Trải qua các giai đoạn cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng, từ các cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ, trong cuộc kháng chiến chống Pháp và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trong thời kỳ kiến thiết đất nước sau chiến tranh, trong thời kỳ đổi mới, thanh niên Việt Nam đặc biệt là tầng lớp sinh viên luôn phát huy truyền thống của dân tộc, luôn nêu cao tinh thần xung phong, tình nguyện, xung kích, đi đầu để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò và vị trí của sinh viên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Người biểu lộ niềm tin vững chắc vào thế hệ trẻ, là lớp người “xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hóa trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội”.
Trang 1MỤC LỤC
Trang
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO
1.1 Các khái niệm công cụ của đề tài luận văn 121.2 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y 181.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục
đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế 23
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO SINH
2.1 Giới thiệu khái quát về trường Cao đẳng Y tế Hà Đông 322.2 Phương pháp tổ chức nghiên cứu thực trạng 332.3 Thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp
cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế Hà Đông 342.4 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông 412.5 Đánh giá chung ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của
Chương 3 BIỆN PHÁP VÀ KHẢO NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO
3.1 Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề
3.2 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 79
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trải qua các giai đoạn cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng, từ cáccuộc cách mạng dân tộc, dân chủ, trong cuộc kháng chiến chống Pháp và cuộckháng chiến chống Mỹ cứu nước, trong thời kỳ kiến thiết đất nước sau chiếntranh, trong thời kỳ đổi mới, thanh niên Việt Nam đặc biệt là tầng lớp sinhviên luôn phát huy truyền thống của dân tộc, luôn nêu cao tinh thần xungphong, tình nguyện, xung kích, đi đầu để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ củaĐảng, Nhà nước và nhân dân giao phó Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giácao vai trò và vị trí của sinh viên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dântộc Người biểu lộ niềm tin vững chắc vào thế hệ trẻ, là lớp người “xungphong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hóa trong sự nghiệp xây dựngchủ nghĩa xã hội” Trước sự quan tâm, chăm lo và kỳ vọng lớn lao của Đảng
và Nhà nước, hơn bao giờ hết, mỗi sinh viên cần nhận thức rõ vai trò và tráchnhiệm để không ngừng học tập và tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu để trở thànhlực luợng xung kích thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, xâydựng và bảo vệ vững chắc nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Trong bối cảnh hiện nay khi nước ta đang đẩy mạnh quá trình côngnghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế thì vai trò của sinh viên ngàycàng quan trọng Bởi lẽ, sinh viên là lực lượng trẻ có sức khỏe, có tri thức,luôn nhạy cảm với cái mới cùng tinh thần nhiệt tình, hăng hái trong mọiphong trào Gia đình, nhà trường và xã hội luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi vềhọc tập và giáo dụccho sinh viên Thực tế cho thấy, các phong trào giáo dụcđãtạo ra một thế hệ thanh niên vừa hồng vừa chuyên, xứng đáng với niềm tincủa Đảng, của Bác và của nhân dân Tuy nhiên, thời gian qua, một bộ phậnnhỏ sinh viên có những biểu hiện lệch lạc trong tu dưỡng, rèn luyện, dẫn đếnnhiều biểu hiện xấu như: cờ bạc, ma túy, lối sống vị kỷ, thờ ơ, vô trách nhiệmv.v Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác quản lý hoạt động giáodụccủa sinh viên trong các nhà trường
Trang 3Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông là một cơ sở đào tạo nguồn nhân lựcphục vụ cho công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng Để xứng đáng với lờidạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “lương y như từ mẫu” thì ngay khi còn ngồitrên ghế nhà trường, Ban Giám hiệu đã rất quan tâm đến công tác giáodụcnhân cách, lối sống của sinh viên, đặc biệt là giáo dụcvề đạo đức nghềnghiệp, để sau này sinh viên ra trường, trở thành những cán bộ y tế xứng đángvới lời dạy của Bác Những tấm gương sinh viên học tập tốt, hoạt động phongtrào tiêu biểu, có trách nhiệm với cộng đồng đều được nhà trường khenthưởng, động viên kịp thời Ngược lại, những sinh viên yếu trong việc tudưỡng, giáo dụcđều được nhà trường quan tâm nhắc nhở và khuyến khíchtham gia hoạt động Nhà trường đã chỉ đạo Phòng Quản lý học sinh, sinhviên, giáo viên chủ nhiệm thường xuyên theo dõi và đánh giá kết quả giáodụccủa sinh viên Tuy nhiên, qua thực tế công tác tại Trường Cao đẳng Y tế
Hà Đông, tác giả nhận thấy công tác quản lý hoạt động rèn luyện, đặc biệt làgiáo dụcvề đạo đức nghề nghiệp của sinh viên tại đây còn nhiều khó khăn,
vướng mắc Do đó, tác giả chọn đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông” làm luận văn
nghiên cứu của mình nhằm đánh giá thực trạng và kiến nghị những giải pháptháo gỡ, góp phần làm cho công tác quản lý của nhà trường ngày càng hoànthiện và hoạt động giáo dụccủa sinh viên ngày càng sôi nổi, phong phú vàthiết thực hơn
2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
* Những công trình nghiên cứu cơ bản về giáo dục đạo đức và quản
lý giáo dục đạo đức cho sinh viên
Liên quan đến vấn đề luận văn đề cập, thời gian qua đã có một số tácgiả nghiên cứu một số khía cạnh liên quan như:
- Đề tài cấp Bộ của tác giả Nguyễn Bình Yên: “Nghiên cứu xây dựng
mô hình tổ chức và phương pháp quản lý giáo dục SV phù hợp với cơ chế đào
Trang 4tạo theo tín chỉ học phần trong Trường Đại học Mỏ - Địa chất” (Mã sốB2007- 02- 41).
Năm 1987, Ban Lý luận giáo dục và tâm lý học, Viện nghiên cứu Đại học vàgiáo dục chuyên nghiệp, đã chỉ ra những yếu tố thời đại tác động đến quá trình hìnhthành, phát triển nhân cách của sinh viên, đã tiến hành điều tra thực tiễn và dự báo
xu hướng phát triển nhân cách sinh viên trong những năm tới Đó là cơ sở đểnghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viênTrường Cao đẳng Y tế Hà Đông
Kỷ yếu Hội thảo khoa học do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tháng 10năm 1996 về “Định hướng giáo dục giá trị đạo đức trong các trường Đại học”,
đã tập hợp nhiều báo cáo của các nhà nghiên cứu, nhà sư phạm, trong đó đãtiếp cận vấn đề giáo dục đạo đức cho sinh viên dưới nhiều góc độ khác nhau.Đặc biệt, Hội thảo đã chỉ ra thực trạng và nguyên nhân xuống cấp về đạo đứccủa một bộ phận sinh viên và các giải pháp định hướng chung Ngô Hướngtrong bài “Đạo đức nghề nghiệp sao không được dạy tại các Nhà trường?” đãkhẳng định cần phải đưa giáo dục đạo đức trở thành một môn học được giảngdạy trong các nhà trường
Những năm gần đây có nhiều đề tài luận văn thạc sĩ của các học viên
đã nghiên cứu chung quanh vấn đề quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên:
“Biện pháp tổ chức phối hợp giữa gia đình với nhà trường và xã hội trongcông tác giáo dục đạo đức cho học sinh THPT Huyện Mỹ Đức (Hà Tây) hiệnnay” của Bùi Đức Thảo (Khoa Sư phạm Đại học quốc gia Hà Nội, 2008)
“Biện pháp quản lý nhằm tăng cường công tác giáo dục đạo đức cho sinh viêntrường Đại học ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng” Nguyễn Thị Hoàng Anh “Một sốgiải pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh sinh viên TrườngCĐSP Nghệ An” của Nguyễn Thị Ba Lan
Tác giả Trần Thị Thu Hương nghiên cứu đề tài: “Quản lý giáo dục đạođức cho sinh viên trường Cao đẳng du lịch Hà Nội trong giai đoạn hiện nay”(Trường Đại học giáo dục, 2012)
Trang 5Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Văn Công nghiên cứu đề tài: “Biện pháp quản
lý SV nội trú ở Trường Đại học Điện lực” (Đại học Sư phạm Hà Nội, 2013)
Những công trình nghiên cứu và tài liệu nêu trên là tài liệu hữu ích giúp tôitham khảo, có được cái nhìn tương đối khái quát hoạt động quản lý của các cơ sở đàotạo khác nhau, để từ đó có những định hướng nghiên cứu mới cho đề tài của mình
Các đề tài này đã nghiên cứu về giáo dục đạo đức và quản lý giáo dụcđạo đức cho sinh viên nói chung, nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu vềquản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên Trường Caođẳng Y tế Hà Đông
* Nhóm các công trình nghiên cứu về y đức
Ngay từ những năm đầu xây dựng đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đãdành sự quan tâm đặc biệt đến sự phát triển của nền y tế nước nhà Một trongnhững vấn đề được Người coi trọng chính là y đức của người thầy thuốc,nhiều lần Người đã nói về y đức trong các Hội nghị của ngành y tế hoặc trongnhững bức thư gửi Hội nghị y tế toàn quốc năm 1953, 1955… trong đó Hồ
Chí Minh đề cập đậm nét hai nội dung cơ bản: lương y kiêm từ mẫu và thật thà đoàn kết, những phẩm chất quan trọng nhất của y đức.
