hay không?

? Cách trò chuyện như vậy có

tác dụng gì?

? Em có cảm nhận gì về nhân

vật đứa con?

-Hoạt động 3: Hướng dẫn HS

tổng kết (4 phút)

? Nghệ thuật đặc sắc trong câu

chuyện là gì?

HS trung bình, khá phát hiện

HS tranh luận

HS khá, giỏi trả lời

+ Hiểu biết về vai trò, vị trí của nhà trường đối với tòan xã hội và cuộc đời của mỗi con người

c Cách trò chuyện của mẹ

- Trong câu chuyện, bà mẹ không trò chuyện trực tiếp với con Bà ngồi nhìn con ngủ, bồi hồi nhớ lại tuổi thơ của mình, trong lòng trào dâng tình yêu thương tha thiết và nghĩ đến vai trò, vị trí của nhà trường đối với mỗi con người

-> Bà mẹ nói với chính mình, đang sống lại tuổi ấu thơ của mình

- Tác giả hóa thân vào nhân vật và để cho nhân vật tự giãy bày xúc cảm và suy tư của mình

-> Tác giả có thể đi sâu vào ngõ ngách sâu kín trong lòng của người mẹ

-> Suy nghĩ của tác giả về tình mẹ con, về ý nghĩ thiêng liêng của ngày đầu tiên mỗi người bước vào cổng trường

3 Nhân vật đứa con

- Là một đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ

và nhạy cảm + thường háo hức trước ngày đi chơi xa

+ Háo hức ngày khai trường nhưng

mẹ chỉ dỗ một lát là đã ngủ

- Là một đứa bé ngoan: Nghe mẹ nói con là cậu học sinh lớp một rồi là cậu

bé đã hăng hái tranh với mẹ dọn dẹp

đồ chơi mà ban ngày cậu đã bày ra kháp nhà

IV Tổng kết.

1 Nghệ thuật.

- Lựa chọn hình thức tự bạch như dòng nhật kí của người mẹ đối với con

Trang 5

? Câu chuyện trên có những ý

nghĩa nào?

GV treo bảng phụ phần tổng

kết

HS trung bình, yếu trả lời

HS quan sát

- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm

2 Nội dung:

Giáo dục có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội Việt Nam ngày nay, giáo dục đã trở thành sự nghiệp của toàn xã hội

4

Củng cố: (2 phút)

- GV khái quát lại nội dung bài học

cuộc đời của mỗi con người?

5 Dặn dò: (1 phút)

- Bài cũ: HS nắm những kiến thức cơ bản sau:

+ Bố cục và nội dung của mỗi phần

+ Vai trò của nhà trường và của người mẹ đối với mỗi người

+ Viết đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của bản thân về ngày khai trường đầu tiên

- Chuẩn bị tiết sau "Mẹ tôi".

+ Đọc văn bản

+ Thái độ của bố đối với En-ri-cô

+ Tình cảm của mẹ đối với con

+ Tại sao người bố không trực tiếp nói với con mà lại viết thư

Trang 6

Tiết 2: Văn bản: MẸ TÔI

(Trích "Những tấm lòng cao cả")

- Ét-môn-đô đơ

A-mi-xi-I.Mức độ cần đạt:

Qua bức thư của một người cha gửi cho đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là những tình cảm thiêng liêng đối với mỗi người

1.Kiến thức :

- Sơ giản về tác giả Ét-môn-đô đơ A-mi-xi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lý và có tình của người cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2.Kỹ năng:

- Đọc-hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong thư

3 Thái độ:

- Hiểu và thấm thía được những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ dành cho con cái và con cái dành cho cha mẹ

1.Giáo viên :

2 Học sinh:

- SGK

Trang 7

1.Ổn định lớp học : (1 phút)

2.Kiểm tra bài cũ: (4 phút)

Câu hỏi: Vai trò của người mẹ và nhà trường đối với mỗi cá nhân con người?

3.Bài mới :

Giới thiệu bài mới (1 phút): Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí

và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả Nhưng không phải khi nào ta cũng

ý thức hết được điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhân ra tất cả Bài

"Mẹ tôi" sẽ cho ta một bài học như thế

học sinh

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm

hiểu chi tiết (10 phút)

? Dựa vào phần chú thích và

phần chuẩn bị bài học ở nhà,

em hãy nêu những hiểu biết

của em về tác giả?

