Sửa chụp răng sứ vỡ phục hình cố định

Hiện nay do có sự ra đời của nhiều loại vật liệu đán, phục hồi và nhiều phương tiện mới, chúng ta có thể sửa chữa lại mặt sứ bị vỡ với một kết quả về mặt lâm sàng khả dĩ có thể chấp nhận

Sửa chữa mặt sử trên phục hình Sứ im loại bị vỡ”

Do tinh chất giòn của sứ, nên việc bể vỡ cia mat sw hay phan

sứ được phủ trên sườn kim loại trên PH sứ kim loại

( Porcelain-ƒused- to metal PFM) cũng thường xảy ra Sứ bị vỡ

có thể do nhiều nguyên nhân:

Do khớp cắn không hòa hợp

Thói quen cận chức năng

Chấn thương, nhai vật cứng

Những thiếu sót về Labo

Những thiếu sót do cả Nha sĩ và Labo: ví dụ như mài cùi

và thiết kế sườn không đủ sức nâng đỡ cho sứ, bề dày

đường hoàn tất không đả, phẩn nối không đủ cứng chắc

Do đặc tính vốn có của sứ (giòn, sự mỏi theo thời gian )

Trước một case bê sứ, việc đầu tiên là hỏi bệnh sử (có bị chắn thương, cắn vật

cứng không ?) và khám trong miệng (khớp cắn, mô nha chu, tình hình còn lại của

phục hình ) để tìm ra nguyên nhân gây bê sứ Nếu không tìm ra nguyên nhân thì

việc làm lại hay sửa chữa phục hình vẫn sẽ còn tiềm ân nguyên nhân gây tái vỡ sứ

Cần nói rõ là với các trường hợp vỡ sứ, tốt nhất vẫn là cắt phục hình ra và làm lại, nhưng việc này có khi chưa thể thực hiện được ngay bởi nhiều lý đo Do đó vẫn

cần có biện pháp sửa chữa lại phục hình cho bệnh nhân nhưng cần nói rõ cho họ

biết là độ thâm mỹ và tuôi thọ sẽ không được như cũ và họ cần chuẩn bị tâm lý để làm lại PH mới

Hiện nay do có sự ra đời của nhiều loại vật liệu đán, phục hồi và nhiều phương tiện mới, chúng ta có thể sửa chữa lại mặt sứ bị vỡ với một kết quả về mặt lâm sàng

khả dĩ có thể chấp nhận được chứ khó có thê phục hôi lại thâm mỹ và độ bền như

cũ

Việc sửa chữa có thê được thực hiện theo hai cách: đán iqi mảnh sứ bị vỡ vào PH

hay dùng Composite dé dap lén ché bị vỡ Trong đó cách đắp nhựa composite có

vẻ là dễ đàng, nhanh chóng và ít tốn kém hơn Có nhiều phương tiện và vật liệu được nói tới như záy thổi các hạt cát bằng aluminium oxide (Al12O3) (aữ-

abrasion), thôi các hạt bụi kim cuong (airborne abrasion), hydrofluoric acid,

silane- coupling agents, cdc chat dan thé hé méi 4-META resin, 10-MDP

(methacryloyoxy decyldihydrogen phosphate), may laser Nd:YAG, Silica coasting, dung glass fiber-reinforced resin-based composite (RBC), dung hé thong

Rocatec™ system (3M ESPE) đề tạo một sự dán tốt trên lâm sàng giữa kim loại

va str, kim loai va Composite.

Các phương thức sửa chữa:

Các phương thức được nêu ra dưới đây dựa trên các kỹ thuật lâm sàng đang được

sử dụng để sửa chữa mặt sứ bị vỡ:

Hình I: một mão CFM bị vỡ mặt sứ.

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là tìm ra nguyên nhân làm vỡ sứ Nếu do nguyên nhân từ khớp cắn thì phải có sự điều chỉnh trước khi tiến hành sửa chữa Sau đó tiến hành việc so màu

i0:

Hình 2: so màu

Đặt đê cao su:

Dùng mũi khoan kim cương để mài nhẫn các cạnh bén nhọn và tạo vát dọc theo bờ

sứ bị vỡ đề tạo sự thâm mỹ cho chỗ nối giữa composite và sứ Nếu mặt sứ đã bị mắt hoàn toàn thì dùng mũi khoan tạo nhám trên bề mặt kim loại Đầu tiên, thoa

m6t lép acid phosphoric ( vi dy Total Etch, Ceramic Repair, Ivoclar Vivadent) lên bề mặt kim loại trong 10 giây để loại bỏ các mảnh vụn được tạo ra trong lúc

mài nhám bề mặt kim loại hay sứ

Rửa sạch, nếu muốn đán lên sứ thì thoa lên bề mặt sứ /#ydzofluorie acid (HE) (IPS® Ceramic Etch, Ivoclar Vivadent) để 30 giây, sau đó rửa sạch trong 15 giây,

nếu có hệ thông hơi- nước CoJetfM (Intraoral Repair System, 3M ESPE) thi cang

tốt

Thoa etching (37% phosphoric acid néu la kim loai va hydroflourie acid nếu là

sứ)

