Ván bài lật ngửa 7

Chúng tôi không ch đ máu cho riêng mình..... Ngu n tin chính tr thì Luân theo dõi qua các bài c a Helen Fanfani... Luân không ngăn cô... Ti ng cế ườ icũng không lâu.. Dung không khác anh

PH N 7 “CAO ÁP” VÀ “ N Ầ ƯỚ C LŨ”

Chương 1

Thông báo c a B n i v : ủ ộ ộ ụ

Sáng 8-5-1963, nhân cu c rộ ước Ph t t chùa Di u Đ lên chùa T Đàm, nhi uậ ừ ệ ế ừ ề

bi u ng để ữ ược giương lên ch ng đ i chính ph Ngay t i T Đàm, ch t pố ố ủ ạ ừ ỗ ậ trung hành l , các bi u ng y đễ ể ữ ấ ược nhà s tên Trí Quang đ c l n qua máyư ọ ớ

phóng thanh và gi i thích m t cách xuyên t c đả ộ ạ ường l i c a Vi t Nam C ngố ủ ệ ộ hòa Nhi u đ i di n chính quy n có m t nh ng v n bình tĩnh và nh đó, cu c lề ạ ệ ề ặ ư ẫ ờ ộ ễ

đượ ửc c hành đ n k t thúc, không có vi c gì đáng ti c x y ra T i l i, theo dế ế ệ ế ả ố ạ ự

ki n c a chế ủ ương trình đã phân phát r ng rãi và đã phát thanh thì ph i có cu cộ ả ộ múa hoa t i chùa T Đàm nh ng không bi t vì l gì, chạ ừ ư ế ẽ ương trình đó b Ban tị ổ

ch c l Ph t đ n h y b Vài trăm ngứ ễ ậ ả ủ ỏ ười kéo xu ng Đài vô tuy n Hu đ ngheố ế ế ểphát thanh, nh ng bu i phát thanh này bãi b vì Ban giám đ c Đài vô tuy n Huư ổ ỏ ố ế ế cho r ng n u phát cu n băng ghi âm cu c t p h p bu i sáng chùa T Đàm thìằ ế ố ộ ậ ọ ổ ở ừ

có phương h i đ n an ninh qu c gia M t cu c cãi vã x y ra gi a ông Giám đ cạ ế ố ộ ộ ả ữ ố Đài vô tuy n Hu v i m t s ngế ế ớ ộ ố ười háo th ng Ngay lúc đó, nhà s Trí Quangắ ư

và ông T nh trỉ ưởng Th a Thiên đ n, ti p theo là ông Phó t nh trừ ế ế ỉ ưởng n i an vàộBan an ninh nh m dàn x p n th a s tranh ch p Trong khi các v này đang nóiằ ế ổ ỏ ự ấ ịchuy n trệ ướ ổc c ng Đài vô tuy n thì ông Phó t nh trế ỉ ưởng b li ng c c đá làmị ệ ụmóp chi c nón s t nhà binh c a ông Ông Phó t nh trế ắ ủ ỉ ưởng ra l nh x t nệ ị ước gi iả tán đám đông song vô hi u Đ b o đ m an toàn cho Đài vô tuy n và cho cácệ ể ả ả ếquan ch c cùng nhà s Trí Quang, ông Phó t nh trứ ư ỉ ưởng ra l nh ném l u đ n cayệ ự ạ

nh m gi i tán đám đông, b y gi b nh ng ph n t C ng s n xúi gi c đang hòằ ả ấ ờ ị ữ ầ ử ộ ả ụ

h t nh ng kh u hi u bôi l ch đ t do c a Vi t Nam C ng hòa và xúc ph mế ữ ẩ ệ ọ ế ộ ự ủ ệ ộ ạ

c đ n v lãnh t anh minh c a dân t c Ngô t ng th ng B ng hai ti ng n l nả ế ị ụ ủ ộ ổ ố ỗ ế ổ ớ phát ra, rõ ràng là do b n C ng s n th c hi n, làm nhi u ngọ ộ ả ự ệ ề ười ch t và bế ị

thương Hai l th ng dỗ ủ ướ ấi đ t do ti ng n đào x i là b ng ch ng mà cácế ổ ớ ằ ứ

chuyên viên đ u k t lu n đó là lo i plaxtic MK ch C ng s n m i có ch quânề ế ậ ạ ỉ ộ ả ớ ứ

đ i qu c gia ch a t ng s d ng bao gi Còn tin đ n r ng Ban an ninh đã cho xeộ ố ư ừ ử ụ ờ ồ ằthi t giáp, tăng cán ngế ười, đó là s vu kh ng b i mà tác gi không ai khác làự ố ỉ ổ ả

C ng s n và các ph n t b t mãn, tay sai c a th c dân và phong ki n Xe tăngộ ả ầ ử ấ ủ ự ếhay xe b c thép không th nào leo lên c ng Đài vô tuy n Hu vì đài n m trênọ ể ổ ế ế ằ

ng n đ i cao, ph i vọ ồ ả ượt qua nhi u b c tam c p.ề ậ ấ

C quan an ninh chính ph đang ráo ri t truy t m th ph m và ch c ch n trongơ ủ ế ầ ủ ạ ắ ắ

m t ngày không xa, s đem b n ngộ ẽ ọ ườ ấi y ra trước pháp lu t đ b t chúng ph iậ ể ắ ả

Báo cáo tuy t m t c a Chi c c Trung ệ ậ ủ ụ ươ ng tình báo M : ỹ

1 13 gi ngày 6-5-1963 t c theo l ch Trung Qu c là 13-4, viên T nh trờ ứ ị ố ỉ ưởng Th aừ Thiên đ n chùa T Đàm c đô Hu g p nhà s Trí Quang, chuy n m t l nhế ừ ở ố ế ặ ư ể ậ ệ

c a Ngô Đình C n, em ru t c a T ng th ng Di m và là ngủ ẩ ộ ủ ổ ố ệ ườ ầi đ y quy n l c ề ự ở

ph n phía B c c a Vi t Nam C ng hòa Ông C n ra l nh cho nh ng ngầ ắ ủ ệ ộ ẩ ệ ữ ười theo

đ o Ph t không đạ ậ ược treo c Ph t nhân l Ph t đ n l n th 2.507 (Theo nghiờ ậ ễ ậ ả ầ ứ

th c Ph t giáo ngày này tứ ậ ương ng v i ngày Noel) Viên T nh trứ ớ ỉ ưởng Th aừ Thiên yêu c u nhà s Trí Quang ký vào m t thông cáo nhân danh Ph t giáo vầ ư ộ ậ ề

v n đ nói trên Nhà s Trí Quang đ ngh viên T nh trấ ề ư ề ị ỉ ưởng gi i thích lý do c aả ủ yêu c u đó Viên T nh trầ ỉ ưởng tr l i r ng chính mình cũng không rõ nh ng v nả ờ ằ ư ẫ kiên quy t yêu c u nhà s th c hi n Nhà s Trí Quang cho r ng ông không đế ầ ư ự ệ ư ằ ủ

th m quy n ra m t thông cáo nh v y.ẩ ề ộ ư ậ

2 20 gi 30 ngày 6-5, T nh trờ ỉ ưởng Th a Thiên chuy n công đi n c a T ngừ ể ệ ủ ổ

th ng Ngô Đình Di m cho nhà s Trí Quang Công đi n mang s 9.159 g i tố ệ ư ệ ố ở ừ Sài Gòn vào h i 15 gi ngày 6-5 và nh n đồ ờ ậ ượ ởc Hu cùng ngày vào 16 gi ế ờ Toàn văn b c đi n mà b n sao c a T nh trứ ệ ả ủ ỉ ưởng Th a Thiên mang s 40/TT/HC/ừ ố

PT kèm ch ký c a T nh trữ ủ ỉ ưởng :

“Đ ng lý văn phòng Ph t ng th ng đi n quí ông T nh trổ ủ ổ ố ệ ỉ ưởng Văn phòng Phủ

t ng th ng trân tr ng chuy n đ n quí ông ch th sau đây c a T ng th ng :ổ ố ọ ể ế ỉ ị ủ ổ ố

Ra ch th cho các c quan ph ng s b t kỳ tôn giáo nào, trên các c s ph ng tỉ ị ơ ụ ự ấ ơ ở ụ ự (nhà th , chùa chi n v.v ) ch treo c qu c gia mà thôi Chính ph đã h i các tờ ề ỉ ờ ố ủ ỏ ổ

ch c tôn giáo, h đ u đ ng ý là công dân trong m t nứ ọ ề ồ ộ ước ch treo c qu c gia.ỉ ờ ố

S treo c nh phía trong thì tùy nghi (thự ờ ả ường thì treo nh, có dán nh nh b cả ả ư ứ

v i lá c , các nả ờ ở ước d u phía trong n i ph ng t ngẫ ơ ụ ự ười ta cũng treo c qu cờ ố gia) Lúc trước vì tránh treo c đ sao vàng Vi t Minh hay c tam tài c a Phápờ ỏ ệ ờ ủthì có nh ng tôn giáo treo c hi u tôn giáo Nay nữ ờ ệ ước nhà đã đ c l p nên ch treoộ ậ ỉ

c qu c gia, các t gia cũng v y Nay ch th ”.ờ ố ư ậ ỉ ị

3 Trong đêm hôm đó, t 21 gi đ n g n sáng, Ph t giáo h p t i chùa T Đàmừ ờ ế ầ ậ ọ ạ ừ

do T ng h i ch Thích T nh Khi t, m t cao tăng đổ ộ ủ ị ế ộ ược các nhà s và Ph t tư ậ ử

tr ng v ng nh lãnh t tinh th n t i cao, ch t a.ọ ọ ư ự ầ ố ủ ọ

Người thuy t trình là nhà s Trí Quang T ng h i ch mu n đi đ n m t gi iế ư ổ ộ ủ ố ế ộ ả pháp ôn hòa nh ng nhi u thành viên tham d h i ngh không đ ng ý M t sư ề ự ộ ị ồ ộ ố

ch trủ ương Ph t giáo tuyên b không t ch c l Ph t đ n năm nay đ ph n đ i.ậ ố ổ ứ ễ ậ ả ể ả ố

S khác, đông h n, quy t đ nh ph n kích quy t li t Nhà s Trí Quang đố ơ ế ị ả ế ệ ư ượ cphân công th o b c đi n kh n g i Ph t giáo th gi i: C Ph t giáo đã b c mả ứ ệ ẩ ở ậ ế ớ ờ ậ ị ấ treo các chùa Ph t ngay trong ngày Ph t đ n qu c t Yêu c u can thi p v iở ậ ậ ả ố ế ầ ệ ớ chính ph Vi t Nam C ng hòa.ủ ệ ộ

Cũng nhà s này th o b c đi n g i Ngô Đình Di m: “Ph t giáo r t xúc đ ng vư ả ứ ệ ở ệ ậ ấ ộ ề công đi n 9.159 c m treo c Ph t trong ngày l Ph t đ n qu c t Chúng tôiệ ấ ờ ậ ễ ậ ả ố ếkhông tin r ng quy t đ nh đó có xu t phát t ý ki n c a T ng th ng Th nh c uằ ế ị ấ ừ ế ủ ổ ố ỉ ầ

T ng th ng ra l nh đi u tra và thu h i công l nh nói trên Trân tr ng”.ổ ố ị ề ồ ị ọ

M t b c đi n khác, đúng h n là m t thông t g i các t p đoàn Ph t giáo Vi tộ ứ ệ ơ ộ ư ử ậ ậ ệ Nam: C Ph t giáo b tri t h b i công đi n c a T ng th ng Ngô Đình Di m.ờ ậ ị ệ ạ ở ệ ủ ổ ố ệ

Các t p đoàn s n sàng ch l nh.ậ ẵ ờ ệ

C ba b c đi n đ u mang tên T ng h i ch Thích T nh Khi t.ả ứ ệ ề ổ ộ ủ ị ế

4 Nhà c m quy n Hu quy t đ nh không chuy n ba b c đi n nói trên và vàoầ ề ở ế ế ị ể ứ ệ

9 gi sáng ngày 7-5, T nh trờ ỉ ưởng Th a Thiên m i nhà s Trí Quang và m t sừ ờ ư ộ ố nhà s khác đ n t dinh c a Ngô Đình C n đ g p B trư ế ư ủ ẩ ể ặ ộ ưởng N i v Bùi vănộ ụ

Lương và T nh trỉ ưởng Th a Thiên Cu c trao đ i nhanh chóng thu k t qu Bừ ộ ổ ế ả ộ

trưởng N i v s bay v Sài Gòn yêu c u T ng th ng thu h i quy t đ nh 9.159.ộ ụ ẽ ề ầ ổ ố ồ ế ị

T i đây, Ngô Đình C n đã nói m t câu hay nh t trong đ i ông: “Tôi xin đoanạ ẩ ộ ấ ờ

ch c r ng, m t trò n ch t làm ch t c m t chính ph , hu ng chi c c a m tắ ằ ộ Ơ ế ế ả ộ ủ ố ờ ủ ộ tôn giáo l n b h ngang ngớ ị ạ ược nh th ”.ư ế

5 14 gi ngày 7-5-1963, hàng nghìn ngờ ười theo đ o Ph t đ n chùa T Đàm làạ ậ ế ừ

n i coi nh t ng hành dinh c a Ph t giáo mi n Trung báo tin toàn b c Ph t bơ ư ổ ủ ậ ề ộ ờ ậ ị tri t h b i nh ng đoàn c nh sát hung hăng, ch ng nh ng tri t h mà còn xé nátệ ạ ở ữ ả ẳ ữ ệ ạ

v t xu ng đứ ố ường, đánh đ p, d a d m tín đ Nh ng chi c đèn l ng có d u hi uậ ọ ẫ ồ ữ ế ồ ấ ệ hoa sen cũng chung s ph n v i nh c Ph t giáo Vào 17 gi , t i chùa T Đàmố ậ ớ ư ờ ậ ờ ạ ừ

người ta đã có th k t lu n r ng chi n d ch kh ng b Ph t giáo không ch ể ế ậ ằ ế ị ủ ố ậ ỉ ở

Hu mà kh p Trung ph n, th m chí r ng h n n a T i hai con đế ắ ầ ậ ộ ơ ữ ạ ường chính c aủ thành ph Hu là Tr n H ng Đ o và Phan B i Châu, tình tr ng không th nàoố ế ầ ư ạ ộ ạ ể

mô t khác h n là ch đ c a T ng th ng Di m hay ít nh t cũng là chính quy nả ơ ế ộ ủ ố ổ ệ ấ ề

Th a Thiên đã s dung vũ l c k c súng, đ h nh ng ng n c Ph t.ừ ử ự ể ả ể ạ ữ ọ ờ ậ

6 T 18 gi tr đi, chùa T Đàm b bao vây b ng b binh, quanh c nh và thi từ ờ ở ừ ị ằ ộ ả ế giáp B n chi c xe b c thép vố ế ọ ượ ườt s n đ i, húc đ c ng tồ ổ ổ ường nhà chùa

Nh ng quân l c ch làm đ n m c đó.ư ự ỉ ế ứ

7 T t c tr nên bi đát th t s và vô phấ ả ở ậ ự ương c u ch a t 6 gi sáng 8-5, đ aứ ữ ừ ờ ị

đi m bùng n l i không ph i là ngôi chùa mà trể ổ ạ ả ướ ổc c ng Đài phát thanh Hu ế

L y c b o v Đài phát thanh, Phó t nh trấ ớ ả ệ ỉ ưởng n i an Th a Thiên, thi u táộ ừ ế

Đ ng S đã ra l nh ném l u đ n cay, b n súng và s d ng luôn ch t n Có t tặ ỹ ệ ự ạ ắ ử ụ ấ ổ ấ

c 44 ngả ười ch t t i tr n, t i 33 ngế ạ ậ ớ ườ ị ươi b th ng Đây là m t s ki n nghiêmộ ự ệ

tr ng ch a t ng có.ọ ư ừ

Ghi chú c a Helen Fanfani, phóng viên t Financial Affairs :ủ ờ

Toàn văn cái g i là “báo cáo t i m t” c a Chi c c tình báo M l i đọ ố ậ ủ ụ ỹ ạ ược in

ronéo, d ch ra nhi u th ti ng và tôi g i v cho ban biên t p có th đã ch m soị ề ứ ế ử ề ậ ể ậ

v i các hãng thông t n khác.ớ ấ

Thông cáo c a T ng nha Thông tin: ủ ổ

V vi c l n x n nh x y ra t i Hu đã b nhi u hãng thông t n nề ệ ộ ộ ỏ ả ạ ế ị ề ấ ước ngoàixuyên t c T ng nha Thông tin đạ ổ ược phép trình bày s th t: Vì m t hi u l mự ậ ộ ể ầ đáng ti c nhân viên công l c và m t s tín đ Ph t giáo có va ch m nh L iế ự ộ ố ồ ậ ạ ỏ ợ

d ng tình hình, Vi t C ng tung l u đ n làm ch t b y ngụ ệ ộ ự ạ ế ả ười và b thị ương sáu

người Phương ti n duy nh t mà c quan an ninh s d ng đ vãn h i tr t t vàệ ấ ơ ử ụ ể ồ ậ ựngăn ng a C ng s n ch là vòi x t nừ ộ ả ỉ ị ước, lo i thạ ường, vòi c hai phân không cóỡ

kh năng gây thả ương tích cho b t kỳ ngấ ười nào Hi n nay, tình hình đã yên tĩnh.ệDân chúng r t ph n u t v vi c Vi t C ng l i d ng l Ph t đ n đ tàn sát,ấ ẫ ấ ề ệ ệ ộ ợ ụ ễ ậ ả ể

qu y r i và chia r đ ng bào v i chính ph ấ ồ ẽ ồ ớ ủ

Sài Gòn ngày 9 tháng 5 năm 1963

T ng giám đ c T ng nha Thông tinổ ố ổ

PHAN VĂN T OẠ

T ng th ng Vi t Nam C ng hòa nói chuy n v i đ ng bào Hu : ổ ố ệ ộ ệ ớ ồ ở ế

“Đ ng bào Hu ,ồ ở ế

Sau m t th i gian đ cho các gia đình thiêng liêng và các cán b công cũng nhộ ờ ể ộ ư

t , t nh n đ nh đư ự ậ ị ường l i chính nghĩa v nh ng đi u ki n thi t y u cho số ề ữ ề ệ ế ế ự

b o v chính nghĩa chung cũng nh chính nghĩa riêng c a mình, nh t là trongả ệ ư ủ ấgiai đo n s ng còn này c a dân t c, mà t gi i quy t l y nh ng s hi u l m vạ ố ủ ộ ự ả ế ấ ữ ự ể ầ ề

v n đ treo qu c kỳ và nh ng s thi hành l ch l c đấ ề ố ữ ự ệ ạ ường l i qu c gia do m tố ố ộ

s cán b công cũng nh cán b t ố ộ ư ộ ư

Tôi r t bu n khi nh n th y đ ng bào và nh t là cán b công, t hãy còn ch a đấ ồ ậ ấ ồ ấ ộ ư ư ủ

th m nhu n đấ ầ ường l i c a dân t c, nên tôi kêu g i đ ng bào hãy t đ ng nh nố ủ ộ ọ ồ ự ộ ậ

th c nhi m v b o v l y an ninh công c ng tri t đ tuân hành k lu t qu cứ ệ ụ ả ệ ấ ộ ệ ể ỷ ậ ố gia, h c t p chính ch n m i v n đ trên lâp trọ ậ ắ ọ ấ ề ường lương tri và chính nghĩa

qu c gia, đ tôi gi i quy t v n đ cho đúng v i đố ể ả ế ấ ề ớ ường l i đ u tranh c a dânố ấ ủ

t c”.ộ

Cu c h p báo c a c v n chính tr Ngô Đình Nhu ộ ọ ủ ố ấ ị

(Ghi chép c a phóng viên Helen Fanfani, báo M Financial Affairs).ủ ỹ

Sáng nay, 10-5, vào 8 gi , gi đ a phờ ờ ị ương t i dinh Đ c L p, c v n chính trạ ộ ậ ố ấ ị Ngô Đình Nhu m cu c h p báo, dĩ nhiên quanh tình hình sôi đ ng m y hôm nayở ộ ọ ộ ấliên quan đ n “v Ph t giáo” Tôi đ t v Ph t giáo trong ngo c kép b i vì nhế ụ ậ ặ ụ ậ ặ ở ư

nh ng gì s ch ng minh dữ ẽ ứ ưới đây, trong các câu h i và câu tr l i c a cu c h pỏ ả ờ ủ ộ ọ báo cho phép người ta liên tưởng đ n m t ph m vi chính tr r ng l n h n nhi uế ộ ạ ị ộ ớ ơ ề

l n s b t đ ng v các nghi th c tôn giáo trong khuôn kh lu t l hi n hành ầ ự ấ ồ ề ứ ổ ậ ệ ệ ở