Sau ngày đất nước thống nhất, xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn, một
số cán bộ giảng dạy ở các trường Đại học y đã dành thời gian và tâm huyết
nghiên cứu về đạo đức nghề y Cuốn Đạo đức học và y đức Việt Nam của tác
giả Nguyễn Văn Hiền, Nxb Y học, xuất bản năm 1992, góp phần làm rõ mốiquan hệ giữa đạo đức với đạo đức nghề y, đưa ra yêu cầu chủ yếu về đạo đức
và những phương pháp căn bản để giáo dụcđạo đức cho người thầy thuốc
Cuốn Đạo đức y học của GS Hoàng Đình Cầu, Trường Đại học Y Hà
nội xuất bản năm 1991, nêu lên một số nhiệm vụ cụ thể của người thầy thuốctrong quan hệ với người bệnh
GS Ngô Gia Hy, tác giả của hai tập sách về y đức: 1 Nguồn gốc của y đức sự đóng góp của nền y học và văn hoá Việt Nam, Nxb Y học, xuất bản
Trang 6năm 1995, đề cập đến những yêu cầu về đạo đức trong việc khám chữa bệnhcủa thầy thuốc Những yêu cầu này xuất phát từ học thuyết về nhân bản và sự
tự do, trải qua nhiều thời đại, ở nhiều khu vực văn minh trên thế giới 2 Y đức
và đạo đức sinh học, nguồn gốc và sự phát triển, Nxb Y học, xuất bản năm
1999, mô tả đầy đủ hơn vấn đề y đức trong điều kiện kinh tế thị trường,những nội dung mới của y đức nảy sinh khi y học có những bước phát triển,người thầy thuốc có khả năng làm thay quyền của tạo hoá
Trong cuốn “Phát triển sự nghiệp y tế ở nước ta trong giai đoạn hiện nay” (Nxb Y học, Hà Nội, 1996), tác giả Đỗ Nguyên Phương nói về vấn đề y
đức, y đạo và đòi hỏi cấp bách phải nâng cao y đức của người thầy thuốctrong giai đoạn hiện nay
Trong cuốn “Một số vấn đề xây dựng ngành y tế phát triển Việt
Nam”-Nxb Y học, Hà Nội, 1998 Tác giả Đỗ Nguyên Phương đã dành một phần nộidung cuốn sách để làm rõ tư tưởng của Hồ Chí Minh về y tế và đạo đức củangười thầy thuốc Việt Nam, bên cạnh đó tác giả còn bàn luận nhiều về tấmgương đạo đức của giáo sư Đặng Văn Ngữ, giáo sư Hoàng Đình Cầu vàtruyền thống đạo đức của nhiều thầy thuốc tiêu biểu khác
Trong công cuộc đổi mới đất nước, nhằm giáo dục y đức và khắc phụcnhững biểu hiện suy thoái đạo đức của một bộ phận thầy thuốc dưới tác động của
kinh tế thị trường, năm 1999, Bộ y tế tập hợp và xuất bản Quy định về y đức và tiêu chuẩn phấn đấu, trong đó đưa ra những yêu cầu cụ thể về mức độ hoàn thành
công việc của mỗi thầy thuốc, khoa, bệnh viện, qua đó đánh giá việc thực hiện yđức một cách tương đối toàn diện của đội ngũ thầy thuốc trong mỗi cơ sở y tế
Công trình Đại danh y Lãn Ông và cơ sở tư tưởng của nghề làm thuốc, chữa bệnh, của Trần Văn Thụy, Nxb Y học, xuất bản năm 2000, trình bày khá
hệ thống những tư tưởng y đức trong y học của Hải thượng Lãn Ông Lê HữuTrác (1724 - 1791) - Đại danh y Việt Nam
Từ năm 2006 đến năm 2008, GS Phạm Thị Minh Đức cùng một số cán
bộ công tác trong ngành y, tiến hành đề tài: Nghiên cứu, khảo sát việc thực
Trang 7hành y đức tại một số bệnh viện, đề tài đã giải quyết một số vấn đề lý luận và
thực tiễn, tổng kết những thành tựu và hạn chế trong công tác thực hiện y đứchiện nay tại các cơ sở khám chữa bệnh ở Việt Nam
* Nhóm các công trình nghiên cứu về giáo dục y đức và quản lý giáo dục y đức cho sinh viên
Nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến giáo dục y đức được sựquan tâm của một số nhà nghiên cứu trẻ, họ đã thực hiện vấn đề này trong cácluận văn, luận án những năm gần đây, tiêu biểu là:
Vấn đề giáo dục y đức cho sinh viên ngành y ở thành phố Hà Nội hiện nay, Luận văn Thạc sỹ triết học của Hoàng Thị Kim Oanh, Học viện Chính trị
- Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, 2007
Giáo dục giá trị đạo đức truyền thống với việc xây dựng nhân cách đạo đức sinh viên Việt Nam hiện nay, Luận văn Thạc sỹ triết học của Nguyễn Thị
Thanh Hà, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, 2007
Phát triển y đức của học viên hệ đào tạo bác sỹ quân đội ở Học viện Quân y hiện nay, Luận văn Thạc sỹ triết học của Nguyễn Thanh Tịnh, Đại
học Khoa học xã hội và nhân văn, 2009
Giá trị đạo đức truyền thống với việc giáo dục y đức cho sinh viên trường cao đẳng y Thái Nguyên hiện nay, Luận văn Thạc sỹ triết học của
Nguyễn Thị Phương Thùy, Học viên Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ ChíMinh, 2012 v.v
Các công trình vừa nêu đã nghiên cứu khá cặn kẽ về y đức, đã đề xuấtnhiều giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục y đức cho các đối tượng mà cáctác giả hướng vào nghiên cứu
Các công trình nghiên cứu trên đây là những tài liệu tham khảo rất hữuích trong quá trình thực hiện luận văn, tuy nhiên, các công trình trên đề cậpđến công tác giáo dục y đức, trong khi đó, luận văn nghiên cứu vấn đề hướngvào một đối tượng mà các tài liệu nói trên chưa đề cập tới, hoặc mới chỉ đềcập ở một mức độ nhất định, đó là sinh viên chính quy hệ cao đẳng y và việcgiáo dụcđạo đức nghề nghiệp (y đức) của sinh viên chính quy hệ cao đẳng y
Trang 82 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Làm rõ cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về quản lý hoạt động giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y tế, trên cơ sở đó đề tàiluận văn đề xuất hệ thống các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục, hình thành thói quen hành vi đạo đức nghề nghiệp của sinh viênTrường Cao đẳng Y tế Hà đông
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạođức nghề nghiệp cho sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Hà đông
- Nghiên cứu làm rõ cơ sở thực tiễn về quản lý hoạt động giáo dục đạođức nghề nghiệp cho sinh viênTrường Cao đẳng Y tế Hà đông
- Nghiên cứu đề xuất hệ thống biện pháp quản lý hoạt động giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Hà đông
3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu là quản lý hoạt động giáo dục phẩm chất nhâncách cho sinh viên Trường y
* Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận văn là quản lý hoạt động giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên Trường cao đẳng y tế Hà Đông
* Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về nội dung: Theo logic quá trình giáo dục đạo đức cho sinhviên gồm 3 giai đoạn là nâng cao nhận thức, xây dựng niềm tin và rèn luyện thóiquen hành vi đạo đức Phạm vi đề tài này chỉ đi sâu nghiên cứu giai đoạn thứ 3
là rèn luyện thói quen hành vi đạo đức cho phù hợp với chức trách mà bản thânhọc viên đang đảm nhiệm là cán bộ quản lý sinh viên Tuy nhiên, quá trình luậngiải các nội dung về rèn luyện thói quen hành vi đạo đức cho sinh viên không thể
Trang 9không dựa trên cơ sở của các giai đoạn nâng cao nhận thức và xây dựng niềm tinđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
- Phạm vi về khách thể điều tra: các số liệu trong đề tài được nghiêncứu từ thực tiễn giáo dục và quản lý giáo dục đạo đức ở Trường cao đẳng Y tế
Hà đông
- Phạm vi về thời gian: Đề tài luận văn chỉ nghiên cứu các hoạt độnggiáo dục và quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên trong 3 năm gần đây(2013 – 2016)
5 Giả thuyết khoa học
Giáo dục đạo đức cho sinh viên là vấn đề luôn khó khăn phức tạp.Vấn đề khó khăn nhất trong giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện naykhông phải là nhận thức về đạo đức mà là hình thành thói quen hành viđạo đức nghề nghiệp Nếu xây dựng được hệ thống biện pháp quản lýhoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên ngành y phù hợpvới lý luận và thực tiễn giáo dục hiện đại, tổ chức khoa học các hoạtđộng giáo dục, rèn luyện và tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức nghềnghiệp nghề nghiệp cho sinh viên, xây dựng được tiêu chí đánh giá kếtquả hoạt động giáo dục nghề nghiệp theo chuẩn mới thì sẽ hình thànhđược thói quen hành vi đạo đức nghề y, góp phần nâng cao chất lượngđào tạo toàn diện cho sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông
6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủnghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của ĐảngCộng sản Việt Nam và các lý thuyết hiện đại về giáo dục con người phát triểntoàn diện Luận văn được sử dụng các quan điểm tiếp cận hệ thống – cấu trúc;quan điểm lô gic – lịch sử; quan điểm thực tiễn
Trang 10* Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, hệthống hóa các tài liệu lý luận, rút ra những khái niệm, những nội dung quản lý
và những kết luận làm cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát: Tác giả sử dụng phương pháp quan sát nhằm
quan sát các hiện tượng, các hoạt động giáo dục, giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viên Đồng thời kết hợp sử dụng các phương pháp trò chuyện
để tìm hiểu những tâm tư, nguyện vọng và khó khăn của sinh viên trong cáchoạt động giáo dụcđạo đức nghề y hiện nay
Phương pháp điều tra: Sử dụng thường xuyên phương pháp điều tra
bằng phiếu hỏi Trong đó phát phiếu điều tra cho 50 cán bộ giáo viên và 70sinh viên Thông qua điều tra để nắm thông tin về hoạt động giáo dục đạo đứcnghề nghiệp cho sinh viên
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Sử dụng phương pháp nghiên cứu tài
liệu trong nghiên cứu các văn bản tổng kết giáo dục, đào tạo và các kế hoạchgiáo dục đạo đức của Nhà trường
- Phương pháp bổ trợ: Đề tài sử dụng phương pháp thống kê toán học
để đánh giá định lượng kết quả điều tra bằng phiếu hỏi, mô tả kết quả điều trabằng các bảng số và biểu đồ
7 Ý nghĩa của đề tài
- Đề tài góp phần bổ sung hoàn thiện lý luận về quản lý hoạt động giáodục đạo đức cho sinh viên Trường y
- Kết quả nghiên cứu của đề tài là nguồn tài liệu tham khảo cho cán bộquản lý các cấp trong Nhà trường, làm cơ sở nâng cao chất lượng giáo dụcđạo đức cho sinh viên Trường y
8 Kết cấu của đề tài
Gồm phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo,phụ lục, nội dung luận văn bao gồm 3 chương (10 tiết)
Trang 11Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO
ĐẲNG Y TẾ 1.1 Các khái niệm công cụ của đề tài luận văn
1.1.1 Sinh viên ngành y
Sinh viên ngành y là những người đang được đào tạo trong các trường cao đẳng hoặc đại học y để trở thành thầy thuốc có đủ phẩm chất, năng lực tham gia vào hoạt động khám, chữa bệnh cho con người
Đặc điểm của sinh viên ngành y là họ được đào tạo để trở thành thầythuốc chữa bệnh cứu người Người thầy thuốc luôn phải hoạt động trong môitrường bệnh tật, tiếp xúc với các bệnh nhân, phải giao tiếp với những ngườiđang bị tổn thương về thể xác hoặc tinh thần Hoạt động của thầy thuốcthường liên quan đến cái sống và cái chết của người bệnh Đặc điểm đó đòihỏi người thầy thuốc phải có các phẩm chất về đạo đức «lương y như mẹhiền» Vì vậy, sinh viên ngành y không những phải được đào tạo về năng lựcchuyên môn giỏi mà phải được giáo dụcvề phẩm chất đạo đức nghề nghiệp,
có lòng thương yêu con người
1.1.2 Đạo đức nghề nghiệp của sinh viên ngành y
Bất kỳ lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp nào cũng có các yêu cầu về đạođức nghề nghiệp Đạo đức nghề nghiệp là những chuẩn mực quy định về ýthức, thái độ, hành vi ứng xử mà mọi người hoạt động trong lĩnh vực nghềnghiệp đó phải tuân thủ theo Mỗi nghề khác nhau có những chuẩn mực đạođức cụ thể khác nhau Đạo đức nghề nghiệp vốn là những đòi hỏi khách quantrong lĩnh vực hoạt động nghề, được các chủ thể ý thức, tiếp thu, giáo dụcvàchuyển hóa thành phẩm chất bên trong của cá nhân
Đạo đức nghề nghiệp của sinh viên ngành y là những quy định chuẩn mực về ý thức, thái độ, hành vi đạo đức trong hoạt động nghề nghiệp y tế mà
Trang 12mỗi sinh viên phải lĩnh hội và chuyển hóa thành phẩm chất đạo đức của cá nhân, thông qua con đường học tập, giáo dục theo chương trình, kế hoạch của nhà trường.
Đạo đức nghề nghiệp của sinh viên ngành y là những chuẩn mực giá trịđạo đức được hình thành trong quá trình đào tạo tại nhà trường, đáp ứng yêucầu hoạt động nghề y Đạo đức nghề nghiệp của sinh viên ngành y thống nhấtvới chuẩn mực giá trị đạo đức chung của xã hội Đạo đức nghề nghiệp củasinh viên ngành y chính là những yêu cầu khách quan của xã hội mà nhữngngười hoạt động trong lĩnh vực nghề nghiệp đó phải tiếp thu, lĩnh hội và thựchiện theo Như vậy, đạo đức nghề nghiệp vốn là các yêu cầu khách quan của
xã hội được chuyển hóa thành các phẩm chất đạo đức cá nhân của nhữngngười hoạt động trong nghề Bất kỳ nghề nào cũng có các yêu cầu của xã hội
về đạo đức nghề, các yêu cầu đó được thể chế hóa thành quy định chuẩn mực
về ý thức, thái độ, hành vi ứng xử trong hoạt động nghề
Đạo đức nghề nghiệp của sinh viên ngành y được hình thành, phát triểnthông qua con đường học tập, giáo dụctại trường Tức là thông qua quá trìnhgiáo dục có mục đích, có tổ chức của nhà trường
1.1.3 Hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y tế
Quá trình giáo dục phải diễn ra theo ba giai đoạn là nâng cao nhậnthức, xây dựng niềm tin, rèn luyện thói quen hành vi đạo đức tốt đẹp Mỗi giaiđoạn tương ứng với một mục tiêu, nhiệm vụ, một nấc thang của quá trình giáodục đạo đức, trong đó có các nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáodục phù hợp
Hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng
y tế là một phạm trù thuộc quá trình giáo dục theo nghĩa hẹp Mọi vấn đề lýluận và thực tiễn về hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viêntrường cao đẳng y tế phải được luận giải thống nhất với lý luận và thực tiễncủa quá trình giáo dục theo nghĩa hẹp
Trang 13Hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y là sự tương tác qua lại giữa nhà giáo dục với đối tượng giáo dục thông qua tổ chức các loại hình hoạt động nghề nghiệp y tế, nhằm chuyển hóa những quy định chuẩn mực giá trị đạo đức của ngành y thành phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của sinh viên đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo của nhà trường
Khái niệm này nhấn mạnh chủ thể hoạt động, phương thức hoạt động
và mục đích của hoạt động giáo dục Hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệpcho sinh viên trường cao đẳng y đòi hỏi nhà giáo dục phải chuyển hóa nhữngyêu cầu khách quan của xã hội, của ngành y thành những quy định chuẩn mực
về ý thức, thái độ, hành vi ứng xử trong hoạt động nghề nghiệp y tế, dướidạng mục tiêu yêu cầu đào tạo về phẩm chất đạo đức Thông qua các tác động
sư phạm dẫn dắt các sinh viên ý thức được yêu cầu của xã hội và các mục tiêuyêu cầu đào tạo của nhà trường, thúc đẩy họ chuyển hóa các yêu cầu đó thànhyêu cầu của chính bản thân, đồng thời tổ chức cho họ rèn luyện hình thànhcác phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của người thầy thuốc
Giáo dục đạo đức cho sinh viên phải bắt đầu từ giai đoạn nâng caonhận thức đạo đức đến giai đoạn xây dựng niềm tin đạo đức và đến giai đoạnrèn luyện thói quen hành vi đạo đức Hoạt động rèn luyện đạo đức nghềnghiệp của sinh viên chỉ đi sâu vào giai đoạn thứ ba của quá trình giáo dục Vìvậy trong những ngữ cảnh nhất định có thể gọi hoạt động giáo dục đạo đứcnghề nghiệp cho sinh viên bằng giáo dục giáo dục thói quen hành vi đạo đứcnghề nghiệp Giai đoạn rèn luyện đạo đức nghề nghiệp của sinh viên phải dựatrên kết quả của hai giai đoạn trước, phải thống nhất với hai giai đoạn trước
và phải thực sự là giai đoạn phát triển cao hơn của hai giai đoạn trước Đây làgiai đoạn chuyển nhận thức và niềm tin đạo đức thành hành động đạo đức,đồng thời thông qua rèn luyện đạo đức mà kiểm chứng nhận thức, niềm tinđạo đức và bổ sung hoàn thiện nhận thức và niềm tin đạo đức của sinh viên
Trang 14Chủ thể tổ chức hoạt động giáo dục rèn luyện đạo đức nghề nghiệp củasinh viên là cán bộ, giáo viên, các tổ chức trong nhà trường với tư cách là nhàgiáo dục Nhà giáo dục là chủ thể của quá trình giáo dục đồng thời cũng làchủ thể tổ chức các hoạt động giáo dục rèn luyện của sinh viên Khái niệmnày nhấn mạnh vai trò chủ thể giáo dục rèn luyện đạo đức nghề nghiệp chosinh viên Sinh viên trong nhà trường là chủ thể tự giáo dục, tự rèn luyện,đồng thời là khách thể chịu sự tác động của các nhà giáo dục Mọi hoạt độnggiáo dục rèn luyện của sinh viên đều diễn ra trong quá trình giáo dục có mụcđích, có tổ chức dưới sự điều khiển của nhà giáo dục Tuy nhiên, chủ thể thựchiện các hoạt động giáo dục rèn luyện là sinh viên Kết quả giáo dục rèn luyệnđạt đến đâu phụ thuộc vai trò chủ thể tự giáo dục, tự rèn luyện của mỗi cánhân, vào tính tích cực, chủ động, vào nhận thức, thái độ, hành vi của mỗisinh viên
Phương thức giáo dục rèn luyện là sự tác động qua lại giữa nhà giáodục với đối tượng giáo dục thông qua tổ chức cuộc sống, hoạt động nghềnghiệp và hoạt động giao lưu giữa sinh viên với các đối tượng trong nghề Tổchức cho sinh viên tham gia các loại hình hoạt động có chủ định, có mục đích
để cải tạo và hình thành các phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của bản thân
Mục đích của hoạt động giáo dục rèn luyện nhằm hình thành, phát triểnnhững phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên, đáp ứng các yêu cầuchuẩn mực đạo đức của xã hội đối với người thầy thuốc
1.1.4 Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y tế
Quản lý là một khái niệm được sử dụng khá phổ biến trong nhiều lĩnhvực khoa học Dưới góc độ của khoa học giáo dục, quản lý được hiểu là sự tácđộng có có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và kháchthể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổchức để đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trường luôn biến động Theo
Trang 15quan niệm này, khái niệm quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệpcho sinh viên trường cao đẳng y được hiểu như sau:
Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y là chuỗi tác động có hệ thống, có mục đích của chủ thể quản lý nhà trường tới các hoạt động giáo dục đạo đức cho sinh viên, nhằm định hướng và hình thành những phẩm chất đạo đức nghề y cho sinh viên theo mục tiêu đào tạo đã xác định.
Bản chất của quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinhviên trường cao đẳng y là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản
lý bằng cách tổ chức, điều khiển phối hợp hoạt động của nhà giáo dục vớihoạt động của đối tượng giáo dục và sự vận hành của các thành tố khác trong
hệ thống giáo dục theo quy luật, nhằm thực hiện tốt nhất các mục tiêu, nhiệm
vụ giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
Chủ thể quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinhviên trường cao đẳng y là Ban Giám hiệu nhà trường và các cơ quanchức năng về quản lý giáo dục của nhà trường Ban Giám hiệu có chứcnăng quản lý chung mọi hoạt động, mọi quá trình giáo dục, đào tạotrong nhà trường, trong đó bao hàm cả quản lý hoạt động giáo dục đạođức nghề nghiệp cho sinh viên Ban Giám hiệu quản lý hoạt động giáodục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên thông qua hệ thống tổ chứcquản lý của nhà trường, thông qua các cơ quan chức năng giáo dục vàđào tạo Ban Giám hiệu thực hiện các chức năng quản lý như kế hoạchhóa các hoạt động giáo dục đạo đức cho sinh viên; xác định mục tiêu,nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục, giáo dục đạo đứccho sinh viên phù hợp với yêu cầu của xã hội và của nghề y; tổ chứchuy động, phối hợp các lực lượng trong nhà trường tham gia các hoạtđộng giáo dục đạo đức cho sinh viên; lãnh đạo, chỉ đạo, điều khiển các
Trang 16hoạt động giáo dụcđạo đức của nhà giáo dục và đối tượng giáo dục;kiểm tra, đánh giá chất lượng và kết quả các hoạt động giáo dục đạođức của sinh viên, phát hiện các vấn đề đặt ra, đề xuất các chủ trươnggiải pháp bổ sung hoàn thiện quy trình giáo dụcđạo đức nghề nghiệpcho sinh viên trường cao đẳng y Các cơ quan chức năng quản lý giáodục, đào tạo của nhà trường có chức năng theo dõi, giám sát, kiểm tracác hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên, tham mưucho Ban Giám hiệu nhà trường xây dựng kế hoạch, tổ chức lực lượnggiáo dục, ra các quyết định điều khiển các hoạt động rèn luyện, xâydựng phương thức và tiêu chí kiểm tra, đánh giá kết quả, nắm thực chấtchất lượng, hiệu quả các hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp chosinh viên trường cao đẳng y.
Đối tượng quản lý là hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinhviên trường cao đẳng y Trong đó bao gồm hoạt động giáo dục rèn luyện đạođức của sinh viên và hoạt động tổ chức giáo dục rèn luyện đạo đức của nhàgiáo dục Hoạt động của các nhà giáo dục và hoạt động của sinh viên với tưcác là chủ thể hoạt động luôn diễn ra trong quá trình giáo dục, trong mối quan
hệ với các thành tố cấu trúc của quá trình giáo dục Các thành tố này luôn vậnđộng trong một hệ thống, luôn tác động qua lại lẫn nhau, rằng buộc và chiphối lẫn nhau, thúc đẩy nhau theo sự điều khiển của chủ thể quản lý nhằmthực hiện tốt nhất các mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục đạo đức nghề nghiệp chosinh viên theo mục tiêu đào tạo của trường cao đẳng y
Mục đích quản lý là hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinhviên trường cao đẳng y nhằm tổ chức, điều khiển các hoạt động đó diễn ratheo quy luật hình thành, phát triển nhân cách, tương thích với sự vận động,phát triển của các thành tố khác trong quá trình giáo dục, đồng thời khai thác
có hiệu quả các nguồn lực, các thời cơ bên trong và bên ngoài nhà trường để
Trang 17đạt được các mục tiêu giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên mà nhàtrường đã đặt ra
1.2 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y
1.2.1 Kế hoạch hóa hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y
Nội dung này đòi hỏi, mọi hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp chosinh viên trường cao đẳng y phải được tổ chức theo kế hoạch Nhà trườngphải xác định kế hoạch theo năm học, khóa học, kế hoạch theo chương trìnhđào tạo của nhà trường Phải phân cấp quản lý thực hiện kế hoạch Đảm bảocho kế hoạch giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viênthống nhất đồng bộvới các loại kế hoạch khác trong nhà trường
Quản lý kế hoạch giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trườngcao đẳng y là chức năng của hệ thống quản lý nhà trường Nội dung quản lýbao gồm quản lý các loại hình kế hoạch theo năm học, theo kỳ học, theo khóahọc, theo chủ điểm, theo đối tượng sinh viên, kế hoạch theo thời gian ngắnhạn, dài hạn, trung hạn Quản lý quá trình xây dựng kế hoạch, quản lý nộidung của kế hoạch, quản lý tổ chức thực hiện kế hoạch
Các bản kế hoạch giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trườngcao đẳng y phải đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi Nghĩa là
kế hoạch phải xác định hệ thống các hoạt động của sinh viên, các hoạt động
đó phải có tính mục đích xác định, diễn ra phù hợp với lô gic quá trình đàotạo của nhà trường, lô gic quá trình hình thành, phát triển đạo đức nhân cáchcủa sinh viên Các hoạt động đó phải phù hợp với đặc điểm nghề nghiệp đàotạo, đặc điểm và điều kiện cụ thể của nhà trường Đặc biệt, kế hoạch phải cậpnhật xu thế phát triển của đạo đức nghề y, phải dự kiến được thuận lợi, khókhăn, các tình huống và cách thức xử lý các tình huống đó
1.2.2 Quản lý mục tiêu, nội dung, chương trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y
Trang 18Quản lý mục tiêu hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinhviên là những giá trị phẩm chất đạo đức mà nhà trường đã xác định và mỗisinh viên phải phấn đấu đạt được Quản lý mục tiêu là xác định hệ thống giátrị chuẩn mực đạo đức cần phải xây dựng cho sinh viên, đáp ứng yêu cầu củanghề nghiệp và của xã hội Trên cơ sở những chuẩn mực giá trị đạo đức đãxác định đó phải phân chia thành hệ thống những cấp độ mục tiêu khác nhau.
Có mục tiêu ngắn hạn, mục tiêu dài hạn, mục tiêu trung hạn
Nội dung quản lý mục tiêu giáo dục đạo đức đòi hỏi phải cụ thể hóa cácmục tiêu đó thành tiêu chí có thể định lượng được Phải tổ chức cho sinh viênthực hiện từng tiêu chí đó để đạt được mục tiêu đã đề ra Tiêu chí là nhữngchỉ số làm căn cứ để đánh giá, quản lý mức độ phát triển đạo đức nghề nghiệpcủa sinh viên cao hay thấp
Việc xây dựng hệ thống mục tiêu phải đảm bảo tính đồng bộ với mụctiêu tổng thể của nhà trường, mục tiêu của quá trình dạy học và mục tiêu củacác loại hình hoạt động khác trong nhà trường Đảm bảo cho quá trình tổ chứcthực hiện mục tiêu giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viêncó sự phốihợp, công hưởng của các loại hình hoạt động khác trong nhà trường
Trên cơ sở mục tiêu đã xác định mà xây dựng nội dung, chương trìnhgiáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên Nếu như mục tiêu là tiêu chí cầnphải đạt được về đạo đức nghề nghiệp thì nội dung, chương trình là nguồnnguyên liệu để thực hiện tiêu chí đó Vì vậy, hoạt động giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viên phải tuân theo những chương trình, nội dung giáo dụcnhất định Nội dung giáo dục phải được cấu trúc thành chương trình tươngứng với mục tiêu giáo dụcđã xác định Nghĩa là mục tiêu nào, nội dung ấy.Nội dung, chương trình giáo dụcphải nhất quán với mục tiêu giáo dụcđạo đứcnghề nghiệp đã xác định
1.2.3 Quản lý phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y
Trang 19Phương pháp, hình thúc tổ chức giáo dục là con đường, biện pháp, là côngnghệ để tác động vào nội dung và đối tượng, xử lý nội dung, chuyển nội dunggiáo dục đến đối tượng để đạt được mục tiêu rèn luyện Quản lý phương pháp,hình thức tổ chức giáo dục là phải tổ chức, chỉ đạo thực hiện các phương pháp
và hình thức giáo dục sao cho phù hợp nhất, tối ưu nhất, hiệu quả cao nhất Quản
lý phương pháp, hình thức tổ chức giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viênngành y là phải điều khiển, chỉ đạo các hoạt động giáo dục đảm bảo cho sựthống nhất giữa phương pháp, hình thức tổ chức giáo dụcphù hợp với mục tiêu,nội dung, chương trình giáo dụcđã xác định, đồng thời cập nhật sự phát triển của
lý luận và thực tiễn giáo dục đạo đức hiện nay Đảm bảo cho phương pháp vàhình thức tổ chức giáo dụcđạo đức luôn vận động phát triển đồng bộ với cácthành tố khác trong hệ thống giáo dục, đồng thời cập nhật sự phát triển của lýluận và thực tiễn giáo dục Ban Giám hiệu nhà trường cần phải chỉ đạo các nhàgiáo dục và đối tượng giáo dục nghiên cứu tìm tòi các phương pháp và hình thức
tổ chức giáo dục tiên tiến, phù hợp với quy luật hình thành, phát triển đạo đứcnghề nghiệp của người thầy thuốc
Xu hướng chung hiện nay là đa dạng hóa phương pháp và hình thức tổchức giáo dục đạo đức nghề nghiệp đảm bảo cho mỗi sinh viên có thể lựachọn những phương pháp và hình thức tổ chức giáo dụcphù hợp với bản thânmình Đi đôi với đa dạng hóa các phương pháp và hình thức tổ chức giáodụcđạo đức, đồng thời phải nghiên cứu tìm ra những phương pháp, hình thức
tổ chức giáo dục giáo dụcđạo đức mang tính đặc trưng của nghề y
1.2.4 Quản lý hoạt động của nhà giáo dục và hoạt động của sinh viên trong thực hành giáo dục đạo đức nghề nghiệp ở trường cao đẳng y
Hoạt động thực hành giáo dục đạo đức của sinh viên được tổ chức trongquá trình giáo dục có mục đích, có tổ chức, có nhà giáo dục Mọi hoạt động củasinh viên đều đặt dưới sự tổ chức điều khiển, chỉ đạo của nhà giáo dục Hoạtđộng cơ bản của nhà giáo dục là tổ chức, điều khiển sinh viên rèn luyện đạo đức
Trang 20theo chương trình, kế hoạch xác định Bao gồm xác định mục đích, xác định nộidung, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động rèn luyện của sinh viên, đặt
ra các yêu cầu và tổ chức chỉ đạo sinh viên thực hiện các yêu cầu đó, tạo ra cácđiều kiện đảm bảo cho hoạt động của sinh viên được thực hiện tốt nhất
Hoạt động giáo dục đạo đức của sinh viên là hoạt động mang tính cánhân Mỗi sinh viên có nhận thức, thái độ và cách thức tự tổ chức, tự giáo dụcđạo đức khác nhau Trên cơ sở các yêu cầu của nhà giáo dục, từng sinh viên tựlĩnh hội và tự chuyển hóa thành yêu cầu của chính bản thân mình Tức là tự ýthức được yêu cầu và tự vạch ra cho mình động cơ, thái độ tích cực, chủ độngtrong các hoạt động tự rèn luyện Các hoạt động tự giáo dục đạo đức của sinhviên mang tính khách quan về nội dung và chủ quan về phương pháp
Quản lý hoạt động của nhà giáo dục và hoạt động của đối tượng giáodục là làm chi hoạt động của nhà giáo dục và đối tượng giáo dục phải phốihợp thống nhất với nhau, đồng bộ với nhau, hỗ trợ cho nhau Nhà giáo dụcdưa ra các yêu cầu để đối tượng giáo dục thực hiện, đối tượng giáo dục tiếpnhận yêu cầu đó biến thành yêu cầu của chính mình và tự tổ chức hoạt độnggiáo dục của bản thân Nhà giáo dục theo dõi, trợ giúp cho đối tượng giáo dục
và phát hiện những mâu thuẫn mới để đưa ra yêu cầu bổ sung, để điều khiểnhoạt động tự giáo dụccủa sinh viên
Tóm lại, Ban Giám hiệu nhà trường cần phải tổ chức chỉ đạo, điềukhiển quá trình giáo dục hình thành, phát triển các phẩm chất đạo đức nghềnghiệp sao cho đồng bộ với quá trình giáo dục hình thành, phát triển cácphẩm chất khác của nhân cách sinh viên Chỉ đạo, điều khiển quan hệ giữahoạt động của nhà giáo dục và hoạt động của đối tượng giáo dục; quan hệgiữa giữa hoạt động giáo dục và hoạt động tự giáo dục đạo đức nghề nghiệp.Biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục
1.2.5 Quản lý các điều kiện đảm bảo cho hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp của sinh viên trường cao đẳng y
Trang 21Điều kiện đảm bảo cho hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp chosinh viên trường y bao gồm các điều kiện pháp lý, các điều kiện khoa học, cácđiều kiện thực tiễn, điều kiện môi trường xã hội
Nội dung quản lý các điều kiện đảm bảo cho hoạt động giáo dục đạođức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y trước hết là xây dựng quychế quản lý trong nhà trường tạo hành lang pháp lý cho hoạt động giáodụccủa sinh viên diễn ra một cách chính thức Quy chế quản lý phải cập nhật
lý thuyết quản lý hiện đại, phát huy được tính tích cực, chủ động của sinhviên trong các loại hình hoạt động giáo dục đạo đức
Điều kiện khoa học là đảm bảo cho hoạt động giáo dục đạo đức củasinh viên được diễn ra theo quy trình khoa học, phù hợp với quy luật của quátrình giáo dục đạo đức và quy luật phát triển các phẩm chất nhân cách củasinh viên Hoạt động giáo dục đạo đức của sinh viên được thực hiện trong mốiquan hệ đồng bộ với các loại hình hoạt động khác trong nhà trường
Một nội dung quản lý các điều kiện đảm bảo cho hoạt động giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y là phải xây tạo ra môitrường xã hội thuận lợi trong nhà trường, với bầu không khí tâm lý tích cựctrong các nhóm, các lớp Tức là phải tạo thành phong trào quần chúng rộngrãi có thái độ ủng hộ và nhiệt tình tham gia các loại hình hoạt động nhằm giáodụcđạo đức của người thầy thuốc
Tóm lại, nội dung này đòi hỏi trong quản lý cần phải khai thác, huyđộng được các nguồn lực trong và ngoài nhà trường tạo ra những điều kiện tốtnhất phục vụ cho hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viêntrường cao đẳng y
1.2.6 Quản lý chất lượng và kết quả hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường cao đẳng y
Thực chất của nội dung này là thực hiện chức năng kiểm tra của chủthể quản lý giáo dục nhà trường Chủ thể quản lý nhà trường phải chỉ đạo xây
Trang 22dựng và sử dụng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục của nhà trường,trong đó có các tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục giáo dục đạo đức Tiêuchí đánh giá chất lượng và kết quả hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệpcho sinh viên trường cao đẳng y phải phù hợp với chuẩn mực giá trị đạo đứcngành y, phải đo được trình độ phát triển của sinh viên về kiến thức, về ýthức, tình cảm đạo đức và về hành vi đạo đức nghề nghiệp
Đánh giá chất lượng hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viêntrường cao đẳng y là đánh giá tất cả các khâu các bước của quá trình giáo dục đạo đức.Bao gồm chất lượng của mục tiêu giáo dục đạo đức có phù hợp với yêu cầu của xã hộihay chưa; nội dung chương trình giáo dụcđạo đức đã chuẩn hóa chưa, hiện đại hóachưa; phương pháp, hình thức tổ chức giáo dụcđạo đức đã phù hợp với đặc điểm củasinh viên chưa, có tác dụng chưa Các điều kiện đảm bảo, cơ chế chính sách, quy chếquản lý và hoạt động của bộ máy quản lý trong hoạt động giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viêntrường cao đẳng y đã thực sự phát huy tác dụng chưa
Quản lý kết quả hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
là nắm bắt được mức độ phát triển về đạo đức nghề nghiệp của sinh viên Cán
bộ quản lý các cấp phải nắm đực mức độ phát triển về đạo đức nghề nghiệpcủa tưng sinh viên, nắm bắt được đặc điểm hình thành, phát triển các phẩmchất đạo đức của từng sinh viên Trên cơ sở đó để đưa ra những quyết định bổsung, điều chỉnh hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp của sinh viên, đápứng yêu cầu, mục tiêu giáo dục của nhà trường
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế
Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trườngCao đẳng Y tế chịu sự tác động của nhiều yếu tố chủ quan và khách quan, bêntrong và bên ngoài Yếu tố chủ quan là những nhân tố tác động trực tiếp từbên trong nhà trường Yếu tố khách quan là những yếu tố tác động gián tiếp
từ bên ngoài nhà trường
1.3.1 Tác động của các yếu tố chủ quan
Trang 23Một là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế phụ thuộc vào phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường
Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nhà trường, đứng đầu là Hiệu trưởng
có vai trò tổ chức, điều hành mọi hoạt động giáo dục trong nhà trường, đảmbảo cho các loại hình hoạt động diễn ra đồng bộ với nhau Chất lượng giáodục giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng y chịu sựchi phối của nhiều yếu tố, trong đó chủ thể quản lý là yếu tố trung tâm, có vaitrò chi phối các yếu tố khác, liên kết các yếu tố, làm cho các yếu tố khác pháthuy tác dụng Để làm được việc đó, người cán bộ quản lý phải có phẩm chất,năng lực tốt, phải có tâm, có tầm, có tài trong hoạt động quản lý Chỉ khi nàongười cán bộ quản lý có tâm, có đức thì mới hình thành được động cơ thôi
thúc họ xả thân vào các hoạt động của nhà trường với mục đích "Tất cả vì sinh viên thân yêu" Mặt khác, người cán bộ quản lý có tâm, có đức thì mới có thể
lo trước cái lo của mọi người, vui sau cái vui của mọi người trong nhà trường,trở thành tấm gương mẫu mực cho mọi người noi theo Năng lực của ngườicán bộ quản lý cho phép họ đưa ra được những quyết định quản lý đúng đắn,khoa học, phù hợp với thực tiễn của nhà trường
Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trườngCao đẳng Y tế có rất nhiều tiêu chí để đánh giá đòi hỏi người quản lý phải cónăng lực nhất định như: năng lực thu thập và xử lý các thông tin Các cán bộquản lý có năng lực tốt sẽ tư vấn, tham mưu cho lãnh đạo cấp trên những biệnpháp quản lý sinh viên tốt hơn Đội ngũ quản lý mà kém sẽ hạn chế về nănglực, phẩm chất, trình độ, không có khả năng đổi mới phương thức tổ chứchoạt động Với hạn chế đó họ không đủ uy tín đối với sinh viên, tiếng nóikhông đủ trọng lượng, không đủ sức thuyết phục đối với sinh viên
Hai là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế chịu sự chi phối bởi những chủ trương, biện pháp lãnh đạo của cấp ủy Đảng và ý chí của Ban Giám hiệu nhà trường
Trang 24Hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng
y tế đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng trong nhà trường và sựquản lý của Ban Giám hiệu, đứng đầu là Hiệu trưởng Cấp ủy Đảng và BanGiám hiệu nhà trường đề xuất các chủ trương, biện pháp quản lý giáo dục đạođức cho sinh viên Chủ trương, biện pháp quản lý đúng sẽ có tác động tích cựcđến hoạt động của đội ngũ cán bộ giáo viên, sinh viên và các tổ chức đoàn thểtrong nhà trường, kích thích được các lực lượng tham gia vào các loại hình hoạtđộng với cả trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm lương tâm Chủ trương, biệnpháp quản lý phù hợp với thực tiễn sẽ giúp khai thác được các nguồn nhân lực,vật lực, tài lực cho các hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp của sinh viên,
sẽ tạo ra được những cơ hội cho sự phát triển của nhà trường
Trong nhà trường, Ban Giám hiệu nhà trường, đứng đầu là Hiệu trưởngphải có nhận thức đúng đắn, nhất quán, có ý chí quyết tâm cao trong giáodụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên Vì vậy, phẩm chất, năng lực, ý chíquyết tâm của Hiệu trưởng và Ban Giám hiệu nhà trường có tác động tích cựcđến hoạt động giáo dục giáo dục đạo đức của sinh viên, của đội ngũ cán bộ,giáo viên nhân viên và toàn bộ hệ thống quản lý giáo dục trong nhà trường.Điều đó đòi hỏi Hiệu trưởng phải cân nhắc thật chín chắn, trước khi đưa racác chủ trương hoặc các biện pháp quản lý giáo dục giáo dục đạo đức nghềnghiệp của sinh viên
Ba là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế chịu sự chi phối bởi chương trình, kế hoạch tổ chức giáo dục đạo đức của nhà trường
Xây dựng chương trình, kế hoạch giáo dục giáo dụcđạo đức củasinh viên là một chức năng, nhiệm vụ của hệ thống quản lý trong nhàtrường Chất lượng của chương trình, kế hoạch cao hay thấp phụ thuộcvào năng lực của chủ thể quản lý Nhưng khi chương trình, kế hoạch giáodục đã trở thành công cụ pháp lý thì bản thân nó lại có tác động trở lại đếncác hoạt động quản lý Chương trình, kế hoạch tổ chức giáo dục của nhàtrường khi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì trở thành căn cứ pháp
Trang 25lý cho mọi hoạt động quản lý giáo dục của nhà trường Kế hoạch là cơ sở
để tạo nên sự thống nhất giữa các loại hình hoạt động trong nhà trườngcùng hướng đến giáo dục giáo dụcđạo đức nghề nghiệp của sinh viên Mọihoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên ở nhà trường Caođẳng Y tế phải thực hiện theo kế hoạch pháp lý đã được phê duyệt Nếuchương trình, kế hoạch được xây dựng một cách khoa học, phù hợp vớithực tiễn thì sẽ tạo cơ sở thuận lợi cho nhà giáo dục tổ chức tiến hành cáchoạt động giáo dục đạo đức của sinh viên
Mọi hoạt động quản lý của các chủ thể quản lý trong nhà trường phảidựa trên cơ sở chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt Cơ quan quản lýcấp trên phải căn cứ vào chương trình, kế hoạch để quản lý, đánh giá hoạtđộng của các tổ chức, cá nhân cấp dưới thuộc quyền
Bốn là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế chịu sự chi phối bởi phẩm chất, năng lực của nhà giáo dục
Trong giáo dục đạo đức, phẩm chất, năng lực của nhà giáo dục có vaitrò rất quan trọng Nhà giáo dục tác động lên đối tượng giáo dục là các sinhviên không chỉ bằng nội dung, chương trình giáo dục mà bằng chính tấmgương đạo đức, nhân cách của bản thân Mặt khác, giáo dục đạo đức vừa làmột khoa học vừa là một nghệ thuật, nhà giáo dục phải có năng lực và nghệthuật trong tổ chức hướng dẫn sinh viên thực hành giáo dụcđạo đức
Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trườngCao đẳng Y tế chịu sự chi phối bởi phẩm chất, năng lực của nhà giáo dục.Phẩm chất, năng lực của nhà giáo dục là cơ sở để họ tổ chức thực hiện cácmục tiêu, nhiệm vụ giáo dục theo yêu cầu của nhà quản lý Nếu nhà giáo dục
