Mục tiêu cần đạt : Giúp HS - Cảm nhận đợc tâm hồn trong sáng – tính cách dũng cảm hồn nhiên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan của các nhân vật nữ thanh
Trang 1Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
Tuần 29
Tiết 141, 142: Những ngôi sao xa xôi
(Lê Minh Khuê)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS
- Cảm nhận đợc tâm hồn trong sáng – tính cách dũng cảm hồn nhiên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan của các nhân vật nữ thanh niên xung phong trong truyện
- Thấy đợc nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả nhân vật - đặc biệt là miêu tả tâm lý – ngôn ngữ
và nghệ thuật kể chuyện của tác giả
- Rèn luyện kỹ năng phân tích tác phẩm truyện (cốt truyện – nhân vật – nghệ thuật trần thật)
B Hoạt động dạy học
Họat động 1 Đọc, tìm hiểu chung về văn bản
GV: Em hãy giới thiệu vài nét về tác giả?
- Đề tài trớc năm 1975: Đều viết về cuộc sống chiến
đấu của thanh niên xung phong và bộ đội trên tuyến
t-ờng Trt-ờng Sơn, gây đợc sự chú ý của bạn đọc.
- Sau năm 75: Những sáng tác của Lê Minh Khuê
bám sát những biến chuyển của cuộc đời, cuộc sống -
đề cập nhiều vấn đề bức xúc của xã hội và con ngời
với tinh thần đổi mới mạnh mẽ.
- “Những ngôi sao xa xôi” là một trong những tác
phẩm đầu tay của LMK đợc viết ngay trong thời kỳ
chiến tranh
GV: Nêu vài nét về tác phẩm: xuất xứ? Phơng
thức biểu đạt?
- Văn bản học có lợc bỏ một vài đoạn (kể về những kỉ
niệm, những hồi ức của Phơng Định về thời thơ ấu ỏ
Hà Nội và một vài chi tiết khác trong cuộc sống và
chiến đấu trên cao điểm Trờng Sơn: phá bom, gặp gỡ
và trò chuyện với những ngời lính lái xe.
Truyện đề cập đến vấn đề gì?
Đây là một trong những đề tài của nhiều tác phẩm thơ
truyện – ca khúc thời kháng chiến chống Mĩ.
? Hãy kể tên một số tác phẩm đợc viết trong
thời kì này và cùng đề tài?
- Đờng Trờng Sơn, Những cô gái Thanh niên xung
I Đọc, tìm hiểu chung về văn bản
1 Tác giả : Lê Minh Khuê - 1949- Thanh Hóa
- Là thanh niên xung phong trong kháng chiến chống Mĩ Viết văn từ năm 1970
- Là cây bút truyện ngắn, ngòi bút miêu tả tâm lý tinh tế, sắc sảo đặc biệt là tâm lí nhân vật nữ
2) Tác phẩm
a Xuất xứ: Viết năm 1971 – cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nớc đang diễn ra ác liệt
b Thể loại: truyện ngắn hiện đại- phơng thức biểu
đạt: tự sự xen miêu tả, biểu cảm
c Nội dung, đề tài: Truyện viết về 3 cô gái trong một tổ trinh sát phá bom ở một cao điểm trên tuyến đờng Trờng Sơn những năm chiến tranh chống Mĩ
Trang 2Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
phong, Anh bộ đội lái xe.
Tiêu biểu là những bài thơ của Phạm Tiến Duật, Lâm
Thị Mĩ Dạ, Nguyễn Minh Châu (truyện ngắn, Mảnh
trăng cuối rừng
GV: Tuy có cùng đề tài với các tác phẩm khác nhng
“Những ngôi sao xa xôi” vẫn có những nét đặc sắc
riêng Đặc biệt là sự am hiểu cặn kẽ cuộc sống cùng
tâm lí tình cảm và suy nghĩ của những con ngời tuổi
trẻ (cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đờng
Tr-ờng Sơn) Đây cũng là biệt tài của Lê Minh Khuê.
