1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

NV9-TUAN 20

27 362 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Bàn về đọc sách
Tác giả Chu Quang Tiềm
Trường học Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại Bài giảng
Năm xuất bản 2023
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 27
Dung lượng 242 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đợc: - Đọc sách là một con đờng quan trọng để tích luỹ, nâng cao học vấn.. Giáo viên: Chuẩn bị chân dung tác giả Chu Quang Tiềm, các câu danh ngôn của các d

Trang 1

Tuần 20 Ngày giảng: Ngày soạn:

1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đợc:

- Đọc sách là một con đờng quan trọng để tích luỹ, nâng cao học vấn

- Hiểu đợc sự cần thiết của việc đọc sách và phơng pháp dọc sách

- Học sinh có ý thức quý trọng sách và có ý thức đọc sách trong thời gian rảnh rỗi

- Biết chọn loại sách bổ ích, phù hợp với lứa tuổi học sinh

- Không sử dụng, đọc, lu trữ các loại sách, văn hoá phẩm độc hại…

II chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Giáo viên: Chuẩn bị chân dung tác giả Chu Quang Tiềm, các câu danh ngôn

của các danh nhân thế giới trong sách thiết kế bài giảng Ngữ văn 9 Bài soạn cùng một sốtài liệu tham khảo khác

2 Học sinh: Soạn bài, đọc và tìm hiểu các tài liệu có liên quan trong sách, báo… III Phơng pháp:

- Phơng pháp phân tích tổng hợp, liên hệ thực tế, vấn đáp, giảng bình

- Cách thức tổ chức: Hớng dẫn học sinh khai thác văn bản theo đặc điểm của mộtthể loại văn bản nghị luận

IV tiến trình giờ dạy:

vở soạn của học sinh

3 Giảng bài mới:

a Dẫn vào bài:

Chu Quang Tiềm là nhà lý luận

văn học nổi tiếng của Trung

Quốc Ông bàn về đọc sách

lần này không phải là lần

đầu, bài viết này là kết quả

của quá trình tích luỹ kinh

nghiệm, dày công nghiên

cứu, suy nghĩ, là lời bàn tâm

huyết của ngời đi trớc truyền

lại cho thế hệ mai sau Vậy

lời dạy của ông cho thế hệ

mai sau về cách đọc sách

sao cho có hiệu quả và có

tác dụng? Bài học hôm nay

chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm i tác giả, tác

Trang 2

hiểu và nghiên cứu về cách

đọc sách sao cho có hiệu

bày những hiểu biết của

mình về tác giả Chu Quang

- Chu Quang Tiềm đã nhiềulần bàn về đọc sách Bàiviết là cả một quá trình tíchluỹ kinh nghiệm, dày côngsuy nghĩ, là những lời bànluận tâm huyết của ngời đitrớc muốn truyền lại chomọi ngời ở thế hệ sau

- Đây là một văn bản dịch

 khi phân tích cần chú ýnội dung, cách viết giàuhình ảnh, sinh động, dí dỏmchứ không sa đà vào phântích ngôn từ

- Văn bản đợc trích trongcuốn "Danh nhân TrungQuốc bàn về niềm vui, nỗibuồn của đọc sách" (BắcKinh, 1995 – GS Trần

Đình Sử dịch)

- Đọc rõ ràng, mạch lạc,giọng đọc tâm tình, nhẹnhàng nh trò chuyện

- 2 – 3 học sinh thay nhau

đọc  nhận xét, RKN, sửalỗi…

- Căn cứ theo chú thíchSGK, học sinh tìm hiểu vàtrả lời các từ khó

phẩm:

1 Tác giả:

- Chu Quang Tiềm (1897 –1986) là nhà mỹ học và lýluận học nổi tiếng TrungQuốc

2 Tác phẩm:

- Trích "Danh nhân TrungQuốc bàn về niềm vui, nỗibuồn của đọc sách"

1 Bố cục:

- Chia 3 phần, tơng ứng với

3 luận điểm

Trang 3

Hoạt động 2: Hớng dẫn

học sinh phân tích văn bản.

? Văn bản này đợc chia bố

cục làm mấy phần? Danh

giới của các phần và nội

? Theo em, vấn đề đọc sách

có phải là vấn đề quan trọng

nào có nội dung lập luận?

