Giao an Ngu van 6 Ca nam

Lời phát biểu của Thầy là môtvăn bản vì : Có chủ đề, có liên kết , bố cục rỏ ràng, cách diễn đạt dễnghe , dễ hiểu ->VB nói c.Bức thư , đơn xin nghĩ học, bàithơ , truyện cổ tích là Văn bả

kỳ ảo của truyện “Con Rồng chỏu Tiờn” trong bài học

- Rốn kỹ năng nghe núi đọc viết, hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởngtượng kỳ ảo trong truyện truyền thuyết.Kể lại được truyện này

- Giỳp cỏc em thờm tự hào về nguồn gốc yờu quờ hương đất nước

B Chuẩn bị

- Giỏo viờn: Soạn giỏo ỏn, nghiờn cứu tài liệu, phương phỏp giảng dạy

- Học sinh: Đọc, tỡm hiểu văn bản

đâu? Bài học hôm nay sẽ giúp cho các em hiểu đợc điều đó

Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt

GV hướng dẫn cỏch đọc - đọc mẫu, gọi

HS đọc

Khỏ-Giỏi: Em hiểu như thế nào về

Ngư Tinh, Hồ Tinh, Mộc Tinh?

Khỏ-Giỏi: Em hiểu gỡ về thể loại

truyền thuyết?

Tỏc giả là ai?

Hs : Dõn gian -> truyền miệng, sỏng

tỏc tập thể, quần chỳng nhõn dõn

Truyền thuyết: là truyện dõn gian

truyền miệng kể về nhõn vật và sựkiện cú liờn quan đến lịch sử, quỏkhứ; truyện thường cú yếu tố tưởngtượng, kỳ ảo; thể hiện thỏi độ, cỏchđỏnh giỏ của nhõn dõn đối với sựkiện, nhõn vật lịch sử

Hình ảnh Lạc Long Quân và Âu Cơ có

những nét nào có tính chất kỳ lạ, lớn

lao, đẹp đẽ?

Hs : Dựa vào sgk trả lời

Lạc Long Quân đã có công lớn gì đối

với sự nghiệp dựng nước của dân tộc

Việc Âu cơ sinh con có gì đặc biệt?

Muốn nói đến điều gì?

Hs : Sinh ra một cái bọc trăm trứng nở

trăm con trai, tự mình lớn lên Tất cả

anh em đều bình đẳng, cùng chung

nguồn gốc

Những yếu tố trên có thật không? Em

hiểu như thế nào về yếu tố tưởng

tượng, kỳ ảo? Nó có tác dụng gì?

- Hs: trả lời, nhận xét GV chốt ý

Ông cha ta xưa sáng tạo truyện nhằm

giải thích điều gì và ngợi ca ai?

Hs :

HS đọc ghi nhớ

II Tìm hiểu văn bản

1 Hình tượng Lạc Long Quân và Âu Cơ

* Nguồn gốc và hình dạng:

- Cả hai đều là thần:

+ Lạc Long quân thuộc nòi Rồng,

con thần Long Nữ , có sức khoẻ vôđịch, có nhiều phép lạ

+Âu Cơ thuộc dòng Tiên -họ thần

Nông (nguồn gốc cao quý),xinh đẹptuyệt trần

=> Hình ảnh Lạc Long Quân, Âu Cơ

kỳ lạ, lớn lao, đẹp về nguồn gốc,hình dạng và có công lớn đối với sựnghiệp dựng nước của dân tộc ta

2 Chi tiết tưởng tượng kì ảo

- Sinh ra một cái bọc trăm trứng

-> Tưởng tượng, kỳ ảo

* Tác dụng

+ Tô đậm tính chất lớn lao, đẹp đẽcủa nhân vật, sự kiện

+ Thần kỳ hoá, linh thiêng hoánguồn gốc, nòi giống, giúp chúng tathêm tự hào

+ Làm tăng sức hấp dẫn của tácphẩm

3 Ý nghĩa của truyện

- Giải thích, suy tôn nguồn gốc caoquý của dân tộc Việt Nam

- Đề cao nguồn gốc chung và biểuhiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất

- Giỏo viờn: Soạn bài, tham khảo tài liệu

- Học sinh: Đọc, tỡm hiểu văn bản

Bánh chng, bánh giầy là hai loại bánh không thể thiếu trong mâm cỗ ngàytết của dân tộc Việt Nam Bên cạnh đó, nó còn mang một ý nghĩa vô cùng sâu

xa, lý thú Vậy hai thứ bánh đó đợc bắt nguồn từ truyền thuyết nào? Nó mang ýnghĩa vô cùng sâu xa, lý thú gì? Bài học hôm nay sẽ giúp cho các em hiểu đợc

Từ “tổ tịờn” cú mấy tiếng?

Văn bản này chia làm mấy phần?

Kể tờn từng phần?

Hs :

Hoàn cảnh đất nước lỳc Hựng Vương

chọn người nối ngụi như thế nào?

II Tỡm hiểu văn bản

1 Hoàn cảnh, ý định, cỏch thức vua Hựng chọn người nối ngụi

- Hoàn cảnh Thỏi Bỡnh thịnh vượng,

Người được truyền ngôi phải làm gì?

Hs:

Các ông Lang có đoán được ý vua

không? Lang Liêu nghĩ gì?

Hs :

Lang Liêu được thần giúp đỡ như thế

nào? Vì sao thần chỉ mách bảo cho

Vì sao nhờ 2 thứ bánh mà Lang Liêu

được truyền ngôi?

Hs :

Câu chuyện có ý nghĩa sâu sắc gì?

Hs : Tự bộc lộ

vua đã già, muốn truyền ngôi

- Ý của vua: làm vừa ý, nối chí vuakhông nhất thiết là con trưởng

2 Lang Liêu được thần giúp đỡ

- Các ông lang: không đoán được ývua

- Lang Liêu rất buồn vì không có tiềnmua sơn hào hải vị

- Thần báo mộng: Hãy lấy gạo làmbánh

- Vì:+ Lang Liêu là người làm ra lúagạo

+ Người chịu nhiều bất hạnh

- Vì thần muốn để Lang Liêu bộc lộtrí tuệ, khả năng đó là hiểu được ýthần và thực hiện được ý thần

- Thần ở đây chính là nhân dân

3 Hai thứ bánh của Lang Liêu được vua chọn

- Hai thứ bánh có ý nghĩa thực tế quýtrọng nghề nông

-Có ý tưởng tượng sâu xa, tượng trờiđất

- Chứng tỏ tài đức của con người cóthể nối chí vua

4 Ý nghĩa của truyện

- Giải thích nguồn gốc bánh chưng,bánh giầy vào dịp Tết nguyên đán

- Đề cao nghề nông, lao động, bênhvực kẻ yếu

- Học bài, đọc kĩ 2 câu chuyện và làm bài tập 4, 5 SGK

- Chuẩn bị : Từ và cấu tạo từ.

