Bài soạn Ngữ văn 9 HKII tuần 27-28

Bài mới: Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh I.. ÔN TẬP VỀ KHÁI NIỆM VĂN BẢN NHẬT DỤNG - Văn bản nhật dụng đề cập , bàn luận, thuyết minh, tường thuật, miê

Ngữ văn 9 tập 2

A Mục tiêu :

- Kiến thức: Nắm một cách có hệ thống nội dung, ý nghĩa và cách tiếp cận các văn bản nhật dụng đã học ở Trung Học Cơ Sở.

- Kĩ năng: Tiếp tục năng lực viết bài nhật dụng về các chủ đề xung quanh cuộc sống của các em.

- Thái độ : Ý thức việc tự học.

B Chuẩn bị :

C Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị nội dung tổng kết về văn bản nhật dụng.

2 Bài mới:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

I ÔN TẬP VỀ KHÁI NIỆM VĂN BẢN NHẬT

DỤNG

- Văn bản nhật dụng đề cập , bàn luận, thuyết minh,

tường thuật, miêu tả, đánh giá… những vấn đề,

những hiện tượng gần gũi, bức xúc với cuộc sống

của con người và cộng đồng

- Làm rõ giá trị văn chương ( quan trọng) của văn bản

nhật dụng

II BẢNG TỔNG KẾT VĂN BẢN NHẬT DỤNG

- Cho học sinh đọc phần đầu sách giáo khoa

- Giải thích các ý về chức năng, đề tài, tính cập nhật của văn bản nhật dụng

- Giáo viên treo bảng phụ

- Nêu câu hỏi để tổng kết từng phần

Ngữ văn 9 tập 2

BẢN TỔNG KẾT VĂN BẢN NHẬT DỤNG

LỚ

P TÊN VĂN BẢN NHẬT DỤNG NỘI DUNG

HÌNH THỨC ( Phương pháp biểu đạt)

6 Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sửĐộng Phong Nha Nơi chứng kiến những sự kiện lịch sử hào hùng, bi tráng của Hà nộiLà kì quan thế giới, thu hút khách du lịch, tự hào và bảo vệ danh thắng này Tự sự, miêu tả và biểu cảmThuyết minh , miêu tả

Bức thư của thủ lĩnh da đỏ Con người phải sống hoà hợp với thiên nhiên lo bảo vệ môi trường… Nhị luận và biểu cảm

7

Cổng trường mở ra Tình cảm thiêng liêng của cha mẹ với con cái Vai trò của nhà trường đối với

mỗi con người

Tự sự, miêu tả thuyết minh, nghị luận , biểu cảm

Mẹ tôi Tình yêu thương , kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng của con cái Tự sự, miêu tả, nghị luận, biểu cảm Cuộc chia tay của những con búp bê Tình cảm thân thiết của hai anh em và nổi đau chua xót khi ở trong hoàn cảnh

gia đình bất hạnh

Tự sự, nghị luận , biểu cảm

Ca Huế trên sông Hương Vẻ đẹpcủa sinh hoạt văn hoá và những con người tài hoa xứ Huế Thuyết minh, nghị luận và biểu cảm

8 Thông tin về Ngày Trái Đất Năm 2000Ôn dịch thuốc lá Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông đối với môt trườngTác hại của thuốc lá ( đến kinh tế và sức khoẻ) Nghị luận và hành chínhThuyết minh , nghị luận và biểu cảm Bài toán dân số Mối quan hệ giữa dân số và sự phát triển xã hội Thuyết minh và nghị luận

9

Tuyên bố thế giới về sự sống còn,quyền

được bảo vệ và phát triển của trẻ em Trách nhiệm chăm sóc , bảo vệ và phát trtiển của trẻ em của cộng đồng quốc tế Nghị luận, thuyết minh và biểu cảm. Đấu tranh cho môt thế giới hoà bình Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và trách nhiệm ngăn chặn chiến tranh vì hoà bình

thế giới

Nghị luận và biểu cảm Phong cách Hồ Chí Minh Vẻ đẹp của phong căch Hồ Chí Minh; tự hào, kính yêu Bác Nghị luận và biểu cảm

Ngữ văn 9 tập 2

A Mục tiêu :

- Kiến thức: Nắm một cách có hệ thống nội dung, ý nghĩa và cách tiếp cận các văn bản nhật dụng đã học ở Trung Học Cơ Sở.

- Kĩ năng: Tiếp tục năng lực viết bài nhật dụng về các chủ đề xung quanh cuộc sống của các em.

- Thái độ : Ý thức việc tự học.