Vi t Nam C ng hòa.ệ ộ

Có l đây là l n đ u tiên Sài Gòn mà các nhà báo Vi t Nam và ngo i qu cẽ ầ ầ ở ệ ạ ố

đ n d cu c h p báo đông đúc nh t mà cũng háo h c nh t, m t s không ít tế ự ộ ọ ấ ứ ấ ộ ố ừ

M , Pháp, Tây Đ c, Nh t, Úc, Hongkong, Bangkok v a xu ng sân bay Tân S nỹ ứ ậ ừ ố ơ

Nh t đã ch y m t m ch vào dinh Đ c L p Ông Ngô Đình Nhu m t áo completứ ạ ộ ạ ộ ậ ặmàu tro, đ u ch i r , th t cà v t xanh s m, b ngoài th t tầ ả ẽ ắ ạ ậ ề ậ ươ ỉi t nh hi m có đ iế ố

v i ngớ ười luôn luôn tr m t Ông mu n t o c m giác cho các nhà báo là ch đầ ư ố ạ ả ế ộ

v n n m ch c tình th T ng giám đ c thông tin Phan văn T o, ít ti ng tăm,ẫ ắ ắ ế ổ ố ạ ế

l ng l ng i c nh c v n và th vai ngặ ẽ ồ ạ ố ấ ủ ườ ệi đ m đàn - không ph i m t ngả ộ ườ i

nay, tôi mu n cùng các b n nhìn s vi c v i đôi m t khách quan Chúng ta làố ạ ự ệ ớ ắ

nh ng ngữ ười trong tr n tuy n t do C s đó s giúp chúng ta d dàng cùngậ ế ự ơ ở ẽ ễnhau thông c m Tôi đ ngh các b n nêu câu h i và tôi s tr l i và tr l i ngayả ề ị ạ ỏ ẽ ả ờ ả ờ

t ng câu h i Tôi mu n cu c h p báo không b b t kỳ m t gò bó nào Chúng taừ ỏ ố ộ ọ ị ấ ộ

có th g i hôm nay là bu i trao đ i, cùng th a đáng Xin m i ể ọ ổ ổ ỏ ờ

Ông Nhu châm l a vào đi u thu c và tôi l u ý, chi c g c tàn pha lê l n s chử ế ố ư ế ạ ớ ạ bóng đã đ y tàn thu c lá sau cu c h p báo: ông Nhu hút có l đ n 40 đi u trongầ ố ộ ọ ẽ ế ếvòng 2 gi ờ

PHÓNG VIÊN ASAHI: Theo thông báo chính th c, s vi c bùng n Hu vàoứ ự ệ ổ ở ếngày 8-5 Song, chính tôi có m t Hu , s vi c b t đ u t 24 gi ngày 2-5,ặ ở ế ự ệ ắ ầ ừ ờnghĩa là khi gi i Ph t giáo s a so n l Ph t đ n thớ ậ ử ạ ễ ậ ả ường l c a h Cu c đàn ápệ ủ ọ ộ

di n ra khi đám đông dân - hôm đó là ngày ch nh t và trễ ủ ậ ướ ễc l Ph t đ n đúngậ ả

m t tu n – b c nh sát ch n không cho vộ ầ ị ả ậ ượ ầt c u Nguy n Hoàng Các ngu n tinễ ồ

c a chính ph cho bi t - t t nhiên mãi v sau này m i cho bi t – s dân l i 300ủ ủ ế ấ ề ớ ế ố ố

và có 54 ngườ ị ươi b th ng, không ai b thị ương n ng, t t c đã v nhà, không ai bặ ấ ả ề ị

b t Con s dân, v i chính ng kính c a tôi ghi nh n, nhi u h n ngu n tin c aắ ố ớ ố ủ ậ ề ơ ồ ủ chính ph h n mủ ơ ườ ầi l n, con s b thố ị ương h n năm l n, b thơ ầ ị ương n ng nh bặ ư ị

c nh sát b gãy tay, đánh gãy chân g m 16 ngả ẻ ồ ười và ít nh t 6 ngấ ười đã ch tế ngay t i ch , ho c khi đ n b nh vi n Tôi không rõ s ch t, khi v nhà Còn sạ ỗ ặ ế ệ ệ ố ế ề ố

b giam, nh d lu n, chính là con s c a 6 ni cô và 10 nhà s Tôi xin nêu lênị ư ư ậ ố ủ ư

ba câu h i :ỏ

M t: L nh c m treo c ph i chăng đã độ ệ ấ ờ ả ược d ki n trự ế ước? Hay nó là k t quế ả

c a s vi c ngày 2-5?ủ ự ệ

Hai: Vì sao nhà c m quy n Hu hành đ ng nh v y?ầ ề ế ộ ư ậ

Ba: Vì sao chính ph Trung ủ ương không thi hành m t bi n pháp nào tr ng ph tộ ệ ừ ạ các l c lự ượng vô c đàn áp đám đông và ch có bi n pháp ti p sau t c là l nh sớ ỉ ệ ế ứ ệ ố 9.159 ngày 6-5?

NHU: Không h có l nh c m treo c Ph t giáo Ch có l nh, nh m i qu c giaề ệ ấ ờ ậ ỉ ệ ư ọ ốkhác, n i công c ng không m t lá c nào đơ ộ ộ ờ ược thay qu c kỳ nh D s 10 c aố ư ụ ố ủ

T ng th ng quy đ nh Công ch c Th a Thiên hành đ ng không có ý ki n c aổ ố ị ứ ừ ộ ế ủ Trung ương Ta hi u Hu g n vĩ tuy n 17, nhà c m quy n t i đây e ng i sể ế ở ầ ế ầ ề ạ ạ ự

đ t nh p c a C ng s n, đi u không ph i là vi n vông Tuy v y, h đ u b kộ ậ ủ ộ ả ề ả ể ậ ọ ề ị ỷ

lu t, do quá nhi t tình và không đ khôn khéo, cũng không lo i tr m t ít ai đóậ ệ ủ ạ ừ ộ

b gi t dây.ị ậ

ASAHI: Cho phép tôi h i thêm ba câu: M t, t i sao D s 10 không áp d ng v iỏ ộ ạ ụ ố ụ ớ

đ o Thiên Chúa? Chính ng kính c a tôi ghi nhi u cu c rạ ố ủ ề ộ ướ ớc l n theo nghi th cứ

đ o Thiên Chúa t i Hu nhân Noel, cách l Ph t đ n ch a đạ ạ ế ễ ậ ả ư ược năm tháng Đó

là ch a k cu c rư ể ộ ướ ễ ừc l t La Vang v Hu , l rề ế ễ ước Trà Ki u? Hai, theo chúngệtôi bi t, thi u tá Đ ng S b bãi ch c sau l Ph t đ n ch không ph i sau ngàyế ế ặ ỹ ị ứ ễ ậ ả ứ ả2-5 Ba, có th xem ý ki n c a ông Ngô Đình C n là Trung ể ế ủ ẩ ương không?

NHU: T ng giám m c đ a ph n Sài Gòn đã ra thông báo: ch treo c đ o bênổ ụ ị ậ ỉ ờ ạtrong các nhà th , tu vi n ờ ệ

ASAHI: Xin l i, đó là thông báo m i đây thôi và cũng đ a ph n Sài Gòn thôi ỗ ớ ở ị ậ

NHU: Nh ng, ông th y đ y, chúng tôi không kỳ th tôn giáo Chúng tôi thi hànhư ấ ấ ị

k lu t nhi u sĩ quan c nh sát Hu ngay ngày 3-5 T t nhiên, xin ông hi u,ỷ ậ ề ả ế ấ ể

không ph i b t kỳ k lu t n i b nào c a chúng tôi đ u công b c Có l m iả ấ ỷ ậ ộ ộ ủ ề ố ả ẽ ọ chính ph đ u làm nh v y, nh t là v i ngành n i chính Còn câu h i th ba c aủ ề ư ậ ấ ớ ộ ỏ ứ ủ ông, tôi nh c l i, đ i bi u c a chính ph t i Trung nguyên Trung ph n c a Vi tắ ạ ạ ể ủ ủ ạ ầ ủ ệ Nam C ng hòa hi n nay là ông Nguy n Xuân Khộ ệ ễ ương

ASAHI: Ông c v n v n ch a tr l i v s vi c t i c u Nguy n Hoàng.ố ấ ẫ ư ả ờ ề ự ệ ạ ầ ễ

NHU: T t c đang đấ ả ượ ức c u xét và ai ph m t i s b nghiêm tr ạ ộ ẽ ị ị

LE FIGARO: Trong các thông cáo, chính ph Vi t Nam nh c nhi u l n r ngủ ệ ắ ề ầ ằ

Vi t C ng ch m u xúi gi c tín đ đ o Ph t bi u tình và cũng chính Vi t C ngệ ộ ủ ư ụ ồ ạ ậ ể ệ ộ ném ch t n MK Nh ng, nhi u ngấ ổ ư ề ườ ậi t n m t trong th y chính l c lắ ấ ự ượng anninh làm vi c đó ệ

NHU: Ông không bi t r ng b s c ph c an ninh không ph i là v t mà Vi tế ằ ộ ắ ụ ả ậ ệ

C ng khó tìm?ộ

LE FIGARO: Nh ng ngư ười ta bi t c m t ngế ả ặ ười cho n ch t n Và, đó làổ ấ ổ

kh i TNT r t thông d ng trong quân l c Vi t Nam C ng hòa.ố ấ ụ ự ệ ộ

NHU: Cũng nh th , Vi t C ng tìm TNT và các lo i vũ khí c a quân l c Vi tư ế ệ ộ ạ ủ ự ệ Nam C ng hòa không ph i là đi u m i x y ra ộ ả ề ớ ả

LE FIGARO: Th t i sao ph i đ i TNT qua MK?ế ạ ả ổ

NHU: M t s sót k thu t, chúng tôi đã khi n trách b ph n thông tin.ộ ơ ỹ ậ ể ộ ậ

LE FIGARO: Thông báo c a T ng nha Thông tin nh c, ngoài C ng s n, còn tayủ ổ ắ ộ ảsai th c và phong nhúng vào v Hu D lu n Pháp mu n hi u rõ hai danh tự ụ ế ư ậ ố ể ừ

“th c” và “phong” nh m ám ch ai?ự ằ ỉ

NHU: Tôi nói v “phong” trề ước Hu là c đô Các th l c b o hoàng v n cònế ố ế ự ả ẫđông Còn “th c”, ông mu n hi u nh th nào, tùy ông, m t nhà báo Pháp!ự ố ể ư ế ộ

LE FIGARO: Tôi s r t hân h nh thông báo câu tr l i c a ông c v n v i dẽ ấ ạ ả ờ ủ ố ấ ớ ư

lu n Pháp trong s báo Figaro s mai C m n ông c v n!ậ ố ố ả ơ ố ấ

Đ I DI N TRUNG Ạ Ệ ƯƠNG XÃ ĐÀI B C T I H NG KÔNG: Ông c v n gi iẮ Ạ Ồ ố ấ ả thích nh th nào vi c Ph t giáo là m t tôn giáo d dàng nghe C ng s n vôư ế ệ ậ ộ ễ ộ ả

NHU: Ông quên dân chúng d Ph t đ n H t h p vì lý do đó ự ậ ả ọ ụ ọ

Đ I DI N UPI: N u b n đ ng nghi p c a tôi, ông Raymind Wang, không h iẠ Ệ ế ạ ồ ệ ủ ỏ

ti p ông c v n, tôi xin phép t câu tr l i c a ông c v n mà đ t m t câu h i:ế ố ấ ừ ả ờ ủ ố ấ ặ ộ ỏ Dân chúng t h p đông đ o vì lý do tôn giáo th thì vi c gì l c lụ ọ ả ế ệ ự ượng an ninh

UPI: M t câu tr l i có tính tri t lý R t ti c chúng ta đang nói chuy n chính tr ộ ả ờ ế ấ ế ệ ị

Vì m t ít ngộ ười mà đi đ n s thô b o v i s đông, d lu n phế ự ạ ớ ố ư ậ ương Tây khó

FANFANI: Tôi xin phép được h i m t câu ỏ ộ

NHU: À! Financial Affairs đây r i Xin m i ồ ờ

FANFANI: Tôi s h i m t câu r t hi n lành: T câu tr l i c a ông c v n choẽ ỏ ộ ấ ề ừ ả ờ ủ ố ấ

b n đ ng nghi p Washington Post, ngạ ồ ệ ười ta có quy n l t ngề ậ ược n i dung:ộ

nh ng cu c đàn áp đ m máu liên t c di n ra Hu ph i ch ng là đ ng minhữ ộ ẫ ụ ễ ở ế ả ẳ ồđáng tin c y c a C ng s n?ậ ủ ộ ả

NHU: Cô Helen thân m n, chúng ta nên nghiêm ch nh.ế ỉ

FANFANI: Tôi không th y trong câu nói c a tôi có m t chút khôi hài nào Ôngấ ủ ộ

c v n mu n hôm nay không ph i là m t cu c h p báo mà m t cu c trao đ i.ố ấ ố ả ộ ộ ọ ộ ộ ổ

V y thì, ông có cho r ng nhà s Trí Quang đ i di n cho m t xu hậ ằ ư ạ ệ ộ ương chính trị nào đó không?

NHU: Tôi không thích võ đoán Tuy nhiên, v i nh ng b ng ch ng xác th c, tôiớ ữ ằ ứ ự

có th gi i thi u hai đ c đi m c a ông Trí Quang: M t là, quê c a ông phíaể ớ ệ ặ ể ủ ộ ủ ở

B c vĩ tuy n 17, t ng h c đ o v i m t nhà s nay đang Hà N i Hai là, ôngắ ế ừ ọ ạ ớ ộ ư ở ộTrí Quang có nhi u b n bè thu c đ ng Đ i Vi t ề ạ ộ ả ạ ệ

FANFANI: Ông c v n l i b t đ u r i vào cái ch mà ông v a k t án, t c làố ấ ạ ắ ầ ơ ỗ ừ ế ứông nói chuy n ti u lâm Quê c a gia đình ông c v n – nghĩa là có T ng th ngệ ế ủ ố ấ ổ ố

Di m – cũng phía B c vĩ tuy n 17 Đi u đó hình nh không h c t nghĩa b tệ ở ắ ế ề ư ề ắ ấ

kỳ m t khía c nh nào c a s c Hu và c a cá nhân nhà s Trí Quang Cònộ ạ ủ ự ố ở ế ủ ư

v đ ng Đ i Vi t, cũng ti u lâm n t khi ông c v n hàm ý ch ra r ng gi aề ả ạ ệ ế ố ố ấ ỉ ằ ữ

C ng s n và đ ng Đ i Vi t có m i quan h thân ái thông qua môi gi i c a nhàộ ả ả ạ ệ ố ệ ớ ủ

Đ I DI N BÁO JEO [1]: Th a ông c v n, đ c gi ti ng Pháp Vi t Nam r tẠ Ệ ư ố ấ ộ ả ế ở ệ ấ

c n m t minh đ nh: Nh ng ngầ ộ ị ữ ười Pháp dính dáng nh th nào đ i v i v l nư ế ố ớ ụ ộ

x n v a r i?ộ ừ ồ

NHU: Trước h t, ông Hubert thân m n, Vi t Nam không có ai trong c ngế ế ở ệ ộ

đ ng cái g i là Francophone [2], càng không có ai Francophile [3], n u có – vàồ ọ ế

v i h n 100 năm k t khi pháo thuy n Pháp b n nh ng qu đ i bác vào C aớ ơ ể ừ ề ắ ữ ả ạ ử Hàn, t c Đà N ng hi n nay đ r i sau đó chi m c đ t nứ ẵ ệ ể ồ ế ứ ấ ước chúng tôi, Vi tở ệ

Nam hi n nay có m t c ng đ ng tên c a nó là Francophobe [4]! Tuy nhiên, đó làệ ộ ộ ồ ủchuy n dĩ vãng, dù dĩ vãng ch a ph i đã xa xôi l m Hi n nay, năm 1963, thángệ ư ả ắ ệ

5, tôi có th nói r ng tôi không th y m t y u t nào đ nói v m t dính líu nhể ằ ấ ộ ế ố ể ề ộ ư

v y, dính líu theo cái nghĩa ngậ ười Pháp t i Vi t Nam, ngạ ệ ười Vi t v n còn giệ ẫ ữ

m i quan h dố ệ ưới m t d ng nh t đ nh v i ngộ ạ ấ ị ớ ười Pháp, chính ph Pháp – nh ngủ ữ

l c lự ượng đó liên can đ n v Hu ế ụ ế

PHÓNG VIÊN BBC: Còn s dính líu c a ngự ủ ười Hoa, nói r ng h n c a Trungộ ơ ủ

C ng?ộ

NHU: Câu tr l i c a tôi tả ờ ủ ương t nh câu tr l i v a r i.ự ư ả ờ ừ ồ

Đ I DI N HÃNG THÔNG T N TANJUNG: Ông c v n có tin r ng s ki nẠ Ệ Ấ ố ấ ằ ự ệ ngày 8-5 Hu s không phát tri n thêm v m c đ cũng nh v ph m vi?ở ế ẽ ể ề ứ ộ ư ề ạNHU: Trước h t, tôi xin c m n đ i di n c a hãng thông t n Nam T , m t nhàế ả ơ ạ ệ ủ ấ ư ộbáo C ng s n duy nh t nộ ả ấ ước ngoài và là nhà báo C ng s n không ng y trang.ộ ả ụTri n v ng c a tình hình không ph i là vi c d đoán hay quy t đoán b i tìnhể ọ ủ ả ệ ễ ế ởhình không ch tùy thu c chính ph Tuy nhiên m i ngỉ ộ ở ủ ọ ười Vi t Nam tr l iệ ở ạ khung c nh mà Vi t Nam C ng hòa đang s ng Chúng tôi đang chi n đ u, m tả ệ ộ ố ế ấ ộ

cu c chi n đ u sinh t v i k thù c a chúng tôi trong và ngoài nộ ế ấ ử ớ ẻ ủ ở ước, nh ngữ

k thù đ ch v i th gi i t do.ẻ ị ớ ế ớ ự

Và luôn c nh ng ngả ữ ười trong th gi i t do mà vì nh ng l i ích thi n c n,ế ớ ự ữ ợ ể ậ

nh ng suy nghĩ thi u t m chi n lữ ế ầ ế ược đang th c tay vào c c di n đ t nọ ụ ệ ấ ướ c

chúng tôi Tôi tha thi t mong các b n nhà báo có m t hôm nay, v i lế ạ ặ ớ ương tâmngh nghi p và v i cái nhìn sáng su t, góp s c v i nề ệ ớ ố ứ ớ ướ ộc c ng hòa non tr chúngẻtôi đang b xâm lị ược và d ng ngay chi n d ch có tính ch t qu c t bôi nh Vi từ ế ị ấ ố ế ọ ệ Nam C ng hòa, vi c làm không lộ ệ ường n i h u qu tai h i Vi t Nam C ng hòaổ ậ ả ạ ệ ộ

là ti n đ n c a th gi i t do Chúng tôi không ch đ máu cho riêng mình Tôiề ồ ủ ế ớ ự ỉ ổ

nh n m nh r ng Vi t Nam C ng hòa không có v n đ kỳ th tôn giáo, khôngấ ạ ằ ở ệ ộ ấ ề ị

có v n đ áp b c đ o Ph t cũng nh không có đàn áp dân ch Trái l i, dân chấ ề ứ ạ ậ ư ủ ạ ủ

Vi t Nam C ng hòa ph n nào quá tr n là khác Nh ng tôi cũng c nh cáo

nh ng ngữ ườ ộ ố ại đ i l t đ o Ph t r ng, vì l i ích t i thậ ằ ợ ố ượng c a T qu c, chúngủ ổ ốtôi s không m m y u.ẽ ề ế

PHÓNG VIÊN NEWSWEEK: Th a ông c v n, l i kêu g i b n h u qu c tư ố ấ ờ ọ ạ ữ ố ế

c a ông v a r i có nh m nủ ừ ồ ằ ước M không?ỹ

NHU: Th a bà Catherine Barbara, bà là m t nhà báo kỳ c u, thay m t cho m t tư ộ ự ặ ộ ờ báo có uy tín M , l i s ng nhi u năm Sài Gòn, bà có th h n ai h t bi tở ỹ ạ ố ề ở ể ơ ế ế

r ng Vi t Nam C ng hòa coi nằ ệ ộ ước M là m t đ ng minh l n, m t đ ng minhỹ ộ ồ ớ ộ ồ

tr c t S nghi p đ c l p t do c a Vi t Nam C ng hòa không tách kh i m iụ ộ ự ệ ộ ậ ự ủ ệ ộ ỏ ố liên minh huynh đ y Chúng tôi r t vui m ng trệ ấ ấ ừ ước chính sách liên t c c aụ ủ

nước M châu Á và Vi t Nam C ng hòa hi n nay T ng th ng Kennedyỹ ở ở ệ ộ ệ ổ ốđang th c hi n Tuy nhiên, trong d lu n M , k c trong qu c h i, có m t bự ệ ư ậ ỹ ể ả ố ộ ộ ộ

ph n nh thôi, đang nhìn th c tr ng Vi t Nam C ng hòa v i c p m t ng v c,ậ ỏ ự ạ ệ ộ ớ ặ ắ ờ ự đôi khi đ c ác ộ

NEWSWEEK: Tin đ n khá r ng rãi M và Sài Gòn v vai trò c a đ i sồ ộ ở ỹ ở ề ủ ạ ứ Frederich Nolting – vai trò thiên v , che đ cho chính ph ông Di m Ông c v nị ỡ ủ ệ ố ấ

đánh giá tin đ n đó nh th nào?ồ ư ế

NHU: Đ i s Nolting là m t ngạ ứ ộ ườ ại b n quý c a Vi t Nam C ng hòa, là m tủ ệ ộ ộ

người giàu ki n th c và th u đáo đi u ki n c a đ t nế ứ ấ ề ệ ủ ấ ước chúng tôi Dĩ nhiên,không ph i không có nh ng c ly trong nh n th c nh ng s vi c nào đó gi aả ữ ự ậ ứ ữ ự ệ ữ

đ i s và chúng tôi Đi u mà tôi nh n m nh là Ngài Nolting không bao gi l mạ ứ ề ấ ạ ờ ầ

l n gi a vai trò m t toàn quy n ho c thái thú xa x a Ch c ch n r ng đó là m tẫ ữ ộ ề ặ ư ắ ắ ằ ộ trong nh ng nguyên nhân d n đ n các đ n đãi mà bà Catherine nh c t i ữ ẫ ế ồ ắ ớ

Cu c h p báo ch m d t vào 10 gi C v n Ngô Đình Nhu có v s a so nộ ọ ấ ứ ờ ố ấ ẻ ử ạ

trước khá k cho cu c “đ ng đ ” và ông bi u l s mãn nguy n sau đó; ông điỹ ộ ụ ộ ể ộ ự ệ

b t tay kh p các ký gi , ch p hình chung v i h th m chí quàng vai tôi khá âuắ ắ ả ụ ớ ọ ậ

y m và đùa v i Victor, ch ng tôi: “Khi Helen ngã vào tôi, ông nh ch nh ngế ớ ồ ớ ỉ ố kính cho th t “nét” nhé!” Tuy nhiên tôi c m n ông “đã làm sáng t nhi u u nậ ả ơ ỏ ề ẩ khúc”, nghĩa là tôi c m th y h t s c rõ s r i r m trong các câu tr l i c a ôngả ấ ế ứ ự ố ắ ả ờ ủNhu, m t nhà hùng bi n mà không ai không ph c Ông Nhu tộ ệ ụ ươ ỉi t nh b ngoài,ề

c gi t ch trong khi toàn b t tố ữ ự ủ ộ ư ưởng c a ông thi u xuyên su t Ông khôngủ ế ố

th gi i thích n i v Hu - m t v ch m u phía chính ph Nói theo thu tể ả ổ ụ ế ộ ụ ủ ư ở ủ ậ

ng quân s , chính ph Sài Gòn “ng phòng t xa” và h s Ph t giáo là ngòiữ ự ủ ự ừ ọ ợ ậpháo D u sao, Hu v n là m t th tr n bé nh , bi t l p Ông Nhu hi u nhẫ ế ẫ ộ ị ấ ỏ ệ ậ ể ư

v y Và, ông thành công hay th t b i tùy thu c vào m t đi m thôi: ông khoanhậ ấ ạ ộ ở ộ ểvùng v Hu Hu hay ngụ ế ở ế ượ ạc l i D u sao, v i các tín hi u tháng 5 này t iẫ ớ ệ ạ

Vi t Nam C ng hòa, phóng viên báo chí, truy n hình kh p th gi i s a so nệ ộ ề ắ ế ớ ử ạ visa vào Sài Gòn ch c không ph i là quá s m ắ ả ớ

Văn th c a Văn phòng c v n Ngô Đình Nhu g i Vi t t n xã: ư ủ ố ấ ở ệ ấ

“Ông c v n ch th : c cho các phóng viên nố ấ ỉ ị ứ ước ngoài phát tin v bu i h p báoề ổ ọ

c a ông c v n, không c t xén, h n ch Tuy nhiên, chú ý cho phát u tiên bàiủ ố ấ ắ ạ ế ư

tường thu t c a hãng Reuter và đài BBC, nh t là c a đài BBC vì n i dung r t cóậ ủ ấ ủ ộ ấ

l i cho ta”.ợ

Báo cáo m t c a bác sĩ Tr n Kim Tuy n g i Ngô Đình Nhu: ậ ủ ầ ế ử

“Tôi đã th c hi n đúng ch th c a ông c v n: Ch cho phái viên Vi n Đông c aự ệ ỉ ị ủ ố ấ ỉ ễ ủ BBC, cho phóng viên Manila Time và cho Hambourg Zeitung đ a tin nh ý c aư ư ủ ông c v n H h a s liên t c có bài và tin Đang v n đ ng Đài truy n hình Bố ấ ọ ứ ẽ ụ ậ ộ ề ỉ

ph ng v n ông c v n Đài Pháp và M t ch i Riêng Paris Match s n sàng raỏ ấ ố ấ ỹ ừ ố ẵ

m t s đ c bi t, h y b các nh đã săn Hu nh ng giá quá cao, ch quy tộ ố ặ ệ ủ ỏ ả ở ế ư ờ ế

đ nh c a ông c v n Đã đi u đình v i Victor mua các nh, nh ng ch a có hi uị ủ ố ấ ề ớ ả ư ư ệ

qu S dùng bi n pháp H i quan khi Victor r i Sài Gòn sang H ng Kông sángả ẽ ệ ả ờ ồmai ”

Thông cáo c a Tòa đ i bi u chính ph Trung nguyên Trung ph n: ủ ạ ể ủ ở ầ

B trộ ưởng B n i v quy t đ nh b nhi m thi u tá Lê Quang Hi n, nguyênộ ộ ụ ế ị ổ ệ ế ểGiám đ c C nh sát qu c gia mi n Nam Trung nguyên Trung ph n làm Giám đ cố ả ố ề ầ ố

c nh sát qu c gia mi n B c Trung nguyên Trung ph n thay trung tá Tr n vănả ố ề ắ ầ ầ

Thương chuy n hoàn v B n i v ể ề ộ ộ ụ

Đi n đàm gi a Fishell và B tr ệ ữ ộ ưở ng Ph t ng th ng Nguy n Đình Thu n: ủ ổ ố ễ ầ

THU N: Th a giáo s , ông có ý ki n gì v quy t đ nh đ i v i thi u tá Đ ngẦ ư ư ế ề ế ị ố ớ ế ặ

S Chúng tôi đã th o xong l nh ỹ ả ệ

FISHELL: Ông B trộ ưởng có th cho bi t n i dung c a l nh đó không?ể ế ộ ủ ệ

THU N: Th a đẦ ư ược Xét trách nhi m tr c ti p c a thi u tá trong v l n x n ệ ự ế ủ ế ụ ộ ộ ở

Hu , quy t đ nh bãi ch c Phó t nh trế ế ị ứ ỉ ưởng n i an, cách hàm thi u tá, độ ế ương sự

ph i trình di n T ng nha C nh sát qu c gia ch u s th m v n và b t m giả ệ ở ổ ả ố ị ự ẩ ấ ị ạ ữ theo ch đ sĩ quan ch c u xét ế ộ ờ ứ

FISHELL: Tôi nghĩ r ng cách ch c Phó t nh trằ ứ ỉ ưởng là đ T m th i đ thi u táủ ạ ờ ể ế

Đ ng S thôi gi ch c Phó t nh trặ ỹ ữ ứ ỉ ưởng n i an L i văn nh v y có l th aộ ờ ư ậ ẽ ỏ đáng Các bi n pháp khác không c n thi t và không công b ng.ệ ầ ế ằ

THU N: Th a giáo s , tôi s báo l i v i ông Nhu ý ki n c a giáo s Ầ ư ư ẽ ạ ớ ế ủ ư

FISHELL: Không ph i ý riêng c a tôi Chào ông B trả ủ ộ ưởng

Th ượ ng t a Trí Quang bay vào Sài Gòn Tin riêng c a báo Sài Gòn M i: ọ ủ ớ

Theo ngu n tin đ c bi t c a b n báo, Thồ ặ ệ ủ ổ ượng t a Trí Quang t Hu đã bay vàoọ ừ ếSài Gòn, ngày 12-5 đang ng t i m t ngôi chùa đô thành.ụ ạ ộ ở

Nhân đây, Sài Gòn M i xin hi n b n đ c c p b c các giáo ph m Ph t giáo màớ ế ạ ọ ấ ậ ẩ ậ

t trừ ướ ớc t i nay chúng ta ch a đư ược bi t ế

L nh đ c bi t c a T ng giám đ c C nh sát qu c gia g i C nh sát đô ệ ặ ệ ủ ổ ố ả ố ử ả

thành và các t nh: ỉ

Theo dõi di chuy n c a các nhà s t Hu vào phía Nam Tìm m i cách khéo léoể ủ ư ừ ế ọ

nh ng kiên quy t gi h t i Hu C nh sát sân bay Phú Bài, đư ế ữ ọ ạ ế ả ường b và xe l aộ ử

ph i ch p hành tri t đ l nh này.ả ấ ệ ể ệ

NGUY N VĂN YỄ

Phúc trình c a T ng giám đ c Thông tin: ủ ổ ố

Kính g i ông c v n chính tr Ph t ng th ng.ở ố ấ ị ủ ổ ố

Tuân l nh c a ông c v n, chúng tôi đã tri u t p m t s nhà báo c a các tệ ủ ố ấ ệ ậ ộ ố ủ ờ

“Cách m ng qu c gia”, “Ngôn lu n”, “T do” đ n Nha t ng giám đ c ph bi nạ ố ậ ự ế ổ ố ổ ế

đường l i c a chính ph v vi c đ a tin t c Hu : Gi m b t lố ủ ủ ề ệ ư ứ ở ế ả ớ ượng tin, bỏ

h n vi c tr ng b ng c v Vi t C ng ném l u đ n và đ t ch t n , gi gi ngẳ ệ ư ằ ớ ề ệ ộ ự ạ ặ ấ ổ ữ ọ

th t hòa d u v i Ph t t và các nhà s theo tinh th n thông đi p c a T ngậ ị ớ ậ ử ư ầ ệ ủ ổ

th ng Nh ng, m t s ký gi v n vi t bài theo chi u hố ư ộ ố ả ẫ ế ề ướng cũ, đ c bi t kýặ ệ

gi Tô Văn và m t s trong danh sách thân Đ i Vi t Chúng tôi đả ộ ố ạ ệ ược bi t linhế

m c Raymond De Jaegher, Ch t ch Hi p h i Thái Bình Dụ ủ ị ệ ộ ương t do h p riêngự ọ

v i s ký gi này và hình nh tr thù lao khá cao b ng đôla đ h vi t các bàiớ ố ả ư ả ằ ể ọ ếbài xích Ph t giáo, nh ng bài đó đăng r i rác trên t Bu i Sáng c a Mai Lanậ ữ ả ờ ổ ủ

Qu là em ru t c a thi u tế ộ ủ ế ướng Mai H u Xuân và m t vài t Vi t ng Tữ ộ ờ ệ ữ ờ Đông Phương ti ng Hoa, ch u s b o tr v tài chính c a linh m c Raymond Deế ị ự ả ợ ề ủ ụ

Jaegher cũng d ch đăng Dĩ nhiên, t “Free Pacific” đăng các bài đó b ng ti ngị ờ ằ ế Anh, Pháp, Đ c, Tây Ban Nha.ứ

Trong trường h p này, T ng nha Thông tin không th can thi p đợ ổ ể ệ ược Xin kínhtrình đ ông c v n tể ố ấ ường và cho ch th ỉ ị

PHAN VĂN T OẠ

Phúc trình c a T ng nha C nh sát: ủ ổ ả

Đài phát thanh Hà N i và đài Vi t C ng cho t i nay ch a đăng tin ho c bìnhộ ệ ộ ớ ư ặ

lu n gì v v Hu Đài Moscou, ph n ti ng Vi t, nh c l i m t tin c a Phápậ ề ụ ở ế ầ ế ệ ắ ạ ộ ủ

t n xã, không bình lu n Trái l i, đài B c Kinh c ph n ti ng Vi t và các ti ngấ ậ ạ ắ ả ầ ế ệ ế Hoa phát cho Đông Nam Á đ a nhi u tin, kèm bình lu n gay g t.ư ề ậ ắ

Thông báo chi n s hàng tu n c a B T ng tham m u: ế ự ầ ủ ộ ổ ư

T 2 đ n 9 tháng 5, toàn chi n trừ ế ế ường l ng d u m t cách b t thắ ị ộ ấ ường tr tr nừ ậ Tân Bình (Qu ng Tín) Chung quanh Hu , không có m t d u hi u t p trung nàoả ế ộ ấ ệ ậ

c a Vi t C ng.ủ ệ ộ

Tin v n c a báo “Cách m ng Qu c gia” ắ ủ ạ ố

Sau m t th i gian nghiên c u H c vi n ch huy cao c p t i Fort Bragg, Hoaộ ờ ứ ở ọ ệ ỉ ấ ạ

Kỳ và nghiên c tình hình ch ng du kích Huk Phi Lu t Tân, du kích Mã Lai,ứ ố ở ậ

đ i tá Nguy n Thành Luân đã v đ n Sài Gòn hôm qua, 14-5 Cùng v v i đ i táạ ễ ề ế ề ớ ạ

có phu nhân cũng t t nghi p H c vi n nghiên c u c nh sát M Đ i tá Đ ngố ệ ọ ệ ứ ả ỹ ạ ặ văn Quang, Ch huy trỉ ưởng, Tham m u bi t b Ph t ng th ng, ông Đ ng lýư ệ ộ ủ ổ ố ổvăn phòng Ph t ng th ng, đ i tá Phó t ng giám đ c C nh sát qu c gia, trung táủ ổ ố ạ ổ ố ả ốJames Casey đ i di n cho B ch huy vi n tr M và ông Tr n Trung Dung v iạ ệ ộ ỉ ệ ợ ỹ ầ ớ

t cách gia đình T ng th ng đã ra sân bay đón đ i tá Nguy n Thành Luân và phuư ổ ố ạ ễnhân