? Tác phẩm lựa chọn ngôi kể nh thế nào? Việc
chọn ngôi kể nh vậy có tác dụng gì trong việc thể
hiện nội dung truyện?
GV: h ớng dẫn HS đọc :
- Thể hiện giọng điệu ngôn ngữ truyện: tự nhiên, gần
với khẩu ngữ, trẻ trung nữ tính- phù hợp với ngôn ngữ
ngời kể chuyện.
+ Lời kể thờng dùng câu ngắn, nhịp nhanh tạo đợc
không khí khẩn trơng trong hoàn cảnh chiến trờng
+ Những đoạn hồi tởng nhịp kể chậm lại, gợi nhớ
kỉ niệm tuổi niên thiếu
- Đặc biệt chú ý lời của nhân vật Phơng Định.
- Thể hiện những câu văn dạng kể xen tả là câu ngắn
gần với khẩu ngữ.
- Không nhất thiết đọc hết truyện dài.
- Yêu cầu đọc một số đoạn:
Phần đầu: giới thiệu ba nhân vật
Hồi tởng của Phơng Định về thời HS(151).
Giới thiệu hành động của các nhân vật trong cuộc phá
bom (148-149).
- Những đoạn không đọc, GV tóm tắt, tạo cho câu
chuyện liền mạch.
GV: Em hãy kể tóm tắt truyện.
Hoạt động 2 Đọc hiểu truyện –
d Ngôi kể:
- Ngôi thứ nhất thông qua lời kể nhân vật chính
- Tác dụng: tạo thuận lợi để biểu hiện đời sống nội tâm với nhiều cảm xúc ấn tợng hồi tởng của nhân vật làm hiện lên vẻ đẹp trong sáng hồn nhiên của những cô gái thanh niên xung phong ngay trong hoàn cảnh ác liệt của chiến trờng
e Đọc và tóm tắt truyện: (SGV 105-151) + Ba nữ thanh niên xung phong làm thành một tổ trinh sát mặt đờng tại một trọng điểm trên tuyến đờng Trờng Sơn gồm ba cô gái trẻ: Định – Nho, còn Chị Thao là
tổ trờng (lớn tuổi hơn một chút) Họ ở trong một cái hang dới chân cao điểm, tách xa cuộc sống đơn vị + Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom - đo khối lợng đất đá phải san lấp do bom địch gây ra -
đánh dấu những vị trí bom cha nổ và phá bom Công việc hết sức nguy hiểm vì luôn phải đối mặt với thần chết.
+ Mặc dù cuộc sống gian khổ khó khăn nhng họ vẫn
có những nét vui vẻ hồn nhiên của tuổi trẻ, mơ mộng, yêu thơng, gắn bó trong tình đồng đội.
+ Truyện tập trung miêu tả nhân vật Phơng Định – nhân vật chính – cô gái giàu cảm xúc, mơ mộng, hồn nhiên luôn nhớ về những kỷ niệm của tuổi thiếu nữ, gia đình thành phố thân yêu.
+ Phân cuối tập trung miêu tả hành động và tâm trạng của các nhân vật trong 1 lần phá bọm – Nho bị thơng
và sự lo lắng chăm sóc của hai ngời.
II Đọc hiểu truyện–
1 Ba nữ thanh niên xung phong trong tổ trinh
Trang 3Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
Phân tích tính cách các nhân vật đặc biệt là tìm hiẻu
những nét tính cách của nhân vật chính Phơng Định
– ngời kể chuyện.
? Tìm những chi tiết miêu tả hoàn cảnh sống
và chiến đấu của 3 cô gái? Em có nhận xét gì
về hoàn cảnh ấy?