B Chuẩn bị :

C Hoạt động dạy học:

3 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị nội dung tổng kết về văn bản nhật dụng.

4 Bài mới:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh III PHƯƠNG PHÁP HỌC VĂN BẢN

NHẬT DỤNG

- 5 yêu cầu:

+ Lưu ý nội dung các chú thích của văn bản

nhật dụng

+ Liên hệ các vấn đề trong văn bản nhật

dụng và đời sống xã hội

+ có ý kiến, quan điểm riêng trước các vấn

đề đó

+ Vận dụng tổng hợp kiến thức các môn học

khác để làm sáng tỏ vác vấn đề được đặt ra

trong văn bản nhật dụng

+ Căn cứ vào đặc điểm và phương thức biểu

hiện để phân tích một văn bản nhật dụng

IV GHI NHỚ ( SÁCH GIÁO KHOA)

 Hướng dẫn chuẩn bị bài

1 Bài vừa học:

2 Bài sắp học:

- Ghi lên bảng

- Cho học sinh đọc trong sách giáo khoa

- Nhấn mạnh 5 yêu cầu:

- Hướng dẫn học sinh đọc

- Nắm vững chức năng, tính cập nhật của văn bản nhật dụng và hệ thống văn bản nhật dụng được học

ở Trung Học Cơ Sở

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

- Đọc phương pháp học văn bản nhật dụng

- Chú ý 5 yêu cầu

- Đọc ghi nhớ trong sách giáo khoa

Ngữ văn 9 tập 2

Tuần 27 - Tiết : 133 CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG (TIẾNG VIỆT)

A Mục tiêu :

- Kiến thức:

- Kĩ năng:

- Thái độ :

B Chuẩn bị :

C Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ:

2 Bài mới:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

 Hướng dẫn tự học:

1 Bài vừa học:

2 Bài sắp làm: VIẾT BÀI TLV SỐ 7

Ngữ văn 9 tập 2

Tuần 27 - Tiết : 134-135 VIẾT BÀI TLV SỐ 7

A Mục tiêu :

- Kiến thức: Trên cơ sở nắm đặc điểm, cách làm bài văn nghị luận về nhân vật văn học để rèn luyện các thao tác kĩ năng làm văn nghị luận vê nhân vật văn

học

- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng viết của HS về văn nghị luận nói chung và nghị luận về nhân vật văn học nói riêng.

- Thái độ : Ý thức cách viết văn nghị luận.

B Chuẩn bị :

C Hoạt động làm bài:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

ĐỀ BÀI

(Chọn 1 trong 7 đề của SGK để làm)

 Hướng dẫn tự học:

- Bài sắp học:

-Giáo viên chép đề bài lên bản cho học sinh suy nghĩ , làm bài

- Tổ chức, quan sát học sinh làm bài

- Thu bài

Bến quê

- Chép đề trên bảng

- Tập trung suy nghĩ làm bài

- Nộp bài

Ngữ văn 9 tập 2

A Mục tiêu :

- Kiến thức: - Qua cảnh ngộ và tâm trạng của nhân vật Nhỉ trong truyện, cảm nhận được ý nghĩa triết lý mang tính trãi nghiệm về cuộc đời con người, những

vẻ đẹp bình dị và quý giá của quê hương, gia đình.Thấy và phân tích được đặc sắc của truyện: tạo tình huống nghịch lí, trần thuật qua dòng nội tâm nhân vật, ngôn ngữ và giọng điệu đầy chất suy tư, hình ảnh biểu tượng

- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích tác phẩm có sự kết hợp tự sự, trữ tình và triết lí.

- Thái độ : Ý thức việc tự bồi dưỡng tình cảm của bản thân.

B Chuẩn bị : Tranh “ Bến Quê” , ảnh tác giả

C Hoạt động dạy học:

1 Bài mới:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

I TỊM HIỂU CHUNG

Tác giả &tác phẩm (sách giáo khoa)

II PHÂN TÍCH

1 Cảm nhận của nhân vật Nhĩ về cái

đẹp của thiên nhiên

- Hoa bằng lăng cuối mùa trở nên

đậm săc hơn

- Sông Hồng màu đỏ nhạt mặt sông

như rộng thêm ra

- Vòm trời cũng như cao hơn

- Những tia nắng sớm …

- Vùng phù sa phô ra một màu vàng

thau xen màu xanh non

 Vẻ đẹp trù phú, đầy màu sắc

- Giới thiệu thêm về tác giả , tác phẩm

- Giáo viên hướng dẫn cách đọc, đọc mẫu một đoạn

- Gọi học sinh đọc tiếp + kết hợp giải nghĩa từ khó

 Em hãy tóm tắt nội dung truyện?