GV: Yêu cầu học sinh theo

dõi vào phần đầu cảu văn

bản

? Bàn về đọc sách, tác giả đã

lý giải tầm quan trọng và sự

cần thiết của việc đọc sách

với mỗi ngời nh thế nào?

? Để trả lời cho câu hỏi đọc

+ Phần 3: Còn lại:

Ph-ơng pháp chọn và đọc sách.

- Phơng thức biểu đạt: Nghịluận (lập luận và giải thích

về một vấn đề xã hội)

- Vấn đề lập luận: Sự cầnthiết của việc đọc sách vàphơng pháp đọc sách  Có

ý nghĩa lâu dài

- Đọc sách là con đờng củahọc vấn

- Sách là kho tàng quý báucất giữ di sản tinh thần

- Phơng thức biểu đạt: Lậpluận

2 Phân tích:

a Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách:

- Đọc sách là một con đờngquan trọng của học vấn

- Sách là kho tàng quý báucất giữ di sản tinh thần nhânloại, là những cột mốc trêncon đờng tiến hoá học thuậtcủa nhân loại

Trang 4

? Nếu ta xoá bỏ những thành

quả của nhân loại đã đạt đợc

trong quá khứ, lãng quên

sách thì điều gì sẽ xảy ra?

? Vì sao tác giả cho rằng đọc

cho em hiểu biết gì về sách

và lợi ích của việc đọc sách?

tác giả- Tác phẩm?

? Tầm quantrọng và ý nghĩa của việc

học thuật của nhân loại

- Có thể chúng ta sẽ bị lùi

điểm xuất phát  thành kẻ

đi giật lùi, là kẻ lạc hậu…

- Nhập lại tích luỹ lâu dàimới có đợc tri thức gửi gắmtrong những quyển sách chúng ta đọc sách và chiếmhội những tri thức đó có thểchỉ trong một thòi gianngắn để mở rộng hiểu biết,làm giàu tri thức cho mình

 có đọc sách, có hiểu biếtthì con ngời mới có thểvững bớc trên con đờng họcvấn, mới có thể khám phá

thế giới mới

- Lý lẽ rõ ràng, lập luậnthấu tình, đạt lý, kín kẽ, sâusắc…

- Sách là vốn tri thức củanhân loại, đọc sách là cáctạo học vấn, muốn tiến lêntrên con đờng học vấnkhông thể không đọc sách

- Tri thức về Tiếng Việt, vănbản  hiểu đúng ngôn ngữ

dân tộc trong nghe, đọc, nói

và viết…

 Sách là vốn tri thức củanhân loại, đọc sách là cáchtạo học vấn, muốn tiến lêntrên con đờng hộc vấnkhông thể không đọc sách

Trang 5

1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đợc:

- Đọc sách là một con đờng quan trọng để tích luỹ, nâng cao học vấn

- Hiểu đợc sự cần thiết của việc đọc sách và phơng pháp dọc sách

- Học sinh có ý thức quý trọng sách và có ý thức đọc sách trong thời gian rảnh rỗi

- Biết chọn loại sách bổ ích, phù hợp với lứa tuổi học sinh

- Không sử dụng, đọc, lu trữ các loại sách, văn hoá phẩm độc hại…

II chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Giáo viên: Chuẩn bị chân dung tác giả Chu Quang Tiềm, các câu danh ngôn

của các danh nhân thế giới trong sách thiết kế bài giảng Ngữ văn 9 Bài soạn cùng một sốtài liệu tham khảo khác

2 Học sinh: Soạn bài, đọc và tìm hiểu các tài liệu có liên quan trong sách, báo… III Phơng pháp:

- Phơng pháp phân tích tổng hợp, liên hệ thực tế, vấn đáp, giảng bình

- Cách thức tổ chức: Hớng dẫn học sinh khai thác văn bản theo đặc điểm của mộtthể loại văn bản nghị luận

IV tiến trình giờ dạy:

tác giả- Tác phẩm?

? Tầm quantrọng và ý nghĩa của việc

đọc sách?

3 Giảng bài mới:

a Dẫn vào bài:

Ai cũng biết đọc sách là quan

trọng, là cần thiết, song đọc

sách không phải ai cũng đọc

đúng Con ngời ta có thể dễ

mắc phải, dễ có thói quen

sai lệch khi đọc sách … Vậy Vậy

đọc sách:

- Sách tích luỹ càng nhiều việc đọc sách càng không

Trang 6

? Tác hại của lối đọc không

chuyên sâu đợc tác giả so

sánh nh thế nào?