- Họ ở trong một hang dưới chõn một cao điểm giữa
một vựng trọng điểm trờn tuyến đường Trường Sơn,
tức là ở nơi tập trung nhất bom đạn và sự nguy hiểm,
ỏc liệt, từng ngày, từng giờ phải đối mặt với bom rơi,
đạn nổ
- Cú biết bao thương tớch vỡ bom đạn giặc : đường bị
đỏnh ô lở loột, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn ằ tưởng như
sự sống bị huỷ diệt : ô khụng cú lỏ xanh ằ hai bờn
đường, ô thõn cõy bị tước khụ chỏy ằ…Những cõy rễ
nằm lăn lúc, ngổn ngang những hũn đỏ to… han rỉ
trong lũng đất ằ Mỏy bay rớt, phản lực gầm gào căng
thẳng Bom nổ dưới chõn rung lờn vỏng úc, xộ khụng
khớ, lao và rớt trờn đầu =>quả là một hiện thực khụ
khốc đầy mựi chiến tranh, nú khụng cú màu xanh của
sự sống, chỉ thấy tử thần luụn rỡnh rập.
? Công việc hàng ngày của họ ra sao? Nhận xét về
công việc của họ?
+ chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình ra
giữa vùng trọng điểm đánh phá của Mĩ để đếm bom:
Thần chết là một tay không thích đùa Hắn ta lẩn
trong ruột những quả bom.
+ Sau mỗi trận bom, phải lao ra tìm phá những quả
bom cha nổ Cảm giác căng thẳng: thần kinh căng ra
nh chão, tim đậ bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà
vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom
cha nổ.
=> Đó là công việc hàng ngày của họ, một công việc
chết ngời, luôn đối mặt với cái chết Công việc đòi
hỏi sự dũng cảm, bình tĩnh, khôn ngoan, nhạy cảm và
khéo léo, đòi hỏi kinh nghiệm sẵn sàng hi sinh…
nhng vẫn nhiều khi khó tránh khỏi những sự cố bất
ngờ Chẳng có ai biết đợc cái quả bom câm lặng kia
có khi đang ấm nóng dần lên, nằm chềnh ềnh ra đó có
thể phát nổ bất cứ lúc nào … Không khí của chiến
tranh không giống nh tơng lai hay quá khứ mà có một
âm điệu riêng- đó là sự im lặng – im lặng có nghĩa
là cái chết đang rình rập đâu đây, nó ập đến bát cứ lúc
nào.
- Nhưng với ba cụ gỏi thỡ cụng việc ấy đó trở thành
cụng việc thường nhật Chưa hết, đú mới chỉ là hiện
thực lỳc yờn tĩnh, cũn lỳc cú bom của địch thỡ sao ?
ô chỳng tụi bị bom vựi luụn Cú khi bũ trờn cao điểm
trở về hang, cụ nào cũng chỉ thấy ô hai con mắt lấp
lỏnh ằ, ô hàm răng loỏ lờn ằ khi cười, khuụn mặt thỡ
sát mặt đ ờng
a Những nét chung.
* Hoàn cảnh sống và chiến đấu:
- ở trong một cái hang, dới chân một cao điểm giữa một vùng trọng điểm
- Con đờng bị đánh lở loét, không có lá xanh, thân cây bị tớc khô cháy
- Máy bay rít
- Bom nổ, mảnh bom xé không khí, lao và rít vô hình trên đầu
=> Cuộc sống bom đạn, căng thẳng, gian khổ, ác liệt, nguy hiểm
* Công việc hàng ngày:
- Lúc yên tĩnh
+ Đo khối đất đá lấp vào hố bom + Đếm – phá bom cha nổ Chạy trên cao điểm cả ban ngày
+ Thần chết nằm ngay trong ruột quả bom
+ Thần kinh căng nh chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy trên những nền đất có nhiều quả bom cha nổ
+ Thời tiết nóng bức: trên 30 độ
=> Những công việc mạo hiểm với cái chết- khó khăn – gian khổ, luôn căng thẳng thần kinh, đòi hỏi sự dũng cảm và hết sức bình tĩnh
- Lúc có bom của địch:
+ Bị bom vùi: Có khi bò trên cao điểm về chỉ thấy hai con mắt lấp lánh
+ đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay
ầm ĩ
+ Đổ máu: Máu túa ra từ cánh tay Nho, túa ra, ngấm vào đất …
Trang 4Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
ô lem luốc ằ
? Từ đó, em hiểu gì về hiện thực chiến tranh
trên tuyến lửa TS trong những năm đánh Mĩ?
=> Hiện thực cuộc sống chiến đấu của thanh niên
xung phong trên mặt đờng: nguy nan, khẩn trơng,
chấp nhận hi sinh.
? Họ còn là những cô gái có những nét tính
cách nào giống nhau?
- Họ là những cô gái thanh niên xung phong tuổi đời
còn rất trẻ nhng có lí tởng, đã tạm xa gia đình tình
nguyện vào cái nơi mà cái sự mất còn chỉ diễn ra
trong nháy mắt, một cách vô t, hồn nhiên, cống hiến
tuổi thanh xuân => Nét chung này có ở nhiều tác
phẩm nh: gửi em cô thanh niên xung phong của Phạm
Tiến Duật, Khoảng trời hố bom của Lâm Thị Mỹ
Dạ Họ tạo thành biểu t … ợng gơng mặt đẹp và đáng
yêu của những cô gái mở đờng thời kì kháng chiến
chống Mỹ.
- qua thực tế chiến đấu, cả ba cô gái đều có tinh thần
trách nhiệm cao với nhiệm vụ, lòng dũng cảm không
sợ hi sinh, tình đồng đội gắn bó Có lệnh là lên đờng
bất kể trong tình huống nào, dù phải đối mặt với máy
bay và bom đạn quân thù.
- Họ đều là những cô gái trẻ với cuộc sống nội tâm rất
phong phú, đáng yêu Cả ba đều cha có ngời yêu…
Không lúc nào họ không nhớ HN Một trận ma đá bất
ngờ trở thành nỗi nhớ: “mà tôi nhớ cái một cái gì đấy,
hình nh mẹ tôi, cái cửa sổ, hoặc những ngôi sao to
trên bầu trời thành phố| Nỗi nhớ ấy chính là sự nối
dài quá khứ hôm nay và khát vọng mai sau.
- Những kỉ niệm sống dậy nh những khoảng sáng
trong tâm hồn trong trẻo, thơ ngây, dịu dàng Những
xúc cảm hồn nhiên nh nguồn sống, điểm tựa, giúp họ
thêm vững vàng, tạo nên sức mạnh vô hình để họ vợt
qua những khó khăn tởng chừng nh không thể vợt qua
nổi
=> Quả thực, đó là những cô gái mang trong mình
những tính cách tởng nh không thể cùng tồn tại; vô
cùng gan dạ, dũng cảm trong chiến đấu mà vẫn hồn
nhiên, vô t trong cuộc sống đời thờng ( Chị Thao, tổ
* Vẻ đẹp anh hùng
- Họ là những cô gái rất trẻ, những chiến sĩ xung phong ở chiến trờng có tinh thần trách nhiệm cao
đối với nhiệm vụ đợc phân công
- Lòng dũng cảm: can đảm trớc khó khăn, gian khổ, hiểm nguy, sẵn sàng hi sinh
- Tình đồng chí, đồng đội keo sơn, gắn bó
=> Đó là những phẩm chất tốt đẹp của lòng yêu
n-ớc, vừa cao đẹp, vừa bình dị, hồn nhiên, lạc quan của thế hệ trẻ Việt Nam trong chiến tranh chống Mĩ
*Vẻ đẹp đời th ờng
- Họ là những cô gái trẻ với cuộc sống nội tâm phong phú: dễ xúc cảm, hay mơ mộng, dễ vui và cũng dễ trầm t
+ Họ thích làm đẹp cho cuộc sống của mình ngay
ở trên chiến trờng: Nho thích thêu thùa, Chị Thao chăm chép bài hát, Phơng định thích ngắm mình trong gơng, ngồi bó gối mơ mộng rồi hát
+ Luôn nhớ về Hà Nội với những kỉ niệm (cơn ma