- Giáo viên nhận xét bổ sung Hướng dẫn phân tích phần 1

 Truyện được trần thuật theo điểm nhìm của nhân vật nào?

 Nhân vật chính của chuyện là ai?( Nhĩ)

 Nhân vật Nhĩ ở vào hoàn cảnh như thế nào?

 Tác giả nhằm thể hiện gì khi xây dựng tình huống ấy?

( Tạo tình huống nghịch lí để chiêm nghiệm một triết lí về đời người, về cuộc đời, cuộc sống và số phận con người chứa đầy những hiểu biết và toan tinhs của con người Mang tính trãi nghiệm của cả đời người…)

 Trong hoàn cảnh đặc biệt ấy, nhân vật Nhĩ vẫn có cảm xúc , suy nghĩ về những điều gì?

 Cảnh vật thiên nhiên được miêu tả qua cái nhìn và cảm xúc của nhân vật Nhĩ như thế nào?

 Em có nhận xét gì về trình tự miêu tả cảnh vật của tác giả và nêu tác dụng của cách miêu tả ấy?

(Từ gần đến xa  tạo thành một không fian có chiều sâu rộng…)

 Hãy nêu cảm nhận của em về cảnh vật thiên nhiên qua cái nhìn của nhân vật Nhĩ

- Học sinh đọc chú thích

- Học sinh nhận xét

Ngữ văn 9 tập 2

A Mục tiêu :

- Kiến thức: - Qua cảnh ngộ và tâm trạng của nhân vật Nhỉ trong truyện, cảm nhận được ý nghĩa triết lý mang tính trãi nghiệm về cuộc đời con người, những

vẻ đẹp bình dị và quý giá của quê hương, gia đình.Thấy và phân tích được đặc sắc của truyện: tạo tình huống nghịch lí, trần thuật qua dòng nội tâm nhân vật, ngôn ngữ và giọng điệu đầy chất suy tư, hình ảnh biểu tượng

- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích tác phẩm có sự kết hợp tự sự, trữ tình và triết lí.

- Thái độ : Ý thức việc tự bồi dưỡng tình cảm của bản thân.

B Chuẩn bị : Tranh “ Bến Quê” , ảnh tác giả

C Hoạt động dạy học:

2 Bài mới:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

2 Những suy ngẫm của Nhỉ về đời người, về

cuộc đời

a Cảm nhận của nhân vật Nhĩ về Liên

- Nhận ra sự tần tảo, tình yêu thương và

đức hi sinh thầm lặng của vợ

- Biết ơn sâu sắc

b Niềm khát khao của Nhĩ

- Được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông

 Ước muốn bình dị mà gần gũi, thân thuộc

c Suy ngẫm về cuộc đời

- Con người ta trên đường đời thật khó

tránh khỏi những cái điều vòng vèo hoặc

chùng chình

 Cuộc sống và số phận con người chứa đầy

nghịch lí, vượt ra ngoài dự định ước muốn 

mang theo tính trải nghiệm cuộc đời

- Cử chỉ: Giơ cánh tay gầy guộc… khoát

khoát…ra hiệu…

 Thức tỉnh mọi người dứt ra khỏi cái vòng

vèo chùng chình trên đường đời, hướng tới

giá trị đích thực , giản dị , gần gũi và bền

vững…

Hướng dẫn phân tích phần 2

 Em hãy đọc lại những câu văn thể hiện sự cảm nhận của nhân vật Nhĩ về Liên ( vợ anh) trong truyện ngắn?

 Trong những ngày cuối cùng của cuộc đời Nhĩ đã nhìn thấy gì qua khug cửa sổ và anh khao khát điều gì?

 Vì sao anh lạicó điều khât khao ấy? Điều đó có ý nghĩa gì?

( Vì Nhĩ biết mình sứap phải từ giã cõi đời  trong anh bừng dậy niềm khao khát vô vọng)

( vì cảnh đẹp, bình dị và gần gũi mà bây giờ anh mới nhận tra nhưng anh hiểu rằng mình sắp từ giã cõi đời… Điều ước mjuốnấy chính là sự thức tỉnh về những giá thường bị người ta lãng quên khi sự ham muốn xa vời lôi cuốn

Với Nhĩ lại là lúc cuối đời… sự thức tỉnh xen lẫn miềm ân hận, xót xa…)

- Giáo viên đọc” Hoạ chăng…giải thích hết”

 Không thể thực hiện được điều mình muốn, Nhĩ đã nhờ cậuvào ai? ( đứa con)

 Nhưng rồi, Nhĩ có thực hiện được ước miốn của mình không ? Vì sao?