? Đối với lối đọc trên tác giả

chỉ rõ ý nghĩa của lối đọc

chuyên sâu của các học giả

cổ đại nh thế nào?

? Khó khăn tiếp theo của

việc đọc sách hiện nay là gì?

? Em hiểu đọc sách nh thế

nào là lạc hớng?

? Tại sao tác giả lại so sánh

chiếm lĩnh học vấn giống

nh đánh trận?

? Trong thực tế hiện nay, thị

trờng sách, truyện, văn hoá

- Sách càng nhiều khiến

ng-ời ta không chuyên sâu

- Đọc liếc qua tuy rất nhiềunhng đọng lại thì rất ít

- Giống nh ăn uống, các thứ

ăn tích luỹ không tiêu hoá

đợc… dễ sinh đau dạ dày

- Đọc ít, không quyển nào

ra quyển ấy, miệng đọc, tâmghi, nghiền ngẫm đén thuộclòng, thấm vào xơng tuỷ,biến thành một nguồn độnglực tinh thần cả đời dùngmãi không cạn

- Sách nhiều dễ khiến ngời

đọc bị lạc hớng

- Đọc những cuốn sáchkhông cơ bản, không đíchthực, không có ích lợi chobản thân  bỏ lỡ cơ hội đọcnhững cuốn sách quantrọng

- Đánh trận muốn thắngphải đánh vào thành trì kiêncố

- Muốn chiếm lĩnh học vấncàng nhiều, có hiệu quả

phải tìm đúng sách có ích,

có giá trị đích thực mà đọc

- Trên thị trờng hiện nayxuất hiện nhiều sách in lậu,sách giả, văn hoá phẩmkhông lành mạnh, sách kích

động bạo lực, tình dục,chống phá cách mạng,chính quyền nhà nớc… cócác nội dung không lànhmạnh, thiếu tính giáo dục

Đặc biệt nhiều sách thamkhảo phản giáo dục, thiếutính thống nhất về nội dung,trùng lặp, chồng chéo…

xuất hiện theo xu thế vì

mục đích lợi nhuận  gây

dễ

+ Sách càng nhiều khiến

ng-ời ta không chuyên sâu

+ Sách nhiều dễ khiến ngời

đọc bị lạc hớng

c Phơng pháp đọc sách:

Trang 7

GV: Khẳng định tầm quan

trọng của của việc đọc sách,

nêu những khó dễ mắc phải

của ngời đọc sách hiện nay,

tác giả lại bàn luận với

? Tác giả lập luận nh thế nào

cho ý kiến này?

thế nào cho đúng, đây cũng

là một thao tác rất quan

- Tác giả khuyên chúng takhông nên chỉ chạy theo sốlợng mà phải hớng vào chấtlợng

- Đọc 10 quyển sách mà chỉ

đọc lớt qua thì không bằngchỉ lấy một quyển sách mà

đọc 10 lần…

- Đọc sách vốn có ích riêngcho mình, đọc nhiều khôngthể coi là vinh dự, đọc ítcũng không phải là xấu hổ

- Hình ảnh so sánh: Nh cỡi

ngựa qua chợ … Vậy tay không

mà về.

- Nh kẻ trọc phú khoe của… Vậy

- Lừa dối ngời… Vậy

- Thể hiện phẩm chất tầmthờng, thấp kém

 Cần phải chọn cho mìnhnhững cuốn sách thật sự cógiá trị và cần thiết đối vớibản thân, cần chọn lọc cómục đích, có định hớng rõràng, kiên định, không tuỳhứng nhất thời

- Sách đọc đợc chia làm hailoại:

+ Sách đọc để có kiếnthức phổ thông  mọi côngdân đều phải đọc

+ Sách đọc trau dồi họcvấn chuyên môn  thờngdành cho các học giả

chuyên môn

- Sách phổ thông không thể

* Cách chọn sách:

- Đọc sách không cốt đọclấy nhiều, quan trọng nhất làphải chọn cho tinh, đọc chokỹ

 Cần phải chọn nhữngcuốn sách thật sự có giá trị

và cần thiết đối với bảnthân, chọn lọc có mục đích,

có định hớng rõ ràng, kiên

định, không tuỳ hứng nhấtthời

*Cách đọc sách:

- Sách phải đọc kỹ, cónghiền ngẫm

- Sách đọc đợc chia làm hailoại:

+ Sách đọc để có kiếnthức phổ thông  mọi côngdân đều phải đọc

+ Sách đọc trau dồi họcvấn chuyên môn  thờngdành cho các học giảchuyên môn

- Sách phổ thông không thểthiếu đợc đối với các nhàchuyên môn

Trang 8

nội dung của văn bản này?