Ngày soạn: 19/08/2012

Ngày giảng: 22/08/2012

Tiết 3 TỪ VÀ CẤU TẠO TỪ TIẾNG VIỆT

A Mục tiờu

- Nắm đựơc cỏc khỏi niệm về từ và cỏc đặc điểm cấu tạo từ Tiếng Việt

- Rốn kỹ năng thực hành, phõn biệt từ, tiếng

- Giỏo dục HS tỡnh yờu và lũng hăng say khỏm phỏ tiếng mẹ đẻ

B Chuẩn bị

- Giỏo viờn: Soạn bài, Vớ dụ mẫu

- Học sinh: Soạn bài

em hiểu rõ điều đó

Hoạt động của thầy và trũ Nội dung kiến thức

- GV hướng dẫn HS lập danh sỏch

cỏc tiếng và từ trong cõu, mỗi từ

được phõn cỏch bằng dấu gạch chộo

- GV hướng dẫn HS tỏch tiếng trong

Yờu cầu HS tỡm từ một tiếng và hai

tiếng cú trong cõu

Hs : Tự tỡm

GV treo bảng phụ cú ngữ liệu

- Từ đấy, nước ta chăm nghề trồng

trọt, chăn nuụi và cú tục ngày Tết

2 Phõn tớch đặc điểm của từ

Tìm từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc?

Hs : thảo luận theo 4 nhóm trong 5’

Sau đó các nhóm cử đại diện lên

trình bày

Các tiếng đứng sau trong những từ

ghép trên có thể nêu những đặc điểm

gì để phân biệt các thứ bánh với

nhau?

Hs :

BT liên hệ: GV chọn một đồ vật có

trong phòng học Yêu cầu hs tìm ra

những từ ghép và từ láy liên quan

đến vật đó

Hs : tìm nhanh và lấy điểm

2 Đặc điểm của từ, đơn vị cấu tạo từ

- Từ đơn: từ chỉ có một tiếng

- Từ phức: gồm 2 - 3 tiếng trở lên.+ Từ ghép: từ phức ghép các tiếng cóquan hệ về nghĩa

+ Từ láy: từ phức có quan hệ láy âmgiữa các tiếng

- Đơn vị cấu tạo từ của TV là Tiếng

* Ghi nhớ: SGK

III Luyện tập

BT 1:

- Từ ghép: nguồn gèc, con cháu

- Đồng nghĩa với nguồn gèc: cộinguồn , gèc gác

- Từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc: cậu

mợ, cô dì, chú cháu, anh em, ông bà

- Chuẩn bị: Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt

- Soạn bài: Từ mượn: ? Tại sao cần phải mượn từ? Mượn từ đâu

- Nắm được mục đích giao tiếp và các dạng thức của văn bản.

- Rèn kỹ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ và sử dụng các dạng thức giao tiếp

- Giáo dục HS biết trau chuốt ngôn ngữ để đạt mục đích giao tiếp

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: Soạn giáo án, tham khảo tài liệu

- Học sinh: Học - soạn bài

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Khi có một vấn đề nào đó muốn cho

người khác biết thì em phải làm như thế

nào?

HS: Em sẽ nói hay viết cho người ta biết

Muốn cho người khác hiểu một cách đầy

đủ thì em phải làm gì?

HS: Phải lập văn bản (bằng nói hoặc

viết) có chủ đề, liên kết, mạch lạc, vận

dụng cách biểu đạt phù hợp

? Vậy thế nào là văn bản?

Hs: dựa vào phần ghi nhớ để trả lời

GV cho HS đọc, ghi nhớ ý 1 và ý 2

HS vận dụng ghi nhớ giải quyết các câu

hỏi còn lại

HS đọc câu ca dao và trả lời câu hỏi

Câu ca dao này được sáng tác ra để làm

gì?

I.Tìm hiểu chung về văn bản và phương thức biểu đạt

1 Văn bản và mục đích giao tiếp

- Giao tiếp: truyền đạt - tiếp nhận tưtương, tình cảm

- Văn bản là chuổi lời nói miệng hay bài viết có chủ đề, có liên kết, mạch lạc

- Mục đích giao tiếp là đích giao tiếp

2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản

Ví dụ:

Hs :

Muốn nói đến vấn đề (chủ đề) gì?

“Giữ chí cho bền” nghĩa là gì?

Hs - Dùng để khuyên

- Chủ đề: Giữ chí cho bền, không dao

động khi người khác thay đổi chí hướng

Hai câu 6, 8 liên kết với nhau như thế

Hai câu biểu đạt tron vẹn một ý chưa?

Hs : Hai câu biểu đạt trọn vẹn một ý

->Đây là một văn bản

Lời phát biểu của thầy hiệu trưởng trong

lế khai giảng năm học có phải là một văn

Các đơn xin học, bài thơ, truyện cổ tích

có phải là văn bản không?

Hs: đều là văn bản vì chúng có mục

đích, yêu cầu thông tin và có thể thức

nhất định.

- GV nêu tên và các phương thức biểu

đạt cho HS hiểu đầy đủ

- Yêu cầu HS nêu ví dụ về các kiểu văn

bản

- Các tình huống, giáo viên yêu cầu HS

lựa chọn kiểu văn bản và phương thức

biểu đạt phù hợp:

Muốn xin phép sử dụng sân vận động ?

Muốn tường thuật trận bóng đá?

Tả lại pha bóng đá đẹp?

- HS đọc ghi nhớ SGK

a Câu ca dao: dùng để khuyên,

không dao động khi nguời khácthay dổi chí hướng

-> Đây là một văn bản

b Lời phát biểu của Thầy là môtvăn bản vì : Có chủ đề, có liên kết ,

bố cục rỏ ràng, cách diễn đạt dễnghe , dễ hiểu ->VB nói

c.Bức thư , đơn xin nghĩ học, bàithơ , truyện cổ tích là Văn bản

- Tuỳ theo mục đích giao tiếp cụ thể

mà người ta sử dụng các kiểu vănbản và phương thức biểu đạt phùhợp

* Bài tập:

- Dùng văn bản hành chính – côngcụ

- Dùng văn bản tự sự

- Miêu tả

3.Ghi nhớ

SGK

- GV giải thích thêm, yêu cầu HS đọc

thuộc

Đoạn văn, thơ thuộc phương thức biểu

đạt nào?

Hs :

Truyện “Con Rồng cháu Tiên” thuộc

kiểu văn bản nào? Vì sao?

Học bài, chuẩn bị bài 2

Sưu tầm các kiểu văn bản

Soạn : Thánh Gióng : Đọc, tìm chi tiết miêu ta nhân vật Thánh Gióng

- Rèn kỹ năng kể chuyện, đọc diễn cảm, đọc sáng tạo

- Giáo dục tinh thần yêu nước

B Chuẩn bị

- GV: Nghiên cứu tài liệu văn học dân gian,

- HS: Học bài, soạn bài đầy đủ

VËy Th¸nh Giãng lµ ai? Giãng lµ ngêi nh thÕ nµo? TiÕt häc h«m nay

chóng ta sÏ râ qua truyÒn thuyÕt Th¸nh Giãng.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Nhân vật chính được xây dựng bằng

nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo và giàu ý

nghĩa? Hãy tìm và liệt kê ra những chi tiết

đó?