( Vì đứa con trai không hiểu được ước muốn của mình không ? Vì sao?

( Vì đứa con trai không hiểu được ước muốn của cha nên làm một cách miễn cưỡng và sau đó lạibị cuốn hút vào trò chơi cờ thế  lỡ chuyến đò)

 Từ đó, Nhĩ đã suy ngãm như thế nào về nghịch lí cuộc đời?

 Em ( cảm nhận) hiểu như thế nào về triết lí này của Nhĩ?

 Ở cuối truyện, tác giả miêu tả chân dung và cử chỉ của Nhĩ khác thường như thế nào?

 Em hãy giải thích ý nghĩa của các chi tiết ấy?

 Em có nhận xét gì về ngòi bút miêu tả tâm lí của Nhuỹen Minh Châu?

(Ông rất tinh tế khi miêu tả đời sống nội tâm nhân vậtvới diễn biến tâm trạng và thể hiện tư tưởng nhân đạo cao cả.)

 Tìm chi tiết, hoàn cảnh vừa mang ý nghĩa thực, vừa máng ý nghĩa biểu tượng trong bài?

Học sinh đọc ghi nhớ

Ngữ văn 9 tập 2

III TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật: Miêu tả tâm lí tinh tế và xây

dựng nhiều hình ảnh mang tính biểu tượng

2. Nội dung: Suy ngẫm về cuộc đời và thức tỉnh

sự trân trọng những vẻ đẹp bình dị, gần gũi

của cuộc sống quê hương

IV LUYỆN TẬP

Nội dung miêu tả

 Hướng dẫn chuẩn bị bài

1 Bài vừa học:

2. Bài sắp học:

( Hình ảnh bài bồi trên sông và khung cảnh thiên nhiên, vẻ đẹp gần gũi đời thường, thân thuộc, là ưuê hương xứ sở

- Hình ảnh hoa bằng lăng cuối mùa, tảng đất lở… sự sống của Nhĩ ở vào những ngày cuối cùng

- Đứa con trai sa vào chơi cờ  cái vỏng vèo, chùng chình trên đường đời

- Cử chỉ kè quặc của Nhĩ ở cuối truyên  thức tỉnh mọi người)

- Giáo viên liên hệ đặc sắc truyện của Nguyễn Minh Châu giai đoạn này

Hướng dẫn tổng kết

 Phương thức biểu đạt của văn bản này là phương thức gì?

 Nét chính trong nội dung, nghệ thuật của văn bản?

 Tìm trong văn bản đoạn văn chứa suy ngẫm, triết lí của tác giả và nêu cảm nhận của em về đoạn văn này?

Hướng dẫn luyện tập

- Gọi học sinh miêu tả bức tranh

+ Nhận xét về nghệ thuật miêu tả thiên nhiên trong đoạn đầu truyện?

+ Cảm nghĩ về đoạn văn : “ Không khéo…giải thích hết”.

- Suy nghĩ của em sau khi đọc truyện ngắn “ Bến quê”

ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT Cũng cố phần lí thuyết, hệ thống lại các hiện tượng ngôn ngữ đã học

- Làm bài tập phần luyện tập sách giáo khoa

A Mục tiêu :

Ngữ văn 9 tập 2

- Kiến thức: Cũng cố phần lí thuyết, mà còn biết thông qua các tài liệu ngôn ngữ thực tế để hệ thống lại các hiện tượng ngôn ngữ đã học.

- Kĩ năng: Hệ thống hoá kiến thức Tiếng Việt.

- Thái độ : Ý thức việc tự học.

B Chuẩn bị : sách giáo khoa – Bảng phụ

C Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ: Sự chuẩn bị của học sinh

2 Bài mới:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

I KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

Khởi

ngữ

Thành phần biệt lập

Tình thái Gọi đáp Thán

cảm Phụ chú

Điều

này Dường như Thưa ông Vất vả quá Những người con

gái… như vậy

II.LIÊN KẾT CÂU VÀ ĐOẠN VĂN

Phép liên kết

Lặp và sử dụng

từ đồng nghĩa,

gần nghĩa, trái

nghĩa

Thế Nối

Từ ngữ

tương ứng

Cô bé Hoa

Cô bé

Nó Thế

Nhưng Nhưng Rồi, và

Ôn về khởi ngữ và thành phần biệt lập

- Giáo viên sửa

- Gọi 2 học sinh lên bảng điền vào cột kể bảng tương ứng

- Giáo viên khái quát lại cho học sinh nắm

Ôn về phép liên kết câu và đoạn

 Nêu các phép liên kết câu, đoạn văn?