Thông cáo c a T ng h i Ph t giáo Vi t Nam: ủ ổ ộ ậ ệ

L c u siêu cho các n n nhân Hu trong v Ph t đ n s đễ ầ ạ ở ế ụ ậ ả ẽ ượ ổc t ch c kh pứ ắ các chùa trong toàn qu c vào m t ngày th ng nh t, s thông báo sau.ố ộ ố ấ ẽ

Chương 2Nguy n Thành Luân và Thùy Dung v ng m t Sài Gòn h n m t năm Trongễ ắ ặ ở ơ ộ

th i gian y, ngoài nh ng tháng nghiên c u trong H c vi n, h đi l i nhi u n iờ ấ ữ ứ ọ ệ ọ ạ ề ơ trên nước M và c châu Âu Dĩ nhiên, l n xu t ngo i dài ngày đ u tiên nàyỹ ả ầ ấ ạ ầtrong đ i, giúp h m t lo t hi u bi t m i và kèm theo m t lo t suy nghĩ m i.ờ ọ ộ ạ ể ế ớ ộ ạ ớ Tình hình trong nước đ n v i h qua thông báo c a đ i s quán, qua đài phátế ớ ọ ủ ạ ứthanh và m t s báo chí Đ i s Vi t Nam C ng hòa t i M : Tr n văn Chộ ố ạ ứ ệ ộ ạ ỹ ầ ươ ng

và quan sát viên c a Vi t Nam C ng hòa t i Liên h p qu c: bà Tr n vănủ ệ ộ ạ ợ ố ầ

Chương, đã dành cho v ch ng Luân m t u ái gia đình đ c bi t Ngợ ồ ộ ư ặ ệ ười vi tế

th thư ường xuyên nh t cho Luân, ngoài Nguy n Thành Đ ng l i là Ngô Đìnhấ ễ ộ ạNhu Trong nh ng b c th này, có cái khá dài Nhu ph n nh tình hình trongữ ứ ư ả ả

nước thì ít, mà than th thì nhi u Đôi b c th b c l n i ho ng s , m c dù anhở ề ứ ư ộ ộ ỗ ả ợ ặ

ta không nói rõ n i ho ng s đó là gì và c băn khoăn mãi v th i gian nỗ ả ợ ứ ề ờ ở ướ cngoài c a Luân mà anh ta cho là quá dài.ủ

“Tôi nghĩ là tôi đã sai l m khi đ ng ý đ anh vào H c vi n Fort Bragg Anhầ ồ ể ọ ệ

không c n ph i có nh ng ki n th c chuyên môn quá sâu v hành quân Ch cầ ả ữ ế ứ ề ắ

ch n anh có th tr thành m t tắ ể ở ộ ướng lĩnh n i ti ng, nh ng nh th s là m tổ ế ư ư ế ẽ ộ

t n th t đ i v i s nghi p c a chúng ta Anh đi r i, tôi th y h t s c tr ng tr i.ổ ấ ố ớ ự ệ ủ ồ ấ ế ứ ố ả

Người ta ch i tôi đử ương nhiên là không đ m xu , nh ng h ch i lén, còn sế ể ư ọ ử ố tâng b c tôi cũng tố ương ng nh v y Tóm l i, tôi không có interlocuteur [1] vàứ ư ậ ạ

th ng th n, tôi không có c adversaire – adversaire [2] v i nghĩa franc-jeu [3].ẳ ắ ả ớGia đình đã d i sang dinh Gia Long, anh cũng bi t, và y ban tái thi t dinh Đ cờ ế Ủ ế ộ

L p đậ ược thành l p, anh cũng bi t Th t bu n cậ ế ậ ồ ười khi T ng th ng đích thânổ ốnghiên c u b ng thi t k xây d ng l i dinh Đ c L p.ứ ả ế ế ự ạ ộ ậ

Tôi s không nói v dáng d p c a cái dinh tẽ ề ấ ủ ương lai y B i ý c a tôi là ph cấ ở ủ ụ

ch l i ki u c a cái dinh t thu nó còn mang tên Norodom Ki n trúc Pháp v aế ạ ể ủ ừ ở ế ừ

b v v a thanh tú Mà thôi, cái bu n cệ ệ ừ ồ ườ ạ ởi l i ch khác T ng th ng m i m tỗ ổ ố ờ ộ chiêm tinh gia – thông thường chúng ta g i là th y đ a lý, ho c nôm na h n làọ ầ ị ặ ơ

th y bói - đ tính các qu Càn, Kh m, C n, Ch n, T n, Ly, Khôn, Đoài saoầ ể ẻ ả ấ ấ ốcho n i c a nguyên th qu c gia tránh đơ ở ủ ủ ố ược nh ng qu bom ki u cu i thángữ ả ể ố

2 Tôi không ph n đ i xây h m bêtông kiên c , nh ng tôi h t s c l lùng vả ố ầ ố ư ế ứ ạ ề lòng tin nhi t thành c a T ng th ng đ i v i các thuy t âm dệ ủ ổ ố ố ớ ế ương ngũ hành Đã

th , khôi ph c quách ng n c qu Ly c a Tr n Tr ng Kim đ đ t m t s hàiế ụ ọ ờ ẻ ủ ầ ọ ể ạ ộ ựhòa đúng m c! Hôm tay th y bói - cũng may là m t tay th y bói ch a mù - gi ngứ ầ ộ ầ ư ả

v nh ng c a, nh ng hề ữ ử ữ ướng mà dinh Đ c L p ph i xây theo, thì T ng th ngộ ậ ả ổ ố

b o tôi ng i nghe, cùng v i Đ c cha Tôi không nói m t l i vì bi t T ng th ngả ồ ớ ứ ộ ờ ế ổ ố

s n i c n th nh n Đ c cha g t gù, sau cùng b o: “K t h p c Đông Tây cũngẽ ổ ơ ỉ ộ ứ ậ ả ế ợ ả

là m t cách t t, tôi cho xây d ng nhà th Phú Cam theo nh ng nguyên t c na náộ ố ự ờ ữ ắ

nh v y” Nhà tôi khuyên tôi: “Thôi anh, T ng th ng ch ng có thú vui gì, mìnhư ậ ổ ố ẳ

đ ng làm cho nh phi n” Tôi không rõ ki n trúc s s m t c a ta, ngừ ả ề ế ư ố ộ ủ ườ ượ i đ c

gi i thả ưởng l n La Mã là Ngô Vi t Th có n ý gì hay không, khi trong b nớ ở ế ụ ẩ ả thi t k m t ti n c a dinh nhìn qua th y toàn là xế ế ặ ề ủ ấ ương, cũng còn may m n,ắ không ph i là xả ương s ! Vào nh ng lúc “đ n thọ ữ ơ ương đ c mã” nh v y, tôiộ ư ậ

th m thía v s v ng m t c a anh Anh nhà, có th gi m nh nh ng vi c lấ ề ự ắ ặ ủ ở ể ả ẹ ữ ệ ố

b ch đó, b i ti ng nói c a anh d đị ở ế ủ ễ ược T ng th ng nghe h n c a tôi và anh bi tổ ố ơ ủ ế cách nói h n tôi.ơ

M t chuy n khác cũng không vui Tộ ệ ượng bà Tr ng đư ược d ng khá b th ự ề ế ở

gi a m t công viên, nh ng d lu n thì cho đó là tữ ộ ư ư ậ ượng c a nhà tôi Anh th yủ ấ

đ y, toàn nh ng chuy n ch ng ra làm sao c trong khi cấ ữ ệ ẳ ả ường đ chi n tranhộ ế

m i lúc m i gia tăng và thi t h i c a chúng ta m i lúc m t l n h n Tỗ ỗ ệ ạ ủ ỗ ộ ớ ơ ướng PaulHarkins úp m v i tôi r ng vi n tr M v khí tài quân s đở ớ ằ ệ ợ ỹ ề ự ược th c t ch ngự ế ứ minh là không đ đ giành chi n th ng Ch c anh hi u hàm ý c a nh n xét đó.ủ ể ế ắ ắ ể ủ ậTôi h i đ i tỏ ạ ướng: c n bao nhiêu th c binh M n a Ông ta nhún vai và tr l i:ầ ự ỹ ữ ả ờ

“C n đ đ chi n th ng” Tôi l i h i: “Có th l y chi n tranh c a Pháp Đôngầ ủ ể ế ắ ạ ỏ ể ấ ế ủ ở

Dương hay chi n tranh Tri u Tiên làm m t tiêu chu n tính toán không?” Ông taế ề ộ ẩnhíu mày: “Lúc cao nh t Pháp có hai mấ ươ ại v n quân vi n chinh Đông Dễ ở ương -

m ng quá chăng? Còn Tri u Tiên, M c n g n ba mỏ ở ề ỹ ầ ầ ươ ại v n - nhi u quáề

chăng?” R i ông ta cồ ười: “Lính Nam Tri u Tiên đánh gi i h n lính Nam Vi t” ề ỏ ơ ệ

Và, ông ta nh n m nh: “C n bao nhiêu th c binh M là tùy năng l c chi nấ ạ ầ ự ỹ ở ự ế

đ u c a Nam Vi t”.ấ ủ ệ

Tình hình Lào cũng kích đ ng d lu n trong nộ ư ậ ước Pathet Lào m r ng đ a bànở ộ ị

ki m soát đ n n i Th tể ế ỗ ủ ướng Boun Oum và tướng Nousavan bay sang Sài Gòn

v n đ ng chúng ta ng h h ch ng C ng M t đ ng minh láng gi ng mongậ ộ ủ ộ ọ ố ộ ộ ồ ềmanh c đó thì th t nguy hi m đ i v i cao nguyên Trung ph n c a chúng ta.ỡ ậ ể ố ớ ầ ủCòn Sihanouk, nh anh đã bi t, le prince qui boude [4], ông ta luôn luôn đ ngư ế ồ bóng, ch i C ng s n Cambôt tàn t nh ng l i cho phép Vi t C ng thi t l p m tử ộ ả ệ ư ạ ệ ộ ế ậ ộ phòng thông tin t i Nam Vang và làm ng đ Kossem ti p t c cái Fulro lá m t láạ ơ ể ế ụ ặtrái c a h n ta, lôi kéo m t nhóm ngủ ắ ộ ười Thượng, và người Chàm t Vi t Namừ ệ

C ng hòa sang Camp Rolland hu n luy n Tri n v ng c a tình hình, ch a th yộ ấ ệ ể ọ ủ ư ấ sáng s a, đ c bi t khi tủ ặ ệ ướng Paul Harkins v a đừ ược chính ph M ch đ nhủ ỹ ỉ ị kiêm nhi m T l nh quân đ i M c Vi t Nam và Thái Lan.ệ ư ệ ộ ỹ ả ở ệ

Thôi, anh li u mà thu x p v nệ ế ề ước càng s m càng t t Cho tôi h i thăm cô Thùyớ ố ỏDung.”

Trên đây là m t trong các b c th c a Nhu g i cho Luân V i các b c th đó,ộ ứ ư ủ ử ớ ứ ưLuân hình dung đượ ức s c ép c a quân Gi i phóng đ i v i quân Sài Gòn và t cáiủ ả ố ớ ừ

n n nh v y, bi n đ ng chính tr Nam Vi t là không tránh kh i Luân tin ch cề ư ậ ế ộ ị ở ệ ỏ ắ

r ng cú ném bom c a Nguy n văn C và Ph m Phú Qu c là l i c nh cáo sauằ ủ ễ ử ạ ố ờ ảchót c a M Bây gi , không c n c nh cáo n a N u Di m đ khôn ngoan thìủ ỹ ờ ầ ả ữ ế ệ ủcòn bu c Kennedy cân nh c, b ng ngộ ắ ằ ượ ạc l i

Ngu n tin chính tr thì Luân theo dõi qua các bài c a Helen Fanfani Luân đ cồ ị ủ ặ

bi t l u ý đ n tin v ngày Ph t đ n năm 1962 đệ ư ế ề ậ ả ượ ửc c hành h t s c long tr ngế ứ ọ

t i chùa Xá L i Sài Gòn v i c trăm nghìn ngạ ợ ớ ả ười tham gia theo quy t đ nh c aế ị ủ

Ph t giáo th gi i Fanfani đã phân tích s vi c đó nh là m t d u hi u chính trậ ế ớ ự ệ ư ộ ấ ệ ị

n i b t: Ph t giáo leo lên vũ đài và đ ng sau các nhà s là m t kh i lổ ậ ậ ằ ư ộ ố ượ ng

ngườ ấi r t khó ước đ nh Fanfani là m t nhà báo s c s o, càng v sau, Luân càngị ộ ắ ả ềkhâm ph c cách ghi nh n và đánh giá tình hình Nam Vi t c a cô Nhi u phóngụ ậ ệ ủ ềviên báo chí và thông t n Sài Gòn, song Fanfani x ng đáng đ i di n cho gi iấ ở ứ ạ ệ ớ tài chính ngân hàng M - bao gi cũng suy tính m i l i h i trên t m bao quát.ỹ ờ ọ ợ ạ ầLuân đã c t m t bài c a Fanfani mà anh cho là hay nh t trong các bài c a cô.ắ ộ ủ ấ ủDung cũng đ ng ý nh v y Bài báo vi t vào đ u năm 1963, sau kỳ Noel màồ ư ậ ế ầFanfani v M và g p v ch ng Luân - h đi ch i t n Chicago, Los Angeles vàề ỹ ặ ợ ồ ọ ơ ậSan Francisco Đó là l n duy nh t mà Luân g p Fanfani M Trái v i Saroyan,ầ ấ ặ ở ỹ ớFanfani không h vi t riêng th cho Luân Cô cề ế ư ười khi cùng sóng đôi v i Luânớtrên bãi bi n: “Tôi vi t cho ông thể ế ường nh t đ y ch Ch ng l ông không đ cấ ấ ứ ẳ ẽ ọ bài c a tôi?”ủ

Bài báo đ c s c g i cho Luân suy nghĩ, không dài, t a là Vi c đ u t c a M ặ ắ ợ ự ệ ầ ư ủ ỹ ở Nam Vi t.ệ

“Cái đích mà nh ng ngữ ười có quy n th M , quy n th th t s m c dù ch aề ế ở ỹ ề ế ậ ự ặ ư bao gi h ký tên vào b t c m t m nh gi y con nào v các v n đ hành chính,ờ ọ ấ ứ ộ ả ấ ề ấ ề

có v m i lúc m i xa t m v i c a h Nam Vi t - Fanfani m đ u bài báo Côẻ ỗ ỗ ầ ớ ủ ọ ở ệ ở ầ

vi t ti p: “Th c t Nam Vi t d y lên cu c tranh ch p mà vào lúc s kh i, h uế ế ự ế ệ ấ ộ ấ ơ ở ầ

nh ch a ai nghĩ r ng s có cu c tranh ch p nh v y Vi t Nam hay Đôngư ư ằ ẽ ộ ấ ư ậ ệ

Dương thu c Pháp, v n đ nh m nh đã an bày, và th t ít ngộ ố ị ệ ậ ười M bi t đ n sỹ ế ế ự

có m t c a nó trên hành tinh, ch đ ng nói ý đ nh nặ ủ ứ ừ ị ước M dính líu vào đây.ỹVào th k XIX, m t đ i di n c a hoàng đ Vi t Nam tên là Bùi Vi n sangế ỷ ộ ạ ệ ủ ế ệ ệWashington xin c u vi n ch ng l i ngứ ệ ố ạ ười Pháp thì T ng th ng M l c đ u.ổ ố ỹ ắ ầ

Nh ng l ch s không ch u đ ng yên Năm 1951, tư ị ử ị ứ ướng năm sao - sau khi ông ta

ch t, đế ược truy phong Th ng ch - Jean de Lattre de Tassigny, v i t cách làố ế ớ ư

T ng t l nh quân vi n chinh Pháp Đông Dổ ư ệ ễ ở ương đ n M đ xin vi n trế ỹ ể ệ ợ quân s gi a lúc chi n tranh Tri u Tiên vào h i s p tàn cu c Cái bóng ma ámự ữ ế ề ồ ắ ộ

nh cu c th ng l ng c a De Lattre và chính ph M là s can thi p c a

Trung C ng, đi u mà đúng vào ngày De Lattre h p h i trên giộ ề ấ ố ường b nh, m tệ ộ

tướng năm sao khác c a Pháp, tủ ướng Juin - và ông này v sau cũng đề ược phong

th ng ch - kh n c p có m t Washington xin M hãy hành đ ng nh Tri uố ế ẩ ấ ặ ở ỹ ộ ư ở ề Tiên

Ch t ch H i đ ng tham m u trủ ị ộ ồ ư ưởng liên quân M lúc b y gi là đ i tỹ ấ ờ ạ ướ ngBradley hoài nghi v kh năng Trung C ng dám li u lĩnh Theo tề ả ộ ề ướng Bradley,Trung C ng đ khôn ngoan đ h c bài h c Tri u Tiên: n u Mac Arthur b T ngộ ủ ể ọ ọ ề ế ị ổ

th ng M cách ch c vì chu n b vố ỹ ứ ẩ ị ượt sông Áp L c ti n đánh c nh cáo Trungụ ế ả

Qu c; thì Trung C ng g i li n cho M m t thông đi p b ng hành đ ng: nguyênố ộ ử ề ỹ ộ ệ ằ ộsoái l ng danh Bành Đ c Hoài b Mao Tr ch Đông cách ch c vì ông ta th quétừ ứ ị ạ ứ ềquân M ra ngoài v nh Tri u Tiên.ỹ ị ề

Chính ph Hoa Kỳ nh c l i s cam k t đ u tiên là quan tâm hàng đ u đ n vi nủ ắ ạ ự ế ầ ầ ế ệ

tr kinh t theo đi m 4 trong chợ ế ể ương trình Truman [5], m c dù chính ph Phápặ ủ

t ng c đ i s Vi n Đông đ trao đ i nh ng ki n ngh v i chính ph M vừ ử ạ ứ ở ễ ể ổ ữ ế ị ớ ủ ỹ ề thái đ c a M trong cu c chi n Đông Dộ ủ ỹ ộ ế ương S l là c a tự ơ ủ ướng Bradley cònliên quan đ n tuyên b c a tế ố ủ ướng Pháp Carpentier, T ng t l nh quân vi nổ ư ệ ễ chinh Pháp vào đ u năm 1950 t i Đông Dầ ạ ương: “N u M mu n vi c tr quânế ỹ ố ệ ợ

s cho các qu c gia Đông Dự ố ương thu c Pháp thì nh t thi t s vi n tr đó ph iộ ấ ế ự ệ ợ ả thông qua Liên hi p Pháp, t c là quân đ i Pháp” Có l tệ ứ ộ ẽ ướng Carpentier b chínhị

ph Pháp khi n trách, do đó mà gi a tháng 5-1950 B trủ ể ữ ộ ưởng ngo i giao Anh,ạPháp, M h p t i Paris v i ch đ : Vi n tr quân s và kinh t cho Đôngỹ ọ ạ ớ ủ ề ệ ợ ự ế

Dương Đ u tháng 6 cùng năm, Robert Blum, Trầ ưởng phái đoàn M t i Sài Gònỹ ớchính th c thông báo ph n vi n tr kinh t c a M cho Đông Dứ ầ ệ ợ ế ủ ỹ ương tài khóa1950-1951 lên đ n 23.5 tri u dollar, còn vi n tr quân s ch b ng vũ khí vàế ệ ệ ợ ự ỉ ằquân nhu, s qua tay quân đ i Liên hi p Pháp Sáu ngày sau, m t y ban vi nẽ ộ ệ ộ Ủ ệ

tr kinh t Hoa Kỳ đợ ế ược thi t l p Sài Gòn đ ti p nh n nh ng tri u dollarế ậ ở ể ế ậ ữ ệkhi n nhi u ngế ề ười thèm r dãi nói trên Chúng ta có th nói đỏ ể ượ ằc r ng, đó là số

ti n đ u t quan tr ng c a M vào Đông Dề ầ ư ọ ủ ỹ ương mà ch y u là vào Vi t Nam.ủ ế ệCũng c n thi t nh c l i r ng, con s 23.5 tri u dollar c a M đã góp ph n đ aầ ế ắ ạ ằ ố ệ ủ ỹ ầ ư

cu c đàm phán Pau thoát kh i tình tr ng cù nh y mà nguyên do là chính phộ ỏ ạ ầ ủ Pháp c a Vincent Auriol v n luy n ti c ch đ tr c tr các thu c đ a cũ Ngàyủ ẫ ế ế ế ộ ự ị ộ ị22-7-1950, hai chuy n máy bay đ u tiên mang c Hi p ch ng qu c Hoa Kỳ, hế ầ ờ ệ ủ ố ạ cánh sân bay Tân S n Nh t, b y gi còn r t cũ k Thu c men, b t DDT,ở ơ ấ ấ ờ ấ ỹ ố ộ

thu c kháng sinh, d ng c y t v.v nhãn hi u USA đố ụ ụ ế ệ ược phân ph i tr c ti pố ự ế cho chính ph Vi t Nam mà không qua các c quan Pháp, dù cho cái “chính phủ ệ ơ ủ

Vi t Nam” đó g m nh ng ngệ ồ ữ ười xem ti ng Pháp là ti ng m đ B t c m tế ế ẹ ẻ ấ ứ ộ

m u đ l n nào c a các nhà chính tr cũng đ u m đ u m t cách hi n lành,ư ồ ớ ủ ị ề ở ầ ộ ề

nhân đ o nh v y c Chính ph M t rút kinh nghi m: Mùa xuân cùng năm,ạ ư ậ ả ủ ỹ ự ệhai chi c tàu chi n M b neo trên sông Sài Gòn, ngay cái thành ph r t náoế ế ỹ ỏ ố ấ

đ ng và bài ngo i n i ti ng, đã b hàng m y trăm ngàn ngộ ạ ổ ế ị ấ ười gi n d xua đu i.ậ ữ ổ

Ti c là nhà tiên tri Nostradamus [6] không d đoán n i cái đi m trên là h a h nế ự ổ ề ứ ẹ hay hăm d a Th n tr ng h n, m t phái đoàn vi n tr quân s M do Thọ ậ ọ ơ ộ ệ ợ ự ỹ ứ

trưởng qu c phòng Malby và tố ướng Erskine c m đ u “không kèn không tr ng”ầ ầ ố

đ n Sài Gòn và phúc trình sau đó c a h đế ủ ọ ược T ng th ng M ch p nh n c cổ ố ỹ ấ ậ ự

kỳ nhanh chóng n u không nói là T ng th ng đã quy t đ nh t trế ổ ố ế ị ừ ước Âm th mầ

và rón rén nh nh ng k buôn l u, gi a tháng 8-1950, m t tàu buôn M c p b nư ữ ẻ ậ ữ ộ ỹ ậ ế Sài Gòn và m i ho t đ ng ch v đêm: súng, đ n pháo, xe b c thép v.v h i họ ạ ộ ỉ ề ạ ọ ố ả

nh p vào các kho c a quân đ i Pháp Quy n s v s dính líu c a M vào Vi tậ ủ ộ ể ử ề ự ủ ỹ ệ Nam và Đông Dương m ra chở ương th nh t v i chuy n tàu tr ng t i 15.000ứ ấ ớ ế ọ ả

tướng Brinsk chính th c treo ng n c l m ch m nh ng ngôi sao xanh và v nứ ọ ờ ấ ấ ữ ằ

v n nh ng s c đ gi a Sài Gòn Nệ ữ ọ ỏ ữ ước M quy t đ nh t bóng t i bỹ ế ị ừ ố ước ra ánh

sáng vào đúng cái th i đi m b n l c a cu c chi n Đông Dờ ể ả ề ủ ộ ế ương: toàn tuy nế biên gi i Vi t B c do nh ng l c lớ ệ ắ ữ ự ượng tinh nhu nh t c a quân vi n chinhệ ấ ủ ễ

Pháp trú đóng b chi c ch i kh ng l c a tị ế ổ ổ ồ ủ ướng Giáp quét m t nhát s ch nh n,ộ ạ ẵ

t Cao B ng qua Đông Khê, Th t Khê đ n L ng S n v i 5.000 tù binh và haiừ ằ ấ ế ạ ơ ớ

vượt ngoài qu đ o c a n n kinh t M Gi i doanh nghi p M b t đ u làmỹ ạ ủ ề ế ỹ ớ ệ ỹ ắ ầtính v i Vi t Nam m t cách th c d ng nh h làm tính v i đ ng bào h và khiớ ệ ộ ự ụ ư ọ ớ ồ ọ

Trưởng phái b kinh t đ u ti n c a M Sài Gòn, ông Williamon, công b sộ ế ầ ề ủ ỹ ở ố ố

ti n vi n tr kinh t cho Vi t Nam tài khóa 1951-1952 là 25 tri u dollar thì cácề ệ ợ ế ệ ệhãng buôn M thi t l p nhanh nh u ch a t ng có c quan đ i di n c a mìnhỹ ế ậ ẩ ư ừ ơ ạ ệ ủtrong các khách s n sang tr ng gi a trung tâm Sài Gòn M t vi n h i đoái đạ ọ ữ ộ ệ ố ượ cthành l p và m t Huỳnh văn Lang thân Pháp, m t Đinh Quang Chiêu thân Mậ ộ ộ ỹ song song đi u hành công vi c Gi i doanh nghi p M không c n thi t l pề ệ ớ ệ ỹ ầ ế ậ nhi u ngân hàng Sài Gòn, tr chi nhánh ngân hàng Manhattan, b i các ngânề ở ừ ởhàng c a Trung Hoa Tủ ưởng Gi i Th ch và c a Hongkong th t s hay ph nớ ạ ủ ậ ự ầ quan tr ng là c a h R i cu c chi n tranh Vi t - Pháp k t thúc, r t bi th m đ iọ ủ ọ ồ ộ ế ệ ế ấ ả ố

v i nớ ước Pháp nh ng r t r c r đ i v i chính ph M Th là, t trư ấ ự ỡ ố ớ ủ ỹ ế ừ ước, khu

v c nh hự ả ưởng xa nh t Đông Nam Thái Bình Dấ ương c a M d ng t iủ ỹ ừ ạ

Philippines, bây gi , nó thêm hàng nghìn cây s lên mép l c đ a Đông Nam Á,ờ ố ụ ịtrên đ t li n B ng nhiên trong gi i doanh nghi p M l u hành m t lu n đi mấ ề ỗ ớ ệ ỹ ư ộ ậ ể

m i ngày m i tr nên chính th ng: Đông Dỗ ỗ ở ố ương có v trí chính tr , quân s , kinhị ị ự

t v i t m c chi n lế ớ ầ ỡ ế ược, mà n u nh M b h t ra kh i n i đó thì có nghĩa thế ư ỹ ị ấ ỏ ơ ủ

đô Washington s th t thu! Ngẽ ấ ườ ưới x ng xu t cái lý thuy t vi n tấ ế ễ ượng khá phi

thường y là giáo s Henry Kissinger v i m t đ ng minh mang b nh tâm th n làấ ư ớ ộ ồ ệ ầ

thượng ngh sĩ Mac Carthy, dị ướ ự ải s b o tr c a m t k lõi đ i: Foster Dulles.ợ ủ ộ ẻ ờCác con s v ti m năng kinh t c a Vi t Nam đ u đố ề ề ế ủ ệ ề ược máy tính đi n t th iệ ử ổ

ph ng theo c p s nhân Foster Dulles ch t vì b nh ung th nh ng r t ti c trìnhồ ấ ố ế ệ ư ư ấ ế

đ khoa h c ch a đ s c tìm trong các t bào r i lo n c a c u Ngo i trộ ọ ư ủ ứ ế ố ạ ủ ự ạ ưở ng

M ph n nào tỹ ầ ượng hình ung nh t Vi t Nam Gi i doanh nghi p M nh y xọ ệ ớ ệ ỹ ả ổ vào Nam Vi t Nam sau Hi p đ nh Genève, nói tr ng ra là nh y x vào ba trămệ ệ ị ắ ả ổtri u dollar vi n tr và ch ng đó dollar vi n tr quân s h ng năm gi ng nh ngệ ệ ợ ừ ệ ợ ự ằ ố ữ

c u th ruby XV thô b o dùng quy n Anh, võ Judo và c nh ng nh n lao ngầ ủ ạ ề ả ữ ọ ườ i

da đ đánh r p ngỏ ạ ười Pháp trên thương trường Ngày nay, nh ng ngữ ườ ị i đ nh

đo t chính sách nạ ước M r t th ng nh t v i nhau: Ph i đ y lùi càng xa càng t tỹ ấ ố ấ ớ ả ẩ ố nguy c Trung C ng th c tay vào Đông Dơ ộ ọ ương Th t là may m n, Mao Tr chậ ắ ạ Đông đã vi n tr hào phóng cho nệ ợ ước M b ng cách ông ta th c tay khu y đ ngỹ ằ ọ ấ ộ

n i b nộ ộ ước Trung Hoa và c phe C ng s n qu c t , trong đó th nào cũng cóả ộ ả ố ế ế

gi i Hoa ki u đông đúc Ch L n Ph i gi B c Vi t t m th i t n t i phíaớ ề ở ợ ớ ả ữ ắ ệ ạ ờ ồ ạ

B c vĩ tuy n 17 Lúc b y gi , nghĩa là m y năm li n sau Hi p ngh Genève, ýắ ế ấ ờ ấ ề ệ ị

đ nh này không ph i là vi n vông: ông H Chí Minh còn b n nhi u vi c g pị ả ể ồ ậ ề ệ ấ

h n Nơ ước M ph i nh p c ng vào Nam Vi t th t nhi u cirage và verni đỹ ả ậ ả ệ ậ ề ể đánh bóng chi c t kính tr ng bày s có m t c a nế ủ ư ự ặ ủ ước M khu v c Đôngỹ ở ựNam Á Đó là s có m t r t đ i ôn t n và ni m n , giàu có và vung tay, th mự ặ ấ ỗ ồ ề ở ậ chí r t t nh Nấ ế ị ước M chăm sóc c nh ng b ng c m mi u c a các cô gáiỹ ả ữ ộ ự ỹ ề ủNam Vi t, dành m t s quan tâm ngang v i quan tâm kinh thánh, vòng n nangệ ộ ự ớ ở

c a đùi và mông Nh ng - ch “nh ng” mà Eisenhower n i đóa và Kennedy s pủ ư ữ ư ổ ắ

ch i th - T ng th ng Vi t Nam Ngô Đình Di m thích dùng cirage và verni c aử ề ổ ố ệ ệ ủ

M đánh bóng cho cái mà danh t Á Đông g i là chi c ngai vàng Ông ta say mêỹ ừ ọ ế

tr thành hoàng đ h n các nhà doanh nghi p M say mê khai thác các th cóở ế ơ ệ ỹ ứ

th khai thác trên đ t nể ấ ước ông Và đây, t n t i m t s can thi p c a l ch sở ồ ạ ộ ự ệ ủ ị ử

dù chính ph M có nh m m t cũng ph i th y - đó là C ng s n Bây gi h tủ ỹ ắ ắ ả ấ ộ ả ờ ọ ự

x ng là M t tr n Dân t c Gi i phóng H nói r ng h ch ng s xâm lư ặ ậ ộ ả ọ ằ ọ ố ự ượ ủ c c a

M và ch đ đ c đoán c a gia đình ông Ngô Đình Di m đ xây d ng m tỹ ế ộ ộ ủ ệ ể ự ộ

mi n đ t nề ấ ước không có ti ng súng, không có áp b c c a nế ứ ủ ước ngoài, không cóbóc l t và đ i x ngang ngộ ố ử ược trong nước H đòi thi hành Hi p ngh Genève vàọ ệ ịtuyên b đ c l p v i ch đ C ng s n B c Vi t b i h ch trố ộ ậ ớ ế ộ ộ ả ắ ệ ở ọ ủ ương trung l p.ậ

Nh ng đ ng th i h c nh c đi nh c l i mãi r ng đ t nư ồ ờ ọ ứ ắ ắ ạ ằ ấ ước Vi t Nam c a h làệ ủ ọ

m t dân t c c a h th ng nh t t 4.000 năm.ộ ộ ủ ọ ố ấ ừ

Mu n th ng C ng s n Nam Vi t, không m t nhà chi n lố ắ ộ ả ở ệ ộ ế ược quân s M nàoự ỹkhông nghĩ đ n qui mô chi n tranh nh t thi t ph i m r ng toàn cõi Vi t Nam,ế ế ấ ế ả ở ộ ệ

h n n a, toàn Đông Dơ ữ ương

Cái nguy c Trung C ng can thi p d t khoát đã lùi xa, xa h n c nh ng gì màơ ộ ệ ứ ơ ả ữ

gi i chi n lớ ế ược M m ỹ ơ ước, nghĩa là t n th m k ch Tri u Tiên g n nh tuy tấ ả ị ề ầ ư ệ

đ i không th tái di n: không có nh ng y u t v t ch t, đ i ngo i và tâm lý đố ể ễ ữ ế ố ậ ấ ố ạ ể tái di n Cái giá sinh m nh hàng tri u lính Trung Qu c t i Tri u Tiên ch đ làmễ ệ ệ ố ạ ề ỉ ểranh chia hai Tri u Tiên, nhích xu ng phía nam vài ch c cây s thì qu là giá quáề ố ụ ố ảcao Trung C ng v n giúp C ng s n Vi t Nam c Nam và B c, nh ng đó làộ ẫ ộ ả ệ ở ả ắ ư

m t s giúp đ t nó đã có gi i h n Trung C ng không mu n m t Vi t Namộ ự ỡ ự ớ ạ ộ ố ộ ệthu c M đ ph i h ng ng n đòn vu h i t phía dộ ỹ ể ả ứ ọ ồ ừ ưới khó đ i phó Nh ngố ư

Trung C ng cũng không thích thú m t Vi t Nam thoát ly s chi ph i c a Trungộ ộ ệ ự ố ủ

Qu c mà các hoàng đ ti n b i c a h luôn luôn nh c nh h ph i hoàn thànhố ế ề ố ủ ọ ắ ở ọ ả

t t Nố ước M rõ ràng ch ph i đ i phó v i m t nỹ ỉ ả ố ớ ộ ước Vi t Nam, mà theo Mao,ệ

c n thi t c t đôi lâu dài nh Tri u Tiên, Đ c Ngay cái đ o nh x Đài Loan màầ ế ắ ư ề ứ ả ỏ ứ

h cũng ch d a b ng nh ng l n c nh cáo nhi u đ n n i thành l b ch Nh ngọ ỉ ọ ằ ữ ầ ả ề ế ỗ ố ị ư Nga Xô đã là nước đ u tiên đ a ngầ ư ười lên vũ tr Thành t u v k thu t quânụ ự ề ỹ ậ

s c a Nga s đự ủ ẽ ược C ng s n Vi t Nam th hộ ả ệ ụ ưởng trong ch ng m c c n thi t.ừ ự ầ ế chi n tr ng Nam Vi t, ng i M và quân l c Vi t Nam C ng hòa đã b t

đ u n m khá cay đ ng nh ng thành t u y, k luôn nh ng vũ khí tuy mang nhãnầ ế ắ ữ ự ấ ể ữ

hi u Trung C ng nh ng t model Nga Xô Nệ ộ ư ừ ước Pháp v n b t đ ng v i M vẫ ấ ồ ớ ỹ ề

v n đ Đông Dấ ề ương, n Đ luôn trung thành thuy t trung l p nh hẤ ộ ế ậ ả ưởng ngày

m t r ng Th là bài toán Vi t Nam đ i v i nộ ộ ế ệ ố ớ ước M thêm nhi u con s m i.ỹ ề ố ớ Chi c t kính tr ng bày hàng m u không ch g m có thu c lá Salem, n ch vú vàế ủ ư ẫ ỉ ồ ố ịxilip, mà còn có c nh ng kh u súng c a các hãng Colt, Remington v.v Dĩả ữ ẩ ủ

nhiên gi i doanh nghi p ch ng thi t thòi gì Không bán t l nh, xe h i du l chớ ệ ẳ ệ ủ ạ ơ ị thì bán các b quân ph c và xe tăng, máy bay ném bom - lãi to h n nhi u.ộ ụ ơ ề

Công cu c đ u t Nam Vi t c l n r ng l n r n nh th và m i ngày thêmộ ầ ư ở ệ ứ ộ ồ ộ ắ ư ế ỗnhi u tri u ch ng cho th y s đ u t s ch y u b ng sinh m nh c a nh ngề ệ ứ ấ ự ầ ư ẽ ủ ế ằ ệ ủ ữ

người M và b ng c v n m nh c a nỹ ằ ả ậ ệ ủ ước M Các t ng th ng M t nay trỹ ổ ố ỹ ừ ở

