Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168II.. TÍCH PHÂN Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân A.. CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH TÍCH PHÂN 1.. SỬ DỤNG ĐN VÀ CÁC TÍNH CHẤT TÍCH PHÂ
Trang 1Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
II TÍCH PHÂN Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân
A Tóm tắt lí thuyết
I CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH TÍCH PHÂN
1 SỬ DỤNG ĐN VÀ CÁC TÍNH CHẤT TÍCH PHÂN
a Định nghĩa: Cho hàm số y = f(x) liên tục trên K và a b, K Giả sử F(x) là một
nguyên hàm của hàm số f(x) trên K thì:
) ( )
( ' ) (
b u a u b
a
dt t f dx x u x u f
Cách thực hiện:
Bước 1: Đặt '
Trang 2Bước 2: Đổi cận:
) (
) (
a u t
b u t a x
b x
) ( )
( ' ) (
b u a u b
a
dt t f dx x u x u f
I (tiếp tục tính tích phân mới)
x f I
b a
) ( ' ) ( )
b x
Bước 3: Chuyển tích phân đã cho sang tích phân theo biến t ta được
f t t dt dx
x f I
b a
) ( ' ) ( )
( (tiếp tục tính tích phân mới)
b
a v x u x dx x
v x u dx x v x
u( ) ' ( ) ( ) ( ) ( ) ' ( )
hay: b
a
b a
b
v u
Cách thực hiện
Bước 1: Đặt
) (
) ( ' )
( '
) (
x v v
dx x u du dx x v dv
x u u
b
v u
Trang 3Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
2 0
1 1
Trang 42 2
Trang 5Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
Trang 6Ví dụ 9: Tính tích phân
2 22 1
1 ln
1
1
x x
Trang 7Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
III TÍCH PHÂN HÀM PHÂN THỨC HỮU TỶ Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân
0 ax+b
Và nếu bậc của P(x) cao hơn hoắc bằng
2 thì ta chia tử cho mẫu dẫn đến ( ) ( ) ( ) 1
x dx x
Trang 8Ví dụ 4: Tính tích phân sau: I= 3 2 3
x dx
Trang 9Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
dx x
x
Giải Cách 1:
Đặt: x+1=t , suy ra x=t-1 và: khi x=0 thì t=1 ; khi x=1 thì t=2
Trang 10C C
Trang 11Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
Trang 121 4
Thay các nghiệm của mẫu số vào hai tử số:
Khi x=0: 1= -4A suy ra: A=-1/4 Khi x=-2: -1= 8C suy ra C=-1/8 Khi x=2: 3= 8B suy ra: B=3/8
Thay lần lượt các nghiệm mẫu số vào hai tử số:
Thay: x=1 Ta cớ: 1=2A , suy ra: A=1/2
Thay: x=-1 ,Ta có:1=-2B, suy ra: B=-1/2
Thay x=-2 ,Ta có: 4= -5C, suy ra: C=-5/4
Do đó:
Trang 13Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
Ví dụ 1 Tính tích phân sau:
1
2 2
Trang 143 2
Trang 15Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
Q x
( Với Q(x) có bậc cao hơn 4 )
Ở đây tôi chỉ lưu ý: Đối với hàm phân thức hữu tỷ có bậc tử thấp hơn bậc mẫu tới hai bậc hoặc tinh ý nhận ra tính chất đặc biệt của hàm số dưới dấu tích phân mà có cách giải ngắn gọn hơn Phương pháp chung là như vậy , nhưng chúng ta khéo léo hơn thì cách giải sẽ hay hơn
Ví dụ 1 Tính tích phân sau:
2 4
Trang 16- Sau đó quy đồng mẫu số , đồng nhất hệ số hai tử số , ta có: 1, 3, 5
0 1
x dx x
3 1 1
dx x
Trang 17Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
Tính F Tương tự như tính E ;
Bằng cách đặt
2
1 os tan
x x
dx x
1 3
dt dx=a ; 0 0,
tan dt
cos 1
Trang 18( ) cos tan cos
0 1
x dx x
Trang 19Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
Ví dụ 11 Tính tích phân sau:
2 2 0
2 1
dx x
Trang 20* Chú ý: Nếu theo phương pháp chung thì đặt: x 3sintdx 3costdt
Khi:
7
3 4
2
1 , 0 0; 1
tan
tan os
0
1
1 2 1 0
0
1 1
0 1
2 1
dx x
Trang 21Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
15 3 15 5
Ví dụ 16 Tính tích phân sau: 1
3 2 0
Trang 22BÀI TẬP TỰ LUYỆN
1
1 1
I x dx x
Trang 23
Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
1
dx I
1 1
ln 3 3 2 2 2
Trang 24Câu 7 Tính tích phân sau
4 2
Trang 25Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
) 3 7 ( 2
1 2
3 3 0
Câu 13 Tính nguyên hàm sau: I x x2 3dx
Trang 27Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
e
Câu 18 Tính tích phân
2 3 2 1
Trang 29Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
1 1
dx x
1 1
log
1 3ln
e
x dx
Đặt
Trang 301 ln
Trang 31Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
(x 3 )e e dx x x
Ta có
1
2 0
2( ln ) ln
2( ln ) ln
e
e e
dx
x x
Trang 321 '
Câu 36 Tính tích phân sau
Trang 33Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
Câu 37 Tính tích phân sau 1
I xdx ta được kết quả 2
1
1
ln 2 2
Tính
ln 2 2 0
1 1
Trang 35Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
1 os2 sin 2 sin 2
xdx x
0
sin cos sin
xdx x
I xdx x
I
cos sin
2 0 2
0
2 0
x x I x v
dx du xdx
cos )
(cos cos
0 2 2
xd xdx
Trang 36dx x x I
Tính các tích phân: 2
0
3
sin 2 sin
dx x x I
I =2
0
4
cos
)
Trang 37Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168
C
x x
2
2 cos cos
2 2
2
0 2
2 2 4
2 2
2 2 0 0
Trang 39Nguyên hàm – Tích phân FB: http://www.facebook.com/VanLuc168 Câu 57 Tính tích phân sau: