MỤC TIÊU BÀI HỌC : Học sinh cần đạt được : Làm quen với các bảng đơn giản về thu nhập số liệu thống kê khi điều tra về cấu tạo,về nội dung, biết xác định và diễn tả được dấu hiệu điều
Trang 1THỐNG KÊ THU THẬP SỐ LIỆU THỐNG KÊ, TẦN SỐ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
Học sinh cần đạt được :
Làm quen với các bảng (đơn giản) về thu nhập số liệu thống kê khi điều tra (về cấu tạo,về nội dung), biết xác định và diễn tả được dấu hiệu điều tra, hiểu được ý nghĩa của cáccụm từ “Số các giá trị của các dấu hiệu” và “Số các giá trị khác nhau của dấu hiệu”, làmquen với khái niệm tần số của một giá trị
Biết các ký hiệu đối với một dấu hiệu, giá trị của nó và tần số của một giá trị Biết lậpcác bảng đơn giản để ghi lại các số liệu thu thập được qua điều tra
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1. Giáo viên : Bảng phụ ghi số liệu thống kê bảng 1, bảng 2, bảng 3 và phần
đóng khung
2. Học sinh : Xem trước bài Bảng nhóm
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định : 1 phút kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : (3phút) GV giới thiệu chương :
Chương này có mục đích bước đầu hệ thống lại một số kiến thức và kỹ năng mà các em đãhọc ở tiểu học và lớp 6 như thu thập các số liệu, dãy số, số trung bình cộng, biểu đồ, đồngthời giới thiệu một số khái niệm cơ bản, quy tắc tính toán đơn giản để qua đó cho HS làmquen với thống kê mô tả, một bộ phận của khoa học thống kê
3 Bài mới :
HĐ 1 : Thu thập số liệu, bảng số liệu thống kê ban đầu
GV treo bảng phụ ví dụ : khi điều tra về số cây trồng được
của mỗi lớp trong dịp phát động phong trào tết trồng cây,
người điều tra lập được bảng dưới đây (bảng 1)
HS : Đọc đề bài và quan sát bảng 1 trên bảng phụ
1 Thu thập số liệu bảng số liệu
thống kê ban đầu
Người điều tra thu thập số liệu về vấn đề được quan tâm Các số liệu đó được ghi lại trong một bảng, gọi là bảng số liệu thống kê ban đầu
Ngày soạn : / / 200
Chương III :Tuần : 19
Tiết : 41
Trang 2STT Lớp Số cây trồngđược STT Lớp Số cây trồngđược
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
8A 8B 8C 8D 8E 9A 9B 9C 9D 9E
35 50 35 50 30 35 35 30 30 50
GV : việc làm trên của người điều tra là thu thập số liệu về
vấn đề được quan tâm Các số liệu trên được ghi lại trong
một bảng gọi là bảng số liệu thống kê ban đầu
GV : Cho HS đọc bài ?1
GV : Để tìm hiểu trong bảng số liệu thống kê ban đầu có
những yếu tố nào mục 2
HĐ 2 : Dấu hiệu
GV cho HS làm bài ?2 : Nội dung điều tra trong bảng 1 là
gì ?
HS : Nội dung điều tra trong bảng 1 là số cây trồng được
của mỗi lớp
GV : Số cây trồng được của mỗi lớp gọi là dấu hiệu điều
tra Vậy dấu hiệu là gì ?
HS Trả lời
GV giới thiệu ký hiệu của dấu hiệu
Hỏi : Theo bảng 1 thì đơn vị điều tra là gì ?
HS Trả lời : Mỗi lớp là một đơn vị điều tra
GV : Trong bảng có bao nhiêu đơn vị điều tra ?
HS : Có 20 đơn vị điều tra
GV : Lớp 7A trồng được bao nhiêu cây ? 7B trồng được bao
nhiêu cây ?
HS : Lớp 7A trồng được 35 cây, 7B trồng được 28 cây
2 Dấu hiệu :
a) Dấu hiệu, đơn vị điều tra :
Vấn đề hay hiện tượng mà ngườiđiều tra quan tâm tìm hiểu gọi làdấu hiệu Thường được ký hiệu : X,
Y
Chẳng hạn : Dấu hiệu X ở bảng 1 làsố cây trồng được của mỗi lớp
Mỗi lớp là một đơn vị điều tra
b) Giá trị của dấu hiệu, dãy giá trịcủa dấu hiệu :
Trang 3GV : Vậy giá trị của dấu hiệu là gì ?
HS : Số liệu điều tra được của mỗi đơn vị
GV giới thiệu 20 đơn vị điều tra chính là số các giá trị và
được ký hiệu là N
GV giới thiệu cột thứ ba của bảng 1 là dãy giá trị của dấu
hiệu
GV cho HS làm bài ?4 :
Dấu hiệu X ở bảng 1 có tất cả bao nhiêu giá trị ?
Hãy đọc dãy giá trị của X
1HS làm miệng :
Dấu hiệu X có tất cả 20 giá trị
Dãy giá trị của X : 35, 30, 28
HĐ 3 : Tần số của mỗi giá trị
GV cho HS làm bài ?5
Hỏi : Có bao nhiêu số khác nhau trong cột số cây trồng
được ? Nêu cụ thể các giá trị đó
HS : Có 4 số khác nhau trong cột số cây trồng được : 35, 30,
28, 50
GV cho HS làm bài ?6
GV : Có bao nhiêu lớp trồng được 30 cây ?
HS : Có 8 lớp trồng được 30 cây
GV : Hay giá trị 30 xuất hiện bao nhiêu lần trong dãy giá trị
của dấu hiệu X?
HS : Giá trị 30 xuất hiện 8 lần
Từ đó GV giới thiệu về tần số của mỗi giá trị và
GV : Tần số của mỗi giá trị là gì ?
GV giới thiệu các ký hiệu: x, n và phân biệt các ký hiệu : x
và X, n và N
GV : Trong dãy giá trị của dấu hiệu ỡ bảng 1 có bao nhiêu
giá trị khác nhau ? hãy viết các giá trị đó cùng với tần số
của chúng
Ứng với mỗi đơn vị điều tra cómột số liệu, số liệu đó gọi là mộtgiá trị của dấu hiệu
Số các giá trị (không nhất thiếtkhác nhau) của dấu hiệu đúngbằng số các đơn vị điều tra
Ký hiệu là N
Các giá trị ở cột thứ ba của bảng 1là dãy giá trị của dấu hiệu
3 Tần số của mỗi giá trị
Số lần xuất hiện của một giá trịtrong dãy giá trị của dấu hiệu đượcgọi là tần số của giá trị đó
Các giá trị của dấu hiệu được kýhiệu là x
Tần số của giá trị thường được ký hiệu là n
Cần phân biệt :
x : ký hiệu đối với giá trị của dấuhiệu
X : Ký hiệu đối với dấu hiệu
n : Ký hiệu đối với tần số của mộtgiá trị
N : Ký hiệu đối với số các giá trị
Trang 4HS : Có 4 giá trị khác nhau : 35 có tần số là 7
30 có tần số là 8
28 có tần số là 2
50 có tần số là 3
GV cho HS đọc phần đóng khung trong SGK và phần chú ý
GV treo bảng phụ bài 2 tr 7 SGK
GV yêu cầu 1 HS làm miệng câu a, b và sau đó gọi 1 HS
lên bảng làm câu c
4 Hướng dẫn học ở nhà :
Học thuộc bài
Làm bài tập 1, 3 tr 7 - 8 SGK
Bài tập 1, 2, 3 tr 3 - 4 SGK
Mỗi HS tự điều tra, thu thập số liệu thống kê theo một chủ
đề tự chọn sau đó đặt ra các câu hỏi như trong tiết học và
trình bày lời giải
Bài 2 tr7 SGK a) Dấu hiệu : thời gian cần thiếthàng ngày mà bạn An đi từ nhà đếntrường Dấu hiệu đó 10 giá trị.b) Có 5 giá trị khác nhau là : 17, 18,
19, 20, 21c) Tần số của các giá trị trên lần lượtlà : 1, 3, 3, 2, 1
Trang 5II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
Giáo viên :
SGK, Bảng phụ ghi số liệu thống kê bảng 5, 6 tr 8 SGK, bảng 7 tr 9 SGK
Bảng ở bài tập 3 tr 4 SBT
Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước Bảng nhóm
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định : 1’ Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : 9’
HS1 : Thế nào là dấu hiệu ? Thế nào là giá trị của dấu hiệu ? Tần số của mỗi
b) Dấu hiệu : Số HS nữ trong một lớp Các giá trị khác nhau của dấu hiệu là : 14 ;
15 ; 16 ; 17 ; 18 ; 19 ; 20 ; 24 ; 25 ; 28 với tần số tương ứng là : 2 ; 1 ; 3 ; 3 ; 3 ; 1 ; 4 ;
GVtreo bảng phụ bài tập 3 tr 8 SGK
GV gọi 2 HS làm miệng câu a, b và 1HS lên bảng làm câu c
GV gọi HS nhận xét và sửa sai
Bài 4 tr 9 SGK :
Bài 3 tr 8 SGK :
Giải a/ Dấu hiệu : thời gian chạy 50mcủa mỗi HS
b/ Bảng 5 : số các giá trị là 20 Sốcác giá trị khác nhau là 5
Bảng 6 : số các giá trị là 20 Số cácgiá trị khác nhau là 4
c/ Bảng 5 : Các giá trị khác nhaulà : 8,3 ; 8,4 ; 8,5 ; 8,7 ; 8,8 Tần sốcủa chúng lần lượt là : 2 ; 3 ; 8 ; 5 ;2
Bảng 6 : Các giá trị khác nhau là : 8,7 ; 9,0 ; 9,2 ; 9,3 Tần số của chúng lần lượt là 3 ; 5 ; 7 ; 5
Bài 4 tr 9 SGK :
Trang 6GV treo bảng phụ bài tập 4 tr 9 SGK
GV gọi HS làm lần lượt từng câu hỏi :
a) Dấu hiệu cần tìm hiểu và số các giá trị của dấu hiệu đó
b) Số các giá trị khác nhau của các dấu hiệu
c) Các giá trị khác nhau của dấu hiệu và tần số của chúng
HS : Trả lời
Bài tập 3 tr 4 SBT :
GVyêu cầu HS đọc kỹ đề bài : Một người ghi lại số điện
năng tiêu thụ (tính theo KWh) trong một xóm gồm 20 hộ để
làm hóa đơn thu tiền Người đó ghi như sau :
Hỏi : Theo em thì bảng số liệu này còn thiếu sót gì?
Trả lời : Còn thiếu tên các chủ hộ của từng hộ
Hỏi :Cần phải lập bảng như thế nào ?
HS nêu cách lập bảng
HS đặt câu hỏi :
1/ Cho biết dấu hiệu là gì ? số tất cả các giá trị của dấu hiệu
2/ Nêu các giá trị khác nhau của dấu hiệu và tìm tần số của
chúng
Giải a) Dấu hiệu : Khối lượng chè trongtừng hộp
b) Số của các giá trị khác nhau củadấu hiệu là : 5
c) Các giá trị khác nhau là 98 ; 99 ;
Bài làm thêm :
Trang 7BẢNG “TẦN SỐ”
CÁC GIÁ TRỊ CỦA DẤU HIỆU
I MỤC TIÊU :
HS hiểu được bảng tần số là một hình thức thu gọn có mục đích của bảng số liệu thống kêban đầu, nó giúp cho việc sơ bộ nhận xét về giá trị của dấu hiệu dễ dàng hơn
Rèn kỹ năng lập bảng “tần số”, từ bảng số liệu thống kê ban đầu và biết cách nhận xét
Thấy được tính thực tiễn của thống kê
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : Bảng phụ ghi số liệu thống kê ban đầu ( ví dụ 1 số trường hợp)
2 Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước Bảng nhóm
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định : 1’ Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : 5’
HS1 : Thu thập số liệu và bảng thống kê ban đầu là gì ?
HĐ 1 : Lập bảng tần số :
GV Cho HS quan sát bảng 7 SGK tr 9
1 Lập bảng tần số :
ví dụ 1 : Bảng tần số về
Tuần : 20
Trang 8GV hướng dẫn :
- Hãy vẽ một khung hình chữ nhật gồm hai hàng
- Hàng trên ghi các giá trị khác nhau của dấu hiệu theo thứ tự tăng dần
- Hàng dưới ghi các tần số tương xứng dưới mỗi giá trị đó
HS : Lập bảng 7 theo sự hướng dẫn của GV
GV : Bảng như thế gọi là bảng phân phối thực nghiệm của dấu hiệu
còn gọi là bảng tần số
HĐ 2 : Chú ý
GV : Ngoài cách kẽ bảng tần số dạng ngang như trên ta cũng có thể
kẽ dọc,
Ví dụ : Trong bảng tần số ở ví dụ 2 ta có thể kẽ :
GV phân tích sự tiện lợi của loại bản này Dễ dàng có sự nhận xét
chung về sự phân phối các giá trị của dấu hiệu Thuận lợi trong việc
tính toán sau này
Trong hai bảng tần số ngang và dọc ở ví dụ (2) dễ cho ta biết số đơn
vị điều tra (hay số các giá trị của dấu hiệu)
HĐ 3 : Củng cố, luyện tập
Nhiệt độ trung bình hàng năm của thành phố (đơn vị 0C)
2 8 7 3
N = 20
Ý nghĩa của bảng tần số,giúp ta quan sát , nhận xétvề giá trị của dấu hiệu dễdàng, thuận lợi trong việctính toán sau này
Trang 9hằng
năm
GV đặt một số câu hỏi
Hỏi : Bảng này gọi là bảng gì ?
Hỏi : Dấu hiệu ở đây là gì?