Hs : - Ra đời…

- Lên ba mà không biết nói

- Đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt

- Lớn nhanh như thổi

- Đánh tan giặc

- Bay lên trời

Ý nghĩa của những chi tiết đó?

Hs :

Hãy nêu ý tưởng của truyện?

Hs : Sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc

- Biết dùng vũ khí để đánh giặc

- Tinh thần đoàn kết của nhân dân

ta

- Sức mạnh thần kì của một conngười anh hùng, dân tộc anh hùng

- Tất cả mọi thứ đều là vũ khí-> Đó là một đấng tối cao con trời,giúp dân giết giặc

3 Ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng

Nhân vật Thánh Gióng có gì kỳ lạ? điều đó thể hiện ý nghĩa gì?

Những chi tiết nào miêu tả việc ra trận của Thánh Gióng?

Hình tượng Thánh Gióng có ý nghĩa gì?

- Hiểu, phân biệt được từ mượn với từ thuần Việt và đặc biệt là với từ Hán Việt

- Bước đầu biết cách sử dụng từ mượn

- Phân biệt được từ thuần Việt từ hán Việt

- Sử dụng từ ngữ hợp lí, đạt hiệu quả cao trong giao tiếp

- Giáo dục HS tình yêu Tiếng Việt, sáng tạo khi học bài

B Chuẩn bị

- GV: Bảng phụ, các quyển từ điển Hán - Việt

- HS: Học bài, soạn bài

C Tiến trình lên lớp

1 Ổn định :

2 Kiểm tra: Thế nào là Từ ?Từ ghép , Từ láy là gì ? Cho ví dụ minh hoạ?

3 Bài mới:

§êi sèng x· héi ngµy cµng ph¸t triÓn, c¸c níc trªn thÕ giíi cÇn ph¶i giao

lu víi nhau trªn mäi lÜnh vùc Cho nªn, trong khi giao tiÕp, thêng sö dông tiÕngViÖt, nhng còng cã lóc ph¶i vay mîn tiÕng níc ngoµi VËy v× sao ph¶i vay mîn?Vay mîn níc nµo? Nã cã t¸c dông g×? Néi dung cña bµi häc gióp chóng ta hiÓuthªm

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Dựa vào chú thích bài “Thánh Gióng”,

hãy giải thích từ “trượng”, “tráng sĩ”?

Nêu nhận xét về cách viết từ mượn nói

trên GV yêu cầu HS tìm ví dụ thêm

Hs : thảo luận theo 4 nhóm trong 4’.

Sau đó đại diện các nhóm trình bày

Tìm hiểu ý kiến của chủ tịch Hồ Chí

GV gọi 1 hs lên bảng làm và chấm điểm

Xác đinh nghĩa của từng tiếng tạo thành

- Những từ trên mượn từ tiếng Hán (TQ)

* Ví dụ 2:

- Từ mượn tiếng Hán: sứ giả, giang sơn, gan

- Những từ mượn ngôn ngữ Ấn – Âu: Ra-đi-ô, In-tơ-nét

- Cách viết:

+ Từ mượn được Việt hoá ở mức cao, được viết như chữ Việt: ti vi,

xà phòng,+ Từ mượn chưa được Việt hoá hoàn toàn, khi viết nên dùng gạch ngang để nối các tiếng VD: Bôn-sê-vích, …

II Nguyên tắc mượn từ

- Nên mượn từ mà ta chưa có

- Sử dụng phải đúng lúc đúngnơi

b) gia nhân: từ Hán Việt

c) pốp, In-tơ-nét: từ tiếng Anh

BT 2:

a) Khán: xem; thính: nghe; độc:đọc; giả: người

Những từ nào là từ mượn?

Cú thể dựng chỳng trong những hoàn

cảnh, đối tượng giao tiếp nào?

b) Điểm: điểm; lược: túm tắt; nhõn:người; yếu: quan trọng

BT4:

+ Cỏc từ mượn: phụn, fan, nốc ao + Cú thể trong hoàn cảnh giao tiếpthõn mật với bạn bố, người thõnhoặc những tin trờn bỏo

- Nắm được những hiểu biết chung về văn tự sự, mục đớch giao tiếp của văn tự

sự và khỏi niệm sơ bộ về phương thức tự sự

- Rốn kỹ năng phõn biệt văn tự sự

- Giỏo dục HS ý thức học tập, tỡnh yờu văn chương

B Chuẩn bị

- Giỏo viờn: Bảng phụ, những văn bản tự sự

- Học sinh: Học - soạn bài

tự s, vai trò của phơng thức biểu đạt này trong cuộc sống giao tiếp ?

Hoạt động của thầy và trũ Nội dung kiến thức

GV treo bảng phụ hệ thống ví dụ (sgk)

lên bảng

Hs : Đọc

Gặp trường hợp như thế theo em người

nghe muốn biết điều gì? Và người kể

phải làm gì?

Hs :

- Muốn biết về Lan: Tính tình…

- Biết về tình hình, hoàn cảnh…

Vậy hàng ngày các em có kể chuyện

và nghe kể chuyện không? Kể những

chuyện gì?

Hs :

Truyện Thánh Gióng là một văn bản tự

sự, văn bản tự sự này cho ta biết điều

gì?

Hs :

Vì sao có thể nói truyện Thánh Gióng

là truyện ca ngợi công đức của vị anh

hùng làng Gióng?

Hs :

Nếu kể các sự việc trên không theo thứ

tự thì người nghe có hiểu không?

Hs : Không

Hãy kể các sự việc theo thứ tự trước

sau của truyện? Bắt đầu từ đâu? Kết

Thảo luận theo 4 nhóm trong 5’ Sau

đó cử đại diện từng nhóm lên trình bày

Gv nhận xét , bổ sung , chốt ý

Bài thơ có phải là văn bản tự sự

I Ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự

- Thánh Gióng đã dánh đuổi giặc Ân

ra khỏi bờ cõi

* Các sự việc:

- Hai ông bà hiếm muộn…-> Mangthai

- sinh con lên 3 không nói không cười

- Sứ giả tìm người tài -> kêu vào

- Lớn nhanh…

- Đánh tan giặc, bay về trời , vua lậpđền → Ca ngợi công đức của ngườianh hùng làng Gióng, thể hiện chủ đềđánh giặc cứu nước của người Việt

Cổ + Tiêu biểu cho người anh hùng đánhgiặc

+ là sức mạnh cộng đồng+ Biểu tượng của lòng yêu nước

* Ghi nhớ (SGK)

II Luyện tập BT1 : Truyện kể lại theo tình tự thời

gian các sự việc sau :

- Chặt củi mang về

- Đường xa kiệt sức

- Than thở muốn chết đở vất vả

Hai văn bản trên có phải là văn bản tự

sự không? Vì sao ? Tự sự ở đây có vai

trò gì ?

