giao an ngu van 7 - tuần 1

- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản.. - Phân tích một số chi tiết tiêu biểu tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của co

- Trường THCS Thạnh Đông

- Giáo viên: võ Hoàng Trúc

- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ,gia đình với con cái,ý nghĩa lớn lao của nhà

trường đối với cuộc đời mỗi con người,nhất là tuổi thiếu niên ,nhi đồng

- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn

bị cho ngày khai trường đầu tiên của con

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

Thái độ: - Hiểu được những tình cảm cao đẹp , ý thức trách nhiệm của gia đình – tương

lai nhân loại

Học sinh - SGK , tranh ảnh liên quan bài học

- Soạn bài( Trả lời các câu hỏi trong SGK)

0

3

Phương

pháp

- Dạy học gợi mở - vấn đáp, giải quyết vấn đề, dạy học bằng bản đồ tư duy

- Động nảo: rút ra những bài học thiết thực về lối sống cho bản thân về

tấm gương Hồ Chí Minh

- Thảo luận nhóm: trình bày 1 phút về giá trị nội dung, nghệ thuật của văn

bản và những gì cá nhân tiếp thu , hoặc hướng phấn đấu của bản thân về tấm gương của Hồ Chí Minh

C / TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

VĂN BẢN

01 Ổn định lớp Giáo viên Học sinh

-Ổn định nề nếp của học sinh

-Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp

- Kiển tra tác phong của H/S

- Kiểm tra vệ sinh lớp học

1 phút

- Kiểm tra tập soạn của H/S

- Học sinh soạn bài

đã làm gì cho em và suy nghĩ gì không ? Học sinh nhớ lại và tưởng tượng lại thông qua ngày học đầu tiên của các em nhỏ…

Các em sẽ nói được mẹ đã làm gì, nhưng các em khó mà biết được mẹ đã nghĩ gì.

Từ đó GV dẫn vào bài : Tiết học hôm nay sẽ giúp cho chúng

HOẠT ĐỘNG 1: HDHS TÌM HIỂU CHUNG

Mục tiêu:HS nắm được kiểu văn bản và bố cục văn bản

Phương pháp : Phương pháp đọc sáng tạo, phương pháp vấn đáp và

gợi tìm , phương pháp nghiên cứu

Quê mẹ ở xứ vườn trái câyLái Thiêu, quê cha ở huyệnTriều Dương, tỉnh QuảngĐông, Trung quốc Támnăm đầu đời Lý Lan sống ởquê mẹ, sau khi mẹ mất thìgia đình về Chợ Lớn định

- Những người lớn (NXB

Kim Đồng, Hà Nội, 1992)

Nêu xuất xứ của văn bản? • Văn bản nhật dụng

( Là những bài viết có nội dung gần gũi, bức thiết đối với đời sống trước mắt con người và cộng đồng như môi trường, xã hội )

a)Xuất xứ:

Báo yêu trẻ, số 166, Thành Phố HCM , ngày 01/09/2000

Văn bản được dùng thể loại

Văn bản này được chia làm

mấy phần?

Nêu nội dung chính từng

phần?

(?) Nhân vật chính là ai ?

(?) Theo dõi ND văn bản, em

hãy cho biết văn bản này nhằm :

- Kể chuyện nhà trường ,chuyện

đưa con đến trường hay biểu

hiện tâm tư người mẹ?

+P1: thế giới mà mẹ vừa bước vào”

Giáo viên hướng dẫn học sinh

tìm hiểu một số chú thích quan

trọng?

Theo em cần đoc bản bằng

giọng điệu nào?

-Hãy tập đọc theo giọng điệu

đó?

(?) Em nhận thấy từ Hán Việt

nào xuất hiện trong phần chú

- Học sinh dựa vào chúthích trong SGK để tìmhiểu?

Đọc bằng giọng điệu nhỏ nhẹ,tha thiết,tình cảm,chậm rãi

-4 hs đọc văn bản( mỗi em một đoạn)

- Từ “ Can đảm “: -Có tinh

d) Chú Thích

SGK

thích?Từ đó giải nghĩa ntn? thần mạnh mẽ,không sợ

khó khăn

 Tùy bút “Cổng trường mở

ra” đã ghi lại những cảm xúc ấy:

“Vào đêm trước ngày khai

trường của con Mẹ đã chuẩn bị

nhiều tâm trạng và tưởng tượng

một số tình huống sẽ xảy ra,

nhưng mẹ đã không hề nghĩ

rằng đêm nay mẹ không ngủ

được”.