Hỏi : Số các giá trị của dấu hiệu ? (lập bảng tần số theo cột)
HS : Bảng số liệu thống kê ban đầu
HS : Nhiệt độ trung bình hàng năm
HS Trả lời 11
GV : Dãy số 21 ; 22 ; 23 ; 22 ; 21 22 ; 24 ; 21 ; 23 ; 22 ; 22 gọi là dãy
số biểu hiện theo thời gian
4 Hướng dẫn học ở nhà :
Ôn lại bài cũ và xem qua bài mới về cách lập bảng tần số dọc và
ngang
BTVN 5, 7, 8, 9 tr 10, 11 SGK tập 2
Bảng tần sốNhiệt độ Tần số 21
22 23 24
4 4 2 1
N = 11
LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU :
Tiếp tục củng cố cho HS về khái niệm giá trị của dấu hiệu và tần số tương ứng
Củng cố kỹ năng lập bảng “Tần số” từ bảng số liệu ban đầu
Biết cách từ bảng tần số viết lại một bảng số liệu ban đầu
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : SGK, Giáo án, Bảng phụ
2. Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước Bảng nhóm
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định : 1’ Kiểm diện
Tuần : 20
Trang 102 Kiểm tra bài cũ : 5’
HS1 : Dấu hiệu là gì ? giá trị của dấu hiệu là gì ?
Số các giá trị của dấu hiệu là bao nhiêu ?(HS trả lời SGK)
GVtreo bảng phụ về bảng
số liệu thống kê ban đầu
bảng 12
a) Dấu hiệu ở đây là gì ?
HS : đọc đề bài
HS Trả lời câu hỏi
Bài 7 tr 11 SGKa) Dấu hiệu : Tuổi nghề của mỗicông nhân
Số các giá trị : 25b) Bảng tần số :Số các giá trị là bao nhiêu
GV gọi HS nhận xét bài
làm của bạn
HS : lập bảng tầng số vàrút ra nhận xét
HS : Nhận xét sửa sai vàbổ sung (nếu có)
Nhận xét :
Tuổi nghề thấp nhất (1 năm) Tuổi nghề cao nhất (10 năm) Giá trị có tần số lớn nhất là 4
Khó có thể có tuổi nghề của một số đông công nhân chung vào một khoảng nào ?
9’ Bài tập 8 tr 12 SGK :
GV treo bảng phụ bảng số
liệu thống kê ban đầu
bảng 13
a) Dấu hiệu là gì ?
Xạ thủ đã bắn bao nhiêu
phát ?
b) Lập bảng tần số
HS : Đọc đề
HS : Trả lời các câu hỏi
HS : lên bảng lập bảngtần số
Bài tập 8 tr 12 SGK :a) Dấu hiệu : Điểm số đạt đượccủa mỗi lần bắn
Xạ thủ đã bắn 30 phút
Bảng tần số
Rút ra nhận xét HS : Nhận xét Nhận xét :
Điểm số thấp nhất : 7
Điểm số cao nhất là 10
Điểm số 8 và 9 chiếm tỉ lệ cao nhất
Trang 1110’ Treo bảng phụ bảng số
liệu thống kê ban đầu
(bảng 14)
a) Dấu hiệu ?
Số các giá trị ?
HS : Đọc đề trả lời cáccâu hỏi lập bảng
Trả lời : các câu hỏi lậpbảng
a) Dấu hiệu : Thời gian giải mộtbài toán của mỗi HS (tính theophút)
Số các giá trị 25b) Bảng tần sốb) Lập bảng tần số
Nhận xét :
GV gọi HS nhận xét cách
làm của bạn HS : Nhận xét bổsung
Nhận xét : Thời gian giải 1 bài toán nhanh nhất ba phút.
Thời gian giải 1 bài toán chậm nhất : 10’ Số bạn giải 1 bài toán từ 7 đến 10 phút chiếm
tỉ lệ cao
8’
Bài tập 7 tr4 SBT tập 2
Cho bảng tần số hãy viết
Hướng dẫn : Có bao
nhiêu giá trị của x liệt
kê vào 1 bảng
HS : lên bảng lậpbảng số liệu ban đầu
Trang 124
Hướng dẫn học ở nhà :
Ôn lại các khái niệm về dấu hiệu, giá trị của dấu hiệu, tần số
Biết cách chuyển từ bảng số liệu ban đầu sang bảng tần số và ngược lại
Bài tập về nhà 5, 6 tr 4 SBT
GV photo đề bài tập và phát cho HS cả lớp :
Bài tập 1 : Tuổi nghề tính theo năm
Số tuổi nghề của 40 công nhân được ghi lại trong bảng sau :
a) Dấu hiệu là gì ? Số các giá trị khác nhau là bao nhiêu ?
b) Lập bảng “tần số” và rút ra nhận xét
Bài tập 2 : Cho bảng tần số
Hiểu được ý nghĩa minh họa của biểu đồ về giá trị của dấu hiệu tần số tương ứng
Biết cách dựng biểu đồ đoạn thẳng từ bảng vô hạn tần số và bảng ghi dãy số biến thiêntheo thời gian
Biết đọc các biểu đồ đơn giản
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : SGK, Giáo án, Bảng phụ (vẽ trước biểu đồ đoạn thẳng)
2 Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước Bảng nhóm
Sưu tầm một số biểu đồ các loại từ sách báo
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định : 1’ Kiểm diện
Tuần : 21
Trang 132 Kiểm tra bài cũ : 8’ (GV treo bảng phụ)
a) Có bao nhiêu buổi học trong tháng
b) Dấu hiệu ở đây là gì ?
c) Lập bảng tần số, nhận xét
Đáp án : a) Có 26 buổi học trong tháng
b) Dấu hiệu : Số học sinh nghỉ học trong mỗi buổi
c) Bảng tần số
Nhận xét : Số ngày nghỉ ít nhất : 0
Số ngày nghỉ nhiều nhất : 6
Số học sinh nghỉ 1 ngày và không nghỉ chiếm đa số
3 Bài mới :
HĐ 1 : Biểu đồ đoạn thẳng :
GV : Để dựng được biểu đồ cần phải lập bảng tần số, từ
bảng số liệu ban đầu
GV Hướng dẫn HS dựng biểu đồ
Để dựng được biểu đồ cần làm bảng tần số từ bảng số liệu
ban đầu
Các bước dựng :
Dựng hệ trục tọa độ, trục hoành biểu diễn các giá trị x
Trục tung biểu diễn tần số n (độ dài đơn vị hai trục có
thể khác nhau)
Xác điểm có tọa độ là cặp số gồm giá trị và tần số của
nó (28 ; 2) (30 ; 8) (Lưu ý giá trị viết trước, tần số viết
sau )
Nối mỗi điểm đó với điểm trên trục hoành có cùng
hoành độ, chẳng hạn (28 ;2) với (28 ; 0)
Biểu đồ vừa dựng là một ví dụ về biểu đồ đoạn thẳng
1 Biểu đồ đoạn thẳng :
Lập bảng tần số
Dựng các trục tọa độ
Vẽ các điểm có tọa độ đã cho trongbảng
Vẽ các đoạn thẳng
Ví dụ : Vẽ biểu đồ đoạn thẳng theobảng tần số :
Giá trị
Tần số (n)
Trang 14HĐ 2 : Chú ý :
GV : Ta có thể thay thế các đoạn thẳng bằng các hình chữ
nhật (lưu ý là đáy dưới của hình chữ nhật nhận điểm biểu
diễn giá trị làm trung điểm) Cách vẽ biểu đồ như thế này
gọi là biểu đồ hình chữ nhật
Biểu đồ hình chữ nhật này biểu diễn diện tích rừng nước
ta bị tàn phá
GV : Qua biểu đồ này em có nhận xét gì về rừng nước ta qua
các năm
HS : Hiện tượng phá rừng của nước ta có giảm đáng kể từ
năm 1995 đến 1996, nhưng sau đó 1997; 1998 tăng dần
GV : Ngoài các dạng biểu đồ đoạn thẳng hình chữ nhật, ta
còn gặp nhiều dạng khác
Ví dụ : Biểu đồ hình quạt
GV : Treo bảng phụ giới thiệu sơ lược loại biểu đồ này
HĐ 3 : Luyện tập, củng cố :
Biểu đồ có ý nghĩa gì ?
Trình bày quy trình vẽ biểu đồ đoạn thẳng
HS : Trả lời
4 Hướng dẫn học ở nhà :
Xem lại bài cũ lập bảng tần số từ bảng số liệu ban đầu
Nắm được quá trình vẽ biểu đồ từ bảng tần số
K h a ù
Tuần : 21
Trang 15LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU :
Củng cố kiến thức về vẽ biểu đồ đoạn thẳng
Rèn luyện kỹ năng vẽ chính xác và qua hình vẽ rút ra được nhận xét
Ứng dụng vào việc vẽ biểu đồ một số bài toán thực tế
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : SGK, Giáo án, Bảng phụ
2. Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước Bảng nhóm
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định lớp : 1’ kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : 9’
HS1 : Hãy trình bày quy trình vẽ biểu đồ đoạn thẳng
Giải bài tập 10 tr 14 SGK tập 2 GV treo bảng phụ :
Điểm kiểm tra toán (HKI) của lớp 7C
a) Dấu hiệu đây là gì ? Số các giá trị là bao nhiêu ?
b) Biểu diễn bằng biểu đồ đoạn thẳng
Đáp án : a) Dấu hiệu : điểm kiểm tra toán (HKI)
của mỗi HS lớp 7C Số các giá trị là 50 b) Biểu đồ đoạn thẳng (hình bên)
GV treo bảng phụ, (bảng số
liệu ban đầu) : Nhiệt độ
trung bình hàng tháng
trong năm
HS : đọc đề bài 12 SGKvà quan sát bảng số liệuthống kê ban đầu
Trang 16a) Hãy lập bảng tần số
b) Hãy biểu diễn bằng
biểu đồ đoạn thẳng
GV gọi 1HS lên bảng lập
bảng tần số
GV gọi 1HS lên vẻ biểu
đồ
HS1 : Lập bảng tần số
HS2 : Vẽ biểu đồ
b) Biểu đồ đoạn thẳng :
6’ Bài tập 13 tr15 SGK
GV treo bảng phụ biểu đồ
hình chữ nhật
Bài tập 13 tr15 SGK
Dân số VN qua tổng điều tra trong thế kỷ XX
a) Năm 1921 dân số nước
ta là bao nhiêu ?
b) Sau bao nhiêu năm (kể
từ 1921) dân số ta tăng
thêm bao nhiêu ?
10’ Bài tập 10/5 SBT (bảng phụ)
Có 10 đội bóng tham gia
một giải bóng đá Mỗi đội
phải đá lượt đi và lượt về
với từng đội khác
a) Mỗi đội phải đá bao
nhiêu trận trong suốt giải?
b) Số bàn thắng qua các
HS : thảo luận nhóm, đạidiện nhóm lên bảng trìnhbày
Bài tập 10/5 SBTa) Mỗi đội phải đá 18 trậnb) Biểu đồ đoạn thẳng
trận đấu của một đội được
cho bảng sau :
1 7 1 8 2 0 2 5 2 8 3 0 3 1 3 2 1
2 3
1 9 2 1 1 9 6 0 1 9 8 0 1 9 9 0 1 9 9 9
1 3
5 6
16 30 54 66 76
Trang 17Số bàn thắng x 1 2 3 4 5
c) Có hai trận đội bóng đókhông ghi được bàn thắng,không thể nói đội này đãthắng 16 trận
Hãy vẽ biểu đồ đoạn
thẳng :
c) Có thể bao nhiêu trận đội
bóng đó không ghi được bàn
thắng ?
Có thể nói đội bóng này đá
thắng 16 trận không ?
GV Gọi HS nhận xét
2 : Bài đọc thêm :
GV hướng dẫn HS bài đọc thêm tr 15
SGK
GV giới thiệu cho HS cách tính tần suất
theo công thức
f = M n Trong đó N là số các giá trị ; n
là tần số của một giá trị ; f là tần suất
của giá trị đó
GV giới thiệu cho HS biểu đồ quạt
HS : Đọc bài đọc thêm
HS : Nghe giáo viên giới thiệu
HS : đọc ví dụ tr 16 SGK
HS : đọc bài toán và quan sát hình 4 tr
16 SGK
2’ 4 Hướng dẫn học ở nhà :
Ôn lại các kiến thức của ba bài trước
Biết tìm mốt của dấu hiệu và bước đầu thấy được ý nghĩa thực tế của mốt
Tuần : 22
Trang 18 Tính thành thạo giá trị trung bình khi có đủ số liệu
Hiểu được ý nghĩa thực tế của giá trị trung bình
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : SGK, Giáo án, Bảng phụ
2. Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước Bảng nhóm
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định lớp : 1’ kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : 9’
HS1 : Làm bài tập sau :
Bài tập (treo bảng phụ) Điểm thi HK I môn toán lớp 7A được cho bởi bảng sau :
d) Biểu đồ đoạn thẳng
Đặt vấn đề : Với cùng một bài kiểm tra Muốn biết xem lớp nào làm bài thi tốt hơn em cóthể làm như thế nào ? Trong tiết học này chúng ta sẽ nghiên cứu về số trung bình cộng
3 Bài mới :
HĐ1: Số trung bình cộng của dấu hiệu
GV treo bảng phụ bài toán tr 17 SGK
Hỏi : a) Có tất cả bao nhiêu bạn làm bài kiểm tra ?
Hãy lập bảng tần số
HS : lập bảng tần số
1) Số trung bình cộng của dấu hiệu :
Trang 19Điểm số (x) Tần số (n) Tích (x n)
6 6 12 15 48 63 72 18
GV : Ta thay việc tính tổng số điểm các bài kiểm tra có
điểm số bằng nhau bằng cách nhân điểm số ấy với tần số
của nó bổ sung thêm hai cột :
Các tích (x.n) và cột tính điểm TB
GV giới thiệu để HS biết cách tính tích (x.n)
Sau đó tính tổng các tích vừa tìm được
Cuối cùng chia tổng đó cho N Ta được số trung bình và ký
hiệu X
Em hãy đọc kết quả X ở bài toán trên
HS : Tính số TB cộng theo sự hướng dẫn của GV
X = 6,25
GV : Cho HS đọc chú ý tr 18 SGK
GV Thông qua bài toán vừa làm hãy nêu lại các bước tìm số
trung bình cộng của dấu hiệu ?
HS trả lời các bước tìm số TB cộng SGK tr 18
GV : Hãy chỉ ra trong bài tập trên k = ?
Cộng tất cả các tích vừa tìm được
Chia tổng đó cho số các giá trị (tức
N
k n k n
x n x
X 11 2 2
x1;x2; ;xk là k giá trị khác nhau củadấu hiệu X
n1 ; n2 ; ; nk là k tần số tương ứng
N số các giá trị
X : Số trung bình cộng
Trang 206 8 20 60 56 80 27 10
Hỏi : Với cùng đề kiểm tra hãy so sánh kết quả làm bài
kiểm tra toán của 2 lớp 7A, 7C (đó là câu trả lời ?4 )
HS : Kết quả kiểm tra lớp 7A cao hơn lớp 7C
Vì : 6,68 > 6, 25
Hỏi : Vậy số TB cộng có ý nghĩa là gì ? Ta sang phần 2
HĐ2 : Ý nghĩa của số trung bình cộng :
GV nêu ý nghĩa của số trung bình cộng trong SGK
Ví dụ : Để so sánh khả năng học toán của 2 HS, ta căn cứ
vào đâu ?
Trả lời : ta căn cứ vào điểm TB môn toán của của 2 HS đó
GV yêu cầu HS đọc chú ý SGK
HĐ 3 : Mốt của dấu hiệu
(GV treo bảng phụ ví dụ tr 19 SGK)
Hỏi : Cỡ dép nào mà cửa hàng bán được nhiều nhất? Có
nhận xét gì về tần số của giá trị 39
HS : quan sát ví dụ tr 19
Trả lời : cỡ 39 bán 184 đôi
GV Vậy giá trị 39 với tần số lớn nhất (184) được gọi là Mốt
GV giới thiệu Mốt và ký hiệu
HĐ 4 : Luyện tập :
Bài tập 15 tr 20 SGK
(GV treo bảng phụ)
GV yêu cầu HS lên bảng giải
Tuổi thọ (x) Số bóng đèn
tương ứng (n) Các tích (x.n)1150
1160
1170
5 8 12
5750 9280
14040 X 5864050
2) Ý nghĩa của số trung bình cộng :
Số trung bình cộng thường đượcdùng làm đại diện cho dấu hiệu, đặcbiệt là khi muốn so sánh các dấuhiệu cùng loại
Chú ý SGK
3 Mốt của dấu hiệu :
Mốt của dấu hiệu là giá trị có tần sốlớn nhất trong bảng tần số, ký hiệulà M0
Bài tập 15 tr 20 SGKa) Dấu hiệu : Tuổi thọ của bóng đènb) Số TB cộng
Vậy số trung bình cộng là 1172,8
Trang 211190
18 7
21240 8330
Hỏi : Quan sát bảng “tần số” và cho biết có nên dùng số TB
cộng đại diện cho dấu hiệu ? vì sao ?
HS : Các giá trị của dấu hiệu có sự chênh lệch quá lớn
không nên dùng số TB cộng làm đại diện cho dấu hiệu
4 Hướng dẫn học ở nhà :
Học bài, làm bài tập : 14 ; 17 SGK và bài 11 ; 12 ; 13 (tr
26 SBT),
Thống kê bảng học tập cuối HKI của bạn cùng bàn và em
a)Tính X của điểm TB các môn của bạn cùng bàn và em
b) Có nhận xét gì về bảng học tập của bạn và em ?
(giờ)c) M0 = 1180
LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU :
Củng cố cách lập bảng và công thức tính TB cộng (các bước và ý nghĩa của các ký hiệu)
Đưa ra một số bảng tần số để HS luyện tập tính X và tìm M0
Rèn kỹ năng tính nhanh, chính xác số TB cộng và tìm Mốt
Thấy được ứng dụng thực tế của khoa học thống kê
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : SGK, SBT, Bảng phụ
Tuần : 22
Trang 222. Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước Bảng nhóm
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định lớp : 1’ kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : 7’
HS1 : Nêu các bước tính số trung bình cộng của một dấu hiệu ? Nêu công thức
tính số trung bình cộng ? Giải thích ký hiệu ?
Chữa bài tập 17a tr 20 SGK (bảng phụ) Đáp số : X 7,68 ph
HS2 : Nêu ý nghĩa số TB cộng ? Thế nào là Mốt của dấu hiệu ?
Chữa bài tập 17(b)
Trả lời : Tần số lớn nhất là 9, giá trị tương ứng với tần số 9 là 8 Nên M0 = 8
3 Bài mới :
7’ HĐ 1 : Luỵên tập :
Bài 13 tr 6 SBT(GV treo bảng phụ)
Hỏi : Hãy cho biết để tính
điểm của từng xạ thủ em phải
làm gì ?
GV gọi 2 HS lên bảng tính
điểm trung bình cộng của từng
HS1 tính X của xạ thủ A
HS2 : tính X của xạ thủB
Bài 13 tr 6 SBT
Giá trị (x) Tần số(n) Các tích Giá trị(x) Tần số(n) Các tích8
9 10
5 6 9
n = 20
40 54 90 tổng : 184
6 7 10
2 1 12
n = 20
12 7 120 tổng : 184
Hỏi : Có nhận xét gì về kết
quả và khả năng của từng
người
HS : Hai người có kết quả bằng nhau
Nhưng A bắn đều hơn B (điểm chụmhơn) còn điểm B phân tán hơn
Trang 238’ Hỏi : Tìm số TB cộng và Mốt
của dãy giá trị sau bằng cách
lập bảng HS : hoạt động nhóm,xem nhóm nào nhanh
Bài tập lập bảng tần số
18 26 28 18 24 21 18 21 27 20
19 18 17 30 22 18 21 17 19 26
20 19 26 31 24 22 18 31 18 24
GV kiểm tra kết quả và ý thức
làm việc của nhóm
Giá trị (x) Tần số (n) Các tích 17
18 20 21 22 24 26 28 30 31
3 7 2 3 2 3 3 1 1 2
51 126 40 63 44 72 78 1 30 62
(GV treo bảng phụ)
Đo chiều cao của 100 HS lớp 6
Hỏi : a) Bảng này có gì khác
so với những bảng tần số, đã
biết ?