? Hãy nêu những hiểu biết của

em về tác phẩm?

+GV hướng dẫn giọng đọc:

đọc to, rõ ràng, diễn cảm, thể

hiện đúng tâm tư, tình cảm

của người cha trước lỗi lầm

của con, sự trân trọng của ông

đối với người vợ

+ GV lưu ý thêm các chú thích

mà HS chưa hiểu

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc

và tìm hiểu chi tiết (22 phút)

? Tình cảm của người cha đối

với En-ri-cô được thể hiện qua

những chi tiết nào? Những chi

tiết đó giúp em thấy được tình

cảm gì của người cha?

HS khá, giỏi trình bày hiểu biết

HS lắng nghe, đọc bài

HS lắng nghe

HS trung bình phát hiện chi tiết HS khá, giỏi nhận xét

I Đọc và tìm hiểu chung:

1 Tác giả

- ÉT-môn-đô đơ A-mi-xi (1846 - 1908)

là nhà văn Ý, có nhiều tác phẩm viết cho lứa tuổi học trò

2 Tác phẩm:

-"Những tấm lòng cao cả" là một tác phẩm nổi tiếng thế giới, có ý nghĩa giáo dục, được nhiều trẻ em yêu thích

- "Mẹ tôi" là một trong các đoạn trích của tác phẩm

- Đọc và tìm hiểu chú thích

II Đọc và tìm hiểu chi tiết:

1 Tình cảm của người cha đối với En-ri-cô.

- Trước lỗi lầm của con

+ Bố không thể nén cơn tức giận đối với con -> tức giân

+ Sự hỗn láo của con là một nhát dao đâm vào tim bố -> Buồn bã

Trang 8

? Những tình cảm đó xuất phát

từ đâu?

? Tình cảm của người cha đối

với mẹ được thể hiện qua

những chi tiết nào?

? Vì sao ông lại có tình cảm

như vậy?

? Những chi tiết nào nói về

người mẹ?

? Từ những chi tiết đó, em

cảm nhận như thế nào về

người mẹ?

? En-ri-cô có tâm trạng như

thế nào khi đọc thư cha?

(HS yếu)

? Vì sao En-ri-cô lại có thái độ

như thế?

? Vì sao người bố không trực

tiếp nói với con mình mà lại

dung hình thức viết thư

HS trung bình, khá giải thích

HS trung bình phát hiện chi tiết

HS khá, giỏi trình bày

HS trung bình trả lời

HS thảo luận nhóm, đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét, bổ sung,

HS trung bình, yếu trả lời

HS khá phát hiện

HS thảo luận nhóm Đại diện nhóm trả lời,

+ Con mà lại dám xúc phạm đến mẹ con

ư, Thật đáng xấu hổ -> Đau đớn

- Nghiêm khắc yêu cầu con nhận lỗi

=> Người cha:

+ Rất yêu thương con, muốn con nên người

+ Hiểu được tình cảm lớn lao, cao cả của

ba mẹ

+ Biết trân trọng tình cảm của ba mẹ đã dành cho mình

2 Tình cảm của người cha đối với mẹ

- Rất hiểu và trân trọng người mẹ -Vì mẹ là người hết lòng thương yêu con

3.Tâm trạng của En-ri-cô khi đọc bức thư của người cha.

- Xúc động vô cùng vì:

+ Cha gợi lại những kỉ niệm của

En-ri-cô với mẹ + Thái độ nghiêm khắc, tình cảm chân thành và lời lẽ thấm thía của cha

- Hối hận vì đã xúc phạm mẹ + Hiểu được những hy sinh lớn lao của mẹ

+ Hiểu mẹ có ý nghĩa đặc biệt đối với cuộc đời mình

+ Trân trọng, thấm thía những tình cảm của cha mẹ dành cho cuộc đời mình

- Hình thức viết thư:

+ Tình cảm sâu sắc, kín đáo, tế nhị thường khó có thể nói trực tiếp được

Trang 9

tổng kết (4 phút)

? Nghệ thuật đặc sắc trong câu

chuyện là gì?

? Câu chuyện trên có những ý

nghĩa nào?