Hs :

Cho hs xem lại văn bản “Con rồng

cháu tiên” Yêu cầu 2 hs kể lại chi tiết

chính có trong văn bản này

Hs :

Giải thích vì sao người Việt nam ta tự

xưng là con Rồng cháu Tiên ?

Hs : Tự bộc lộ theo suy nghĩ của mình

- Thần chết xuất hiện,ông già sợhãi

- Nói khác : Nhờ thần chết váccủi

+ Phương thức tự sự : đàm thoại+ Kết thức bất ngờ , ngôi kể thứ 3-> Diễn biến tư tưởng ông già mangsắc thái hóm hỉnh thể hiện tình yêucuộc sống Ca ngợi trí thông minhcủa ông già

BT2 :

-> Chế giễu tính tham ăn của mèo

- Kể cần nắm được các chi tiết+ Bé Mây cùng mèo con bàn cáchbẫy chuột

+ Nghĩ rằng chuột sẽ xa bẫy+ Mơ xử án lũ chuột

+ Mèo con sa bẫy

BT3 :

Hai văn bản trên là văn bản tự sự + Kể chuyện

+ Kể sự việcVB1 : bản tin kể lại buổi khai mạctrại điêu khắc ở Huế

VB2 : Kể về sự kiện lịch sử người ÂuLạc đánh tan quân xâm lược Tần rasao?

BT4

Tổ tiên người Việt xưa là Vua Hùng Vua Hùng đầu tiên là do Lạc Long Quân và Âu Cơ sinh ra LLQ nòi rồng , còn Âu cơ nòi tiên Vì vậy người Việt ta xưng là Con Rồng cháuTiên

Tiết 9+10 SƠN TINH - THỦY TINH

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

GV hướng dẫn đọc : Chậm rải 2 đoạn

đầu , bình tĩnh ở đoạn cuối, nhanh gấp ở

đoạn giữa -> gọi HS đọc

GV nhậ xét cách đọc và sữa lỗi

Gọi 1-> 2 HS tóm tắt -> GV tóm tắt lại

- Giới thiệu nguồn góc của truyện Sơn

Tinh, Thuỷ Tinh

Ở núi Tản Viên có thờ vị thần thiêng

liêng nhất của nước ta xưa là gì?

Hs : Sơn tinh

Trong văn bản những từ nào làm cho em

khó hiểu ? hãy giải thích các từ :Tản

Viên, Sơn tinh, Thuỷ Tinh, Ván , cồn

Truyện chia làm mấy đoạn? Nội dung?

+Đ2 : -> Thần nước rút lui : Sơn

tinh, thuỷ tinh cầu hôn, cuộc giao tranh xảy ra

+Đ3 : Còn lại : Sự trả thù hàng năm

của thuỷ tinh và chiến thắng của

Hs : thời đaị vua Hùng

Nhân vật chính của truyện là ai?

Hs : Sơn tinh, thuỷ tinh

Vua Hùng kén rể trong điều kiện ntn?

Hs : Đều có ở miền núi thuận lợi cho ST

Từ đó cho thấy tình cảm của Vua Hùng

đối với Sơn tinh ra sao ?

Không lấy được vợ TT đã làm gì ?

Hs : Nổi giận đem quân đuổi theo định

không ? Nhân dân ta đã xây dựng hình

tượng 2 nhân vật này nhằm mục đích gì?

* Sơn Tinh: chúa non cao

* Thuỷ Tinh: chúa vùng nước thẳm

=> Tài cao , phép lạ

- Không biết chọn ai làm rể -> tháchcưới -> Thuận lợi cho Sơn tinh

2 Cuộc giao tranh giữa ST Và TT

- ST đem sính lễ đến trước cướiđựoc vợ

- TT đến sau không lấy được vợ,nổigiận đem quân đuổi theo -> Giaotranh xảy ra

- ST không hề run sợ, chống cự 1cách quyết liệt : Nước dâng cao baonhiêu thì núi dâng cao bấy nhiêu,bốc từng quả đồi ngăn nước lũ

- ST đã chiến thắng, TT thất bạihàng năm dâng nước đánh ST ->gây ra lũ lụt

3 Ý nghĩa xây dựng 2 nhân vật

- ST, TT là nhân vật mang tính chất

hoang đường kì ảo do nhân dân

Ghi vào bảng phụ, sau đó treo lên bảng

Gọi 4 hs đóng 4 vai : Vua Hùng, Mị

nương, ST, TT kể lại nội dung câu

chuyện

GV nhận xét, có thể lấy điểm

tưởng tượng ra+ TT là thần nước tương trưng chosức mạnh của mưa lụt hàng năm+ ST là thần núi , s/m vĩ đại củanhân dân ta trong việc chống lũ lụthàng năm

-> Ước mơ chiến thắng thiên tai bảo

vệ mùa màng và c/s con người

4.Ý nghĩa của truyện

- Giải thích hiện tượng mưa, gió,bão lụt

- Thể hiện sức mạnh và ước mơ chếngự thiên nhiên

- Ca ngợi công lao giữ nước của vuaHùng

- Xây dựng hình tượng nghệ thuậtmang tính tượng trưng, khái quátcao

* Ghi nhớ : SGK III Luyện tập:

4 Củng cố - Dặn dò:

4.1 Củng cố GV hệ thống lại toàn bài, Hs đọc ghi nhớ

? Truyện có nhân vật nào? Thời vua nào? Sính lễ vua đưa ra?

? Đánh nhau rồng rã mấy năm? Ai thắng? Ý nghĩa?

- Giúp HS nắm được thế nào là nghĩa của từ Một số cách giải nghĩa của từ

- Sử dụng từ ngữ thành thạo, giải thích được nghĩa của từ

- Giáo dục cho HS ý thức làm trong sáng tiếng Việt

B Chuẩn bị

- GV: Giáo án + bảng phụ

- HS: Trả lời câu hỏi sgk

C.Tiến trình lên lớp

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Mỗi chú thích gồm mấy bộ phận nếu

lấy dấu (: ) làm chuẩn ?

Hs : có 2 bộ phận

Bộ phận nào trong chú thích mang

nghĩa của từ?

Hs : Đứng sau dấu hai chấm

Nghĩa của từ ứng với phần nào trong

mô hình dưới đây?

dũng, oai nghiêm, lẫm liệt”

Hs : có thể thay thế được cho nhau

long tin vào mình nữa

-Đề xuất :Trình bày, ý kiến nguyện

vọng lên cấp trê

- Đề bạt :Cử ai đó giữ chức vụ cao

hơn

->Gồm hai bộ phận: Hình thức vànội dung( nghĩa của từ)

3 Ghi nhớ Sgk

II Cách giải thích nghĩa của từ

1 Ví dụ

-“Tập quán” được giải thích bằng

cách trình bày khái niệm mà từ biểuthị

- “Lẫm liệt”, “nao núng” được giải

thích bằng cách đưa ra các từ đồng

Hãy giải thích nghĩa của một số từ sau:

Cao thượng, ghẻ lạnh , sáng sủa, trung

thực, dũng cảm

Hs : làm theo bàn

Sau 3’ gv gọi từng bàn lên trả lời

Vậy có mấy cách giải nghĩa của từ ?