có phẩm chất, năng lực tốt thì mọi hoạt động của nhà quản lý sẽ được triểnkhai thực hiện có hiệu quả Ngược lại, nếu nhà giáo dục phẩm chất đạo đứcyếu, năng lực yếu thì sẽ khó mà thực hiện thành công các nhiệm vụ, mục tiêugiáo dục do nhà quản lý đề ra
Trang 26Năm là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế chịu sự chi phối bởi phẩm chất, năng lực và đặc điểm phát triển nhân cách của mỗi sinh viên
Hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên bị chi phối bởinhiều yếu tố nhưng quan trọng nhất là vai trò chủ thể của chính bản thân sinhviên Mọi hoạt động của nhà giáo dục, của cán bộ quản lý và của các lựclượng khác trong nhà trường suy đến cùng là nhằm tạo ra các điều kiện tốtnhất cho hoạt động tự rèn luyện, tự phát triển đạo đức của sinh viên
Thực tiễn đã chứng minh rằng, cũng trong điều kiện sư phạm như nhaunhưng mỗi sinh viên có mức độ phát triển về đạo đức nghề nghiệp khônggiống nhau Điều đó là do đặc điểm phát triển nhân cách của mỗi sinh viênquy định Mỗi sinh viên có hoàn cảnh xuất thân khác nhau, có trình độ vănhóa và kinh nghiệm thực tiễn khác nhau do đó cũng có khả năng và thái độtiếp nhận tác động của nhà giáo dục rất khác nhau
Quy luật giáo dục đạo đức cho sinh viên nói chung cho thấy, khi nhàgiáo dục đưa ra các yêu cầu giáo dục tác động lên tập thể sinh viên thườngdiễn ra các thái độ tiếp nhận không giống nhau Bên cạnh những sinh viên cóthái độ tích cực, chủ động học tập giáo dụctheo yêu cầu của nhà quản lý vànhà giáo dục thì bao giờ cũng có một bộ phận sinh viên tỏ ra thờ ơ, trơ lì vớicác tác động, không làm theo yêu cầu của nhà giáo dục Thậm chí còn có một
số ít sinh viên có thái độ tiêu cực, phản đối các yêu cầu của nhà giáo dục Đặcđiểm đó đặt ra cho công tác quản lý phải phân loại, nắm bắt cụ thể từng đốitượng sinh viên và có phương thức tác động giáo dục thích hợp
Sinh viên là chủ thể trong hoạt động giáo dụcvì vậy ý thức tham gia của
họ có tác động rất lớn đến hiệu quả của quá trình rèn luyện Sự tự giáo dụccủasinh viên là vô cùng quan trọng, đặc biệt trong điều kiện sống của sinh viênkhi xa gia đình, ít chịu sự quản lý trực tiếp của gia đình, lại thường xuyên đốimặt những cám dỗ của đời thường
Trang 27Điều đó đặt ra cho công tác quản lý hoạt động giáo dục của sinh viênphải chú ý tác động đến bộ phận sinh viên thiếu chủ động trong giáo dụcđểgiúp sinh viên thay đổi, tham gia tích cực vào các hoạt động để hoàn thiệnnhân cách đáp ứng yêu cầu.
Sáu là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế chịu sự chi phối bởi môi trường văn hoá giáo dục của nhà trường
Môi trường văn hóa giáo dục của nhà trường là những giá trị của nhàtrường được hình thành trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ giáo dục Baogồm trong đó những giá trị truyền thống và những giá trị hiện tại của nhàtrường, cả môi trường tự nhiên và môi trường xã hội, cả môi trường thực vàmôi trường ảo Môi trường văn hóa giáo dục của nhà trường được biểu hiện rabằng các mối quan hệ sư phạm bên trong và bên ngoài của nhà trường Đó làmối quan hệ giữa các giảng viên với nhau, quan hệ giữa giảng viên với sinhviên, quan hệ giữa người quản lý và người được quản lý, trong đó đặc biệt quantrọng là quan hệ giao lưu của sinh viên được hình thành trong quá trình thamgia vào các loại hình hoạt động nghề nghiệp ở bệnh viện thông qua giao tiếpvới bệnh nhân, với người nhà bệnh nhân và giao tiếp với các nhân viên, cácthầy thuốc trong bệnh viện
Môi trường văn hóa giáo dục của nhà trường được biểu hiện bằng hệ thốngthái độ của đội ngũ cán bộ quản lý, của thầy, cô giáo và của các lớp sinh viêntrong nhà trường Đó là thái độ đối với người khác, đối với bản thân, đối với côngviệc được giao Môi trường văn hóa giáo dục trong nhà trường còn được biểu hiệnbằng hành vi, hành động, tác phong, lối sống của mọi thành viên trong nhà trường.Tất cả những biểu hiện của môi trường văn hóa đều có tác động đến quá trìnhquản lý giáo dục giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên Môi trường văn hóa
sư phạm lành mạnh là điều kiện đảm bảo cho các hoạt động quản lý diễn ra thuậnlợi, ngược lại, môi trường văn hóa sư phạm thiếu lành mạnh sẽ cản trở các hoạtđộng của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục trong nhà trường
Trang 281.3.2 Tác động của các yếu tố khách quan
Một là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế bị tác động bởi vai trò và chủ trương chính sách về phát triển y đức của các cấp lãnh đạo ngành y
Nhà trường Cao đẳng Y tế chịu sự quản lý của các cấp lãnh đạo ngành
y là Sở Y tế, Bộ Y tế Mọi hoạt động giáo dục trong nhà trường là hướng rađáp ứng yêu cầu phát triển của ngành y Mọi chủ trương, chính sách quản lýcủa các cơ quan quản lý nhà nước về ngành y có tác động trực tiếp đến quản
lý hoạt động giáo dục, giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trong nhàtrường Cao đẳng Y tế
Hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng
y bao gồm nhiều loại hình hoạt động rất đa dạng, gắn với các loại hình hoạtđộng của các cơ sở y tế ở địa phương Có những hoạt động phải phối hợp, liênkết giữa nhà trường với bệnh viên, với các cơ sở y tế địa phương và các tổ chức
xã hội khác Mặt khác, giáo dục, giáo dụcđạo đức cho sinh viên trường Caođẳng Y tế là trách nhiệm của nhà trường, xã hội, gia đình và các cơ quan quản
lý nhà nước về ngành y Nhà trường phải biết khai thác sử dụng các thế mạnhcủa địa phương nhằm thực hiện tốt nhất các nhiệm vụ giáo dục Trong quátrình phối hợp đó, nhà trường phải giữ vai trò chủ đạo, định hướng trong việc
đề xuất các loại hình hoạt động, xác định mục đích giáo dục của các loại hìnhhoạt động đó Các cơ quan chức năng ở địa phương giữ vai trò phối hợp tạođiều kiện về mọi mặt cho các hoạt động của nhà trường diễn ra theo đúngchương trình, kế hoạch vừa đạt được mục tiêu giáo dục của nhà trường, vừađáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về đạo đức ngành
Các cơ quan quản lý nhà nước về ngành y phải căn cứ vào thực trạng pháttriển đạo đức nghề nghiệp ngành y mà đề xuất những chủ trương, chính sáchquản lý cấp vĩ mô định hướng cho hoạt động giáo dụcđạo đức của sinh viên ởtrường Cao đẳng Y tế Ban Giám hiệu nhà trường phải căn cứ vào từng trường
Trang 29hợp cụ thể để bàn bạc, thống nhất với các cơ quan chức năng về các phươngthức tổ chức hoạt động giáo dục, giáo dụcđạo đức nghè nghiệp cho sinh viên
Hai là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế chịu sự tác động của điều kiện phát triển kinh tế, văn hóa, khoa học của đất nước
Đạo đức là sản phẩm của giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội Mọihoạt động giáo dục đạo đức của sinh viên trường Cao đẳng Y tế đều bị chiphối bởi điều kiện phát triển kinh tế, văn hóa, chính trị của đất nước Trongbối cảnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong xuthế hội nhập, hợp tác quốc tế các giá trị văn hóa, đạo đức chung của xã hộiđang bị tác động từ nhiều hướng khác nhau, có cả tác động tích cực và tácđộng tiêu cực Nhiều giá trị đạo đức truyền thống đang bị lu mờ, nhiều giá trịđạo đức mới mang tính thời đại được hình thành Tất cả những điều đó đã vàđang tác động mạnh mẽ đến hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinhviên ngành y và tác động tới phương thức quản lý các hoạt động đó
Mặt khác, sự phát triển của khoa học, công nghệ hiện đại vừa tạo ra cơhội vừa nảy sinh những thách thức mới cho quản lý hoạt động giáo dục đạođức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế Đối với sinh viên ngàynay không chỉ chịu sự tác động của thế giới thực mà còn bị tác động của thếgiới ảo trên mạng thông tin xã hội Mỗi sinh viên đều có một thế giới riêngtrong mạng xã hội, đó là nơi họ hình thành các mối quan hệ ảo Các mối quan
hệ đó có tác động thường xuyên đến quá trình hình thành phát triển đạo đứcnhân cách của mỗi cá nhân Vì vậy các cáp quản lý nhà trường Cao đẳng Ycần phải có phương thức quản lý các mối quan hệ ảo đó nhằm hướng vào pháttriển đạo đức cho sinh viên theo chuẩn mực chính thống
Ba là, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế chịu sự tác động của quá trình đổi mới giáo dục và đào tạo
Trang 30Nghị quyết số 29/NQ-TƯ về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đã xácđịnh chuyển mục tiêu trang bị kiến thức là chủ yếu sang mục tiêu phát triểntoàn diện năng lực và phẩm chất của người học Quan điểm đó đã định hướngcho các hoạt động giáo dục, đào tạo ở các nhà trường Phương pháp dạy họctrên lớp từng bước được giảm bớt, thay vào đó là tăng dần các hình thức,phương pháp dạy học trong thực tiễn, hoạt động theo nhóm, đề cao vai trò chủthể của cá nhân người học, coi trọng các hình thức học tập thực hành, giáodụccủa cá nhân Điều đó đặt ra những yêu cầu mới tác động mạnh mẽ đến cáchoạt động giáo dục và quản lý giáo dục trong nhà trường Hoạt động giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế cũng vì thế mà thayđổi cả hình thức, nội dung, phương thức hoạt động
Mặt khác, xu thế phát triển của giáo dục thế kỷ XXI đang phát triểntheo hướng hoàn toàn mới Các nhà trường đang dần dần giảm tải về nội dungkiến thức hàn lâm, coi trọng các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục dãngoại, coi trọng vấn đề giáo dục giáo dụcđạo đức Điều đó đang đặt ra nhữngyêu càu mới cho quản lý hoạt động giáo dụcđạo đức của sinh viên trường Caođẳng Y tế hiện nay