Nhà văn Lý Lan tâm sự:

“Đó là một bài văn tôi viết khoảng mười năm trước, lúc cháu tôi sắp vào lớp một Tôi chứng kiến tất cả

sự chuẩn bị và cảm thông nỗi lòng của em tôi Chị emtôi mồ cô mẹ khi còn quá nhỏ, các em tôi không hề

có niềm hạnh phúc được

mẹ cầm tay dẫn đến trường

Hình ảnh đó là nỗi khao khát mà khi làm mẹ em tôi mới thực hiện được Mãi mãi hình ảnh mẹ đưa con đến trường là biểu tượng đẹp nhất trong xã hội loài người.”

15’ HOẠT ĐỘNG 2: HDHS tìm hiểu phần đọc – hiểu văn

bản:

Phương pháp đọc sáng tạo ,phương pháp vấn đáp và gợi tìm, phương

pháp thuyết trình (bình giảng, thuyết giảng), phương pháp đàm thoại

II/ ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

Tóm tắt nội dung văn bản ?

- Bài văn nêu lên tâm trạng lo lắng không ngủ được của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho con trước ngày khai giảng vào lớp 1.

- Đồng thời cũng nói lên kí ức về tuổi thơ sống dậy trong lòng người mẹ.

 Văn bản viết về việc gì?

- HS trả lời: VB viết về tâmtrạng của người mẹ trongđêm không ngủ trước ngàykhai trường của con

1/ TÂM TRẠNG CỦA MẸ

VÀ CON TRONG ĐÊM TRƯỚC NGÀY KHAI TRƯỜNG:

Tìm những chi tiết cho thấy

tâm trạng của mẹ và con trước

ngày khai trường?

Tìm những chi tiết miêu tả

việc làm, cử chỉ của mẹ vào

đêm trước ngày khai trường ?

Vì mẹ rất yêu con, quan tâm đến con, bởi mẹ đã

- Giấc ngủ đến với con dễ dàng

- Không có mối bận tâm nào

=> Tâm trạng ngây thơ , hồn nhiên, vô tư, thanh thản.

Qua đó em thấy mẹ là người

GV bình : Đó là đức hi sinh – vẻ đẹp giản dị mà lớn lao của

tình mẫu tử trong cuộc sống của người mẹ VN.

(?) Trong đêm không ngủ , tâm trí mẹ đã sống lại những kĩ

niệm quá khứ nào?

(?) Khi nhớ về những kĩ niệm ấy, lòng mẹ “rạo rực những

bâng khuâng xao xuyến”_ Nhận xét cách dùng từ trong lời

văn trên? Tác dụng cách dùng từ đó?

(?) Cảm xúc ấy nói lên tình cảm sâu nặng nào của lòng mẹ?

(?)Tất cả đều đó cho em hình dung về một người mẹ như thế

nào?

(?) Theo dõi phần cuối văn bản cho biết :Trong đêm không

ngủ mẹ đã nghĩ về điều gì ?

(?) Câu văn nào nói lên vai trò và tầm quan trọng to lớn của

nhà trường đối với thế hệ trẻ ?

(?) Câu nói của mẹ : “Bước qua cánh cổng trường là 1 thế

giới kì diệu sẽ mở ra.” Em hiểu câu đó ntn ?

(?) Đoạn thâu tóm ND văn bản là đoạn nào ?

(?) Đó là tình yêu và lòng tin của mẹ Theo em, mẹ dành tình

yêu và lòng tin ấy cho ai ?

? Em có biết 1 câu ca dao, danh ngôn hay 1 bài thơ nói về tấm

lòng người mẹ

- “Con là mầm đất tươi xanh

Nở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ trồng

Hai tay mẹ bế mẹ bồng

Như con sông chảy nặng dòng phù sa

Mẹ nhìn con đẹp như hoa

Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời

Sao tua rua đã lên rồi

Con ơi có cả đất trời bên con

Cho dù đạn réo mưa bom

Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc nồng

Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng

Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh nôi”

- Mừng vì con đã lớn, hi vọng những điều tốt đẹp sẽ đến với con,thương yêu con,luôn nghĩ về con,thức canh cho con ngủ ngon.

- Đắp mền, buông mùng , lượm đồ chơi, nhìn con ngủ,xem lại những thứ đã chuẩn bị

→ Một lòng vì con , lấy giấc ngủ của con làm niềm vui cho mẹ.