đi có dám ch p nh n m t cu c phiêu l u nh v y hay không, đó còn là n s ấ ậ ộ ộ ư ư ậ ẩ ố Song, không còn là n s đi u sau đây: chính gi i M gi i thích cái tình tr ngẩ ố ề ớ ỹ ả ạ

t n th i lấ ố ưỡng nan c a mình Nam Vi t, s th t lùi c a n l c ch ng C ngủ ở ệ ự ụ ủ ỗ ự ố ộ

v i các k t qu xám x t b ng m t lu n đi m b t ng nh t nh ng l i đớ ế ả ị ằ ộ ậ ể ấ ờ ấ ư ạ ượ c

th ng nh t nh t - s t n t i c a chính cá nhân T ng th ng Ngô Đình Di m Conố ấ ấ ự ồ ạ ủ ổ ố ệ

người mà chín năm trước nước M g i r ng “v c u tinh c a nỹ ọ ằ ị ứ ủ ước Vi t Namệđau kh ”, trong phút ch c đã tr thành m t th Dracula không ch hù con nít màổ ố ở ộ ứ ỉ

là m t hi m h a th t s đe d a nộ ể ọ ậ ự ọ ước M Chính th c mà nói, nỹ ứ ước M đ u tỹ ầ ư vào Vi t Nam b ng cái v n Ngô Đình Di m Và bây gi , bán chính th c mà nói,ệ ằ ố ệ ờ ứnhà đ c tài Nam Vi t đang lên giá c c cao trên th trộ ệ ự ị ường ch ng khoán M - cáiứ ỹgiá c a “m t v t t th n”, hi u theo cách phủ ộ ậ ế ầ ể ương Đông Cái có th tr nênể ở

chuy n huy n tho i là ông Di m c ng mình nh m t th c th do ý Chúa.ệ ề ạ ệ ứ ỡ ư ộ ự ể

Gi i doanh nghi p M , trái l i, tiêm nhi m m t thói quen sau Th chi n th 2 -ớ ệ ỹ ạ ễ ộ ế ế ứ

nước ít b t n th t nh t - là không c n bi t ông A hay ông B c m quy n nị ổ ấ ấ ầ ế ầ ề ở ướ cnào đó Lý Th a Vãng hay Phác Chánh Hi, Magsaysay hay Macapagal mà chừ ỉ

c n bi t các k t s l i l trong các giao d ch tính b ng dollar Và, nói theo ngônầ ế ế ố ờ ỗ ị ằ

ng c a gi i gangster: “Di m! Hãy c u nguy n đi!”.ữ ủ ớ ệ ầ ệ

Bài báo tuy t v i! Luân t m t c N u không b các ràng bu c v trách nhi m,ệ ờ ấ ắ ế ị ộ ề ệ Luân đã g i đi n khen Fanfani Nh ng, th t kỳ qu c, Nhu không h nh c đ nọ ệ ư ậ ặ ề ắ ế các nh n đ nh đó c a Fanfani trong h ng tá th anh ta vi t cho Luân Fanfani,ậ ị ủ ằ ư ế

ch ng thi n c m ch đ Di m, nh ng cô cũng không hoàn toàn tán thành cáchẳ ệ ả ế ộ ệ ưdính líu c a M vào Nam Vi t Hi u theo m t nghĩa nào đó, Fanfani đánh đ ngủ ỹ ệ ể ộ ộ ông Di m T Financial Affairs s dĩ đăng bài này c a Fanfani là vì - chínhệ ờ ở ủ

Fanfani ti t l v i Luân - s ngân hàng chi ph i t báo ch a chia chác đế ộ ớ ố ố ờ ư ược baonhiêu món vi n tr M Nam Vi t.ệ ợ ỹ ở ệ

Lu n g p Saroyan hai l n L n trậ ặ ầ ầ ước, ch vài tháng sau khi Luân đ n Fort Bragg.ỉ ế

L n sau t i Paris, n i Luân d ng chân ng i ngh và s a so n đi Philippines vàầ ạ ơ ừ ơ ỉ ử ạMalaysia

Saroyan đ n Fort Bragg và h n g p Luân khách s n, ngày ch nh t.ế ẹ ặ ở ạ ủ ậ

- Tôi đã nói chuy n qua dây nói v i bà đ i tá - Saroyan b t tay Luân, nói luôn -ệ ớ ạ ắ

Và tôi cũng báo cho bà đ i tá là tôi s g p ông Bà đ i tá t ý ti c vì chạ ẽ ặ ạ ỏ ế ươ ngtrình nghiên c u không cho phép bà cùng ông ti p tôi ứ ế

Saroyan, trong trang ph c hè, “đ p mê h n” nh chính Luân nói v i Dung sauụ ẹ ồ ư ớ

đó, m c chi c áo pull m ng ng n tay, qu n jean bó sát, ng i trặ ế ỏ ắ ầ ồ ước m t Luân,ặdành c m y phút ng m anh.ả ấ ắ

- Tôi nh ông Nh m t tình nhân – Saroyan nói gi ng th t bu n - Tôi cùngớ ớ ộ ọ ậ ồFishell v M ngh hè ba tu n Fishell lao đ u vào công vi c c a các c quan,ề ỹ ỉ ầ ầ ệ ủ ơquá nhi u c quan Tôi ch đ n H i ph n t thi n M vài l n Yêu c u c aề ơ ỉ ế ộ ụ ữ ừ ệ ỹ ầ ầ ủ tôi không có gì to tát nên h đ ng ý d dàng Vài ch c nghìn chi c chăn, v iọ ồ ễ ụ ế ớ

ch c nghìn đôi t t, m t ít thu c s t rét Thì gi r ng Sang Vi t Nam r i, tôiụ ấ ộ ố ố ờ ỗ ệ ồ

m i bi t nớ ế ước M r ng Th là tôi báo v i Fishell tôi đi ch i Ông ta ch xin l iỹ ỗ ế ớ ơ ỉ ỗ tôi đã không th r i Washington l y m t gi Tôi đ n đây, bang B c Carolinaể ờ ấ ộ ờ ế ắnày

- Bà có b o v i giáo s là bà s g p tôi không? - Luân h i, nhíu mày.ả ớ ư ẽ ặ ỏ

Saroyan cười, phô hàm răng tr ng và, do đó, đôi môi càng n i màu đ ắ ổ ỏ ướ t,

được Fishell không nghi ng , b i t i sao l i nghi ng ? Ông ch c không thờ ở ạ ạ ờ ắ ể

hi u r ng n u ông và tôi tr thành tình nhân thì k sung sể ằ ế ở ẻ ướng nh t l i làấ ạ

Fishell Th đ y, đ i tá Luân!ế ấ ạ

B ng nghiên, v nũng n u d thỗ ẻ ị ễ ương c a Saroyan tan t a làn khói m ng Và, côủ ự ỏ

ta ôm m t khóc n c n ặ ứ ở

Tim Luân se th t Anh không m y may nghi ng Saroyan ch i trò gài b y.ắ ả ờ ơ ẫ

Không, m t cô gái – Saroyan đáng độ ược g i cô gái h n là bà - đau kh th t sọ ơ ổ ậ ự khi ph i l y m t tay trùm tình báo Anh đ ng lên, vòng sau l ng Saroyan, dùngả ấ ộ ứ ưchính khăn tay c a anh lau m t cho cô.ủ ắ

- Đ ng khóc, Saroyan!ừ

Làn đ u tiên, Luân g i Saroyan âu y m nh v y.ầ ọ ế ư ậ

- Đi r a m t nhé - Luân x c Saroyan đ ng lên.ử ặ ố ứ

Gian phòng tĩnh m ch, m cúng, khiêu g i Cái gì cũng có th x y ra và x y raị ấ ợ ể ả ả

t i cùng Saroyan đ ng lên, g n nh áp sát vào Luân, b ng c ph p ph ng theoớ ứ ầ ư ộ ự ậ ồ

h i th d n d p Luân nhìn vào m t thăm th m c a Saroyan, quàng l ng cô, dìuơ ở ồ ậ ắ ẳ ủ ưvào phòng r a m t Luân bi t r ng không ch riêng anh ki m ch , mà Saroyanử ặ ế ằ ỉ ề ếcũng ki m ch ề ế

- T i sao Saroyan không ly d Fishell? - Luân h i.ạ ị ỏ

- T i sao tôi không ly d ? - Saroyan cạ ị ười héo h t, khi tr l i gh , cô không tô l iắ ở ạ ế ạ

má và Luân b ng thèm hôn lên đôi má không trang đi m đó.ỗ ể

- C ti ng Pháp và ti ng Anh đ u nghèo t h n ti ng Vi t và ti ng r p -ả ế ế ề ừ ơ ế ệ ế Ả ậ Saroyan nói - Trong x ng hô, tôi s không g i ông là đ i tá Luân Vous, toi, you,ư ẽ ọ ạ

moi, I c n hi u theo ti ng Vi t Tôi bi t ti ng Vi t quá ít và ch a h dùng nóầ ể ế ệ ế ế ệ ư ềbao gi Anh, em Đờ ược không?

Luân cười bu n và g t đ u.ồ ậ ầ

- Em tr l i câu h i c a anh Không ly d vì lu t H i giáo không cho ngở ạ ỏ ủ ị ậ ồ ười phụ

n cái quy n đó Ly d là m t khái ni m xa l đ i v i đ o H i Ch có vi cữ ề ị ộ ệ ạ ố ớ ạ ồ ỉ ệ

người đàn ông b m t ngỏ ộ ười đàn bà Người đàn ông có quy n l y nhi u v vàề ấ ề ợ

ru ng b ồ ỏ

- Nh ng, Saroyan không c n c cái m ng che m t, bi t u ng rư ầ ả ạ ắ ế ố ượu, hút thu c lá,ố

ăn th t l n, ch c không bao gi đ c kinh Coran và hành hị ợ ắ ờ ọ ương v La Mecque [7]ề

- Bi t khiêu vũ n a! - Saroyan tế ữ ươ ỉi t nh l i.ạ

- Koweit không ph i là nả ướ Ả ậc r p quá b o th , anh hi u nh v y ả ủ ể ư ậ

- Anh ch a hi u gì c , Luân Em còn cha m , còn ch , anh và em h đangư ể ả ạ ẹ ị ọ

s ng Koweit Anh có bi t ai d l cố ở ế ự ễ ướ ủi c a em v i Fishell không? Ti uớ ể

vương Koweit Nước M và riêng Fishell c n d u l a Koweit, nhà vua Koweitỹ ầ ầ ử

bi t r ng dân Koweit không th b i b ng tay đ tìm d u l a Đó là m t s i dâyế ằ ể ớ ằ ể ầ ử ộ ợ

c t em cho đ n khi nào chính Fishell th y c n m t ngộ ế ấ ầ ộ ườ ợi v khác, m t ph nộ ụ ữ

da đen ch ng h n, b i nẳ ạ ở ước M và c quan c a Fishell không d ng t m dòmỹ ơ ủ ừ ầngó trong m t gi i h n nào c ộ ớ ạ ả

- Coi ch ng v Fishell có th là m t ph n sao Kim! - Luân đùa.ừ ợ ể ộ ụ ữ ở

- Anh nói không quá đâu - Saroyan v n nghiêm ngh - N u sao Kim có sinh v tẫ ị ế ậ

và nước M mò t i Nh ng em không c t s i dây ràng bu c y ch ng ph i chỹ ớ ư ắ ợ ộ ấ ẳ ả ỉ

vì s ph n nh ng ngố ậ ữ ười thân Koweit Em t h i: Tìm tình yêu đâu?ở ự ỏ ở

Saroyan l i khóc l n n a Luân không ngăn cô Thôi đ cho cô y khóc, nạ ầ ữ ể ấ ướ c

m t làm v i đi u u t ắ ơ ấ

- Em ch a có tình yêu Fishell là ngư ười đàn ông đ u tiên bi n em thành đàn bàầ ế

nh ng gi a ông ta và em có đ các th c a m i giao ti p nam n , tr tình yêu.ư ữ ủ ứ ủ ố ế ữ ừ

Gi s Fishell yêu em, ch c ch n em s đáp ng l i v i t t c t m lòng Ngoàiả ử ắ ắ ẽ ứ ạ ớ ấ ả ấ

lý do ch a tr , Fishell c n đàn bà Ch có th thôi Em nói h i thô, anh đ ngữ ị ầ ỉ ế ơ ừ

gi n Fishell coi đàn bà nh m t gi ng v t và đàn bà đ i v i Fishell đậ ư ộ ố ậ ố ớ ược ghitrong chương trình h ng ngày c a òng ta, vào gi nào và bao lâu Fishell c m emằ ủ ờ ấ

có con v i ông ta Fishell trên 60 tu i, chính th c ăn v i năm ngớ ổ ứ ở ớ ườ ọi g i là vợ

và ông ta không có m t đ a con nào c Trên t t c em mu n anh hi u m tộ ứ ả ấ ả ố ể ộ

đi u: Fishell là ngề ười M ỹ

Luân th dài Ng i cách anh có n a mét, m t ph n đ p đang o n o i Ch cở ồ ử ộ ụ ữ ẹ ằ ạ ắ

ch n Saroyan không thi u các lo i trang s c đ t ti n nh t, các ti n nghi sinhắ ế ạ ứ ắ ề ấ ệ

ho t hi n đ i nh t V y mà Saroyan v n là ngạ ệ ạ ấ ậ ẫ ười nghèo, r t nghèo ấ

- Anh bi t John Hing không? - Saroyan h i đ t ng t.ế ỏ ộ ộ

- Có!

- Fishell và John Hing thu c hai huy t th ng khác h n nhau nh ng l i gi ngộ ế ố ẳ ư ạ ố nhau nh hai gi t nư ọ ước V i anh, em không mu n che gi u b t kỳ đi u gì Emớ ố ấ ấ ề

đã quan sát k gian phòng này, không có máy nghe lén M t l n, Fishell đ a emỹ ộ ầ ư

đ n n i John Hing, nói là thăm xã giao John Hing ng t i khách s n Majestic.ế ơ ụ ạ ạFishell d n em m c jupe, đ h n vai tr n John Hing ôm hôn em nh hôn v m tặ ặ ể ẳ ầ ư ợ ộ

ngườ ại b n, sau đó, b o Fishell: Bà nhà th t m mi u, nh ng tôi bao gi cũngả ậ ỹ ề ư ờhành l c vào bu i tr a Tôi không phí thì gi ban đêm, b i đêm t i cho ta nhi uạ ổ ư ờ ở ố ề

g i ý; gi a lúc thiên h ng , ta th c!? Chúng ta nên b t đ u trao đ i nh ng suyợ ữ ạ ủ ứ ắ ầ ổ ữnghĩ, còn bà Fishell có th tìm n i gi i tri khác Em hoàn toàn không ng Fishellể ơ ả ờ

s d ng em nh m t con đi m Em tát vào m t c Fishell l n John Hing và raử ụ ư ộ ế ặ ả ẫ

kh i phòng Không ai trong h ph n ng - có, có ph n ng, h cỏ ọ ả ứ ả ứ ọ ười Ti ng cế ườ icũng không lâu Đêm đó, em khóc Fishell v nhà, không mang theo m t tí mùiề ộ

rượu nào Ông ta thay qu n áo và b o em, gi a lúc chi c g i c a em ầ ả ữ ế ố ủ ướ ẫ t đ m:Xong r i! Th ng nh t r i! John Hing là tay r t bi t đi u Ngày mai, Lansdaleồ ố ấ ồ ấ ế ề

s g p tôi Ngày kia, tôi s g p Lâm S , m t tay Trung C ng, có c Fishellẽ ặ ẽ ặ ử ộ ộ ỡ

v a nói v a l t qu n áo em Em ch ng c Gì th ? - Fishell h i Và ông ta khôngừ ừ ộ ầ ố ự ế ỏ

c n em tr l i, b i đ ng h trên bàn ch cái gi mà Fishell đã x p công vi cầ ả ờ ở ồ ồ ỉ ờ ế ệ hàng ngày

Luân l y m t chi c khăn ấ ộ ế ướt, lau m t Saroyan.ặ

- Fishell bi t rõ quan h gi a Nolting và L Xuân Chính Fishell t o đi u ki nế ệ ữ ệ ạ ề ệ cho quan h đó n y n , kéo dài nh làm tình c a hai ngệ ả ở Ả ủ ười ph i k đ n hàngả ể ế

x p trong t Fishell Nh ng bây gi , Fishell cho r ng không c n thi t n a Ôngấ ủ ư ờ ằ ầ ế ữ

ta hay đùa v i Nolting: Anh say mê ngh ngo i giao mà buông th trái tim thì t tớ ề ạ ả ố

nh t nên v vấ ề ườn! Fishell ch a m t l n hôn L Xuân, ông ta b o: Tôi không tìmư ộ ầ ệ ả

c m giác trong cái hôn, còn d n sâu v i con m này, tôi l i không có nhu c u,ả ấ ớ ụ ạ ầ

m c dù công b ng mà nói, thân th m h p d n.ặ ằ ể ụ ấ ẫ

- Saroyan! - Luân kêu kh ẽ

Saroyan đ a tay ngăn Luân :ư

- Anh c n nghe, nghe cho h t Ph n c t y u khi n em đ n g p anh, em ch aầ ế ầ ố ế ế ế ặ ư nói T t nhiên, em không bao gi đấ ờ ược ti p xúc v i các tài li u m t c aế ớ ệ ậ ủ

Fishell, song th nh tho ng v n nghe Fishell nói v i ngỉ ả ẫ ớ ười này người khác, đôikhi nói v i em L n ngh hè này, Fishell th t s làm vi c v i Colby - anh th aớ ầ ỉ ậ ự ệ ớ ừ

bi t Colby là ai Cùng v M , tuy xê d ch th i gian, c Lansdale, William Porter,ế ề ỹ ị ờ ảJames Casey Em tin r ng h s a so n m t phúc trình cho T ng th ng M -ằ ọ ử ạ ộ ổ ố ỹ

nh ng b n phúc trình c a h bao gi cũng đữ ả ủ ọ ờ ược T ng th ng đánh giá cao À, emổ ốquên, John Hing cũng v M Có th ông ta không tr c ti p h i h p v i Colbyề ỹ ể ự ế ộ ọ ớ

nh ng, theo em hi u, ti ng nói c a John Hing đ c bi t n ng trong chính sáchư ể ế ủ ặ ệ ặ