GV giới thiệu : Bảng này gọi
là bảng phân phối ghép lớp
GV tiếp tục giới thiệu cách
tính số TB cộng trong trường
hợp này là 110 2120= 115
HS Trả lời Lập bảngTính X
Bài tập 18 tr 21 SGK
a) Khác cột giá trị ghépcác giá trị của dấu hiệutheo từng lớp
b)
10’
HĐ 3 : Hướng dẫn HS sử dụng máy
tính bỏ túi :
GV Để tính X trong bài toán thống
kê GV quay lại bài tập 13 tr 6 SBT
Tính X (của xạ thủ A)
k m m
m
k n k n x n
2 2 1
1
9 6 5
10 9 9 6 8
105 115 126 137 148 155
1 7 35 45 11 1
105 805 4410 6165 1628 155
Trang 24Aán tiếp 5.8+6.9+9.10 = [( 5+6+9=
Kết quả 9,2
Tương tự hãy tính X của xạ thủ B
HS : ấn MODE 0Aán tiếp 2.6+1.7+5.9+12.10 = [( 2+1+5+12 =
Kết quả X = 9,2
2’
4 Hướng dẫn học ở nhà :
Ôn lại bài
Bài tập về nhà : điểm thi HK môn toán của lớp 7D được ghi trong bảng sau
a) Lập bảng “tần số” và bảng “tần suất” của dấu hiệu
b) Tính số TB cộng điểm kiểm tra của lớp
c) Tìm mốt của dấu hiệu
Ôn tập chương III làm 4 câu hỏi ôn tập chương (tr 22 SGK)
Làm bài tập 20 tr 23 SGK, 14 tr 7 SBT
ÔN TẬP CHƯƠNG III
I MỤC TIÊU :
Hệ thống lại cho HS trình tự phát triển và kỹ năng cần thiết trong chương
Ôn lại kiến thức và kỹ năng cơ bản của chương như : dấu hiệu, tần số, bảng tần số, cáchtính số TB cộng, mốt, biểu đồ
Luyện tập một số dạng cơ bản của chương
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : SGK, Bảng phụ ghi bảng hệ thống ôn tập chương
Bảng phụ ghi các bài tập
2. Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước
Thước thẳng, Bảng nhóm
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
Tuần : 23
Trang 251 Ổn định lớp : 1’ kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : Kết hợp với ôn tập
3 Bài mới :
HĐ 1 : Ôn tập lý thuyết
GV : Muốn điều tra về một dấu hiệu nào đó, em phải làm
việc gì ? Trình bày kết quả thu được theo mẫu những bảng
nào ? và làm thế nào để so sánh, đánh giá dấu hiệu đó
HS Trả lời
GV :Để có một hình ảnh cụ thể về dấu hiệu, em cần làm gì?
HS trả lời
GV treo bảng phụ bảng sau
I Ôn tập Lý thuyết :
Muốn điều tra về một dấu hiệunào đó, đầu tiên em phải thu thậpsố liệu thống kê, lập bảng số liệuban đầu Từ đó lập bảng “Tầnsố”, tìm số TB cộng, mốt của dấuhiệu
Để có 1 hình ảnh cụ thể về dấuhiệu em dùng biểu đồ
GV : Đặt một số câu hỏi để học sinh trả lời rồi ghi bảng Bảng số liệu ban đầu thường
Ý nghĩa của thống kê trong đời sống
Điều tra về một dấu hiệu
Thu thập số liệu thống kê
Lập bảng số liệu ban đầu, tìm các giá trị khác nhau, tìm tần số của mỗi giá trị
Bảng “tần số”
Trang 26Hỏi : Hãy nêu mẫu bảng số liệu ban đầu ?
HS Trả lời
GV vẽ lại mẫu số liệu ban đầu trên bảng
Hỏi : Tần số của một giá trị là gì ?
HS : trả lời
Hỏi : Có nhận xét gì về tổng các tần số
Hỏi : Bảng tần số gồm những cột nào ?
Hỏi : Để tính số trung bình cộng của dấu hiệu ta làm thế
nào ?
Hỏi : X tính bằng công thức nào ?
Hỏi : Mốt của dấu hiệu là gì ? ký hiệu
Hỏi : Người ta dùng biểu đồ để làm gì ?
Hỏi : Em đã biết các loại biểu đồ nào ?
Hỏi : Thống kê có ý nghĩa gì trong đời sống của chúng ta ?
HĐ 2 : Bài tập :
Bài 20 tr 23 SGK :
(GV treo bảng phụ)
GV : Đề bài yêu cầu gì ?
HS : trả lời
GV yêu cầu HS lập bảng “Tần số”
GV gọi tiếp 2 HS lên bảng
HS2 : vẽ biểu đồ
HS3 : tính số TB cộng
GV nhận xét và cho điểm
Bài tập 14 tr 27 SBT :
(GV treo bảng phụ)
câu a làm chung cả lớp
Yêu cầu HS hoạt động nhóm câu (c, d, e)
Câu b về nhà làm
GV kiểm tra vài nhóm
4
Hướng dẫn học ở nhà :
Ôn lý thuyết theo bảng hệ thống ôn tập chương và các câu
hỏi ôn tập tr 22 SGK, Làm lại các dạng bài tập của
chương
gồm :
Tần số của 1 giá trị là số lầnxuất hiện của giá trị đó trong dãygiá trị của dấu hiệu
Tổng các tần số đúng bằng bằngtổng số các đơn vị điều tra (N)
Bảng tần số gồm các cột giá trị(x), và tần số (n)
N
n x n
x n x
X 1 1 2 2 k k
Mốt (M0) của dấu hiệu là giá trịcó tần số lớn nhất trong bảng “tầnsố” ký hiệu là M0
2 Bài tập
Bài 20 tr 23 SGK :
20 25 30 35 40 45 50
1 3 7 9 6 4 1
20 75 210 315 240 180 50
X = 31
1090
35
Bài tập 14 tr 27 SBT :a) Có 90 trận : 9.10 =90c) Có 10 trận (90-80) không cóbàn thắng
d) X =
90
272
3 (bàn)e) M0 = 3
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
20 25 30 35 40 45 50
Trang 27 Tiết sau kiểm tra 1 tiết
KIỂM TRA CHƯƠNG III
I MỤC TIÊU :
Kiểm tra kiến thức tiếp thu được trong chương thống kê về dấu hiệu, tần số, bảng số liệuban đầu, bảng tần số, biểu đồ, số trung bình cộng, mốt của dấu hiệu
Rèn luyện kỹ năng trình bày rõ ràng chính xác
Rèn luyện tính tự lực, tự giác, tự tin, tự kiểm tra kiến thức tiếp thu được
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : Chuẩn bị mỗi em một đề
2. Học sinh : Ôn kỹ bài, giấy nháp
III NỘI DUNG :
ĐỀ BÀI
Câu 1 : (3điểm) a) Thế nào là tần số của mỗi giá trị ?
b) Điểm thi giải bài toán nhanh của 20 HS lớp 7A được cho bởi bảng “Tần số” sau
Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau đây :
Số các giá trị khác nhau của dấu hiệu là :
Trang 286 7 7 5 8 9 5 10 6 5
a) Dấu hiệu ở đây là gì ?
b) Lập bảng tần số và nhận xét
c) Tính số trung bình cộng và mốt của dấu hiệu
d) Vẽ biểu đồ đoạn thẳng
IV ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM :
Câu 1 :(3điểm)
a) Trả lời đúng như SGK tr 6 (1đ)
b) Khoanh tròn đúng :
Ý thứ nhất : A 7, (1đ)
Ý thứ hai : A 20 (1đ)
Câu 2 : (7điểm)
a) Dấu hiệu : Điểm kiểm tra 1 tiết môn toán (1đ)
b) Lập đúng bảng tần số (1,5đ)
và nhận xét đúng (0,5đ)
c) Tính đúng : X 6,3 (1,5đ)
d) Vẽ đúng biểu đồ (2đ)
Trang 29BIỂU THỨC ĐẠI SỐ KHÁI NIỆM VỀ BIỂU THỨC ĐẠI SỐ
I MỤC TIÊU :
Hiểu được khái niệm về biểu thức đại số
Tự tìm hiểu một số ví dụ về biểu thức đại số
Nhận biết và lập được một biểu thức đại số
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : SGK, Bảng phụ
2. Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định lớp : 1’ kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : Thông qua
Giới thiệu bài : (2’)
Trong chương “Biểu thức đại số ta sẽ nghiên cứu : Khái niệm về biểu thức đại số Giá trịcủa 1 biểu thức đại số Đơn thức Đa thức Các phép tính cộng trừ đơn thức, đa thức,nhân đơn thức, nghiệm của đa thức
3 Bài mới :
HĐ 1 : Nhắc lại về biểu thức :
GV : Ở lớp dưới ta đã biết các số được nối với nhau bởi dấu
các phép tính cộng, trừ, nhân, chia nâng lên lũy thừa, làm
thành một biểu thức
Hỏi : Hãy cho ví dụ về biểu thức ?
