Tuần 19 Tiết 91,92: I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: - Giúp học sinh hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách.. - Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài
Trang 1Tuần 19
Tiết 91,92:
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp học sinh hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
- Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận sâu sắc, sinh động, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm
II.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1/Ổn định lớp:
2/Kiểm tra bài cũ:
3/Tiến trình hoạt động:
Hoạt động 1:
- Cho học sinh đọc và tìm hiểu phần chú thích
của SGK
- Giáo viên đọc mẫu văn bản(gọi học sinh đọc
lại, chú ý hướng dẫn và rèn cách đọc văn bản
nghị luận
-Hãy xác định bố cục văn bản
Hoạt động 2:Hướng dẫn tìm hiểu nội dung.
? Qua lời bàn của tác giả em thấy việc đọc sách
có ý nghĩa gì?
- Sách đã ghi chép, cô đúc và lưu truyền mọi tri
thức, mọi thành tượng mà loài người tìm tòi, tích
luỹ được qua từng thời đại
- Những cuốn sách có giá trị có thể xem là
những cột mốc trên con đường phát triển học
thuật của nhân loại.Sách trở thành kho tàng quý
báo của di sản tinh thần mà loài người thu lượm
nung nấu suốt mấy nghìn năm nay
- Đọc sách là một con đường tích lũy, nâng cao
vốn tri thức
I.Đọc và tìm hiểu chú thích:
1 Tác giả Tác phẩm:
(SGK/4)
2 Bố cục:
- “ Từ đầu thế giới mới”
- “Lịch sử lực lượng “
- “Đọc sách học vấn khác”
II Tìm hiểu văn bản:
1/Ý nghĩa và tầm quan trọng của
việc đọc sách:
-Kho tàng quý báo của di sản tinh thần nhân loại
-Những cột mốc trên con đường tiến hóa học thuật của nhân loại -Làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn, đi phát hiện thế giới mới
BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
Trang 2Hoạt động của GV Ghi bảng
- Không thể thu được các thành tựu mới trên
con đường phát triển học thuật nếu như không
biết kế thừa thành tựu của các thời đã qua
.
- Cho học sinh đọc lại đoạn 2
? Theo em, đọc sách có dễ không? Tại sao?
- Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu,
dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt sống” => không kịp
tiệu hóa, không kịp nghiền ngẫm
-Sách nhiều khiến người đọc khó lựa chọn, lãng
phí nhiều thời gian và sức lực vào nhữn gcuốn
sách không thực có ích
? Theo ý kiến tác giả, chúng ta cần lựa chọn
sách khi đọc như thế nào?
- Không tham đọc nhiều
- Cần đọc kỹ các cuốn sách, tài liệu cơ bản
thuộc lĩnh vực chuyên môncủa mình
- Đọc thêm các loại sách thường thức
? Đọc sách không đúng đưa đến kết quả ra
sau?
- Cho học sinh đọc lại đoạn 3
? Từ đó chúng ta cần có phương pháp đọc
sách như thế nào để đạt hiệu quả cao?
- Không nên đọc lướt qua
- Đọc có kế hoạch và có hệ thống
- Đọc sách rèn luyện tính cách, chuyện học
làm người
? Nguyên nhân cơ bản nào đã tạo nên tính
thuyết phục, sức hấp dẫn cho VB “Bàn về đọc
sách”?
(Dẫn chứng)
? Cho học sinh nêu suy nghĩ sau khi tìm hiểu
xong về bài “Bàn về đọc sách”?
Hoạt động 3:
- Cho học sinh củng cố lại kiến thức bằng
phần Ghi nhớ và luyện tập SGK/7
2/Các khó khăn, nguy hại dễ gặp của việc đọc sách:
-Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu
- Sách nhiều khiến người đọc dễ lạc hướng
3/Phương pháp đọc sách:
- Chọn cho tinh
- Đọc cho kỹ
4/ Sức thuyết phục của bài viết -Phân tích cụ thể bằng giọng trò chuyện tâm tình, thân ái để chia sẻ kinh nghiệm trong cuộc sống
- Bố cục chặt chẽ, hợp lý
- Cách viết giàu hình ảnh, dùng cách ví von cụ thể và thú vị III Tổng kết:
Ghi nhớ SGK/7
4 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc phần I, II, làm bài tập
- Chuẩn bị bài : “ Khởi ngữ
Trang 3Tiết 93:
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Nhận biết khởi ngữ để khỏi nhầm khởi ngữ với chủ ngữ của câu và không coi khởi ngữ là “bổ ngữ đảo”
Nhận biết vai trò của khởi ngữ là nêu đề tài của câu chứa nó
Sử dụng tốt khởi ngữ, nhận biết vai trò của nó trong câu và ngữ pháp tiếng việt cho phép dùng nó ở đầu câu (trước các chủ ngữ)
II.CHUẨN BỊ:
Hsnnghiên cứu SGK và chuẩn bi nội dung câu hỏi
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1`/Ổn định lớp:
2/Kiểm tra bài cũ:
Nêu các khó khăn, các nguy hại dễ gặp của việc đọc sách trong tình hình hiện nay? Nêu suy nghĩ của em về phương pháp đọc sách
3/Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1:
- Cho HS đọc các ví dụ trong SGK/7.8
-Xét về vị trí:
Tù ngữ in đậm đứng trước chủ ngữ
Nó nêu lên đối tượng, đề tài trong câu
-Quan hệ với vị ngữ:
Những từ in đậm không quan hệ C - V với vị
ngữ
I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu:
1/Xác định chủ ngữ trong cavs câu chứa từ ngữ in đậm
a Chủ ngũ: Anh (2)
b Chủ ngũ: Tôi
-Câu a: Anh (1) khởi ngữ
-Câu b: Giàu (1) //
-Câu c: Các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ
Khởi ngữ:
-Đứng trước chủ ngữ của câu
-Không quan hệ C – V với vị ngữ
- Nêu lên cái đề tài liên quan tới việc được nới trong câu chứa nó
2/Trước các khởi ngữ có thể thêm những quan hệ từ nào?