? Từ đó em thấy tác giả Chu

Quang Tiềm là con ngời nh

thế nào?

thiếu đợc đối với các nhàchuyên môn Vì:

+ Vũ trụ là một thể hữucơ các quy luật liên quanmật thiết với nhau, khôngthể tách rời

+ Trên đời không có họcvấn nào là cô lập, tách rờicác học vấn khác

+ Trình tự nắm vững họcvấn là biết rộng rồi sau mớinắm chắc

- Chính trị học phải liênquan đến lịch sử, kinh tế,pháp luật, triết học, tâm lýhọc, ngoại giao, quân sự…

 nếu không giống nh conchuột chui vào sừng trâu…

đọc sách theo những cáchkhác nhau

- Cần phải biết chọn sách cógiá trị để đọc

- Đọc sách phải đọc cho kỹ,phải kết hợp đọc rộng với

đọc chuyên sâu

- Tác giả là ngời có nhiềukinh nghiệm với việc đọcsách Bản thân ông trởthành một học giả uyên bác,phải chăng cũng từ việc đọc

- Cần phải biết chọn sách cógiá trị để đọc

- Đọc sách phải đọc cho kỹ,phải kết hợp đọc rộng với

đọc chuyên sâu

3 Ghi nhớ:

(SGK 7)

iv luyện tập:

Trang 9

GV: Gọi học sinh đọc nội

dung ghi nhớ trong SGK –

đọc đang bị xem nhẹ, nhờng

chỗ cho văn hoá nghe nhìn ở

thấm thía nhất sau khi học

dung bài tiếp theo "Tiếng

nói của văn nghệ" (Nguyễn

Đình Thi)

sách Ông cũng là một conngời thực sự tâm huyết vàmuốn truyền lại cho thế hệmai sau những kinh nghiệmcủa mình

- Học sinh đọc nội dung ghinhớ (SGK – 7)

1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đợc:

- Nhận biết khởi ngữ, phân biệt khởi ngữ với chủ ngữ của câu

- Nhận biết đợc công dụng của khởi ngữ là nêu đề tài của câu chứa nó

- Biết đặt đợc câu có thành phần khởi ngữ

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng nhận biết khởi ngữ, đặt câu có thành phần khởi ngữ

Trang 10

3 Thái độ:

- Học sinh có ý thức dùng khởi ngữ để làm sáng rõ đề tài của câu

II chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Giáo viên: Chuẩn bị bảng phụ ví dụ, phiếu học tập, bài tập, sách thiết kế bài

giảng Ngữ văn 9 Bài soạn cùng một số tài liệu tham khảo khác

2 Học sinh: Soạn bài, đọc và tìm hiểu, làm các bài tập trong SGK, SBT, lấy ví

dụ…

III Phơng pháp:

- Phơng pháp: Quy nạp, khái quát hoá sau khi phân tích tổng hợp các ngữ liệu,

liên hệ thực tế, làm bài tập

IV tiến trình giờ dạy:

SINH

NỘI DUNG

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Giáo viên kiểm tra

sự chuẩn bị của và vở soạn của học

sinh

3 Giảng bài mới:

a Dẫn vào bài:

b Các hoạt động dạy học:

Hoạt động: Hướng dẫn học sinh

tỡm hiểu đặc điểm và cụng dụng của

trong SGK cú vị trớ và quan hệ với

vị ngữ khỏc với chủ ngữ trong cõu

như thế nào?

? Cỏc từ ngữ in đậm ở vớ dụ a, b, c,

cú phải là chủ ngữ, trạng ngữ hay

khụng? Vỡ sao? Cỏc từ ngữ đú được

nằm ở vị trớ nào trong cõu?

trước chủ ngữ và khụng cú quan

hệ trực tiếp với vị ngữ theo quan

trước chủ ngữ và thụng bỏo về

đề tài được núi đến trong cõu

- Cỏc từ ngữ in đậm ở vớ dụ a, b,

c khụng phải là chủ ngữ, trạngngữ

A Lí THUYẾT:

1 Đặc điểm và cụng dụng của khởi ngữ trong cõu:

VD b: Từ giàu đứng

trước chủ ngữ và bỏotrước nội dung thụng tintrong cõu

- VD c: Cụm từ cỏc thể

văn trong lĩnh vực văn

Trang 11

quan hệ từ nào mà vẫn giữ nguyên

được nội dung của câu?