đá bất ngờ cũng trở thành nỗi nhớ)
Trang 5Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
trởng, ít nhiều có từng trải hơn, mơ ớc và dự tính về
t-ơng lai có vẻ thiết thực hơn, nhng cũng không thiếu
những khát khao và rung động của tuổi trẻ (chị hay
tỉa lông mày nhỏ nh cái tăm, áo của chị cái nào cũng
thêu chỉ màu) Nhng trong công việc ai cũng phải
gờm chị về tính cơng quyết, táo bạo, đặc biệt là bình
tĩnh đến phát bực: “máy bay địch đến nhng chị vẫn
móc bánh bích quy trong túi ra thong thả nhai” Có ai
ngờ con ngời dày dạn trớc sự sống và cái chết hàng
ngày nh thế lại sợ máu, sợ vắt Và không ai có thể
quên đợc chị hát: nhạc sai bét, giọng thì chua, chị
chăm chép bài hát dù chẳng thuộc nhạc, giọng lại
chua, chị không hát trôi chảy đợc bài nào nhng lại có
đến ba quyển sổ dày chép bài hát Nho là một cô gái
trẻ, xinh xắn, “trông nó nhẹ, mát mẻ nh một que kem
trắng”, có cái “cổ tròn và những chiếc cúc áo nhỏ
nhắn” rất dễ thơng Nho rất thích tắm, ở dới suối lên,
cứ quần áo ớt, Nho ngồi, đòi ăn kẹo Hồn nhiên là thế
nhng cô lại bình thản vô cùng khi bị thơng: “không
chết đâu Đơn vị đang làm đờng kia mà Việc gì phải
khiến cho nhiều ngời lo lắng” Ngay cả lúc đau đớn
nh vậy nhng gặp ma đá, Nho vẫn ngồi nhổm dậy, môi
hé mở xoè tay xin mấy viên đá ma Đặc biệt khi máy
bay đến thì chiến đấu rất là dũng cảm, hành động thật
nhanh gọn: “Nho cuộn tròn cái gối, cất nhanh vào
túi”, Nho quay lng lại chúng tôi chụp cái mũ sắt lên
đầu …
Chuyển: đặc biệt là Phơng Định- cô gái để lại
nhiều ấn tợng sâu sắc trong lòng chúng ta
GV: Tìm những chi tiết giới thiệu về nhân vật
Phơng Định?
b Những nét riêng
Nhân vật Ph ơng Định
* là một cô gái thành phố xung phong vào chiến trờng Cô có những năm tháng tuổi thơ hồn nhiên
- êm đềm bên mẹ trong một căn buồng nhỏ ở thành phố yên tĩnh trong những ngày thanh bình trớc chiến tranh ở thành phố của mình.Những kỉ niệm ấy luôn sống lại trong cô ngay giữa chiến tr-ờng dữ dội – nó vừa là niềm khao khát, vừa làm dịu mát tâm hồn trong hoàn cảnh căng thẳng, khốc liệt của chiến trờng
* Vào chiến trờng đã 3 năm, đã quen với đạn
Trang 6Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
- “Tôi mê hát thờng cứ thuộc một điệu nhạc nào
đó rồi bịa ra lời mà hát Lời tôi bịa lộn xộn mà
ngớ ngẩn ”…
?Trong công việc, Phơng Định là ngời nh thế
nào? (Tìm chi tiết miêu tả - HS thảo luận phát
biểu).
? Diễn biến tâm lí của Định trong lần phá bom
nổ chậm đợc tả nh thế nào? (tâm trạng, hành
động chính xác ntn?)