Hs :

Gọi hs đọc ghi nhớ (SGK)

Hs :

Hs đọc lại các chú thích của văn bản

“Sơn tinh, thuỷ tinh” Cho biết các chú

thích được giải nghĩa theo cách nào ?

Giải thích từ theo cách đã biết :

Giếng, rung rinh…

Hs : lên bảng làm

nghĩa hoặc trái nghĩa

VD 2 :

- Cao thượng ><Nhỏ nhen

- Sáng sủa > < Tối tăm , hắc ám

- Ghẻ lạnh><gần gủi,thân thiết->TNghĩa

+ Thờ ơ,nhạt nhẻo,xa lánh->Đồngnghĩa

- Trung thực : Thật thà, hiền lành

- Dũng cảm >< hèn nhát+ Gan dạ , anh hùng -> đồng nghĩa

- Đưa ra khái niệm : Sơn tinh, thuỷ

tinh, cầu hôn, lạc hầu, sính lễ, hồnghào

- Dùng từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa : Phán , cầu hôn

BT2

- Học tập: Học và luyện tập để có

hiểu biết , có kỉ năng

- Học lỏm: Nghe hoặc thấy ngưwif

ta lam rồi bắt chước làm theo chứkhông được dạy trực tiếp

- Học hỏi : Tìm tòi hỏi han để học

biểu thị

- Rung rinh : chuyển động qua lạinhẹ nhàng : Khái niệm mà từ biểuthị

-Hèn nhát><dũng cảm,gan dạ :Tráinghĩa

- Giúp HS nắm được hai yếu tố then chốt của tự sự: Sự việc và nhân vật

- Hiểu được ý nghĩa của sự việc và nhân vật tự sự: Sự việc có liên quan đếnnhau và với nhân vật, với chủ đề tác phẩm, sự việc luôn gắn với thời gian, địa

điểm, nhân vật, diễn biến, nguyên nhân, kết quả Nhân vật vừa là người làm ra

sự việc, hành động vừa là ngươi được nói tới

- Biết lựa chọn sự việc và nhân vật để kể

HS thảo luận nhóm 5p Sau đó cử đại

I Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự

diện trình bày

GV : giải thích cho hs hiểu thế nào là

sự việc khởi đầu, sự việc phát triển, cao

Trong 7 sự việc nêu trên có thể bớt , bỏ

sự việc nào không ? Vì sao?

Hs :không vì các sự việc đuợc sắp xếp

theo tính liên tục, nuế bỏ thì các sự việc

sau không được giải thích rỏ rang

Có thể thay đổi trật tự trước sau các sự

việc ấy không ? vì sao?

Hs :Các sự việc được sắp xếp theo một

trật tự có ý nghĩa, sự việc truớc giải

thích cho sự việc sau

Nếu kể chuyện chỉ có 7 sự việc trần trụi

như thế thì có hấp dẫn không? Vì sao ?

Hs :Khô khan

Muốn truyện hấp dẫn thì phải thêm

những yếu tố nào nữa ?

Hs :

Theo em có thể xoá bỏ thời gian và địa

điểm trong truyện này được không? Vì

sao?

Hs : Không vì nếu bỏ bất cứ một yếu tố

nào thì truyện sè không sức thuyết phục

Tìm 6 yếu tố trên trong “Sơn Tinh, Thuỷ

Việc ghen tuông của Thuỷ tinh có lí

1 Sự việc trong văn tự sự

a

(1), là sự việc khởi đầu (2),(3), (4)là sự việc phát triển(5), (6) là sự việc cao trào(7) sự việc kết thúc

-> các sự việc móc nối vào nhautrong một quan hệ chặt chẽ

b.Muốn truyện hay hấp dẫn, sự việc

cụ thể chi tiết thì phải có 6 yếu tốsau:

-Ai làm( nhân vật) -Việc xảy ra ở đâu(địa điểm) -Thời gian

- Quá trình ( diễn biến)

- Nguyên nhân

- Kết quả

không ? vì sao?

Hs :Có, vì Thuỷ tinh đâu có thua kém

Sơn tinh ma vì chậm chân nên không

cưới được vợ

Sự việc nào thể hiện mối thiện cảm của

người kể đối với Sơn Tinh?

Hs :

Sơn tinh thắng Thuỷ tinh mấy lần ? Có

thể để cho Thuỷ tinh thắng Sơn tinh

Hs : Không vì truyện này cũng nhằm

giải thích hiện tượng lũ lụt hằng năm

của nước ta

Vậy các chi tiết , sự việc trong tự sự

phải được lựa chọn như thế nào?

Nhân vật trong văn tự sự được kể như

thế nào? (được thể hiện bằng cách nào)

HS làm vào phiếu > HS lên bảng làm

-> trao chéo bài nhận xét > GV chốt

Nêu các việc làm của nhân vật để biết

được vai trò của nhân vật chính, phụ?

Nhận xét vai trò và ý nghiã của nhân

vật chính, phụ?

c.Sơn Tinh :có tài xây luỹ đất

chống lũ

- Món đồ sính lễ sản vật núi rừng ->của nhà

- Sơn Tinh thắng liên tục

=> Các chi tiết sự việc phải đượclựa chọn phù hợp vơi chủ đề, tưtưởng muốn biểu đạt

2 Nhân vật trong văn tự sự

a Nhân vật chính :ST, TT-> Thểhiện tư tưởng văn bản

- Nhân vật phụ : Mị Nương, Vuahùng 18 , Lạc hầu ->Giúp n/v chínhhành động

b Nhân vật : +gọi tên , đặt tên +Giới thiệu lai lịch , tính cách + Được kể về các việc làm, ý nghĩa

=>là người vừa thực hiện các sựviệc , được nói tới…

*Ghi nhớ SGK

II Luyện tập

BT1 a.