Tóm lại, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức của sinh viên trường Caođẳng Y tế luôn bị tác động chi phối của điều kiện kinh tế, văn hóa, khoa học,công nghệ, chính trị, xã hội của đất nước, của xu thế phát triển giáo dục vàhội nhập, hợp tác quốc tế Những tác động đó vừa tạo ra cơ hội mới, vừa đặt
ra những yêu cầu mới về phát triển lý luận và thực tiễn quản lý giáo dục nhàtrường nói chung và quản lý hoạt động giáo dụcđạo đức của sinh viên trườngCao đẳng Y tế nói riêng
*
Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức của sinh viên trường Cao đẳng Y
tế là một khoa học thuộc phạm trù quản lý giáo dục nhà trường, về cơ bảnđược thực hiện dựa trên cơ sở khoa học của quản lý giáo dục nhà trường Bảnchất của quản lý hoạt động giáo dụcđạo đức của sinh viên trường Cao đẳng Y
Trang 31tế là quản lý một hình thức tổ chức giáo dục trong nhà trường Tuy nhiên,quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Caođẳng Y tế có những cơ sở lý luận riêng, có đặc điểm riêng về nội dung quản
lý Đặc biệt, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viêntrường Cao đẳng Y tế chịu sự tác động của nhiều yếu tố chủ quan và kháchquan từ thực trạng giáo dục, đào tạo của nhà trường, từ yêu cầu trong nội bộngành y, từ thực tiễn phát triển của đất nước và thời đại
Trang 32Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG
CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ ĐÔNG 2.1 Giới thiệu khái quát về trường Cao đẳng Y tế Hà Đông
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông là cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Dược và nghiên cứu khoa học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân Là đơn vị sựnghiệp công lập, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng và chịu
Y-sự quản lý trực tiếp của UBND Thành phố Hà Nội
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông có nhiệm vụ đào tạo và bồi dưỡngnguồn nhân lực có trình độ Cao đẳng và các trình độ thấp hơn về các chuyênngành Y - Dược theo hướng đa dạng hóa các loại hình đào tạo, mở rộng vàtăng quy mô một cách hợp lý nhằm phục vụ chiến lược chăm sóc sức khỏenhân dân Thủ đô và cả nước trong tình hình mới
Xây dựng đội ngũ giảng viên đủ về số lượng, đạt tiêu chuẩn về chấtlượng theo hướng chuyên khoa sâu, đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực
y tế có chất lượng trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân
Quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn kinh phí, trang thiết bị giảngdạy, học tập Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy họcphục vụ tốt hơn nhu cầu học tập và nghiên cứu khoa học của giảng viên, sinhviên và sinh viên
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông không ngừng phát triển các nguồn lực
để giữ vững thương hiệu là địa chỉ tin cậy trong đào tạo nguồn nhân lực y tế
có chất lượng cho Thủ đô và cả nước, phấn đấu sau 2015 có đủ những điềukiện cơ bản để nâng cấp trường lên Đại học Y - Dược, trở thành một cơ sởđào tạo trình độ đại học, nghiên cứu và ứng dụng các thành tựu khoa họctrong lĩnh vực Y-Dược của Thủ đô và cả nước
Trang 33Về đào tạo và các hoạt động chuyên môn, Trường đào tạo, bồi dưỡngnguồn nhân lực y tế trong các lĩnh vực Điều dưỡng, Y sĩ, Hộ sinh, Dược, Dân
số y tế, Kỹ thuật viên xét nghiệm có trình độ cao đẳng và các trình độ thấphơn có chất lượng theo hướng đa dạng hoá các loại hình đào tạo, mở rộng vàtăng quy mô đào tạo một cách hợp lý; Nghiên cứu khoa học phục vụ xã hộitheo các lĩnh vực chuyên môn; Hợp tác quốc tế trong đào tạo, nghiên cứukhoa học và ứng dụng các thành tựu khoa học để chăm sóc sức khỏe nhândân Xây dựng và thực hiện các dự án, các đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ
sở, cấp tỉnh, cấp ngành; Thực hiện đổi mới phương pháp dạy- học có hiệuquả Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động đào tạo và quản lý củaTrường Thực hiện tốt Quy chế phối hợp đào tạo giữa Trường với các cơ sở y
tế trên địa bàn Thủ đô; Khai thác và sử dung hiệu quả Trung tâm thực hànhkhám chữa bệnh và ký túc xá sinh viên Hoàn thành tổng quy hoạch mạt bằngnhà trường theo văn bản 9263 của UBND thành phố Hà Nội nhằm đảm bảo
cơ sở vật chất và thiết bị dạy-học hiện đại, đồng bộ đáp ứng nhu cầu nâng caochất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học
2.2 Phương pháp tổ chức nghiên cứu thực trạng
Để nghiên cứu thực trạng hoạt động giáo dụcđạo đức nghề nghiệp vàQLHĐRL của SV tại Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông tác giả đã tiến hành cáchoạt động nghiên cứu hồ sơ về công tác quản lý và điều tra bằng phiếu hỏi,quan sát, kết hợp với hỏi chuyện, phỏng vấn
* Mục đích: Nhằm nắm được tình hình SV tham gia HĐRL đạo đức và
công tác quản lý hoạt động này, đồng thời phát hiện được những ưu khuyếtđiểm tồn tại, nguyên nhân để làm cơ sở đưa ra biện pháp tăng cường hiệu quảQLHĐRL đạo đức nghề nghiệp của SV
* Đối tượng khảo sát:
Điều tra, khảo sát các hoạt động giáo dục đạo đức của nhà trường.Tham khảo ý kiến của 120 cán bộ, giảng viên và sinh viên của nhà trường
Trang 34Trong đó, gồm 50 người là lãnh đạo các phòng, khoa, cán bộ trong các phòngchức năng, các đơn vị khoa chuyên ngành trong trường, trong đó chủ yếu làphòng Quản lý học sinh sinh viên, Đoàn thanh niên và Hội SV Có 70 sinhviên được chọn ngẫu nhiên của 3 lớp, ở các chuyên ngành khác nhau.
* Phương pháp nghiên cứu thực trạng:
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi Tác giả trực tiếp tiến hành điều
tra bằng phiếu hỏi đối với 120 cán bộ, giảng viên và sinh viên của nhà trường
về thực trạng quản lý hoạt động giáo dụcđạo đức nghề nghiệp của sinh viên
- Phương pháp quan sát Tác giả nghiên cứu bằng việc quan sát một số
hoạt động giáo dụccủa SV diễn ra trong thời điểm tác giả đang làm luận văngồm các ngày lễ như: ngày quốc phòng toàn dân 22/12; ngày Sinh viên ViệtNam 09/1; ngày quốc tế phụ nữ 8/3; ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ ChíMinh 26/3 bao gồm các hoạt động: văn nghệ, thể thao, tổ chức thi cắm trạitrang trí theo chủ đề, thi Olympic các cấp…
- Phương pháp phỏng vấn Tác giả tập trung phỏng vấn vào đối tượng:
cán bộ quản lý, một số giảng viên của Nhà trường về mức độ quan tâm củanhà trường; các đối tượng liên quan như nhân viên bảo vệ, các lực lượng liênđới liên quan đến công tác SV Ngoài ra, tác giả còn phỏng vấn đối với đốitượng quản lý an ninh trên địa bàn
- Phương pháp nghiên cứu hồ sơ lưu giữ trong trường Gồm các hồ sơ
sau: Các biên bản, các kết quả đánh giá về các hoạt động giáo dụccủa SV;Các kế hoạch hoạt động giáo dụccủa SV trong các năm vừa qua; Các kết quả
về thi đua khen thưởng, kỷ luật
2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Y tế Hà Đông
2.3.1 Thực trạng tổ chức các loại hình hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viênTrường Cao đẳng Y tế Hà Đông
Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông đã có nhữngcách thức khác nhau để triển khai và tổ chức tốt việc học tập, tuyên truyền các
Trang 35nội quy, quy chế đào tạo, xây dựng chương trình hành động thực phù hợp vớiđặc điểm tình hình cụ thể Ngay từ khi sinh viên nhập học, các nội quy, quychế đã được triển khai trên diện rộng đến toàn thể sinh viên bằng nhiều hìnhthức phong phú như: lồng ghép vào tuần sinh hoạt công dân đầu năm học,thông qua sinh hoạt dưới cờ, lồng ghép vào các buổi tập huấn, giao ban vv mang lại hiệu quả tích cực
Những năm gần đây Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Y tế
Hà Đôngđã những hoạt động tích cực, lãnh đạo chỉ đạo các phòng, ban, khoatrong nhà trường tăng cường công tác giáo dục truyền thống cho sinh viênthông qua lồng ghép giữa các môn học với nhau, sự quan tâm này đã mang lạihiệu quả tích cực trong việc giáo dục y đức cho sinh viên Các giảng viên, cán
bộ nhà trường ý thức một cách sâu sắc việc đào tạo đội ngũ thầy thuốc phải
“vừa hồng, vừa chuyên” Bên cạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, giáo
dục lý tưởng cách mạng, truyền thống yêu nước, ý thức trách nhiệm công dân,nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động nhằm động viên, hỗ trợ sinhviên nghiên cứu khoa học, phát triển tài năng, giáo dụctu dưỡng đạo đức, kếthợp với các nội dung giảng dạy với hình thức phong phú, thời gian phù hợp
và nhận được sự hưởng ứng, tham gia tích cực của sinh viên trong trường
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông có nhiều hoạt động nổi bật trong cácphong trào Đoàn thanh niên, Hội sinh viên Các hoạt động như: kỷ niệm ngàytruyền thống học sinh, sinh viên; ngày truyền thống ngành y tế 27/2; kỷ niệmcách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9; ngày thành lập Đảng cộng sản ViệtNam 3/2; ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 26/3; ngàythương binh liệt sĩ 27/7; ngày truyền thống quân đội nhân dân Việt Nam22/12… đã thu hút được đông đảo sinh viên tham gia đặc biệt là việc tổ chứckhám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo vùng sâu, vùng xa trong hoạt độngtình nguyện hàng năm
Trang 36Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông luôn phát huy sức mạnhtập thể, phối hợp chặt chẽ giữa Đảng, chính quyền, công đoàn, Đoàn thanhniên, tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền giáo dục đạo đức truyền thống, yđức truyền thống cho sinh viên bằng nhiều biện pháp và h́nh thức khác nhau.