HS : 5+3-2 ; 25:5+7.2 ;
1 Nhắc lại về biểu thức :
Các số được nối với nhau bởi dấucác phép tính cộng, trừ, nhân, chianâng lên lũy thừa, làm thành mộtbiểu thức số
Ví dụ : Biểu thức số biểu thị chu vi hình
Tuần : 24
Tiết : 51
Ngày : / / 2008
Trang 30122.47 ; 4.327.5
GV : Những biểu thức trên còn được gọi là biểu thức số
Yêu cầu HS làm ví dụ tr 24 SGK
GV yêu cầu HS làm bài ?1 tr 24 SGK
HĐ 2 : Khái niệm về biểu thức đại số :
GV treo bảng phụ đề bài :
Viết biểu thức biểu thị chu vi hình chữ nhật có 2 cạnh liên
tiếp là 5 (cm) và a (cm)
HS lên bảng viết biểu thức : 2 (5 + a)
GV : trong bài toán này người ta đã dùng chữ a để viết thay
một số nào đó (hay nói a là đại diện cho một số nào đó)
GV : khi a = 2 ta có biểu thức trên biểu thị chu vi hình chữ
nhật nào ?
HS : Biểu thị chu vi hình chữ nhật có 2 cạnh bằng 5(cm) và
2(cm)
Tương tự với a = 3, 5
GV Chốt lại : Biểu thức 2 (5 + a) là 1 biểu thức đại số Ta
có thể dùng biểu thức trên để biểu hiện chu vi của các hình
chữ nhật có 1 cạnh bằng 5, cạnh còn lại là a
GV treo bảng phụ ? 2 gọi HS trả lời
HS : gọi a (cm) là chiều rộng của hình chữ nhật (a > 0) thì
chiều dài của hình chữ nhật là a + 2(cm)
Diện tích hình chữ nhật : a (a + 2) (cm2)
GV : Những biểu thức : a+2 ; a(a + 2) là những biểu thức đại
số
Hỏi : Vậy thế nào là biểu thức đại số ?
HS Trả lời
GV Cho HS nghiên cứu ví dụ tr 25
GV yêu cầu HS lấy ví dụ về biểu thức đại số
GV kiểm tra lại các ví dụ, nhận xét đánh giá
GV Cho HS làm bài ?3
(tr 25 SGK)
GV gọi 2 HS lên bảng viết
2HS lên bảng viết
HS1 : a) 30.x (km)
chữ nhật : 2(5+8)
(Chiều rộng 5, chiều dài 8)
2 Khái niệm về biểu thức đại số :
Bài toán : Viết biểu thức biểu thị
chu vi của hình chữ nhật có 2 cạnhliên tiếp bằng 5(cm) và a (cm)
Giải Chu vi hình chữ nhật :
2 (5 + a) (cm)
Những biểu thức nào trong đóngoài các số, các ký hiệu phéptoán cộng, trừ, nhân, chia nânglên lũy thừa còn có cả các chữ
(đại diện cho các số) gọi là Biểu thức đại số
Ví dụ : 4x ; 2(5 + a) ; 3(x + y) ;
x2 ; 100t là những biểu thức đại số
Trong biểu thức đại số, các chữđại diện cho những số tùy ý nàođó gọi là biến số (biến)
Trang 31HS2 : b) 5x + 35y (km)
GV giới thiệu biến số
Hỏi : Trong các biểu thức đại số : a + 2 ; a (a + 2) ; 5x + 35y
đâu là biến số
HS : a là biến ; x, y là biến
GV Cho HS đọc chú ý SGK
HĐ 3 : Củng cố :
GV Cho HS đọc “Có thể em chưa biết”
GV cho HS giải bài tập 1 tr 26
Gọi 1HS lên bảng giải
HS : lên bảng giải : a) x + y ; b) x.y
c) (x+y)(x y)
GV cho HS giải bài 2 tr 26 SGK
GV gọi HS lên bảng giải bài 2
HS lên bảng giải bài 2 : Diện tích hình thang có đáy lớn là
a, đáy nhỏ là b, đường cao là h Diện tích hình thang là :
2
).h
b
a
GV đưa 2 bảng phụ có ghi bài 3 tr 26 tổ chức trò chơi “Thi
nối nhanh” Có 2 đội chơi mỗi đội 5 HS
Luật chơi : Mỗi HS được ghép 2 ý một lần, HS sau có thể
sữa bài của bạn của bạn làm trước Đội nào làm đúng và
nhanh hơn là đội thắng
Bài 3 tr 26
10 + k Tích của tổng x và yvới hiệu của x và y
(x + y) (x y) Hiệu của x và y
Chú ý : SGK
4 Hướng dẫn học ở nhà :
Nắm vững khái niệm thế nào là biểu thức đại số ?
Bài tập về nhà : 4, 5 SGK
Bài tập : 1, 2, 3, 4, 5, tr 9, 10 SBT
Trang 32 Đọc trước bài giá trị của một biểu thức đại số
GIÁ TRỊ CỦA MỘT BIỂU THỨC ĐẠI SỐ
I MỤC TIÊU :
HS biết cách tính giá trị của một biểu thức đại số, biết cách trình bày lời giải của bài toánnày
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : SGK, Bảng phụ, Giáo án
2. Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước
Bảng con, phấn hoặc bút viết bảng
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định lớp : 1’ kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : 10’
HS1 : Chữa bài tập 4 tr 27 SGK
Đáp án : Nhiệt độ lúc mặt trời lặn của ngày đó là : t + x y (độ)
Các biến x, y , t
HS2 : Chữa bài tập 5 tr 27 (SGK)
Đáp án : a) 3 a + m (đồng)
Trang 33b) 6 500 000 50 000 = 2 950 000đ
GV giới thiệu bài : 1 600 000 gọi là gì của biểu thức 3a + m tại a = 500 000, m = 100 000
vào bài mới
3 Bài mới :
HĐ 1 : Giá trị của một biểu thức đại số :
GV cho HS tự đọc ví dụ 1 tr 27 SGK
GV : Ta nói 18,5 là giá trị của biểu thức 2m + n tại m = 9 và
n = 0,5
GV đưa ra ví dụ 2
GV yêu cầu HS gấp sách lại và cho cả lớp làm bài sau đó
gọi 2 HS lên bảng giải
HS1 : Tính giá trị biểu thức tại x = 1
HS2 : Tính giá trị biểu thức tại x = 21
GV nhận xét và bổ sung chỗ sai sót
Hỏi : Muốn tính giá trị của biểu thức đại số khi biết giá trị
của biến trong biểu thức đã cho ta làm thế nào ?