Vi n Đông c a T ng th ng M , b i cũng theo em suy lu n, John Hing v a làễ ủ ổ ố ỹ ở ậ ừthành viên qu n tr Công ty vũ khí Colt, v a là Phó ch t ch T ng công ty hóaả ị ừ ủ ị ổ

ch t Ohio Chemical Corporation, chuyên s n xu t thu c di t c , và nhi u côngấ ả ấ ố ệ ỏ ề

ty siêu qu c gia khác n a, v a gi liên h ch t v i gi i Hoa ki u Đông Nam Á,ố ữ ừ ữ ệ ặ ớ ớ ề

đượ ảc c Đài B c l n B c Kinh tin c y V n đ s đắ ẫ ắ ậ ấ ề ẽ ược đ t ra là còn hayặ

không còn c n ông Di m Nam Vi t, đ ng v l i ích c a M và c c a nh ngầ ệ ở ệ ứ ề ợ ủ ỹ ả ủ ữ quan h đan chéo trong vùng Fishell g n đây hay cáu k nh v i Nolting và theoệ ầ ỉ ớ

em, Nolting s p b thay th ắ ị ế

Luân rót cho Saroyan m t c c nộ ố ước

- N u ch là vi c ông Di m, em không ph i b n tâm Nh ng anh là ngế ỉ ệ ệ ả ậ ư ườ ủ i c aông Di m Fishell t ng nhi u l n khen anh Em không đ s c phán đoán các khệ ừ ề ầ ủ ứ ả

năng Tuy nhiên, em v n linh tính có đ n hai tri n v ng v anh Ho c anh s trẫ ế ể ọ ề ặ ẽ ở nên m t con ngộ ười mà v trí na ná nh ông Di m Nam Vi t ho c anh s khôngị ư ệ ở ệ ặ ẽcòn là gì c Fishell khen anh Nh ng, trong l i khen, ông ta hàm ý g m anh.ả ư ờ ờ

Fishell g m ai thì th t r t r i ro cho ngờ ậ ấ ủ ười đó

Nh ng đi u Saroyan th l không ph i b t ng đ i v i Luân, k c ph n màữ ề ổ ộ ả ấ ờ ố ớ ể ả ầtình báo M dành riêng cho anh - chi c ngai hay m t phát súng Trong l n g pỹ ế ộ ầ ặ

g đ u tiên v i đ i s M Rheinardt t i Câu l c b th y trên bán đ o Bìnhỡ ầ ớ ạ ứ ỹ ạ ạ ộ ủ ả

Qu i Tây, Luân đã nghe ý đ nh c a ngớ ị ủ ười M “Nỹ ước M c n nh ng con đ iỹ ầ ữ ạ bàng bi t kh ng ch nh ng con đ i bàng khác bay cho đúng hế ố ế ữ ạ ướng” Hình như Rheinardt nói m t câu tộ ương t nh v y.ự ư ậ

Tuy nhiên, Luân v n băn khoăn và anh không đ d ki n đ gi i đáp: Li u r ngẫ ủ ữ ệ ể ả ệ ằ thay th Di m trong th i đi m hi n nay đã th t có l i cho cách m ng ch a?ế ệ ờ ể ệ ậ ợ ạ ư Năm 1957, Luân tán thành, th m chí nhúng tay vào m t hành đ ng nh m tr khậ ộ ộ ằ ừ ử Ngô Đình Di m trên cao nguyên Buôn Ma Thu t Lúc b y gi , th l c thân Phápệ ộ ấ ờ ế ự

ch a s p h n mà th l c thân M còn phôi thai M có m t Nam Vi t ch v iư ụ ẳ ế ự ỹ ỹ ặ ở ệ ỉ ớ vài trăm c v n Di m mà b l t đ lúc đó thì Nam Vi t r i ngay vào c nh h nố ấ ệ ị ậ ổ ệ ơ ả ỗ

lo n Nhũng ngạ ười kháng chi n ch ng Pháp, các đ ng viên và qu n chúng yêuế ố ả ầ

nước ch a b t n th t l n, cách m ng có th giành đư ị ổ ấ ớ ạ ể ược m t cái gì đó S bi nộ ự ế tháng 11-1960 n u thành công, tình th tuy ph c t p nh ng ch c cách m ng sế ế ứ ạ ư ắ ạ ẽ

gi m t vai trò có ý nghĩa S bi n đ u năm 1962 ch là trò tr con T d nhữ ộ ự ế ầ ỉ ẻ ỉ ụ ư

Di m ch t vì nh ng qu bom thì Nguy n Tôn Hoàn s đăng quang M t đ ngệ ế ữ ả ễ ẽ ộ ả

Đ i Vi t c m quy n m đạ ệ ầ ề ở ường cho l c lự ượng M đ t lên Nam Vi t vàỹ ổ ồ ạ ệtrong ph n n i tr , Đ i Vi t s không ch xây m t P.42 Bây gi , cũng ch a cóầ ộ ị ạ ệ ẽ ỉ ộ ờ ư

nh ng nhân t m i kh quan h n cho th i kỳ “h u Ngô Đình Di m” Nh n đ nhữ ố ớ ả ơ ờ ậ ệ ậ ị

c a anh chính xác không? Ngủ ười mà anh có th trao đ i trên đ t M là Thùyể ổ ấ ỹDung, v anh Dung cũng băn khoăn nh anh Th t c c khi mà tình th phát tri nợ ư ậ ự ế ể vùn v t, anh l i ph i m i ngày n u không có m t gi ng đụ ạ ả ỗ ế ặ ở ả ường đ nghe cácể

tướng lĩnh, các giáo s M thuy t gi ng thì v n c m đ u trư ỹ ế ả ẫ ắ ầ ước nh ng trangữsách trong th vi n Dung không khác anh Cô than th : ph i nghe, ph i đ c,ư ệ ở ả ả ọ

ph i ghi chép và ph i nh nh ng nguyên t c và bi n pháp nghi p v c nh sát,ả ả ớ ữ ắ ệ ệ ụ ả

đ i l p trong t ng chi ti t v i ki n th c và tình c m c a cô H kh s trongố ậ ừ ế ớ ế ứ ả ủ ọ ổ ởvai di n, nh ng h kh s h n khi đây, cách T qu c c m t đ i dễ ư ọ ổ ở ơ ở ổ ố ả ộ ạ ương, anhSáu Đăng hay A.07 ch ng th nào hẳ ể ướng d n h Nguyên t c ho t đ ng c a hẫ ọ ắ ạ ộ ủ ọ ngăn c m m t cách khe kh t m i quan h v i bên ngoài, k c nh ng th l c,ấ ộ ắ ọ ệ ớ ể ả ữ ế ự nhân sĩ, cá nhân t t b ng đ i v i M t tr n Dân t c Gi i phóng, dù ngố ụ ố ớ ặ ậ ộ ả ười M ,ỹ

ngườ ưới n c ngoài hay Vi t ki u.ệ ề

- Em đ n đây v i m c đích thông tin cho anh, mà cũng ch có th thông tin baoế ớ ụ ỉ ểquát nh v y thôi ư ậ

Saroyan ái ng i nhìn Luân Cô tôn tr ng cái tr m ngâm kéo khá dài c a anh.ạ ọ ầ ủ

- Bây gi em ph i v và s a so n theo Fishell sang Vi t Nam đ ti p t c nh ngờ ả ề ử ạ ệ ể ế ụ ữ tháng ngày cay đ ng C u Đ c Ala phù h cho anh và mong anh c u đ c Chúaắ ầ ứ ộ ầ ứ

Tr i phù h cho em ờ ộ

Saroyan l i b ng m t khóc Luân đ ng lên, đ n c nh cô, nh nhàng nâng côạ ư ặ ứ ế ạ ẹ

d y, âu y m vu t tóc cô Saroyan ghì ch t Luân và trong nậ ế ố ặ ước m t đ m đìa, côắ ầhôn Luân trong ti ng kêu nho nh : “Anh yêu!”ế ỏ

Luân ch t nh đ n Ti u Ph ng trong vùng t i c a m t tàng cây trên đợ ớ ế ể ụ ố ủ ộ ường phố Sài Gòn vào m t đêm mà sau đó, sau cái hôn n ng nàn Ti u Ph ng t ng anh, côộ ồ ể ụ ặgái người Hoa đáng thương đã ch t thê th m Luân rùng mình Saroyan đ đ nế ả ờ ẫ ngó anh :

- Anh khinh em?

Luân l c đ u V i c hai bàn tay, Luân áp ch t má Saroyan và t t cúi xu ng.ắ ầ ớ ả ặ ừ ừ ố

- Em c m n anh, nh ng em không ch p nh n m t s ban n và thả ơ ư ấ ậ ộ ự ơ ương h i! -ạSaroyan th u thào.ề

“Tr i! Chính Ti u Ph ng cũng nói m t câu nh v y!” Luân ngó vào m tờ ể ụ ộ ư ậ ắ

Saroyan và, r t kiên quy t, anh luôn cô đ m đu i Hai ngấ ế ắ ố ười ghì ch t nhau kháặlâu

- Bây gi , em m i c m n anh đúng v i ý nghĩa c a ch “c m n” Anh cho emờ ớ ả ơ ớ ủ ữ ả ơcái mà em khao khát

Luân ti n Saroyan ra sân bay và anh ch quay l i H c vi n khi chi c Boeing l nễ ỉ ạ ọ ệ ế ẫ vào chân tr i.ờ

Thùy Dung, m t tu n l sau đ n Fort Bragg, theo yêu c u c a Luân Cô nghe t tộ ầ ễ ế ầ ủ ấ

c và cô cũng khóc n c n , không ph i vì ghen t c.ả ứ ở ả ứ

- N u có m t ngế ộ ười con gái mà em thương thì người đó chính là Saroyan, cũng

nh trư ước đây em thương Ti u Ph ng Anh c a em đã làm m t vi c đúng.ể ụ ủ ộ ệ

L n th hai Luân g p Saroyan t i Paris L n đó có Thùy Dung Luân t nh đầ ứ ặ ạ ầ ế ị ể cho hai người nói chuy n trên nh ng l i mòn c a khu r ng Boulogne.ệ ữ ố ủ ừ

Saroyan s p tr l i Koweit và cô cho bi t, có l không ph i cô mà Fishell th cắ ở ạ ế ẽ ả ự

hi n vi c ly d Lý do r t đ n gi n: tr lệ ệ ị ấ ơ ả ữ ượng d u m c a Koweit th p h n c aầ ỏ ủ ấ ơ ủ Arabie Seoudite và Fishell sau ly d s l y m t ngị ẽ ấ ộ ười trong hoàng t c Faycal -ộnghe đâu bà này trên 50 tu i.ổ

C Luân và Dung đ u ch có th chia s n i đau c a Saroyan b ng nh ng l iả ề ỉ ể ẻ ỗ ủ ằ ữ ờ khuyên Saroyan cung c p cho h thêm m t s tài li u m i, đ c bi t là nh ngấ ọ ộ ố ệ ớ ặ ệ ữ tài li u v m i quan h c a Fishell v i m t nhà s Nam Vi t Không ph iệ ề ố ệ ủ ớ ộ ư ở ệ ả

ng u nhiên mà khoa Ph t h c đẫ ậ ọ ược thành l p vài năm nay trậ ở ường Đ i h cạ ọ Berkeley và Michigan Người ta b t đ u nói đ n các nhà s ti n sĩ Ph t h c nhắ ầ ế ư ế ậ ọ ư các ti n sĩ Th n h c là linh m c trế ầ ọ ụ ước đây

- V i anh, em ch khuyên m t câu trong l n chia tay có th coi nh là vĩnh bi tớ ỉ ộ ầ ể ư ệ này: h t s c c n th n ế ứ ẩ ậ

Saroyan nói v i Luân nh v y trớ ư ậ ước m t Dung Cô ch b t tay Luân mà khôngặ ỉ ắhôn, m c dù Dung đã bặ ước cách h khá xa, m t d u hi u cho phép.ọ ộ ấ ệ

- Em ch c n m t l n đỉ ầ ộ ầ ược yêu là đ Anh hãy dành t t c cho Thùy Dung -ủ ấ ảSaroyan b o Luân, r ng r ng nả ư ư ước m t.ắ

- T i sao vĩnh bi t? - Luân h i.ạ ệ ỏ

Saroyan nhún vai

- Em không th ti p t c Sài Gòn cho đ n khi nào xong th t c ly d ? - Luânể ế ụ ở ế ủ ụ ị

b o.ả

- Em hi u! - Saroyan cể ười - Em s c g ng và có g ng vì anh Anh cho phépẽ ố ắ ắem? - Saroyan hôn Luân - Em hôn đ c m n s tin c y c a anh.ể ả ơ ự ậ ủ

Saroyan ôm ghì Dung khá lâu C hai đ u khóc Saroyan kh n thi t xin Luân vàả ề ẩ ếDung đ ng ti n cô ra sân bay.ừ ễ

Mườ ại, t i m t đ a danh mà khi xu t hi n trong b n thông báo chi n s thì ch cóộ ị ấ ệ ả ế ự ỉ

tr i m i c y cái tên đó ra kh i l ch s quân s nờ ớ ạ ỏ ị ử ự ước M : p B c Tôi đoán ch cỹ Ấ ắ ắ

là đ i tá không th tìm trên b n đ t l l n nh t tên cái p này Th là Harkinsạ ể ả ồ ỉ ệ ớ ấ ấ ế

ra l nh cho B t ng tham m u c a ta, v i s y m tr c a m t kh i lệ ộ ổ ư ủ ớ ự ể ợ ủ ộ ố ượng tr cự thăng l n ch a t ng th y ch năm ti u đoàn g m Bi t đ ng quân, lính S 7,ớ ư ừ ấ ở ể ồ ệ ộ ư lính Dù đ xu ng cánh đ ng đã khô ráo Vi t C ng t trong các công s đã bổ ố ồ ệ ộ ừ ự ố trí đón s n tr n đánh này, dùng súng trẵ ậ ường, trung liên là chính, v i vài kh u đ iớ ẩ ạ liên, h b y tr c thăng đen nh qu y khi chúng l t vào t m hi u qu c a h aạ ầ ự ư ạ ấ ọ ầ ệ ả ủ ỏ

l c Tr c thăng r i nh lá vàng r i - đ i tá cho phép tôi nói văn chự ự ơ ư ơ ạ ương m tộ chút Thông cáo c a tủ ướng André êm đ m nh bài Blue Danube nh ng v conề ư ư ợ

b n lính kéo đ n nhà xác đ nhìn m t l n chót ngọ ế ể ặ ầ ười thân c a mình thì náoủ

đ ng c Sài Gòn, c M Tho Cái huy n tho i “chi n thu t tr c thăng v n” gãyộ ả ả ỹ ề ạ ế ậ ự ậ

đ gi ng nh ng nhà cao t ng gi a m t c n đ ng đ t Th mà, ba hôm sau,ổ ố ữ ầ ữ ộ ơ ộ ấ ế

tướng Harkins dù m t h t răng v n ca ng i nh ng chi c tr c thăng c a ông ta.ấ ế ẫ ợ ư ế ự ủ

Đ i tá th y r i đó, 11.000 quân M Nam Vi t không múa đạ ấ ồ ỹ ở ệ ược m t bài nàoộcho ra h n Tôi có th tóm t t tình hình quân s nh sau: chúng ta b đánh t i b iồ ể ắ ự ư ị ơ ờ

kh p các hắ ướng, b đánh đ n s c máu mũi, què giò, bò lê bò l t Khi đ i tá vị ế ặ ế ạ ề

nướ ẽc s làm vi c v i x p m i: trung tệ ớ ế ớ ướng Dương văn Minh đượ ửc c làm cố

v n quân s Ph t ng th ng, giao ch c T l nh hành quân l i cho Mai H uấ ự ủ ổ ố ứ ư ệ ạ ữ Xuân và trung tướng André t T l nh vùng I v gi ch c T l nh l c quân.ừ ư ệ ề ữ ứ ư ệ ụ

Ki n Hòa thân yêu c a chúng ta, nh tr i, ch a b v nào choáng váng, có l vìế ủ ờ ờ ư ị ố ẽ chúng tôi ch a ch u nh n c v n quân s M Có tin s p t i Tr n Ng c s raư ị ậ ố ấ ự ỹ ắ ớ ầ ọ ẽ làm T nh trỉ ưởng Th a Thiên thay cho Nguy n văn Đăng nào đó Em út c a đ iừ ễ ủ ạ

tá, th ng Đ ng này n sằ ộ ớ ườn n u ngế ười ta l i n i điên c Đ ng làm T nhạ ổ ử ộ ỉ

trưởng C u tr i kh n ph t cho đ i tá v s m, h a may b y em út s ng lâuầ ờ ấ ậ ạ ề ớ ọ ầ ố

được chăng B n th ng Trọ ằ ương T n Ph ng, Lê Khánh Nghĩa, luôn c ông Lâm -ấ ụ ả

v a m i lên lon thi u từ ớ ế ướng - cũng mong nh tôi Th ng cha Cao Tòng gì đó sư ằ ư

trưởng 13, đã thôi ngh c m quân và đề ầ ược giao nhi m v đúng s trệ ụ ở ường c a yủ

- y v n n i ti ng “đ i tá lái bò” - ph trách quân nhu vùng III, chuyên cung c pố ổ ế ạ ụ ấ thu c lá quân ti p v cho lính cùng v i nh ng h p th t bò đóng nhãn m t hãngố ế ụ ớ ữ ộ ị ộ

mi n Nam nề ước M , nh ng ra lò t i các căn ph c a “ch c” Ch L n Thêmỹ ư ạ ố ủ ệ ợ ớvài cái m i, nói trớ ước đ đ i tá kh i b ng khi tr v : máy bay b t đ u r i cácể ạ ỏ ỡ ỡ ở ề ắ ầ ả

ch t hóa h c làm tr i lá cây Vấ ọ ụ ườn d a hi n hòa c a t i mình còn m t cái thânừ ề ủ ụ ộ

chĩa lên tr i “Tô h ti u” [8] v a tuyên b m t chính sách đ c bi t ly kỳ rùngờ ủ ế ừ ố ộ ặ ệ

r n, g i là chính sách chiêu h i và cho thành l p nh ng khu đ nh t m y th ngợ ọ ồ ậ ữ ể ố ấ ằ cha Vi t C ng h h , ch u rìa, gi hi u Thành ph n phe Qu c gia t i mìnhệ ộ ụ ợ ầ ả ệ ầ ố ụ

“được tăng cường” v i m y th ng chó ch t đó thì mùi xú u càng l ng.ớ ấ ằ ế ế ừ

Bao gi thì t i này có th khui sâm banh đón đ i tá?”ờ ụ ể ạ

M i l n nh n đỗ ầ ậ ược th c a Nguy n Thành Đ ng, Luân toát m hôi Th bư ủ ễ ộ ồ ư ị

ki m duy t thì ch t c đám R t may, Đ ng không bao gi g i th theo để ệ ế ả ấ ộ ờ ử ư ườ ng

b u đi n, mà do nh ng ngư ệ ữ ườ ại b n thân mang sang

Đ i s l u đ ng Ngô Đình Luy n g p v ch ng Luân London V ch ngạ ứ ư ộ ệ ặ ợ ồ ở ợ ồ Luân sang thăm người ch c a Luân đang d y h c t i đây Luy n trao cho Luânị ủ ạ ọ ạ ệ

m t b c th c a Nhu mà Luy n không rõ n i dung.ộ ứ ư ủ ệ ộ

“Anh Luân!