- Vua Hùng: Kén rễ , thách cưới

- MịNương:theo ST về núiTản Viên

- ST,TT: người đi cầu hôn, tìm lễvật , đánh nhau

- Ý nghĩa:

+Giải thích hiện tượng lũ lụt hàngnăm, ước mơ chế ngự thên nhiên, ca

Hs tóm tắt câu chuyện theo các sự việc

gắn với nhân vật chính

Hs : tóm tắt

Gv nhận xét, bổ sung

Gợi ý các chi tiết, sự việc

Gọi đại diện trình bày, các nhóm nhận

xét

-> GV đánh giá

ngợi công trị thuỷ của vua Hùng+Quyết định phần chính yếu củacâu chuyện

+ Thể hiện được thái độ của ngườikể

b.Tóm tắt c.ST,TT: Gọi tên theo nhân vật

chính-“Vua Hùng kén rễ”: chưa nói đượcthực chất của câu chuyện

-“ST,TT,Vua Hùng,Mị Nương” : dài dòng

-“Bài ca chiến công của ST”:Cũngphù hợp với tinh thần của truyện

BT2 Một lần không vâng lời

- Lập các sự việc cho đề bài : Tinh thần tự học

- Chuẩn bị bài: Sự tích Hồ Gươm

- Phân tích, cảm thụ, kĩ năng kể chuyện

- Biết kính trọng, tự hào về các nhân vật lịch sử, giữ gìn, bảo vệ di tích lịch sử

“Hà Nội có Hồ Gơm

Nớc xanh nh pha mực, Bên hồ, ngọn tháp Bút Viết thơ lên trời cao."

Giữa thủ đô Hà Nội, Hồ Gơm đẹp nh một lẵng hoa lộng lẫy và duyên dáng Lúc

đầu Hồ Gơm có tên gọi là Hồ Lục Thuỷ, Hồ Tả Vọng Đến thế kỷ 15, hồ mớimang tên là Hồ Gơm Vậy, tại sao ngời ta đổi tên Tả Vọng, Lục Thuỷ thành HồGơm? Tiết học này chúng ta sẽ cùng nhau hiểu đợc điều đó

Hoạt động của thầy và trũ Nội dung kiến thức

Gv hướng dẫn đọc : Chậm rói, gợi

Theo em truyện cú thể chia làm mấy

phần? nội dung của từng phần ?

Hs :

Vỡ sao đức Long Quõn cho nghĩa quõn

mượn gươm thần?

Hs :

Lờ Lợi nhận gươm thần như thế nào?

Cuộc khởi nghió được ai giỳp đỡ?

- Từ đầu -> đất nước: Long Quõn

cho mượn gươm thần

- Cũn lại :Long Quõn đũi gươm thần

b Lờ Lợi nhận g ươ m thần

- Lờ Thuận đi đỏnh cỏ ba lần vớt đượcluỡi gươm

- Chủ tướng Lờ Lợi trờn đường bịgiặc đuổi đó nhặt được chuụi gươm

- Đem tra vào gươm của Lờ Thuận thỡvừa, sang lờn 2 chữ“Thuận thiờn”-> í trời là phải giết giặc MinhThể hiện trời, dõn trờn dưới một lũng

c Sức mạnh g ươ m thần

- Sức mạnh của nghió quõn đượcnhõn lờn gấp bội

Trong tay LL gươm thần đã phát huy

tác dụng ra sao ?

Hs :

Cách Long Quân cho mượn gươm có

gi độc đáo ?( tại sao lại tách chuôi

gươm và lưỡi gươm )

Hs thảo luận, trình bày

GV nhận xét đánh giá

Hãy chỉ ra sức mạnh gươm thần đối

với nghĩa quân Lam Sơn?

Hs :

Long Quân cho Rùa vàng lên đòi

gươm khi nào?

Hs :

Cảnh trả lại gươm diễn ra như thế

nào?

Hs :

Vì sao nhận gươm ở Thanh Hoá mà

trả gươm ở Thăng Long ?

Hs :

Hs thảo luận vào giấy Rôki, sau 3p cử

đại diện các nhóm lên trình bày

Gv cho hs trong các nhóm tự nhận xét,

gv chốt lại vấn đề

Truyện có ý nghĩa gì ?

Nhằm giải thích điều gì ?

Ngoài truyện này ra, em còn bắt gặp

hình ảnh Rùa vàng trong những truyện

nào nữa ?

- là vũ khí thần diệu để đi đến thắnglợi hoàn toàn

d Ý nghĩa của việc muợn g ươ m

- Lưỡi gươm dưới nước, chuôi gươmtrên rừng -> S/m cứu nước có ở khắpnơi

- Các bộ phận thanh gươm khép lạivừa như in -> nguyện vọng của dântộc là nhất trí trên dưới một lòng,quyết tâm đánh giặc

- Lê Thận dâng lưỡi gươm cho LL là

đề cao vai trò chủ tướng của LL,trọng trách gánh vác giang sơn

=> Gươm thần làm cho nhuệ khí củanghiã quân tăng lên gấp bội, đánhthắng giặc

2 Long Quân đ òi lại g ươ m thần

-> đất nước trong cảnh thanh bình

3 Ý nghĩa của truyện

- Ca ngợi tính nhân dân,chính nghĩacủa cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

- Đề cao , suy tôn LL

- Giải thích tên gọi hồ Hoàn Kiếm

- Thể hiện khát vọng hoà bình củadân tộc

4.2 Dặn dũ - Học ghi nhớ, nắm cốt truyện, nhõn vật, sự việc

- Soạn bài: Sọ Dừa

Ngày soạn: 7/09/2012

Ngày giảng: 11/09/2012

Tiết 14 CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ

A Mục tiờu

- Nắm được chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

- Xỏc định được chủ đề, lập được dàn bài

- Thúi quen xõy dựng dàn bài trước khi viết văn

Muốn hiểu bài văn tự sự trớc hết ngời đọc cần nắm đợc chủ đề của nó, sau

đó tìm hiểu bố cục của bài văn Vậy, chủ đề là gì? Bố cục có phải là dàn ýkhông? Làm thế nào để xác định đợc chủ đề và dàn ý của tác phẩm văn học? Tiếthọc này giới thiệu bài tự sự hoàn chỉnh gồm chủ đề và dàn bài, chuẩn bị cho các

em làm bài viết thứ nhất

Hoạt động của thầy và trũ Nội dung kiến thức

Qua 2 sự việc trên thể hiện phẩm chất

gì của Tuệ Tĩnh ?

Hs :

Ý chính mà tác giả muốn thể hiện

trong văn bản này là gì ?( chủ đề)

Hs :

Em hãy tìm xem chủ đề của bài văn

được thể hiện trực tiếp trong những

câu văn nào?

Hs :

Chọn nhan đề thích hợp và nêu lí do?

Em có thể đặt tên khác cho bài văn

Theo em chủ đề có liên quan đến tiêu

đề bài văn không ?

Hs : có, vì tiêu đề( tên gọi) phải thể

hiện nội dung của chủ đề

đề nằm ở phần nào ? vì sao em biết?