KHỞI NGỮ
Trang 4GV kết luận:
-Là thành phần câu đứng trước chủ ngữ ( có khi
đứng sau chủ ngữ và trước vị ngữ) và nêu lên
cái đề tài liên quan tới việc được nới trong câu
chứa nó
-Nêu dấu hiệu dùng để phân biệt khởi ngữ với
chủa ngữ của câu?
-Trước từ ngữ làm khởi ngữ có thể có sẵn hoặc
có thể thêm các quan hệ từ ngữ: về, đối với
-Cho HS đọc lại phần ghi nhớ.
-Hoạt động 2 : Luyện tập.
- Cho HS làm các bài tập SGK/8.9
-Có thể thêm quan hệ từ: Về, đối với…
Ghi nhớ SGK/ 8
II Luyện tập:
Làm bài tập 1,2,3,4,5,6,7/8.9.10
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học phần ghi nhớ
- Làm bài tập vào vở
- Soạn bài phép phân tích và tông hợp
@?@?@?@?&@?@?@?@?
Trang 5Tiết 94:
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh hiểu và biết vận dụng các thao tác phân tích , tổng hợp trong làm văn nghị luận
II.CHUẨN BỊ:
-HS đọc tài liêu SGK và chuẩn bị nội dung câu hỏi
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu đặc điểm và vai trò của khỡi ngữ trong câu ?
- Nhửng dấu hiệu để phân biệt khởi ngử với chủ ngử của câu ?
- Cho ví dụ ?
3 Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1 :
-Cho HS đọc và trả lời câu hỏi của văn bản “
Trang phục”
-Nội dung bài nghi luận bàn vấn đề gì? Văn bản
gồm mấy phần?
Định hướng:
Phần 1:Đưa ra những điều phi lí:
-Trước khi nêu trang phục đẹp là thế nào , bài
viết đã nêu những hiện tượng gì về trang phục ?
-Mặc quần áo chỉnh tề đi chân đất
-Đi giày có bít tất phanh hết nút áo
Phần 2, 3: (Được xem là hai luận điểm chính của
văn bản.)
-Trong hang sâu váy xoè , váy ngắn
-Đi tát nước, câu cá chải đầu bằng sáp thơm
-Đi đám cưới lôi thôi
-Dự đám tang quần áo loè loẹt, cười nói vang
vang
I Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp
- Văn bản “ Trang phục”
1/Phép phân tích: Phần -Phần 1:Đưa ra những điều phi lí:
-Mặc quần áo chỉnh tề đi chân đất
-Đi giày có bít tất phanh hết nút áo
-Phần 2, 3:
-Trang phục không có pháp luật can thiệp
-Trang phục phù hợp công việc
-Trang phục hợp hoàn cảnh riêng: Giản di mà đẹp
Hợp văn hóa
PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
Trang 6Hoạt động của GV Ghi bảng
-Tác giả đã dùng phép phân tích để trình bày
hai luận điểm đó.Vậy phép phân tích là gì?
-Ăn cho mình, mặc cho người
-Y phục xứng kỳ đức
Như vậy trong trang phục cần có những quy
tắc ngầm nào cần tuân thủ?
Để làm rõ vấn đề “trang phục”bài văn đã dùng
phép lập luận nào?
-Phép phân tích
* Hoạt động 2:
-Nhận xét câu “Aên mặc ra sao toàn xã hội”
có phải là câu tổng hợp các ý đã phân tích ở trên
không ?
-Phải , vì nó thâu tóm được các ý trong từng ví
dụ cụ thể
-Từ tổng hợp quy tắc ăn mặc nói trên bài viết đã
mở rộng sang vấn đề ăn mặc đẹp như thế nào?