?Điều đó thể hiện phẩm chất gì ở cô?
bom, nguy hiểm, vợt qua bao thử thách hiểm nghèo nh… ng ở cô không hề mất đi sự hồn nhiên trong sáng và những mơ ớc về tơng lai
* Phơng Định là cô gái nhạy cảm, hồn nhiên, hay mơ mộng và thích hát
* Cô yêu mến, gắn bó thân thiết với hai đồng đội trong tổ, yêu mến và cảm phục những chiến sĩ mà cô đã gặp trên đờng ra mặt trận.- đó là những chàng trai thông minh, tài hoa, dũng cảm nhất
* Nhạy cảm và quan tâm đến hình thức của mình: bím tóc dày, mềm, cổ cao, đôi mắt nhìn xa xăm
nh những vì sao xa Nhạy cảm nhng kín đáo giữa
đám đông tởng nh kiêu kì
* Trong công việc: Là ngời năng động có ít nhiều kinh nghiệm – dũng cảm không sợ nguy hiểm khi phá bom
* Tâm lí nhân vật Định trong một lần phá bom
đ-ợc miêu tả rất cụ thể, tinh tế đến từng cảm giác, ý nghĩ dù chỉ thoáng qua trong giây lát
- Mặc dù đã rất quen với công việc nguy hiểm – phá bom – một ngày có thể phá tới năm quả bom – nhng mỗi lần phá bom lại là một lần thử thách với thần kinh cho đến từng cảm giác
+ Từ khung cảnh, không khí cha đầy sự căng thẳng đến cảm giác là “các anh cao xạ ở trên kia
đang theo dõi từng động tác cử chỉ của mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không đi khom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bớc tới” Để rồi lòng dũng cảm đợc
kích thích bằng lòng tự trọng
+ ở bên quả bom kề sát cái chết bất ngờ và im lìm, từng cảm giác của con ngòi trở nên thận trọng hơn “thỉnh thoảng lỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động sắc đến gai ngời cứa vào da thịt tôi Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm……
Trang 7Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
? Tác giả đã có cách khắc hoạ nhân vật này
nh thế nào?
- Để nhân vật tự kể về mình
- Nhân vật đợc khắc hoạ trong nhiều thời gian,
không gian
- Kết họp miêu tả tâm lí với hành động ngoại
hình
?Tóm lại, ba cô gái TNXP trong tổ xung kích
+ Tiếp đó là cảm giác hồi hộp, căng thẳng chờ bom nổ
=> Ngòi bút Lê Minh Khuê miêu tả sinh động, chân thực tâm lí nhân vật, làm hiện lên một thế giới nội tâm phong phú, trong sáng không phức tạp Không thấy những băn khoăn day dứt, trăn trở trong ý nghĩ và tình cảm của cô gái khi phải sống và chiến đấu trong thời gian dài trong hoàn cảnh khắc nghiệt, nguy hiểm
Nhân vật chị Thao
- Bình yên trớc thử thách: “móc bánh quy trong túi thong thả nhai đến phát bực”…
- Dứt khoát trong công việc: Chị Thao cầm cái
th-ớc hai đứa đi cũng đủ”…
- Can đảm: Nửa tiếng đồng hồ sau, chị chui vào hang nhìn tôi”…
- Thích hát: đây Thăng Long, đây Đông Đô …
- Thích làm duyên: áo lót của chị cái nào cũng thêu chỉ màu…… tỉa lông mày nhỏ nh cái tăm…
- Sợ máu: thấy máu, thấy vắt là chị nhắm mắt lại, mặt tái mét
=> Can đảm trong công việc, mềm yếu trong tình cảm
Nhân vật Nho + Đòi ăn kẹo (khi quần áo ớt vừa tắm ở suối lên ) + Nho chống tay về đằng sau, ngả hẳn ngời ra cái
cổ tròn nh chiếc túi áo nhỏ nhắn, tôi muốn bế nó trên tay, trông nó mát mẻ nh một que kem trắng: + Nhận nhiệm vụ phá hai quả bom dới lòng đờng + Bị thơng trong lần phá bom
+ Xin mấy viên đá khi Phơng Định nhặt đợc (trời ma)
=> Nho thì lúc bớng bỉnh, mạnh mẽ, lúc lại lầm lì, cực đoạn, thích thêu hoa rực rỡ, loè loẹt trên khăn gối …
*Tóm lại, ba cô gái trẻ hồn nhiên, lạc quan, dũng cảm, công vịêc nguy hiểm, khó khăn, cận kề cái
Trang 8Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
đã để lại trong em những ấn tợng nào?