GV treo bảng phụ phần tổng

kết

nhóm khác nhận xét, bổ sung

HS khá, giỏi trả lời

HS quan sát

+ Viết thư tức là chỉ nói riêng với người mắc lỗi biết, vừa giữ đwojc sự kín đáo,

tế nhị, vừa không làm người mắc lỗi mất lòng tự trọng

=> Bài học về cách ứng xử trong gia đình và xã hội

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Sáng tạo nên hoàn cảnh tạo nên câu chuyện

- Lồng trong câu chuyện một bức thư có nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu đức hy sinh và hết lòng vì con

- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp,

có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của cha mẹ đối với con cái

2 Ý nghĩa văn bản.

- Người mẹ vô cùng quan trọng đối với gia đình

- Tình yêu thương và lòng kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất là đối với con người

4

Củng cố: (2 phút)

- GV khái quát lại nội dung bài học

- Tại sao tác giả lại đặt nhan đề là "Mẹ tôi" trong khi người mẹ không trực tiếp xuất hiện trong câu chuyện? (GV định hướng: bà mẹ tuy không xuất hiện trực tiếp nhưng lại là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết hướng tới để làm sáng tỏ)

5 Dặn dò: (1 phút)

- Bài cũ:

+ Nắm được kiến thức bài học

+ Nội dung, nghệ thuật văn bản

+ Sưu tầm những câu ca dao, bài thơ nói về tình cảm của con cái dành cho cha

mẹ hoặc cha mẹ dành cho con cái

- Bài mới: Chuẩn bị "Từ ghép".

+ Đọc ví dụ SGK

+ Trả lời các câu hỏi vào vở soạn

Trang 10

Tiết 3: Tiếng Việt: TỪ GHÉP

I.Mức độ cần đạt:

- Nhận diện được hai loại từ ghép: từ ghép đẳng lập và từ ghép chính phụ

- Hiểu được tính chất phâ nghĩa của từ ghép chính phụ và tính chất hợp nghĩa của

từ ghép đẳng lập

- Có ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghép một cách hợp lý

1 Kiến thức :

- Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập

- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lập

2 Kỹ năng:

- Nhận diện các loại từ ghép

- Mở rộng, hệ thống hóa vốn từ

- Sử dụng từ: dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể, dùng từ ghép đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát

3 Thái độ:

- HS có ý thức vận dụng từ ghép có hiệu quả trong khi nói và viết

Trang 11

1.Giáo viên :

2 Học sinh:

- SGK

1.Ổn định lớp học : (1 phút)

2.Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh

3.Bài mới :

Giới thiệu bài mới (1 phút): Ở lớp 5 chúng ta đã học về "Cấu tạo của từ" qua đó phần

nào các em đã hiểu được khái niệm từ ghép (là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng với nhau) Để giúp các em có kiến thức sâu rộng hơn về cấu tạo, trật

tự sắp xếp và nghĩa của từ ghép chúng ta sẽ tìm hiểu bài "Từ ghép"

học sinh

tìm hiểu các loại từ ghép

(10 phút)

+ GV treo bảng phụ

+ Gọi HS đọc ví dụ (HS yếu)

Thảo luận nhóm nhỏ (3 phút)

Nhóm 1: Em hãy so sánh hai

từ "Bà nội" và "bà ngoại"

Nhóm 2: Em hãy so sánh từ

"Thơm phức" với "thơm ngát"

- GV định hướng đúng:

+ "Bà nội" và "bà ngoại" có

chung một nét nghĩa là "bà"

nhưng nghĩa của "Bà nội" và

"bà ngoại" khác nhau do tác

dụng bổ sung nét nghĩa của

tiếng phu "nội" và "ngoại"

+ "Thơm phức" với "thơm

ngát" có nét nghĩa chung là

"thơm" nhưng nghĩa lại khác

nhau do tác dụng bổ sung nghĩa

của từ "phức" với "ngát"

HS quan sát

HS yếu đọc

HS thảo luận nhóm Đại diện nhóm trình bày

Nhóm khác nhận xét, bổ sung

HS lắng nghe

I . Các loại từ ghép:

1 Ví dụ:

2 Nhận xét:

*Ví dụ 1:

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	60,23 KB