HS Trả lời SGK tr 28
HĐ 2 : Áp dụng :
GV cho HS làm bài ?1 tr 28 SGK
GV gọi 2 HS lên bảng thực hiện
HS1 : Tính giá trị biểu thức tại x = 1
HS2 : Tính giá trị của biểu thức tại x = 31
GV gọi HS nhận xét
GV gọi 1 HS đứng tại chỗ làm miệng bài ?2
2 Áp dụng :
Bài ?1
Thay x = 1, ta có 3x2 9x = 3 12 9 1 = 3 9 = 6
Thay x = 31 ta có : 3x2 9x = 3 (31)2 9 31 = 31 3 = 232
Bài ?2 Giá trị của biểu thức x2y tại x = 4và y = 3 là :
(4)2 3 = 48Các đội tham gia thực hiện
Trang 34GV tổ chức “trò chơi”
Viết sẵn biểu thức bài tập 6 tr 28 SGK vào 2 bảng phụ, sau
đó cho 2 đội thi tính nhanh và điền vào bảng để biết tên nhà
toán học nổi tiếng của Việt Nam
Thể lệ thi :
Mỗi đội cử 9 em xếp hàng lần lượt 2 bên
Mỗi đội làm ở một bảng, mỗi HS tính giá trị một biểu thức
rồi điền các chữ tương ứng vào các ô ở dưới
Đội nào tính đúng và nhanh là thắng
H : x2+y2 = 32 + 42 = 25
V : z2 1 = 52 1 = 24
I : 2(y + z) = 2(4 + 5) = 18
4 Hướng dẫn học ở nhà :
Nắm vững cách tính giá trị một biểu thức đại số
Học sinh cần đạt được :
Nhận biết một biểu thức đại số nào đó là đơn thức
Nhận biết được đơn thức thu gọn Nhận biết được phần hệ số, phần biến của đơn thức
Biết nhân hai đơn thức
Biết cách viết một đơn thức ở dạng chưa thu gọn thành đơn thức thu gọn
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
Tuần : 25
Tiết : 53
Ngày : / / 2008
Trang 351 Giáo viên : SGK, Bảng phụ ghi đề bài tập
2. Học sinh : Học thuộc bài, làm bài tập đầy đủ bảng nhóm
III TIẾN HÀNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định lớp : 1’ kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ : 7’
HS1 : Tính giá trị của các biểu thức sau :
1
y3x ; 2y ; 9 ; 63 ; x ; y Hãy sắp xếp chúng thành hai nhóm :
Nhóm 1 : Những biểu thức có chứa phép cộng, phép trừ
Nhóm 2 : Các biểu thức còn lại
Đáp án : Nhóm 1 : 3 2y ; 10x + y ; 5(x + y)
1
y3x ; 2y ; 9 ; 63 ; x ; y
GV đặt vấn đề : Các biểu thức đại số nhóm 2 còn gọi là gì ? Bài học hôm nay
chúng ta sẽ biết
3 Bài mới :
HĐ 1 : Đơn thức
GV giới thiệu : Các biểu thức nhóm 2 vừa viết là các đơn
thức, còn các biểu thức ở nhóm 1 không phải là đơn thức
Hỏi : Vậy theo em thế nào là đơn thức ?
HS Trả lời như SGK tr 30
GV : Nêu 1 số ví dụ về đơn thức, các biểu thức không phải
là đơn thức
Hỏi : Theo em số 0 có phải là đơn thức không ? vì sao ?
Trả lời : Số 0 cũng là một đơn thức vì số 0 cũng là một số
1 Đơn thức
Đơn thức là biểu thức đại số chỉgồm 1 số, hoặc một biến, hoặcmột tích giữa các số và các biến
Ví dụ 1 : Các biểu thức : 53x2y3x
1
y3x ; 4xy2 ; 9 ;
Trang 36GV cho HS đọc chú ý tr 30 SGK
GV Yêu cầu HS làm bài ?2 : Cho một số ví dụ về đơn thức
Bài tập 10 tr 32 SGK :(Bảng phụ)Bình viết 3 ví dụ về đơn thức như sau : (5 x) x2 ;
95x2y ; 5 Em hãy kiểm tra xem bạn viết đã đúng chưa ?
1HS đứng tại chỗ trả lời :
Bạn Bình viết sai một ví dụ (5 x) x2, không phải là đơn
thức vì có phép trừ
HĐ 2 : Đơn thức thu gọn :
GV :Xét đơn thức : 10x6y3
Hỏi : Trong đơn thức trên có mấy biến ?
Trả lời : Trong đơn thức trên có 2 biến : x ; y
Hỏi : Các biến đó có mặt mấy lần ? và được viết dưới dạng
nào ?
Trả lời : Các biến đó có mặt một lần và được viết dưới dạng
một lũy thừa với số mũ nguyên dương
GV giới thiệu : Đơn thức 10x6y3 là đơn thức thu gọn
10: là hệ số của đơn thức
x6y3 : là phần biến của đơn thức
Hỏi : Vậy thế nào là đơn thức thu gọn ?
HS Trả lời SGK tr 31
Hỏi : Đơn thức thu gọn gồm mấy phần ?
Trả lời : Đơn thức thu gọn gồm 2 phần : Phần hệ số và phần
biến số
GV yêu cầu HS đọc phần chú ý SGK tr 31
GV nhấn mạnh : Ta gọi một số là đơn thức thu gọn
Hỏi : Ở nhóm 2 (bài kiểm tra) những đơn thức nào là đơn
thức thu gọn, với mỗi đơn thức thu gọn hãy chỉ ra phần hệ
số của nó ?
HS : Những đơn thức thu gọn là : 4xy2 ; 9 ; 63 ; x ; y
Các hệ số lần lượt của chúng là : 4 ; 9 ; 63 ; 1 ; 1
Hỏi : Những đơn thức nào ở dạng chưa thu gọn ?
HS : Những đơn thức chưa ở dạng thu gọn là :
Chú ý : Số 0 được gọi là đơnthức không
2 Đơn thức thu gọn :
Đơn thức thu gọn là đơn thức chỉgồm tích của một số với các biến,mà mỗi biến đã được nâng lên lũythừa với số mũ nguyên dương
Số nói trên gọi là hệ số, phầncòn lại là phần biến của đơn thứcthu gọn
ví dụ 1 : Các đơn thức :
x, y, 4yz ; 6x2y3 là những đơnthức thu gọn có hệ số lần lượt là :
1 ; 1 ; 4 ; 6 và có phần biến lầnlượt là : x ; y ; yz ; x2y3
Ví dụ 2 : Các đơn thức :xyx ; 6x2yzxy không phải là đơnthức thu gọn
Chú ý (SGK)