- Nhận xét ,bổ sung

- Đọc bài tập 1

- Lên bảng điền vào cột

- Lên bảng hệ thống

- Lớp nhận xét , bổ sung

- Đọc yêu cầu bài tập 2

- Lên bảng điền vào bảng tổng kết

A Mục tiêu :

Ngữ văn 9 tập 2

- Kiến thức: Cũng cố phần lí thuyết, mà còn biết thông qua các tài liệu ngôn ngữ thực tế để hệ thống lại các hiện tượng ngôn ngữ đã học.

- Kĩ năng: Hệ thống hoá kiến thức Tiếng Việt.

- Thái độ : Ý thức việc tự học.

B Chuẩn bị : sách giáo khoa – Bảng phụ

C Hoạt động dạy học:

3 Kiểm tra bài cũ: Sự chuẩn bị của học sinh

4 Bài mới:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh III NGHĨA TƯỜNG MINH- NGHĨA HÀM Ý

BÀI 1: Người ăn mày hàm ý: nhà giàu cũng chết

BÀI 2: a Phương châm về chất

a Phương châm về lượng

Hai điều kiện sử dụng

hàm ý

1 Câu nói có hàm ý

2 Người nghe có năng lực giải đoán

Hai điều kiện thành

công của việc sử dụng

hàm ý

1 Người nghe cộng tác

2 Người nói nắm năng lực giải đoán của người nghe

 Hướng dẫn chuẩn bị bài

1 Bài vừa học:

2 Bài sắp học:

Ôn nghĩa tường minh và hàm ý

- Tìm các truyện có sử dụng các kiến thức tiếng Việt liên quan ở lớp 9

- Viết tiếp đoạn văn về truyện ngắn :” Bến Quê”

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

- Đọc và trả lời yêu cầu bài tập 1&2

- Lên bảng điền vào bảng tổng kết

A Mục tiêu :

- Kiến thức: Có kĩ năng trình bày miệng môt cách mạch lạc, hấp dẫn những cảm nhận đánh giá của mình về một tác phẩm văn học Luyện tập cách lập ý, lập

dàn bài và cách dẫn dắt vấn đề khi bình luận về một tác phẩm văn học

Ngữ văn 9 tập 2

- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng nói trước đám đông.

- Thái độ : Giáo dục tình cảm, thái độ của học sinh qua tác phẩm văn học cụ thể.

B Chuẩn bị : Bảng phụ – dàn ý trước ở nhà

C Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ:.

2 Bài mới:

Nội dung hoạt động Hoạt động của giáo viên Hoạt đông của học sinh

I TÌM HIỂU ĐỀ

- Thể loại: Bình luận ( toàn bộ tác phẩm)

- Nội dung: Tình bà cháu

II DÀN Ý:

Mở bài

Thân bài

Kết bài

III LUYỆN NÓI TRƯỚC TỔ

Bình tỉnh , lưu loát

IV TẬP NÓI TRƯỚC LỚP

Bình tỉnh , lưu loát

 Hướng dẫn chuẩn bị bài

1 Bài vừa học:

2. Bài sắp học:

- Chép đề lên bảng

 Em hãy phân tích yêu cầu của hai đề bài trên?

Xây dựng dàn ý

- Gọi hai học sinh trình bày dàn y.ù

- Giáo viên nhận xét

Gọi đại diện học sinh trong nhóm lên trình bày trước lớp

- Phân công:

+ Nhóm 1: Nói phần mở bài + Nhóm 2: Nói phần thân bài( đề 1 : 1-2 luận điểm) + Nhóm 3: Nói phần thân bài ( đề 2: 1-2 luận điểm)

- Giáo viên sửa , kết luận , cho điểm

- Hoàn thành bài văn cho cả hai đề

NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI

- Đọc kĩ văn bản

- Đọc và tìm hiểu tác giả

- Soạn các câu hỏi phàn tìm hiểu bài

- Chép đề – tìm hiểu đề

- Học sinh đọc hai đề bài về bài thơ “ Bếp lửa” và “ Quê Hương”

- Trình bày dàn ý

- Thành viên khác bổ sung

- Tập nói trước tổ

- Tập nói trước tổ dưới sự điều khiển của tổ trưởng

- Học sinh nhận xét

- Nghe và nhận xét bổ sung