- Từ chối việc chữa bệnh cho ngườinhà giàu vì bệnh ông ta nhẹ, cứu chữabệnh cho đứa bé con người nông dân

vì bệnh cậu ta nguy hiểm đến tínhmạng

Hết lòng thương yêu người bệnh

- Cả 3 đề trên đều phù hợp, riêng 2 đề

sau : “Tấm lòng”nhấn mạnh tới khía cạnh tình cảm của Tuệ Tĩnh, còn “Y đức” nói tới đạo đức nghề nghiệp của

- Nằm ở đoạn mở đầu, giữa, kết thúchoặc toát lên trong nội dung bài viết

b.Dàn bài tự sự : 3 phần

- MB : Giới thiệu chung về nhân vật

và sự việc

- TB : Kể diễn biễn của sự việc

- KB : Nêu kết cục của sự việc

Hs thảo luận nhóm Sau 5p đại diện

các nhóm lên trình bày

Gv nhận xét, bổ sung và ghi điểm

Gv cho hs làm vào vở Gọi 1 em lên

bảng chữa, chấm điểm

Thảo luận theo bàn

đại diện các bàn trình bày

- Sự việc thể hiện tập trung chủ đềNgười nông dân xin được thưởng 50roi và đề nghị chia đều phần thưởng

đó (không thể hiện cụ thể ở câu nào)

b Bố cục :+MB : câu đầu+TB : các câu tiếp theo+KB : Câu cuối

c.So sánh : Giống nhau về bố cục+Khác nhau :

4 Củng cố - Dặn dò:

4.1 Củng cố

- Đọc lại ghi nhớ Gv hệ thống toàn bài

4.2 Dặn dò - Học ghi nhớ , làm BT , soạn : Tìm hiểu đề…

Ngày soạn: 09/09/2012

Ngày giảng: 12/09/2012

Tiết 15 TÌM HIỂU ĐỀ VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN TỰ SỰ (T1)

A Mục tiêu

- Giúp HS tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

- Xác định được đề, viết được bài văn tự sự

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Từ trọng tâm trong mỗi đề trên là từ

nào?Hãy gạch dưới và cho biết đề

yêu cầu làm nỗi bật điều gì?

Hs : + Đề1: kể, chuyện em thích,

bằng lời văn của em

+ Đề 2: kể, bạn tốt

+ Đề 3 : Kỉ niệm ngày thơ ấu

+ Đề 4: Ngày sinh nhật của em

+ Đề 5: Quê em đổi mới

+ Đề 6: Em đã lớn rồi

Muốn làm được một bài văn tự sự

yêu cầu đầu tiên là gì ?

- Đề kể việc: 1, 3

- Đề kể người: 2

- Đề tường thuật :4,5,6

* L ư u ý : Muốn làm tốt bài văn thì cần

đọc kỉ đề -> hiểu,nắm nội dung đề

2 Cách làm bài v ă n tự sự

“Kể một câu chuyện em thích bằng

Đề đã nêu ra những yêu cầu nào

buộc em phải thực hiện? Em hiểu yêu

cầu ấy như thế nào?

Em thích nhân vật, sự việc nào?

Chọn truyện đó nhằm biểu hiện chủ

Vì sao phải giới thiệu nhân vật ?

Hs : Vì nếu không có nhân vật thì

truyện sẽ không kể được

Nêu những sự việc tiếp theo của

=> Nắm vững yêu cầu đề bài

b Lập ý Xác định nội dung sẽ viết

+ Nhân vật+ Sự việc + Diễn biến+ Kết quả+ Ý nghĩa của chuyện

- Chọn truyện nào ?( Thánh Gióng)

- Thể hiện chủ đề gì?(ca ngợi công lao người anh hùng làng Gióng)

c Lập dàn ý

- Bắt đầu : Giặc Ân sang xâm lược, vua cho sứ giả đi tìm người tài giỏi, chú bé mói lên tiếng

- Kết thúc : Vua nhó công ơn, phong làPhù Đổng thiên Vương

*MB : Hùng Vuơng thú 6 ở làng

Gióng có 2 vợ chồng ông lão sinh được một đứa con trai lên ba mà vẫn không biết nói, biết cười Một hôm nghe tin sứ giả…

*KB : Vua nhớ công ơn lập đền thờ

ngay tại quê nhà

Nhằm mục đích gì ?

Hs :

Thao tác cuối cùng khi làm một bài

văn tự sự là gì ?

Hs : Viết thành văn theo bố cục

Khi làm một bài văn tự sự gồm

những thao tác nào ?Nêu nhiệm vụ cụ

thể của từng thao tác ?

Hs : Đọc ghi nhớ

Ghi vào giấy dàn ý em sẽ viết bài văn

theo yêu cầu của đề trên

Để đánh giá lại kiến thức các em đã lĩnh hội ở tiết học trước, thông qua

tiết luyện tập hôm nay cô sẽ giúp các em khắc sâu cũng như bổ sung nhữngthiếu sót ấy

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

- Kể đúng nội dung câu chuyện

- Tuỳ lựa chọn của hs

I Luyện tập

Kể chuyện: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

MB: Giới thiệu sự việc gì?

(Vua Hùng vương thư 18 có ngườicon gái…)

- Hai bên giao tranh: Thuỷ Tinhthua

- Hằng năm dâng nước

KB: - Ý nghĩa của truyện

- Uớc mơ chế ngự thiên nhiên

- Công cuộc trị thuỷ

II H ư ớng dẫn viết bài số 1

Đề : Kể lại một câu chuyện mà em

- Giúp HS củng cố khắc sâu lí thuyết và thực hành viết về văn tự sự

- Rèn kĩ năng tạo lập văn bản, kĩ năng diễn đạt

+ Mở đầu, diễn biến, kết thúc bằng lời văn của em

- Hình thức: Bố cục rõ ràng, văn phong trong sáng, trình bày sạch sẽ + Tránh sai lỗi chính tả

* Đáp án – Biểu điểm

MB (1 đ)

- Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc định kể

- Tên câu chuyện , tên nhân vật ( Nếu có)

- HS làm bài

- GV thu bài

3 Củng cố - Dặn dò:

- Nhận xét giờ làm bài của hs

- Xem lại cách làm bài văn tự sự

- Đọc them sách tham khảo

Tiết 19 TỪ NHIỀU NGHĨA VÀ HIỆN TƯỢNG

CHUYỂN NGHĨA CỦA TỪ

A Mục tiêu

- Khái niệm từ nhiều nghĩa: Hiện tượng chuyển nghĩa của từ

- Nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ

3 B i m iài mới ới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Cho HS đọc bài thơ “Những cái chân”

Trong 4 sự vật có chân, nghĩa của từ

chân có gì giống và khác nhau ?

I.Từ nhiều nghĩa

c Nghĩa của từ chân trong 4 sự vật

- Giống: đều tiếp xúc với đất

+Bộ phận của cơ thể của người hay

động vật: bàn chân, đau chân

+ bộ phận dưới cùng của một số đồ

vật có tác dụng đỡ cho các bộ phận

khác: chân bàn , giường, kiềng

+ Bộ phận dưới cùng một số đồ vật

tiếp giáp và bám chặt vào mặt nền:

chân tường , chân núi ,chân răng

BT nhanh : hãy tìm nghĩa khác nhau

Theo em các nghĩa từ chân ở phần 1

có nét nào giống nhau ?(có điểm

chung)

Hs :

Trong tất cả các nghĩa đã tìm hiểu,

nghĩa nào là nghĩa đầu tiên ?

Nghĩa đầu tiên đó gọi là nghĩa gì ?