-Phải núi rằng đoạn văn tả cảnh phỏ bom trờn cao
điểm là đoạn văn xuất sắc nhất trong truyện Lờ Minh
Khuờ đó sử dụng bỳt phỏp hiện thực để tỏi hiện lại
cảnh phỏ bom vụ cựng nguy hiểm, dựng nờn một
tượng đài về khớ phỏch anh hựng lẫm liệt của tổ trinh
sỏt mặt đường từ những con người bằng xương bằng
thịt Chị Thao, Nho, Định như những ngụi sao xa xụi
sỏng ngời lờn những sắc xanh trong khúi lửa đạn
bom Chiến cụng thầm lặng của họ bất tử với năm
thỏng và lũng người như những nữ anh hựng ngó ba
Đồng Lộc :
ô ĐẤt nước mỡnh nhõn hậu
Cú nước trời xoa dịu vết thương đau
Em nằm dưới đất sõu Như khoảng trời đó nằm yờn trong đất
Đờm đờm, tõm hồn em toả sỏng
Những vỡ sao ngời chúi, lung linh…
(Khoảng trời hố bom – Lõm Thị Mỹ Dạ)
?Từ đó em hiểu thêm gì về cuộc chiến đấu
chống Mĩ của quân và dân ta?
? Tổng kết những nét đặc sắc về nghệ thuật và
nội dung của truyện?
? Truyện đợc đặt tên là những ngôi sao xa“
xôi Đó là một cái tên mang ý nghĩa ẩn dụ.”
Hãy nêu ý nghĩa ẩn dụ của tên truyện?
- Tên truyện mang ý nghĩa ẩn dụ: Những cô gái
thanh niên xung phong hồn nhiên trong sáng,
dũng cảm trong cuộc chiến tranh chống đế quốc
Mĩ trên tuyến lửa Trờng Sơn (Phơng Định, Nho,
Thao)
*Hớng dẫn học bài:
- Học theo dàn ý ghi vở
- Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ về nhân vật Phơng
Định
chết, trong điều kiện sống chiến đấu gian khổ khốc liệt, tình đồng đội gắn bó Ngời đọc rất trân trọng, mến mộ, khâm phục về sự dũng cảm, tinh thần trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ trong đk chiến đấu gian khổ khốc liệt
*Truyện đã gợi lại cả một thời kì chiến đấu vô cùng gian khổ, khốc liệt của quân và dân ta trong những năm 70 – chống mĩ cứu nớc – thế hệ trẻ những cô gái TNXP của một thời kì chống Mĩ anh hùng
III Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Nét đặc sắc nổi bật là nghệ thuật xây dựng tâm
lí nhân vật: Chủ yếu là miêu tả
- Giọng trần thuật tự nhiên
- Câu văn linh hoạt, phóng túng …
- Kể theo ngôi thứ nhất tạo điều kiện thuận lợi để tác giả tập trung miêu tả thế giới nội tâm của nhân vật mà tạo ra điểm nhìn phù hợp để miêu tả hiện thực cuộc chiến đấu ở một trọng điểm trên tuyến
đờng TSơn
2 Nội dung
Tâm hồn trong sáng, tinh thần lạc quan, dũng cảm của thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mĩ cứu nớc
Bài tập:
Câu 1: Viết đoạn văn: Hình dung và cảm nghĩ về tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
cứu nớc
Trang 9Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
Qua câu chuyện về ba cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đờng Trờng Sơn, ta thấy rõ tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ rất anh hùng và rất đẹp Đó là những con ngời có lí tởng đúng
đắn, có tinh thần chiến đấu dũng cảm, bất chấp mọi nguy hiểm, hi sinh, đồng thời lại là những con ngời
có cuộc sống nội tâm phong phú, cao đẹp; và trong bất kì tình huống khó khăn nào họ cũng luôn lạc quan, yêu đời và tin tởng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến, vào tơng lai của dân tộc Câu chuyện ba cô gái ở đây gợi nhớ đến hình ảnh những ngời lính lái xe trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính của“ ”
Phạm Tiến Duật, ngời lính trong ánh Trăng của Nguyễn Duy, ng“ ’ ời cán bộ cách mạng trong chiếc l“ ợc ngà của Nguyễn Quang Sáng Từ đó ta tự hào về tuổi trẻ Việt Nam và tin t” … ởng vào thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng đất nớc hôm nay
Câu 2: Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật Phơng Định.