-Nhớ ngày bà ngoại dắt tay

mẹ vào lớp 1.

Nhớ thương bà ngoại và mái trường.

-Nhớ tâm trạng hồi hợp trước cổng trường.

- Dùng từ láy liên tiếp

→ Gợi tả cảm xúc phức tạp trong lòng mẹ:vui, nhớ , thương.

- Đó là tình cảm thiên liên ,hết lòng yêu thương con

… Vô cùng thương yêu con và người thân ; Yêu quí và biết

ơn trường học ; Tin tưởng ở tương lai con cái.

-Mẹ đã nghĩ về ngày hội khai trường,nghĩ về ảnh hưởng của GD đối với trẻ em

- Ai cũng biết rằng mỗi sai

lầm (3dòng cuối đoạn )

“Không có mặt trời thì hoa không nở, không có người mẹ thì cả anh hùng và nhà thơ đếu không có” M.G.

* HS quan sát tranh Bức tranh miêu tả điều gì?

GV mở rộng nói về sự quan tâm của tất cả mọi người trong

nước và trên thế giới đối với việc học tập của trẻ vì “Trẻ em

hôm nay, thế giới ngày mai”.

- HS tìm và đọc

- Làm nổi bật tâm trạng, khắchọa được tâm tư, tình cảm, những điều sâu thẳm, khó nóibằng lời trực tiếp

Trong văn bản có câu “ Mẹ

không lo, nhưng vẫn không

ngủ được “

a)Lí do thứ nhất:Người mẹ lo lắng cho con vì đây là lần

đầu tiên con bước chân vào nhà trường để học lớp 1

+ Mẹ không tập trung được vào việc gì cả+ Mẹ lên giường và trằn trọc

+ Mẹ không lo , nhưng vẫn không ngủ được

b) Lý do thứ hai: Người mẹ nhớ về kí ức tuổi thơ, về ngày

khai trường năm xưa của chính mình + Cái ấn tượng khắc sâu mãi trong lòng một con người về cái ngày“ Hôm nay tôi đi học“

+ Ấn tượng của mẹ về buổi khai trường đầu tiên ấy rất sâu đậm

+ Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tời gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng lại

Câu 4:  Có phải bà mẹ nói

- Cách việt này làm nổi bật tâm trạng của mẹ khắc họcđược tâm tư tình cảm Những điều sâu lắng khó nói bằng lời trực tiếp của nhân vật

HOẠT ĐỘNG 4: HDHS

vai trò của vị trí của nhà

trường.

3 VAI TRÒ VÀ VỊ TRÍ CỦA NHÀ TRƯỜNG:

CÂU 5Câu văn nào trong bài

nói lên vai trò tầm quan trọng

của nhà trường đối với thế hệ trẻ

“ Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau, và sai lầm mội li

- Không được sai lầm tronggiáo dục vì giáo dục quyệtđịnh tương lai của một đấtnước

câu văn đó nói lên vai trò và

tầm quan trọng to lớn của nhà

trường đối với thế hệ trẻ ?

 “ Sai một ly đi một dặm” Em

hiểu câu tục ngữ này có ý nghĩa

gì khi gắn với sự nghiệp GD?

có thể đưa đến thế hệ ấy đi chệch cả hàng dặm sau này”

Bà mẹ nói” Bước qua cánh

cổng trường là một thế giới kì

diệu sẽ mở ra”

Em hiểu thế giới kì diệu đó là

gì?

Người mẹ nghĩ và liêntưởng đến ngày khai trường

ở NB:

+ ngày lễ của toàn dân.

+ người lớn nghỉ việc để đưa trẻ đến trường.

+ Các quan chức lớn tới dự.

+ không có ưu tiên nào lớn hơn ưu tiên GD thế hệ trẻ cho tương lai sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng tới cả một thế hệ.

- Khẳng định vai trò to lớncủa nhà trường đối với conngười

=> Mong muốn con trai cảm nhận được ý nghĩa quan trọng của GD và ngày khai giảng.

Em hình dung về một người

mẹ như thế nào qua đoạn trích

trên?

- Một người mẹ sâu sắc, tếnhị và hiểu biết

=> Người con ý thức được trách nhiệm và nhiệm vụ của mình.

- Sử dụng thành công nghệthuật so sánh

Tóm tắt vài nét về nội

dung của văn bản

2/ NỘI DUNG:

- Văn bản thể hiện tấm lòng , tình cảm của người mẹ đối với con.

Đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN H/S (THỰC HÀNH ) IV/ LUYỆN TẬP: ( PHÚT )

TẬP

- Mục tiêu:HS biết làm bài tập.

- Phương pháp: Vấn đáp, giải thích.

- Học sinh thảo luận nhóm

- Cử đại diện báo cáo

 Hãy nói về kỉ niệm của em

trong ngày khai trừơng đầu tiên?

Viết một đoạn văn ngắn kể về

một kỉ niệm nhớ nhất trong ngày

khai trường đầu tiên của mình

Bài 1:

- Hồi hộp nhất vì là lần đầu

- Dấu ấn sâu đậm vì kỉ niệm tuổi thơ

 - Em có suy nghĩ gì sau

khi học xong văn bản

“Cổng trường mở ra” của

- Nghệ thuật và nội dung bài văn bản?

- Viết đoạn văn kể về những kỉ niệm trong ngày khai trừơng đầu tiê

Nắm chắc suy nghĩ, tâm trạng của người mẹ và vấn đề mà văn bản muốn nói đến

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ ( VẬN DỤNG)

5 DẶN DÒ ( 5 PHÚT)

- Bài cũ: - Chọn một đoạn trong thư có nội dung thể hiện vai trò lớn lao của mẹ đối với con

và học thuộc

- Nắm được ý nghĩa những lời khuyên nhủ của người bố

- *Bài mới: - Chuẩn bị cho bài: “ Từ ghép ”

- Ôn lại các khái niệm từ đơn, từ ghép, từ láy

- Chuẩn bị bài: “ mẹ tôi”

- Đọc bài trước và trả lời các câu hỏi trong SGK

D/ RÚT KINH NGHIỆM

- Bài này nên giáo dục kĩ năng tư duy nhận thức

- Trường THCS Thạnh Đông

- Giáo viên : Võ Hoàng Trúc

( Ét – môn - đo - đơ - A- mi- xi )

A / MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

0

1

Kiến thức

- Sơ giản về tác giả Ét-môn-đô đơ A-mi-xi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khicon mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

0

2

Kỹ năng

- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) vàngười mẹ nhắc đến trong bức thư

* Kĩ năng sống: - Tự nhận thức và xác định được giá trị của lòng nhân ái, tình

thương và trách nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình.

- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhận của bản thân về các ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản.

0

3

Thái độ:

- Yêu thương kính trọng cha, mẹ mình

- Nghiêm túc tự giác trong học tập

- Thấy được tác dụng của cách diễn đạt tình cảm và phương thức viết thư

-Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp

- Kiển tra tác phong của H/S

- Kiểm tra vệ sinh lớp học

1 phút

Câu hỏi: Văn bản “cổng

trừơng mở ra” để lại trong

em suy nghĩ gì?

- Trả lời: Tấm lòng yêu

thương con, tình cảm đẹpsâu nặng đối với con; Vaitrò to lớn cùa nhà trườngđối với cuộc sống conngười

5 phút

03 Bài mới

Mẹ đã chờ xanh lại thời gian

Mẹ ngỡ con còn chơi trốn tìm đâu đó Những đứa con mang hình hài nỗi nhớ

Ký ức mẹ là lòng biển hóa san hô

NỘI DUNG GHI BẢNG

10 HOẠT ĐỘNG 1: HDHS phần tìm hiểu chung

Phương pháp thuyết trình, vấn đáp , kĩ thuật động não,

phương pháp đọc sáng tạo, phương pháp nghiên cứu

I/ TÌM HIỂU CHUNG

 Nêu những hiểu biết của em

về tác giả - Học sinh suy nghĩ trảlời

a) Xuất xứ: Trích “Những tấm lòng cao cả”

 PTDĐ chủ yếu được sử dụng

trong văn bản?

dụng

- PTDĐ: Tự sự, miêu tả, biểu cảm

 Văn bản được chia làm mấy

phần và nội dung chính của

từng phần ?

Hình thức của văn bản được

viết theo thể loại gì ?

+ Phần 1: hình ảnh ngườimẹ

+ Phần 2: những lời nhắnnhủ dành cho con

+ Phần 3: thái độ dứt khoát của cha trước lỗi lầm của con

lễ độ , cảnh cáo, quằn quại,

trưởng thành, hối hận.Phân biệt

đâu là từ ghép, đâu là từ láy ?

