Tiết 98: Hành động nói

Hãy xác định kiểu hành động nói được thực hiện trong mỗi câu ấy?. Cách thực hiện hành động nói 1.. 1 2 3 4 Kiểu câu Trần Thuật Trần Thuật Trần Thuật Trần Thuật Trần Thuật Mục đích nói Tr

Kiểm tra bài cũ

Đoạn trích dưới đây có ba câu chứa từ “hứa“ Hãy xác định kiểu hành động nói được thực hiện trong mỗi câu ấy?

E m đi nhanh về chiếc giường, đặt con Em Nhỏ quàng

tay vào con Vệ Sĩ.

- Em để nó ở lại “ Giọng em ráo hoảnh “ Anh phải hứa với em không bao giờ để chúng ngồi cách xa nhau Anh

nhớ chưa? Anh hứa đi.

- Anh xin hứa.

Tôi mếu máo trả lời và đứng như chôn chân xuống đất, nhìn theo cái bóng bé nhỏ liêu xiêu của em tôi trèo lên xe

Tiết 98

Hành động nói

(tiếp theo)

I Cách thực hiện hành động

nói

1 Ví dụ

(1) Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý (2) Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy (3) Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.(4) Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo đều được đưa ra trưng bày (5) Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh

đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều

được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.

1

2

3

4

Kiểu câu

Trần Thuật

Trần Thuật

Trần Thuật

Trần Thuật

Trần Thuật

Mục đích nói

Trình bày

Trình bày

Trình bày

Yêu cầu

Yêu cầu

Hành động nói

Trình bày

Trình bày

Trình bày

Điều khiển

Điều khiển

Cách dùng

Trực tiếp

Trực tiếp

Trực tiếp

Gián tiếp

Gián tiếp 5

2 Kết luận:

Cách thực hiện hành động nói

- Cách dùng trực tiếp: thực hiện hành động nói bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó.

- Cách dùng gián tiếp: thực hiện hành động nói bằng kiểu câu khác (kiểu câu có chức năng chính không

phù hợp với hành động đó.

Bài tập nhanh:

Hãy lập bảng trình bày quan hệ giữa các kiểu câu trần thuật, nghi vấn, cầu khiến, cảm thán với những kiểu hành động nói

mà em biết bằng cách đánh dấu (+) vào ô thích hợp vào bảng dưới đây

Trần thuật

Cầu khiến Nghi vấn Cảm thán

Hỏi

Trình bày

Điều khiển

Hứa hẹn

Kiểu câu

Kiểu câu Hành đ

ộng nói

Bộc lộ cảm xúc

Hứa hẹn

Điều khiển

Trình bày

Hỏi

Cảm thán Nghi vấn

Cầu khiến

Trần thuật

Kiểu

câu

Hàn

h độ

ng n ói

+ +

+ +

T T

+

+

+

+

GT

GT

+

T T

T T

T T

T T

Ghi nhớ :

Hành động nói

Khái niệm Các kiểu hành

động nói

Cách thực hiện hành

động nói

Hỏi Trình

bày

Điều khiển

Bộc lộ cảm xúc

Gián tiếp

Trực tiếp Hứa

hẹn

II Luyện tập

B ài 1: Tìm các câu nghi vấn trong bài “Hịch tướng sĩ“ của Trần Quốc Cho biết những câu ấy được dùng để làm gì?

Trả lời:

1 Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước, đời nào

không có? (thực hiện hành động khẳng định)

2 Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ phỏng có được

không? ( thực hiện hành động phủ định)

3 Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi không muốn vui vẻ phỏng có

được không? (thực hiện hành động khẳng định)

4 Vì sao vậy? (thực hiện hành động gây sự chú ý)

5 Nếu vậy, rồi đây sau khi giặc giã dẹp yên, muôn đời để

Bài 4:

Sử dụng cách dùng gián tiếp để diễn đạt cấc hành

động sau:

a Bảo người khác đợi mình.

b Muốn người khác tránh đường cho mình đi.

c Muốn nhờ bạn giải hộ bài tập.

d Kêu gọi mọi người trong lớp học tập.

Bài 5

Viết một đoạn đối thoại ngắn Trong đoạn đối thoại có hành động nói được thực hiện theo cách trực tiếp và gián tiếp.