Sau khi đã etching xong, néu dan trén sit, thoa lén bé mat str silanating agent (SA)

( ví du nhu Monobond-S™, Ivoclar Vivadent), néu bé mat là kim loại hoặc

Zirconia thi ding Metal zirconia primer (Metal/Zirconia Primer, Ivoclar Vivadent)

thoa lên bề mặt của chúng trong 60 giây và sau đó thôi khô:

Thoa Primer (hay silant néu la sit)

Sau đó thoa tiếp lớp bonding trên bề mặt đã được thoa primer hay silane trước đó ,

để trong 10 giây nhằm đảm bảo sự liên kết tốt giữa 2 lớp này với nhau Thôi khô,

chiếu đèn với thời gian theo hướng dẫn của nhà sản xuất (thường là 40 giây với đèn Halogen)

Đắp một lớp composite lỏng có độ đục (opaque) cao để che màu cho kim loại (có

thé ding Tetric® EvoFlow Bleach XL hay Monopaque®, Ivoclar Vivadent), chiéu

dén

Sau đó đắp composite từng lớp Tuỳ theo độ lớn, bề dày, vị trí .của lớp sứ bị vỡ

mà có thê dùng từ một đến nhiều loại composite có nhiều màu (shades) và độ trong khác nhau Kiểm tra và điều chỉnh khớp cắn

Sau cùng là đánh bóng, có thể dùng các đĩa Sof-LexTM, hay Enhance®,

để hoàn thiện và đánh bóng miéng composite

Ca lam sang 1:

BN có răng 15 bị vỡ sứ trước và sau khi sửa chữa:

Ca 2: BN có răng 24 bị vỡ sứ trước và sau khi sửa chữa.

Ca 3:

Ca 4:

Các trường hợp lâm sàng nêu trên dựa trên kinh nghiệm lâm sàng của một số tác

giả Đây là một giải pháp kinh tế, ít tốn thời gian và nếu được thực hiện một cách tỉ

mỉ và đúng cách thì cũng có thể đạt được thâm mỹ và chức năng cho PH bị bê sứ Bảng 1 cho ta thấy những lựa chọn điều trị khác nhau cho từng loại chất liệu nền

khác nhau:

Suggested Pretreatments

for Different Types of Substrates

SUBSTRATE ' TREATMENT

Metal Sandblasting with 5O-um Al203

4-META-based primers Ceramic

Feldspar ceramic Application of hydroflouric

(HF) acid for 2-2.5 mins, silane application

Leucite-based Application of HF acid for 60 secs,

silane application

Lithium disilicate-based Application of HF acid for 20 secs,

silane application Alumina-reinforced Sandblasting with 50-um AI2O5 or

synthetic diamond particles, silane application

Zirconia-reinforced Application of tribochemical silica

coat (Rocatec system)

Sandblasting with 50-um AI2O5 or synthetic diamond particles, silane application

Resin-based Composites

indirect Application of HF acid for 20 secs

or sandblasting with 50-um Al203,

silane application

Kết hợp giữa các phương thức thôi cát ((đùng các hạt Al2O3 có kích thước 50um), ding acid HF va Silane là phương thức được đề nghị để dán trên bề mặt sứ Với bề mặt là alumina và zirconia thì dùng phương pháp thôi cát (hay nếu ít nhất la ding

mũi khoan kim cương để tạo nhám) thì có hiệu quả hơn so với phương pháp

etching bằng acid, trên kim loại thì phương thức thôi cát cũng tạo nhám tốt (hệ

thống Rocatec)

Trong những ca lâm sàng nêu trên, việc sử dụng acid phosphoric/ acid hydrofluoric + silane đã được sử dụng dé làm tăng sự bám dính giữa các giao điện Composite-

sứ và composite-kim loại Các phương thức xử lý bề mặt này đã cho thấy là có hiệu quả trong việc tăng cường lực dán Một nghiên cứu của Goia TS, Leite FP, Valandro LF va cs (Repair bond strength of a resin composite to alumina-

reinforced feldspathic ceramic Int J Prosthodont 2006;19(4):400-402) cho thay

lực dan khi ding hydrofluoric acid, théi cát bằng alumina-oxide cho lực dán cao

hơn các nhóm đối chứng khác Nhưng có rất ít các tài liệu nói về tuôi thọ của các

phương pháp đán composite lên các vật liệu sứ và kim loại và như thế vẫn chưa thể đánh giá được tỷ lệ thành công của phương pháp sửa chữa này

Tài liệu tham khảo:

Conservative Approach for Esthetic Repair of Fractured Ceramic Facing in

Ceramic-Fused-to-Metal Crowns: A Case Series

Neeraj Malhotra, MDS, PGDHHM,; and Shashi Rashmi Acharya, MDS

Compendium

November/ December 2012, Volume 33, Issue 12