HS dựa vào SGK, giảithích từng từ

-Từ ghép: lễ độ,cảnh cáo,trưởng thành, hối hận

-Từ láy: quằn quại

Phương pháp vấn đáp và gợi tìm, Phương pháp nêu và

giải quyết vấn đề:, - Phương pháp thuyết trình (bình

giảng, thuyết giảng)

II/ ĐÓC- HIỂU VĂN BẢN:

- En-ri-cô lỡ thốt ra lời nói thiếu lễ độ với mẹ khi cô giái đến nhà

- Người cha viết thư là để giúp con suy nghĩ kĩ nhận ra và sửa chữa lỗi lầm

HOẠT ĐỘNG 3 : HDHS tìm hiểu tâm trạng và

thái độ của cha

Phương pháp vấn đáp và gợi tìm, Phương pháp nêu

và giải quyết vấn đề:, - Phương pháp thuyết trình

(bình giảng, thuyết giảng)

2 BỨC THƯ CỦA BỐ GỬI CHO En- ri- cô:

Khi viết thư cho con người

cha biểu lộ điều gì ?

Qua những chi tiết nào em

nhận thấy thái độ và tâm trạng

- Thể hiện thái độ và tâmtrạng

- HS thảo luận nhóm,

a) TÂM TRẠNG VÀ THÁI

ĐỘ CỦA NGƯỜI CHA:

- Buồn bã tức giận khi En-ri-cônhỡ thốt ra lời lẽ thiếu lễ độ với

của người cha?

Nhát dao đâm vào tim, không

thể nén cơn tức giận

Những chi tiết đó chứng tỏ

thái độ và tâm trạng nào

của người cha ?

Dựa vào đâu mà em biết

được?

trình bày

- Thái độ đó thể hiện qua lời lẽ ông viết trong bức thư gửi cho En-ri-cô

“… như một nhát dao…

vậy”

“… bố không thể… đối với con”

mẹ

- Mong con hiểu được công lao,

sự hi sinh vô bờ bến của mẹ

=> Cảnh cáo nghiêm khắc lỗi lầm của En-ri-cô.

- Vì sao người cha lại thấy sự thiếu lễ độ của con đối với người mẹ như nhát dao đâm vào tim

bố?

Định hướng: Vì cha rất yêu con, rất tôn trọng mẹ và thất vọng vì con hư Đó là nỗi đau thực sựcủa bao bậc cha mẹ khi con hư

- Tìm chi tiết thể hiện thái độ giáo dục của cha với con ?

+ Không bao giờ được tái phạm

+ Phải xin lỗi mẹ, cầu xin mẹ hôn con

+ Thà rằng bố không có con còn hơn thấy con bội bạc

+ Thôi con đừng hôn bố nữa quyết của người cha trong bài văn?

- Có ý kiến cho rằng người bố đã ghét bỏ, từ chối đứa con

khi nói: thà rằng bố không có con thôi con đừng hôn bố nữa " em có đồng ý không?

Vì sao?

- Những chi tiết đó cho thấy thái độ giáo dục con ntn ?

Nghiêm khắc và kiên quyết phê bình lỗi lầm của Enricô

GV bình ngắn: Lời cha minh chứng cho thái độ kiên quyết đến quyết liệt trước lỗi lầm của

con Yêu và ghét, còn và mất mà ông nói với con trai như một lời khẳng định cho tình cảmcũng như niềm mong mỏi hi vọng của ông nơi con mình Và càng yêu con bao nhiêu hẳn lòngông càng thất vọng vì thái độ vô lễ của con bấy nhiêu

- Trong bức thư người cha nhắc tên con rất nhiều lần "Enricô ạ", à" Em thử hình dung trong những lời gọi ấy ẩn chứa tình cảm gì?

- Vì sao khi nói về lỗi lầm của con, người cha lại nhắc đến công lao của người mẹ và đặc biệt

là nói tới "ngày buồn thảm nhất là ngày con mất mẹ"?

Định hướng:

+ Con hỗn với mẹ >< mẹ chăm lo cho con

+ Nhắc đến công lao của mẹ, con sẽ tự nhận thấy lỗi lầm của mình, thấm thía về thái độkhông phải, đau đớn day dứt về việc làm sai Như thế gián tiếp người cha đã nói với con biếtbao điều về đạo lí, về cách cư xử trong cuộc sống

- Tại sao những điều như thế người cha không nói với con trực tiếp mà lại viết thư?

Định hướng : Đây là một bức thư mang tính tế nhị Người bố không trực tiếp phê phán lỗi của con trước mặt mọi người , ông cũng không muốn nói chuyện trực tiếp với con vì ông rất