Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ Ngày soạn: 19-1-2008 Ngày giảng:21-1-2008 Tiết 75: câu nghi vấn A. Phần chuẩn bị: I. Mục tiêu: - HS hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn, phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác. - Nắm vững chức năng chính dùng để hỏi. II. Chuẩn bị: - Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án. - Trò: Học bài, chuẩn bị bài. B. Phần thể hiện: I. Kiểm tra: Kiểm tra vở ghi của học sinh (5') II. Bài mới: * Có 4 kiểu câu phân loại theo mục đích nói, tiết này chúng ta sẽ ôn tập và nâng cao về câu nghi vấn Hoạt động của gv - hs Nội dung cần đạt ? ? ? G GV treo bảng phụ đoạn trích HS đọc Trong đoạn trích trên, câu nào là câu nghi vấn? - GV gạch chân 3 câu hỏi Dựa vào đặc điểm hình thức nào mà em biết? - Có dấu hỏi, có sử dụng các từ để hỏi: Có không, làm sao, hay là Những câu nghi vấn trên dùng để làm gì? - Để hỏi Câu nghi vấn có chức năng chính dùng để hỏi, hỏi ngời khác và mong đợc trả lời hoặc tự hỏi bản thân mình. VD: I. Đặc điểm hình thức và chức năng (20') - Sáng nay ngời ta đấm U có đau lắm không -Thế làm sao mà U . -Hay là U thơng chúng con đói quá ? Ngời đâu gặp gỡ _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ ? ? ? ? G G Ngoài những từ ngữ dùng để hỏi nh trong đoạn trích, trong tiếng việt còn có những từ ngữ nào khác dùng để hỏi? - Ai, gì, nào, sao, tại sao, đâu Em hãy đặt câu hỏi với từ "bao nhiêu" Với từ "chứ", "đã ch a", "bao giờ", "hay"? Khái quát những đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn? Ngoài chức năng chính (hỏi) thì câu nghi vấn còn có chức năng gì? GV treo bảng phụ: - Bạn có thể giúp mình một tay không? (cầu khiến) - Chẳng lẽ chúng ta không phải là bạn? (khẳng định) - Em có nến hay không, hả? (đe doạ) - Em có biết mấy giờ rồi không? (bộc lộ tình cảm - thái độ) Để nhận biết những chức năng này, ngời đọc - nghe cần dựa vào hoàn cảnh giao tiếp, ngữ điệu của câu hỏi. HS đọc ghi nhớ GV treo bảng phụ, HS đọc, trả lời, GV gạch chân Trăm năm biết có 1. Hình thức: - Có những từ nghi vấn - Kết thúc bằng dấu chấm hỏi (khi viết) 2. Chức năng chính: Dùng để hỏi * Ghi nhớ (SGK 11) II. Luyện tập (15') 1. Bài 1 a. Câu 1: phải không? b. Câu 1: Tại sao? c. Câu 1: gì? Câu 3: gì 2. Bài 2 - Căn cứ xác định: Có từ "hay" - Không thể thay bằng hoặc _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ G ? HS thảo luận (2') Câu a, b: Chứa các từ nghi vấn: có không, tại sao. Nhng những kết cấu chứa những từ này chỉ làm chức năng bổ ngữ trong một câu Câu c, d: Nào (cũng), ai (cũng) là những từ phiếm định. Trong tiếng việt tổ hợp cũng (ai cũng, gì cũng, nào cũng, đâu cũng, bao giờ cũng ) luôn có ý nghĩa khẳng định tuyệt đối -> những câu chứa tổ hợp từ này không thể là câu nghi vấn. VD: "Ai cũng thấy thế" có nhà "mọi ngời đều thấy thế". Câu nghi vấn có đặc điểm gì? III. Hớng dẫn học bài(2 ) - Học thuộc ghi nhớ - Làm bài tập 4, 5 - Chuẩn bị bài: Viết đoạn văn (sai ngữ pháp tiếng việt và biến thành câu trần thuật) 3. Bài 3 - Không vì đó không phải những câu nghi vấn Ngày soạn:21-1-2008 Ngày giảng:23-1-2008 Tiết 76: viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ A. Phần chuẩn bị: I. Mục tiêu: - HS biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh cho hợp lý. - Biết viết lại đoạn văn thuyết minh cha hợp lý. II. Chuẩn bị: - Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án. - Trò: Học bài, chuẩn bị bài. B. Phần thể hiện: I. Kiểm tra: GV kiểm tra vở ghi, sự chuẩn bị của HS (5') II. Bài mới: * Đoạn văn là bộ phận của bài văn, viết tốt đoạn văn là điều kiện để làm tốt bài văn Hoạt động của gv - hs Nội dung cần đạt ? ? ? G G ? ? Em hiểu gì về vị trí, vai trò của một đoạn văn trong văn bản? Đọc đoạn văn a Đâu là câu chủ đề? Từ ngữ chủ đề? - Câu 1 từ "nguy cơ thiếu nớc sạch" Các câu 2 - 5 có tác dụng gì? - Câu 2 cung cấp thông tin về lợng nớc ngọt ít ỏi, câu 3 cho biết lợng nớc ấy bị ô nhiễm, câu 4 sự thiếu nớc ở các nớc thứ 3, câu 5 dự báo 2025 Các câu sau giải thích, bổ sung thông tin làm rõ ý câu chủ đề, câu nào cũng nói về n- ớc. Treo bảng phụ đoạn văn b, HS đọc Đâu là từ ngữ chủ đề? - Phạm Văn Đồng Các câu tiếp theo có vai trò gì? I. Đoạn văn trong văn bản thuyết minh 1. Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh (12') Câu chủ đề -> câu bổ sung 1 -> câu bổ sung 2 -> câu bổ sung 3 _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ ? ? ? ? ? G ? ? - Cung cấp thông tin về Phạm Văn Đồng theo cách liệt kê các hoạt động mà ông đã làm Hai đoạn trích có cach sáp xếp nh thế nào? Yêu cầu học sinh đọc thầm 2 đoạn văn ở đoạn văn a yêu cầu thuyết minh của đoạn văn là gì? - Thuyết minh cấu tạo, đặc điểm của bút bi Đoạn văn đã thuyết minh cấu tạo của bút bi nh thế nào? Đoạn văn thuyết minh trên có nhợc điểm gì? - Thuyết minh lộn xộn, thiếu thứ tự Nếu giới thiệu cây bút bi thì nên giới thiệu nh thế nào? Nh vậy cần tách thành 2 đoạn văn Mỗi đoạn văn nên trình bày về cái gì? Viết dàn ý sơ lợc ra nháp? Đoạn 1:Cau chủ đề nằm ở đầu đoạn Đoạn 2 :Có từ ngữ chủ đề nằm ử đàu đoạn văn , các ý trong đoạn xap xêp hợp lí 2. Sửa lại các đoạn văn thuyết minh cha chuẩn (13') - Hòn bi ở đầu ngòi -> vỏ bút -> nắp đậy -> lò so và nút bấm - Sửa: Trớc tiên phải giới thiệu cấu tạo -> phải chia thành từng bộ phận: Ruột bút bi (phần quan trọng nhất) -> vỏ bút) -> các loại bút bi - Bút bi gồm có 2 phần: Ruột bút (phần quan trọng nhất) và vỏ bút bi. Phần ruột bút bi gồm đầu bút bi và ống mực, chứa loại mực đặc biệt. ở đầu bút bi có hòn bi nhỏ, khi viết hòn bi lăn làm mực trong ống nhựa chảy ra, ghi thành _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ ? ? ? ? Đọc đoạn văn b: Yêu cầu của đoạn văn là gì? - Thuyết minh đèn bàn Đoạn văn có nhợc điểm gì? - Tơng tự đoạn văn a Nên giới thiệu đèn bàn bằng phơng pháp nào? Từ đó nên tách làm mấy đoạn? - Phơng pháp phân tích, liệt kê -> nên tách làm 3 đoạn văn ngắn Hãy viết lại đoạn văn? HS đọc phần ghi nhớ chữ. Đoạn 2: Phần vỏ gồm ống nhựa hoặc sắt để bọc ruột bút bi làm oán bút và nắp bút, có thể móc vào túi áo. Loại bút bi không có nắp đậy ngòi bút thụt vào. *Đoạn văn b: Đèn bàn gồm 3 bộ phận chính: Phần đèn, pầhn chao đèn và phần đế đèn. Phần đèn có bóng đèn, đui đèn, dây điện, công tắc Phần chao đèn có tác dụng che bớt ánh sáng của đèn, bảo vệ đèn và đồng thời làm đẹp. Chao đèn thờng bằng sắt, thuỷ tinh màu hoặc vải Phần đế đèn thờng nặng, giữ thăng bằng cho đèn và tiện lợi khi đặt đèn trên bàn. * Ghi nhớ: SGK 15 II. Luyện tập (15') Bài tạp 1: * Mở bài :Mời bạn đến thăm tr ờng tôi.Ngôi tr ờng nhỏ bé nằm giữa một quả đồithoáng đãng.Ngôi tr ờng thân yêu , _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ ? Khi viết đoạn văn thuyết minh cần chú ý điều gì? III. Hớng dẫn học bài:(1) - Học thuộc ghi nhớ - Làm BT 1, 2 - Chuẩn bị bài: Quê hơng mái nhà chung của chúng tôi * Kết bài :Tr ờng tôi nh thế đó ,giản dị khiêm nh ờng mà xiết bao gắn bó với chúng tôi .Vì vậy mà chúng tôi vô cùng yêu quý coi nh ngôi nhà của mình .chắc chắn những kỉ niệm về tr ờng sẽ theo suốt cuộc đời chúng tôi 1. Bài 3 Chơng trình SGK ngữ văn 8 tập 1 gồm 17 bài. Mỗi bài th- ờng có 3 phần, (văn bản, tiếng việt và tập làm văn) đợc phân bố trong 4 tiết. Phần văn bản thờng chiếm 2 tiết, tiếng việt 1 tiết, tập làm văn 1 tiết. Trong mỗi bài thờng có phần tìm hiểu bài, phần ghi nhớ và phần luyện tập. _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ Ngày soạn:22-1-2008 Ngày giảng:25-1-2008 Bài 19: Kết quả cần đạt: - Cảm nhận đợc vẻ đẹp tơi sáng của bức tranh làng quê vùng biển, thấy đợc tình cảm quê hơng đằm thắm và bút pháp bình dị, giàu cảm xúc của nhà thơ. - Cảm nhận đợc lòng yêu cuộc sống và niềm khao khát tự do cháy bỏng của ngời chiến sĩ cách mạng. - Hiểu rõ câu ghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn để cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe doạ, bộc lộ tình cảm, cảm xúc Tiết 77: Quê hơng - Tế Hanh - A. Phần chuẩn bị: I. Mục tiêu: - HS cảm nhận đợc vẻ đẹp tơi sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển và tình cảm quê hơng của tác giả. - Thấy đợc những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ. - Bồi dỡng tình cảm với quê hơng đất nớc, con ngời. _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ - Rèn kỹ năng phân tích tác phẩm, đọc II. Chuẩn bị: - Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án. - Trò: Học bài, chuẩn bị bài. B. Phần thể hiện: I. Kiểm tra: (5') Hỏi: Dòng thơ nào thể hiện rõ nhất tình cảm đáng thơng của ông đồ A. Nhng mỗi năm mỗi vắng - Ngời thuê viết nay đâu? B. Năm nay đào lại nở - Không thấy ông đồ xa C. Ông đồ vẫn ngồi đấy - Qua đờng không ai hay D. Những ngời muôn năm cũ - Hồn ở đâu bây giờ? Đáp án: C II. Bài mới: (1') * Tế Hanh sinh năm 1921, quê ở xã Bình Dơng - Quảng Ngãi, cái làng chài ven biển có dòng sông bao quanh này luôn trở đi trở lại trong nhiều bài thơ của ông. Ngay từ những sáng tác đầu tay, hồn thơ lãng mạn của Tế Hanh đã gắn bó thiết tha với làng quê: Quê hơng, lời con đờng quê, một làng thơng nhớ có lẽ vì vậy mà Tế Hanh đợc coi là nhà thơ của quê hơng Hoạt động của gv - hs Nội dung cần đạt ? ? ? Gọi HS đọc chú thích A Trình bày đôi nét về nhà thơ Tế Hanh Cảm hứng chủ đạo trong thơ tế Hanh là gì? Nêu xuất xứ bài thơ? - Tình yêu quê tha thiết - Xuất xứ: Đọc chậm rãi, tình cảm. GV gọi 2 HS đọc - nhận xét và đọc lại I. Đọc và tìm hiểu chung: 1. Tác giả - tác phẩm (6') - Tế Hanh (sinh 1921) tên thật là Trần Tế Hanh, quê ở Quảng Ngãi - Bài thơ quê hơng là sáng tác mở đầu đầy ý nghĩa của một hồn thơ lãng mạn gắn bó thiết tha với làng quê. 2. Đọc (2') 3. Bố cục (2') _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52 Khuất Đình Vơng - THCS Số 3 Mờng Kim - Than Uyên - Lai Châu _________________________________________________________________________________________ ? ? ? ? ? ? ? ? Bài thơ thuộc thể thơ mấy chữ? Bài thơ có thể chia làm mấy phần? Đọc lại phần đầu bài thơ cho biết "Làng tôi ở" có gì đặc biệt? Làng chài lới đợc miêu tả qua hình ảnh nổi bật nào? - Chiếc thuyền và cánh buồm Con thuyền đợc so sánh với hình ảnh gì? ý nghĩa của so sánh đó? Trong câu thơ "cánh buồm giơng to nh mảnh hồn làng" tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? - Dùng phép so sánh và ẩn dụ, gợi liên tởng con thuyền nh mang linh hồn, sự sống của làng chài. So sánh nh vậy cho thấy con thuyền có vị trí nh thế nào trong lòng ngời dân chài? Cách miêu tả về con thuyền chứa đựng cảm xúc gì của tác giả? Đọc đoạn thơ tiếp theo cảnh thuyền và ngời về bến đợc miêu tả bằng những chi tiết nào? 4 phần: - 2 câu đầu: Giới thiệu chung về làng - 6 câu: Cảnh thuyền ra khơi đánh cá - 8 câu: Cảnh thuyền cá về bến - Khổ cuối: Nỗi nhớ làng II. Phân tích: 1. Hình ảnh quê h ơng (15') Làng tôi làm nghề chài l ới Chiếc thuyền nh con tuấn mã -> Vẻ đẹp dũng mãnh của con thuyền khi lớt sóng ra khơi Cánh buồm giơng to làng -> Con thuyền đẹp, quýu, gắn bó thân thiết, là linh hồn sự sống làng chài -> Phấn chấn, tin yêu, tự hào về quê hơng _________________________________________________________________________________________ Giáo án Ngữ Văn 8 52