================================
(Phần tập làm văn – tiếp theo ) Thực hiện công việc đã chuẩn bị ở bài 19
===============================
Tiết 144:
Trả bài tập làm văn số 7
(Theo sổ chấm chữa)
A Mục tiêu cần đat : Giúp HS
- Hiểu các yêu cầu của biên bản và các loại biên bản thờng gặp trong thực tế cuộc sống
Trang 10Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
- Nắm đợc cách viết một biên bản
B Hoạt động dạy học
Hoạt động 1 Tìm hiểu đặc
điểm của biên bản.
- HS đọc hai biên bản (SGK)
GV: Hai biên bản trên viết để
làm gì?
GV: Cụ thể, mỗi biên bản ghi
chép sự việc gì?
GV: Biên bản cần đạt những
yêu cầu gì về nội dung, hình
thức?
Hoạt động 2 Tìm hiểu cách
viết biên bản.
Tên của biên đợc viết nh thế
nào?
GV: Phần nội dung biên bản
gồm những mục gì?
Nhận xét cách ghi những nội
dung này trong biên bản?
GV: Phần kết thúc biên bản
gồm có những mục nào?
- Gọi 1 HS đọc ghi nhớ (SGK)
Hoạt động 3 Luyện tập
- HS đọc yêu cầu bài tập 1 và
đứng tại chỗ trả lời
- GV sửa, kết luận
- HS đọc bài tập 2 GV nhấn
mạnh lại
- HS tập viết (ra nháp)
- Gọi 3 em lên bảng trình bày
I Đặc điểm của biên bản
1 Ví dụ
- Văn bản 1: SGK
- Văn bản 2: SGK
2 Nhận xét Ghi chép sự việc đang diễn ra, mới xảy ra
a) Mục đích Ghi chép sự việc đang xảy ra, mới xảy ra
- Văn bản 1: Đại hội chi đội -> Hội nghị
- Văn bản 2: Trả lại phơng tiện -> Sự vụ b) Yêu cầu:
- Nội dung: Cụ thể, chính xác, trung thực, đầy đủ
- Hình thức: Lời văn ngắn gọn, chặt chẽ chính xác
- Số liệu, sự kiện phải chính xác, cụ thể, ghi chép trung thực, đầy
đủ
II Cách viết biên bản
1 Phần mở đầu
Quốc hiệu và tiêu ngữ, tên biên bản, thời gian, địa điểm, thành phần tham gia và chức trách của từng ngời
2 Phần nội dung
Diễn biến và kết quả của sự việc Nội dung của văn bản cần trình bày ngắn gọn, đầy đủ, chính xác Thời gian kết thúc, chữ ký và họ tên của các thành viên
* Ghi nhớ (SGK)
III Luyện tập
Bài 1: Lựa chọn tình huống viết biên bản
- Ghi lại diễn biến và kết quả của Đại hội chi đội
- Chú công an ghi lại biên bản một vụ tai nạn giao thông
- Nghiệm thu phòng thí nghiệm Bài 2: Tập viết biên bản
Yêu cầu đúng quy định