Hs :

Nghĩa nào của từ “Chân” được hình

- Khác: Về chức năng+ Chân gậy : giúp đỡ bà+ Chân Compa : Giúp quay+ Chân kiềng : đỡ thân kiềng+ Chân bàn : đỡ thân bàn-> Chân là từ đa nghĩa(Nhiều nghĩa)

VD 2 : Từ “Mũi”

+ Bộ phận cơ thể của người hoặc động vật, dung để hô hấp : cái mũi+ Bộ phận nhọn của đồ vật :Mũi kim, kéo, dao, lê…

+ Bộ phận phía trước của phương tiện giao thông: Thuyền , tàu , xe

+Bộ phận cuả lãnh thổ :mũi đất, mũi

- Chân: Là bộ phận dưới cùng của

cơ thể người hay động vật, dùng để

đi đứng

Chân (1)-> Nghĩa gốc

= >Làm cơ sở hình thành nghĩa khác

thành trên cơ sở nghĩa ban đầu ? Nó

được gọi là nghiã gì ?

Vậy thế nào là nghĩa chuyển ?

Hs :

Hai từ “Xuân” trong ví dụ sau được

dùng theo mấy nghĩa ?

Mùa xuân là tết trồng cây

Làm cho đất nước càng ….xuân

(1) Chỉ mùa xuân

(2) Chỉ sự tươi trẻ

Từ “reo” trong ví dụ này được dùng

theo mấy nghĩa ?

aThấy mẹ đi chợ về, bé reo lên, ra đón

b Cứ mỗi chiều nghe dừa reo…

Gọi hs tìm ba từ chỉ bộ phận của cơ

thể con người và kể ra một số ví dụ

sau đó cho hs thi tìm từ

Cho hs thảo luận

Gọi hs lên bảng trình bày

Cho hs làm nhanh vào vở, gọi 1-2 em

lên chấm điểm

- Chân(2,3) -> Nghĩa chuyển, được

hình thành trên cơ sở nghĩa gốc

=> Trong một câu cụ thể, mỗi từ thường được dùng với một nghĩa cụthể Tuy nhiên vẫn có một câu dùng

cả nghĩa gốc lẫn nghĩa bóng

2 Ghi nhớ (Sgk)

III Luyện tập BT1

- Đầu: + Đau đầu, nhức đầu + Đầu sông, đầu nhà + Đầu mối

- Mũi: + Mũi đất + Mũi kim

- Mắt : Mắt cá, đau mắt, mắt không thấy đường

- Răng : Răng người, động vật , cưa

- Tai : tai ấm, tai nấm , tai cối xay

- Tay , chân, mũi

- cái cuốc -> Cuốc đất

- Hộp sơn -> sơn cửa

- bao muối -> muối dưa

- Nắm được hình thức lời văn kể người, kể việc chủ đề và kết trong đoạn văn

- Xây dựng được đoạn văn giới thiệu và kể chuyện sinh hoạt hàng ngày

- Nhận ra các hình thức, các kiểu câu thường dùng trong việc giới thiệu nhân vật, sự việc, kể chuyện, nhận ra mối liên hệ giữa các câu trong đoạn văn và ví dụ

để xây dựng đoạn văn giới thiệu nhân vật và kể việc

- Giáo dục hs tinh thần nghiêm túc, tích cực trong học tập

III Bài mới

Một bài văn gồm có nhiều đoạn văn liên kết với nhau để tạo thành Mỗi

đoạn văn thì gồm nhiều câu văn lien kết lại với nhau Các câu văn ấy cũng chính

là lời văn tự sự Vậy để hiểu rỏ hơn thế nào là lời văn tự sự, đoạn văn t s thì ự sự thì ự sự thì

ti t h c n y s giúp chúng ta s tìm hi uết học này sẽ giúp chúng ta sẽ tìm hiểu ọc này sẽ giúp chúng ta sẽ tìm hiểu ài mới ẽ giúp chúng ta sẽ tìm hiểu ẽ giúp chúng ta sẽ tìm hiểu ểu

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Trong cuộc sống hàng ngày chúng

ta thường nghe nhận xét như : Lời

văn chưa trôi chảy, lời văn khô khan

vậy em hiểu thế nào là lời văn ?

Hs :

Gọi 2 hs đọc 2 đoạn văn sgk (T58)

Đoạn 1,2 kể về nhân vật nào?

Hs :

I Lời v ă n, đ oạn v ă n tự sự

- Lời văn ở đây được hiểu là cách thức diễn đạt, kiểu diễn ngôn

1 Lời v ă n giới thiệu nhân vật

Đ1: Nhân vật vua Hùng , Mị Nương Đ2: Sơn Tinh ,Thuỷ Tinh

Hai đoạn giới thiệu sự việc gì ?

Hs :

Khi kể về các nhân vật trên, tác giả

dân gian đã giới thiệu những gì ?

Hs :

Giới thiệu nhân vật người ta thưòng

dùng từ hay cụm từ nào ?

Hs :

Nói tóm lai khi giới thiệu nhân vật,

người ta thường giới thiệu những gì ?

Các hành động ấy được kể theo thứ tự

như thế nào?kết quả của các hành

động ấy là gì?

Hs : Kết quả hành động : ngập lụt,

ngập ruộng đồng

Lời kể trùng điệp “Nước ngập nước

ngập”gây cho em ấn tượng gì ?

Mỗi đoạn văn gồm mấy câu ? Biểu

đạt ý chính nào ? câu nào biểu đạt ý

- Sự việc : + Vua Hùng kén rể (Đ1)+ Hai chàng đến cầu hôn(Đ2)

- Giới thiệu: tên, lai lịch, quan hệ, tính tình, tài năng,ý nghiã của nhân vật để chuẩn bị cho diễn biến câu chuyện sau này

- Thuờng dung cụm từ :Người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu, người ta gọi chàng là hoặc cá từ : “Có, là”

=> Lời giới thiệu nhân vật thường kể

về tên tuổi , tài năng , lai lịch…

- Kể theo thứ tự hợp lí từ trước tới sau theo thứ tự tăng dần( thấp -> cao)

=> Khi kể thì : kể các hành động, việc làm , kết quả, sự thay đổi do các hành động ấy đem lại

3 Đ oạn v ă n

- Đ1:2 câu , Vua Hùng kén rễ (C2)

- Đ2: 6 câu, Hai người đến cầu hôn đều có tài lạ như nhau, đều xứng

Hs : Không, Vì nếu đảo ngược thì đó

là văn giải thích lí do chứ không phải

*Thông thường mỗi đoạn văn thườngdiễn đạt một ý chính

* Về hình thức :Mở đầu viết lùi vào , hết đoạn chấm xuống dòng Mỗi đoạn

có nhiều câu chủ đề thống nhất, có liên kết giữa các câu

* Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập BT1

a.“Cậu chăn bò giỏi”

b.kể về tính tình hiền lành của cô em út

c Kể về tính trẻ con của cô hàng nước