-Có phù hợp thì mới đẹp
-Phải phù hợp với văn hóa, môi trường , hiểu
biết và phù hợp với đạo đức
-Như vậy bài viết đã dùng phép lập luận gì để
chốt lại vấn đề ?
- Tổng hợp
-Phép lập luận này thường đặt ở vị trí nào trong
bài văn?
Cuối bài văn, cuối đoạn
Ở phần kết luận của 1 phần hoặc toàn bộ văn
bản
Hoạt động 3:
-Nhận xét vai trò của các phép phân tích và tổng
hợp đối với bài nghị luận như thế nào?
-Để làm rõ ý nghĩa của 1 sự vật, hiện tượng nào
đó
-Phép phân tích giúp hiển vấn đề cụ thể như thế
2/Phép tổng hợp:
- Trang phục hợp văn hóa, hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp
- Đứng cuối (phần kết luận),tổng hợp từ phần phân tích
Trang 7Hoạt động của GV Ghi bảng
nào? và phép tổng hợp giúp nâng cao vấn đề như
thế nào?
-Phân tích là để trình bày từng bộ phận của 1
vấn đề và phơi bày nội dung sâu kín bên
trong của 1 sự vật, hiện tượng
-Tổng hợp là giúp rút ra cái chung từ những
điều đã phân tích
Cho HS đọc lại phần ghi nhớ
Hoạt động 4:
luyện tập-cho HS làm bài tập 1.2.3.4SGK/13
Ghi nhớ SGK/12
II Luyện tập:
làm bài tập 1.2.3.4SGK/13
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học phần ghi nhớ
Tiết 95:
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh hiểu và biết vận dụng các thao tác phân tích , tổng hợp trong làm văn nghị luận
- Thục hành xác định phép phân tich
II.CHUẨN BỊ:
-HS đọc tài liêu SGK và chuẩn bị nội dung bài tâpợ
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Phép phân tích, tổng hợp là gì? Vai trò của nó trong văn bản nghi luận?
3/Tiến trình hoạt động dạy học:
Hoạt đ ộng1 : Đọc vb đánh giá. 1 Đ ọc các v ă n bản, nhận dạng,
LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
Trang 8GV: Cho 1,2 hs đọc vb.
GV: Tổ chức cho hs thảo luận Tác giả đã dùng
phép lập luận nào?
GV: Nhận xét, bổ sung , chốt
Hoạt đ ộng2 :
GV: Cho 1,2 hs đọc vb
GV: Tổ chức cho hs thảo luận Tác giả đã dùng
phép lập luận nào?
GV: Nhận xét, bổ sung , chốt
GV: Cho hs đọc bài tập 3
GV: Dựa vào văn bản “ Bàn về đọc sách”
đ ánh giá a
Đoạn văn của Xuân Diệu -Luận điểm: Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác hay cả bài
Hay ở các điệu xanh
Hay những cử động
Ở các vần thơ
Ở chữ không non ép
b
Đ oạn văn của Nguyên Hương:
- Luận điểm: Mấu chốt của sự thành đạt,
Đoạn 1: các quan niệm của sự thành đạt
Đoạn 2:Phân tích đúng sai các quan niệm và dừng lại phân tích nguyên nhân chủ quan
2.Thực hành phân tích
Bài tập 2
-Học đối phĩ là không lấy việc học làm mục đích, xem học là việc phụ
-Học đối phĩ là học bị động, cốt đối phĩ địi hỏi của thầy cơ, của thi cử
-Do học bị động nên không thấy hứng thú, chán học- hiệu quả thấp -Học đối phĩ là hình thức , không
đi sâu kiến thức của bài học
-Học đối phĩ dù cĩ bằng cấp nhưng đầu ĩc rỗng tuếch
Bài 3: Lí do bắt buộc đọc sách -Sách vở đúc kết nhiều trii thức của nhân
loại tích luỹ từ xưa đến nay
-Muốn tiến bộ , phát triển thì phải đọc sách để tiếp thu tri thức, kinh nghiệm
-Đọc sách không cần nhiều mà cần đọc kỹ, hiểu sâu, đọc quyển nào nắm chắc quyển đĩ
-Ngồi đọc chuyên sâu cần đọc rộng giúp chuyên mơn tốt hơn
Trang 9Hoạt đ ộng 3 : Thực hành tổng hợp.
GV: Hãy viết đoạn văn tổng hợp những điều đã
phân tích
HS: Viết đoạn văn
GV: Cho hs đọc, hs khác bổ sung
3.Thực hành tổng hợp
-Học đối phĩ là lối học bị động ,hình thức không lấy việc học làm mđ chính Lối học đĩ chẳng những làm cho người học mệt mỏi mà không tạo ra được những nhân tài đích thực cho đất nước
4.Củng cố:
Cho hs đọc đoạn văn tổng hợp
5.Dặn dị:
HS học bài, làm bài tập cịn lại
Chuẩn bị: “Tiếng nĩi của văn nghệ”