Nhà trường tiếp tục phát huy thành quả việc "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh"; tổ chức học tập và giáo dụcy đức trong toàn thể thầy
cô và học sinh, sinh viên bằng những biện pháp thiết thực: quyết tâm thay đổiphương pháp giảng dạy và học tập nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, mạnhdạn đấu tranh chống tiêu cực trong thi cử
Đối với các vấn đề chính trị - xã hội như vấn đề biên giới, biển đảo,Đảng ủy, Ban Giám hiệu các nhà trường đã kịp thời nắm bắt tình hình, dưluận, tư tưởng sinh viên; tham gia tuyên truyền, vận động sinh viên không tổchức, không tham gia các hoạt động quá khích, không để kẻ xấu lợi dụng.Đặc biệt là trước những vấn đề liên quan đến việc Trung Quốc hạ đặt giànkhoan trái phép trên vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, với sự định hướngkịp thời, sinh viên các trường đều nhận thức và có hành động ứng xử phù hợp.Bên cạnh công tác tuyên truyền, các giải pháp giáo dục thông qua các hoạtđộng thực tế cũng được quan tâm và thực hiện khá tốt
Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh các nhà trường được khảo sát
đã thực hiện khá sáng tạo các hoạt động đẩy mạnh học tập và làm theo tưtưởng, tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với nhiều nội dung thiếtthực: hình thành thói quen đọc sách, tự học ngoại ngữ, siêng năng rèn luyệnthân thể, tiết kiệm điện, nước, giữ gìn bảo quản trang thiết bị dạy học, nângcao hiệu quả làm việc, tiết kiệm thời gian vv Nhiều đơn vị chi đoàn tổ
chứcxem phim và tọa đàm với chủ đề “Hồ Chí Minh - chân dung một con người”, phát động phong trào“Hỗ trợ sinh viên về quê ăn tết”,xây dựng tủ sách “Học tập và làm theo lời Bác”, tổ chức hội thi và tuyên dương “Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác”…
Trang 37Ðoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội sinh viên trường Caođẳng Y tế Hà Đông đã chủ phối hợp chặt chẽ khoa, phòng chức năng và giáoviên bộ môn khoa học cơ bản để đổi mới hoạt động đoàn hiệu quả Các chiđoàn đã triển khai các hoạt động xây dựng văn hóa học đường, giữ gìn vàphát huy truyền thống tôn sư trọng đạo; tuyên truyền, vận động sinh viênkhông nói tục, chửi thề, trang phục phù hợp, không vi phạm quy chế trườnghọc, nội quy lớp, chấp hành luật giao thông; tuyên truyền về những phẩm chấtcao đẹp như tinh thần học tập không ngừng, ứng xử văn minh, tác phong mẫumực, khoa học, chuyên nghiệp
Đoàn Thanh niên Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông đã tổ chức nhiều hoạtđộng thiết thực, gắn với tuyên truyền về truyền thống, lịch sử phát triển củanhà trường, tất cả các hoạt động được tổ chức đến mọi sinh viên Các hoạt
động Về nguồn; Đền ơn đáp nghĩa; Hành trình đến với bảo tàng và các địa danh lịch sử; Tiếp lửa truyền thống; Mãi mãi tuổi hai mươi; Ký ức một thời hoa lửa; Sinh viên tình nguyện v.v đã giúp cho sinh viên có được cách nhìn
đầy đủ và ý nghĩa hơn về các giá trị truyền thống, chủ nghĩa anh hùng cáchmạng, nhất là tấm gương các thầy thuốc đã không ngại khó khăn gian khổ hisinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc Điều đó thúc đẩy sinh viên học tập, rènluyện, sáng tạo để trở thành sinh viên có trí tuệ, chung tay xây dựng đất nước
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông xác định phương châm đào tạo y đứccho học sinh, sinh viên là mục tiêu chính từ những buổi đầu, đội ngũ thầy côgiáo nhà trường không chỉ giảng dạy cho sinh viên về kiến thức chuyên môn
mà còn quan tâm, hướng dẫn, giáo dụccho các em những kỹ năng cần thiếttrong cuộc sống bắt đầu từ những việc tưởng chừng rất nhỏ như: giao tiếp vớithầy cô, cư xử với bạn bè, thái độ học tập và ứng xử nơi công cộng, trườnglớp và những nơi sinh viên đi thực tập, thái độ sống đối với cộng đồng
Ở một số môn học như: giáo dục pháp luật, kỹ năng giao tiếp, tư tưởng
Hồ Chí Minh… giảng viên cũng thường xuyên tổ chức cho sinh viên viên
Trang 38thảo luận về những vấn đề liên quan đến cuộc sống, học tập và công việc,khuyến khích sinh viên tự tin, mạnh dạn bày tỏ quan điểm của mình Từ đó,giảng viên có thể hiểu thêm về nhu cầu và thái độ của học sinh, sinh viên,định hướng, hỗ trợ sinh viên rèn luyện, nâng cao khả năng trong học tập vàcác hoạt động hằng ngày.
Các nhà trường còn tạo điều kiện để tổ chức hoạt động Báo chí học đường, giúp sinh viên trau dồi kỹ năng viết và cái nhìn rộng hơn về thiên
nhiên, về xã hội, về con người Đây cũng là dịp sinh viên nói lên được tâm tư,tình cảm, chia sẻ những kinh nghiệm, buồn vui trong quãng đời sinh viên;
Các cuộc thi kiến thức cũng là cơ hội để sinh viên học tập thêm nhiều kiến
thức bổ ích, giáo dụcsự tự tin và có được những kinh nghiệm thực tế để bổsung, hoàn thiện những kiến thức mà mình được học
Những hoạt động tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng như: hiến máunhân đạo, chăm sóc trẻ em, trồng cây xanh, thực hiện những công trìnhthanh niên là môi trường tích cực để sinh viên giáo dụckỹ năng giao tiếp,tính kiên trì, nhẫn nại, làm quen và thích nghi dần với những công việc khókhăn, vất vả, tìm thấy được niềm vui trong lao động và ý thức cống hiến vìcộng đồng
Bản thân sinh viên ở các trường cũng tích cực, chủ động, tự giác tronghọc tập chuyên môn và giáo dụcy đức Nhiều sinh viên tự giác tham gia cácdiễn đàn, tập huấn chuyên đề, hội thi Olympic tiếng Anh, Tin học, các cuộcthi kiến thức chuyên môn, thi hùng biện., v.v , qua đó họ tự tin hơn vào bảnthân và cố gắng tự hoàn thiện bản thân mình
Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông đã chủ động tham gia các các hoạtđộng đa dạng: bảo vệ môi trường, khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí,
thăm, tặng quà gia đình chính sách, v.v Các hoạt động “Ngày thứ 7 tình nguyện”, “Ngày chủ nhật xanh”, “Xanh hóa trường học” được duy trì thường xuyên Ngoài việc tham gia “Lễ hội xuân hồng”, “Hành trình đỏ” có
Trang 39tính chất quốc gia, ngày hội Hiến máu hàng năm được trường triển khai, lànơi gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ của các bạn đoàn viên, sinh viên, các tình nguyệnviên nhà trường, tiếp tục chung tay thể hiện truyền thống nhân văn cao đẹp –Hiến máu cứu người.
Điều tra 70 sinh viên của nhà trường về hứng thú với các hình thức tổchức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên của nhà trường hiện nay,kết quả thu được trong bảng 2.1 như sau:
Bảng 2.1 Kết quả điều tra về các hình thức tổ chức giáo dục đạo đức cho sinh viên
TT Các hình thức tổ chức GDĐĐ Rất thích Thích Không thích
2 Thông qua các hoạt động của
Đoàn TN, hoạt động ngoại khóa. 17 24,3 29 41,4 24 34,3
3 Thông qua các tiết sinh hoạt lớp 11 22 22 44 17 34
4 Thông qua hoạt động chào cờ
7 Thông qua GVCN đánh giá đạo
đức sinh viên theo tháng, học kì
và năm học.
8 Thông qua việc đầu tư kinh phí
Nguồn: Số liệu điều tra 70 sinh viên của trường cao đẳng y tế Hà Đông
2.3.2 Kết quả giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Hà Đông
Để có thể đánh giá khách quan về những thành tựu đã đạt được, qua
đó nâng cao hiệu quả công tác giáo dục y đức cho sinh viên hệ cao đẳng y,tác giả tiến hành phỏng vấn 2 cán bộ quản lý, 2 giảng viên của nhà trường
về mức độ quan tâm của nhà trường đối với hoạt động giáo dụcđạo đứcnghề nghiệp của sinh viên; đồng thời trò chuyện tham khảo ý kiến các đốitượng liên quan như nhân viên bảo vệ, các lực lượng liên đới liên quan đến
Trang 40công tác SV, nhân viên quản lý an ninh trên địa bàn về tình hình vi phạm
kỷ luật, về hành vi đạo đức, lối sống của sinh viên trường Cao đẳng Y tế
Hà Đông Kết quả cho thấy, nhà trường rất quan tâm đến hoạt động giáodục đạo đức nghề nghiệp của sinh viên Trong những năm gần đây nhàtrường không có các vụ vi phạm kỷ luật lớn phải xử lý Sinh viên trong nhàtrường không tham gia vào các tệ nạn xã hội
Tác giả luận văn đã tiến hành nghiên cứu các văn bản tổng kết giáo dụccủa nhà trường kết hợp với nghiên cứu kết quả hai mặt học tập và giáo dụccủasinh viên trong 3 năm gần đây Kết quả học tập và giáo dục của sinh viên là
sự phản ánh tương đối đầy đủ thực trạng giáo dục đạo đức của sinh viên Giữakết quả học tập và kết quả giáo dụccó mối quan hệ thống nhất với nhau Nếugiáo dụctốt thì mới có kết quả học tập tốt, và ngược lại, chỉ có học tốt thì mớigiáo dụctốt Vì vậy đây là một kênh thông tin đáng tin cậy về thực trạng hoạtđộng giáo dục đạo đức của sinh viên
Bảng 2.2 Kết quả xếp loại hai măt giáo dục của sinh viên trường Cao đẳng Y tế Hà Đông, trong các năm học từ 2013 đến 2016
Năm học TS sinh viên Giỏi Khá Xếp loại học lựcTB Yếu Kém
Xếp loại điểm rèn luyện
(Nguồn số liệu báo cáo thống kê của Phòng Đào tạo và Phòng QLHS-SV trường Cao đẳng
Y tế Hà Đông, trong các năm học từ 2013 đến 2016)
Kết quả thống kê trên đây cho thấy hoạt động giáo dục đạo đức củasinh viên đã được nhà trường quan tâm, nhưng chưa vững chắc Số liệu trên