? Vậy qua phân tích ngữ liệu và

nhận xét trên, em hiểu khởi ngữ là

GV: Yêu cầu học sinh đọc, thảo

luận theo bài và trả lời theo nội

dung câu hỏi ở nội dung bài tập 2

chuÈn bÞ cho b i sau: ài sau:

- Xem lại toàn bộ nộidung bài học, học bài theo nội dung

ghi nhớ và nội dung bài học

- Làm hết nội dung

- Vì nó không có quan hệ với vịngữ, không chỉ địa điểm, thờigian và nơi trốn…

- Các từ ngữ đó được đứng trướcchủ ngữ, đứng trước câu và nêu

đề tài được nói đến trong câu

 Gọi là khởi ngữ

- Trước các từ ngữ in đậm chúng

ta có thể cho thêm các quan hệ

từ như về, đối với.

- a Còn (đối với) anh…

- (Về) giàu…

- Học sinh trả lời theo nội dungphân tích và nội dung ghi nhớ(SGK – 8)

a  Làm bài, anh ấy cẩn thận

- Đứng trước chủ ngữ vàđứng trước câu

- Trước các từ ngữ inđậm chúng ta có thể chothêm các quan hệ từ như

a  Làm bài, anh ấy cẩn

Trang 13

phép phân tích tổng hợp

I mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc và biết vận dụng các phép lập luận, phân tích, tổng hợp trongtập làm văn nghị luận

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng tập phân tích tổng hợp

3 Thái độ:

- Bồi dỡng kiến thức bộ môn

II chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Giáo viên: Giáo án, tài liệu, sách thiết kế bài giảng, sách bài tập.

2 Học sinh: SGK, đọc và tìm hiểu nội dung bài ở nhà.

3 Giảng bài mới:

a Dẫn vào bài:

Trang 14

? Để bàn luận về vấn đề

trang phục, ở phần mở bài,

ngời viết đã đa ra một loạt

các dẫn chứng nh thế nào?

? Thông qua một loạt các

dẫn chứng, tác giả đã rút ra

nhận xét về vấn đề gì?

? Bàn về vấn đề trang phục,

tác giả đa ra mấy luận điểm

chính, tơng ứng với những

đoạn văn nào trong văn bản?

? Qua lập luận trên, tác giả

còn muốn khẳng định trang

phục thể hiện gì ở con ngời?

? Nh vậy, theo emđể xác lập

và làm rõ hai luận điểm trên,

tác giả đã sử dụng phép lập

luận nào?

? ở phần phần thân bài, khi

phân tích cụ thể vấn đề trang

phục, tác giả đã sử dụng

 GV chốt lại theo 2 ý trong

nội dung ghi nhớ (SGK –

10)

? Theo em, nhiệm vụ của

phần kết bài trong một bài

bài.

- Thông thờng trong doanh

trại … Vậy mà lại đi chân đất … Vậy

- Hoặc đi giầy … Vậy mặt mọi ngời.

- Luận điểm:

+ Ăn cho mình, mặc cho ngời.

+ Cô gái một mình trong hang sâu … Vậy móng chân móng tay.

+ Anh thanh niên đi tát nớc… Vậy

+ Đi đám cới không thể lôi thôi… Vậy

+ Đi dự đám tang… Vậy

- Luận cứ:

+ Y phục xứng kỳ đức.

+ Dù mặc đẹp đến đâu, sang đến đâu mà không phù hợp  làm mình tự

xấu đi mà thôi.

+ Cái đẹp bao giờ cũng

đi với cái giản dị nhất là phù hợp với môi trờng.

+ Ngời có văn hóa là ngời có trang phục phù hợp, có trình độ, có hiểu biết… Vậy

- Trang phục thể hiện đạo

đức của con ngời

+ Luận điểm 2: Trangphục phải phù hợp với hoàncảnh chung nơi công cộnghay toàn xã hội, trang phục

là bộ mặt đạo đức của conngời

 Dùng phép lập luận phântích (giải thích)

- Kết bài: Sử dụng phép tổng

hợp Vấn đề chốt lại: Trang

Ngày đăng: 02/06/2013, 01:25

Xem thêm

w