N u có cách nào ti n và an toàn tuy t đ i, anh sang Berlin g p ngế ệ ệ ố ặ ười anh c aủ anh đang làm đ i s Đông Đ c Đi u ki n c a phía bên kia v m t gi i phápạ ứ ở ứ ề ệ ủ ề ộ ảcho v n đ Vi t Nam là nh ng gì? Anh đ t th này Chào anh, thăm cô Thùyấ ề ệ ữ ố ưDung

Nhu

16-2-1963

Tái bút: Gi kín c v i ông bà nh c c a tôi và v i chú Luy n”.ữ ả ớ ạ ủ ớ ệ

B c th ng n g n nh m t đi n tín đứ ư ắ ầ ư ộ ệ ược b c trong ba l n phong bì Luân l ngọ ầ ặ

l đ t th và suy tính Có nên không? Qua ngẽ ố ư ười ch , Luân bi t anh c a mìnhị ế ủ

m nh kh e và trong gia đình, h v n th t cho nhau Ngạ ỏ ọ ẫ ư ừ ười ch không có gìị

ph i ng i: m t nhà giáo không ho t đ ng chính tr Ch đã vài l n sang Đôngả ạ ộ ạ ộ ị ị ầBerlin thăm anh Khi Luân đ n London, ch đ nh g i dây nói cho ngế ị ị ọ ười anh,

nh ng Luân ngăn l i - đi u khi n ngư ạ ề ế ười ch gi n d i.ị ậ ỗ

- Anh em ru t nói chuy n, thăm h i m t chút cũng không độ ệ ỏ ộ ược sao? Phía ông

Di m c cho phía bên kia n m sau b c màn s t, bây gi ch hi u ai m i đ kệ ứ ằ ứ ắ ờ ị ể ớ ố ỵ các quan h bình thệ ường c a con ngủ ười

Luân không gi i thích và bi t khó mà gi i thích cho ngả ế ả ười ch thông Luân cị ứ

ph i đ t mình luôn luôn trong t m theo dõi c a tình báo M và các phe ch ngả ặ ầ ủ ỹ ố

Di m đang l u vong Anh nh nhi u cú đi n tho i c a Nguy n Tôn Hoàn, c aệ ư ớ ề ệ ạ ủ ễ ủ Nguy n Chánh Thi, Phan Huy C m n có, chua có, cay có, th m chí hăm he,ễ ơ ặ ậ

ch i b i Ngay chuy n James Casey đ n H c vi n c nh sát thăm Dung cũng choử ớ ệ ế ọ ệ ả

th y s bao vây đó.ấ ự

James Casey, sau nhi u l n nói chuy n v i Dung b ng đi n tho i, đã b t th nề ầ ệ ớ ằ ệ ạ ấ ầ

đ n trế ường, vào m t bu i mà h n n m ch c là Dung có m t m t mình n iộ ổ ắ ắ ắ ặ ộ ơ phòng riêng

H c vi n c nh sát đ t t i thành ph Greewonod, cách Fort Bragg 4 gi xe l aọ ệ ả ặ ạ ố ờ ử

t c hành và 50 bay.ố

James Casey gõ c a Dung ng i c nh đi n tho i, đang nói chuy n v i Luân, ngử ồ ạ ệ ạ ệ ớ ỡ

người ph c v gõ c a nên m i vào James Casey l t vào phòng, Dung thoángụ ụ ử ờ ọcau m t, nh ng cô thay đ i li n thái đ ặ ư ổ ề ộ

- Chào trung tá Xin m i ng i Ch tôi m t chút, tôi đang nói chuy n v i nhàờ ồ ờ ộ ệ ớ

Dung nói cho c James Casey và Luân cùng nghe.ả

- Vâng, trung lá James Casey đ n thăm em Anh mu n nói chuy n v i trung tá?ế ố ệ ớ

- Dung quay v phía James Casey - Nhà tôi mu n nói chuy n v i trung tá ề ố ệ ớ

Th t ra, Luôn không b o nh v y, chính Dung gài th tr n Trậ ả ư ậ ế ậ ước khi trao máycho James Casey, Dung nói thêm :

- Bây gi là 14 gi Em s đón anh vào 16 gi đ cùng đi xem hát và ăn t i ờ ờ ẽ ờ ể ố Vâng, máy bay c t cánh lúc 15 gi , em nh ấ ờ ớ

Đó là cái h n không có th t - James Casey c m máy, hau háu dán m t vào ng cẹ ậ ầ ắ ự Dung - Dung m c robe de chambre - và khi Dung đi vào phòng trong thay áo thìặtuy mi ng li ng thoáng nói v i Luân, James Casey trông theo đôi chân tr n c aệ ế ớ ầ ủ Dung nh mu n nu t ch ng ư ố ố ử

Dung tr ra trong b qu n áo sĩ quan cánh sát James Casey hi u đó là d u hi uở ộ ầ ể ấ ệ

t ng kh h n H n ng i đ i di n v i Dung, ch a m l i thì ngố ứ ắ ắ ồ ố ệ ớ ư ở ờ ười ph c v đãụ ụvào phòng mang th c u ng Dung g i ngứ ố ọ ười ph c v t phòng ng c a cô.ụ ụ ừ ủ ủ

Người ph c v - m t cô gái M - ng i góc phòng khánh, ch yêu c u.ụ ụ ộ ỹ ồ ở ờ ầ

- R i ro cho tôi - James Casey th dài – Tôi đ n không đúng lúc Bà s p ph iủ ở ế ắ ả đón ông Trong d đ nh, tôi mu n xin bà cho cái hân h nh là đự ị ố ạ ược cùng bà đi

d m t bu i nh c, cùng ăn Tôi s p sang Sài Gòn, dành ph n th i gian cu i nàyự ộ ổ ạ ắ ầ ờ ốcho cu c g p g mà tôi ao ộ ặ ỡ ướ ừc t lâu Th t r i ro ậ ủ

- Có gì g i là r i ro, th a trung tá - Dung tr l i, gi ng oai nghiêm - N u khôngọ ủ ư ả ờ ọ ế

tr ng i, xin m i trung tá tr l i vào 17 gi , v ch ng tôi s r t vui m ng đở ạ ờ ở ạ ờ ợ ồ ẽ ấ ừ ượ c

m i trung tá đi xem k ch, nh c và dùng b a.ờ ị ạ ữ

- C m n bà Có l tôi ph i tr v Florida ngay, thăm qua gia đình T hôm tôiả ơ ẽ ả ở ề ừ

v M , ch a thăm nhà - James Casey t tình khá tr ng tr n T t nhiên h n nóiề ỹ ư ỏ ắ ợ ấ ắláo V h n đeo h n, có l hôm nay h n bày m t m o đó m i thoát t i đây ợ ắ ắ ẽ ắ ộ ẹ ớ ớ

- Tôi h i bà m t vi c; bà có c n g i th cho ông c Hà N i không? Tôi sỏ ộ ệ ầ ử ư ụ ở ộ ẽ chuy n đi giúp Nghe đâu ông c đang y u - James Casey thì thào.ể ụ ế

James Casey đánh đúng cái khao khát c a Dung T lâu, cô b t tin cha “Chà,ủ ừ ặ

vi t đế ược cho b vài ch , hay quá!” Dung nghĩ.ố ữ

- Tôi cũng có th chuy n tr l i cho bà th c a ông c V i bà, đi u gì làmể ể ở ạ ư ủ ụ ớ ề

được, tôi không t ch i ừ ố

James Casey ngó trân tr i vào môi Dung.ố

“Không được!” Dung nhanh chóng tr l i th c tr ng ở ạ ự ạ

- Vô cùng c m n trung tá Song, tôi th y không c n th t cho cha tôi - Dungả ơ ấ ầ ư ừ

l y t t c s c m nh đ nói m t câu trái ngấ ấ ả ứ ạ ể ộ ược v i thâm tâm đ n nh th ớ ế ư ế

- Quái! - James Casey kêu - T i sao bà l i có th không nh ông c ? M y dòngạ ạ ể ớ ụ ấthăm h i, sao không làm?ỏ

- Tôi nh b tôi, t t nhiên Song, tôi không mu n nh ng hàng ch c a tôi b l iớ ố ấ ố ữ ữ ủ ị ợ

- Alô! Anh đó h ? - Dung reo - Vâng, anh s p ra sân bay Em cũng v y Trungả ắ ậ

tá James Casey ch c cũng s p t giã em v Florida Vâng, nh t đ nh em có m tắ ắ ừ ề ấ ị ặ sân bay tr c anh Anh mu n thi v i em ? Anh s thua Không, em lái c n

th n N u em đ ng ngay c u thang máy bay khi anh v a xu ng thì anh thua emậ ế ứ ầ ừ ốcái gì nào? ! Anh yêu, sao anh l i có th v i em nh ng ba hôm? Th thì emỒ ạ ể ở ớ ữ ế

ph i v ch ngay m t chả ạ ộ ương trình

Dung ph n kh i - đúng v y - nh ng cô c tình b c l công khai s ph n kh iấ ở ậ ư ố ộ ộ ự ấ ở

nh ch n m i m ư ặ ọ ơ ước hão c a James Casey Cô bi t là Luân không mu n côủ ế ố

m t thân m t mình đ i phó v i James Casey Không ph i Luân gi b đ l aộ ộ ố ớ ả ả ộ ể ừ James Casey, mà anh s p đ n th t.ắ ế ậ

Đ t máy xu ng, m c k James Casey ng i th ngặ ố ặ ệ ồ ừ ườ ới v i ly Cognac, Dung li ngế tho ng d n cô h u phòng các vi c c n s a so n, luôn vi c ph i làm ngay lo iắ ặ ầ ệ ầ ử ạ ệ ả ạ hoa mà Luân thích

James Casey đ ng lên.ứ

- Xin chào bà

H n th t th u ra c a và, đây là l n đ u, h n không hôn tay Dung.ắ ấ ể ử ầ ầ ắ

* * * * *

Nên hay không nên? Nhu có l đã b ch n h t l i thông sang phía bên kia nênẽ ị ặ ế ố

m i nh Luân D t khoát không ph i là cái b y giăng nh m vào Luân, m t tínớ ờ ứ ả ẫ ằ ộ

hi u SOS th t s Nh ng, cu c ti p xúc, n u có, l i h i nh th nào? Thôiệ ậ ự ư ộ ế ế ợ ạ ư ế

được, A.07 và các anh s quy t đ nh đi u đó Còn M ? Chúng có ch c ch đẽ ế ị ề ỹ ự ờ ể

v Luân khi anh liên h v i m t đ i s C ng s n Vi t Nam m t nồ ệ ớ ộ ạ ứ ộ ả ệ ở ộ ước C ngộ

s n, dù cho đó là anh ru t c a Luân? Dung cũng nát óc nh Luân N m chungả ộ ủ ư ằtrên chi c g i, hai ngế ố ười ngó lên tr n nhà, im l ng Bên ngoài, sầ ặ ương mù dày

đ c.ặ

Luân có m t ngộ ười anh - anh Hai - bác sĩ Louis Nguy n Thành Luân, m phòngễ ở

m ch t i Toulouse V đ m, nh ng Luân và Dung ch g p Louis Paris, l n nàoạ ạ ợ ầ ư ỉ ặ ở ầcũng đ u ra s quán vì Louis thu c nhóm trí th c thiên t Ch T c a Luân,ề ứ ộ ứ ả ị ư ủChristine, ki n trúc s , s ng Milan, Ý, sang M thăm Dung và Luân nhi u l n.ế ư ố ở ỹ ề ầ Hai v ch ng Luân cũng sang Milan m t l n, nhà Christine Christine và ch ngợ ồ ộ ầ ở ồ

- h a sĩ tranh trí – yêu ngh và yêu nọ ề ước, yêu nước kín đáo Em út c a Luân,ủMarie-Louise, cũng ki n trúc s và ch ng là k s hóa h c, công khai ng hế ư ồ ỹ ư ọ ủ ộ kháng chi n Vi t Nam, h i viên tích c c c a phong trào Vi t ki u yêu nế ệ ộ ự ủ ệ ề ướ cQuebec, cho nên khi Luân và Dung sang Canada không bao gi đ n Quebec, chờ ế ỉ

g p em t i Montreal và cam k t v i nhau không nói chuy n chính tr ặ ạ ế ớ ệ ị

Marguerite gi ng Christine Ch ng là m t nhà kh o c Hai v ch ng mù t t vố ồ ộ ả ổ ợ ồ ị ề

th i cu c.ờ ộ

Luân và Dung ph i gi gìn t ng li t ng li; cũng nh Sài Gòn, th t lâu h m iả ữ ừ ừ ư ở ậ ọ ớ

đ n thăm Gustave, anh Ba c a Luân, ngế ủ ười ghét M ra m t ỹ ặ

- Anh i! - Dung quay ngơ ười sang ch ng – Em nghĩ là anh nên g i đi n cho anhồ ọ ệNăm G i đi n t đây cũng đọ ệ ừ ược Ch c n tính câu nói th nào đ anh Năm hi uỉ ầ ế ể ể

được Nhu mu n ti p xúc v i ta ố ế ớ

Luân v n n m im.ẫ ằ

- Theo em, anh không g i đi n hay không t ra m t c ch nào mu n thăm h iọ ệ ỏ ộ ử ỉ ố ỏ anh Năm s b t l i Chúng tinh vi l m ẽ ấ ợ ắ

Dung nói đúng Luân cũng tính đ n tình hu ng đó Anh hôn v i lên má Dung, r iế ố ộ ồ

tr i d y N a gi sau, cu c đi n đàm b t đ u :ỗ ậ ử ờ ộ ệ ắ ầ

- Alô, Robert đây

- Alô, Jean đây

- Kh e không, Jean?ỏ

- Kh e, còn Robert?ỏ

- Kh e Em và v em đang ch Marguerite ỏ ợ ở ỗ

- V y sao? Đ n đó lâu ch a? Chút n a, cho anh nói chuy n v i Thùy Dung.ậ ế ư ữ ệ ớ

- Vâng Đã chín năm r i, anh em ta không g p nhau Em r t nh anh Chà, giáồ ặ ấ ớ

mà em g p anh đ xem anh thay đ i nh th nào? Ch kh e không?ặ ể ổ ư ế ị ỏ

- T t nhiên, anh r t mu n g p chú và cô em dâu Ch kh e, nh c chú luôn Chấ ấ ố ặ ị ỏ ắ ị than mãi: làm sao nhìn m t Thùy Dung m t l n Ch đang c nh anh Chú nóiặ ộ ầ ị ở ạ

v i ch nhé ớ ị

- Th a ch , em Robert đây Chúc ch kh e D , Thùy Dung s nói chuy n v iư ị ị ỏ ạ ẽ ệ ớ

ch ị

- Th a ch , em là Dung D , em cũng r t mu n g p ch ư ị ạ ấ ố ặ ị

- Ch nghe gi ng nói, ch đã hình dung thím nó đ p ra sao r i Ch hôn emỉ ọ ị ẹ ồ ị

nhi u Sao lâu có con v y Có con đi Con gái ph i gi ng m nghe Em nóiề ậ ả ố ẹchuy n v i anh Năm, nghe ệ ớ

- Alô, th a anh Năm, em chào anh D , cám n Em không đư ạ ơ ược tin b em Cámốn Ch Marguerite nói chuy n v i anh

“Tôi là ngườ ủi c a lu t s Jean Nguy n Thành Luân, mu n g p riêng ông N iậ ư ễ ố ặ ơ

g p: b sông Seine, đo n ngó sang Ile de France, vào 19 gi ngày th ba Tôiặ ờ ạ ờ ứ

bi t m t ông, nên s t tìm ông” Ch ký tên không đ c đế ặ ẽ ự ữ ọ ược

Luân m m cỉ ười Anh g i l i s quán b c th đó và đ ngh đ i s , n u th yử ạ ứ ứ ư ề ị ạ ứ ế ấ

c n, tìm hi u ngầ ể ườ ửi g i và báo cáo cho Nhu bi t.ế

Luân Manila 10 ngày Nh ng cu c ti p xúc v i các c quan ch ng du kíchở ữ ộ ế ớ ơ ốHuk không có gì đáng chú ý Chính ph Philippines ch y u dùng l c lủ ủ ế ự ượ ngquân s ti n công quân Huk Sai l m c a du kích Huk là bám rùng núi, n i r t ítự ế ầ ủ ơ ấ dân và khó khăn v lề ương th c Philippines l i g m nhi u đ o, quân chính phự ạ ồ ề ả ủ

d phong t a du kích Luân bi t ch c Huk s ch m i ngày m i khó khăn h nễ ỏ ế ắ ẽ ỉ ỗ ỗ ơ

mà thôi, tr phi h đ i phừ ọ ổ ương th c ho t đ ng.ứ ạ ộ

Anh sang Kuala Lumpua Tình hình chung c a du kích Đông Nam Á gi ng nhau:ủ ố

h bọ ước vào cu c chi n đ u b ng các giáo hu n và kinh nghi m c a Maoộ ế ấ ằ ấ ệ ủ

Tr ch Đông Th t tai h i khi ngạ ậ ạ ười ta nâng thành ph c p công cu c giành chínhổ ậ ộquy n Hoa L c: Trung Qu c đ t r ng, ngề ở ụ ố ấ ộ ười đông, ch n căn c lãnh đ o đ uọ ứ ạ ầ não vùng có th v ng, tr c ti p nh n giúp đ c a Liên Xô và ti n hành đ uở ế ữ ự ế ậ ỡ ủ ế ấ

tranh trong nh ng đi u ki n đ c bi t: c th gi i lo ch ng ch nghĩa phát xít,ữ ề ệ ặ ệ ả ế ớ ố ủ

v n đ dân t c - t c là n n xâm lấ ề ộ ứ ạ ượ ủc c a Nh t – n i b t trong yêu c u chính trậ ổ ậ ầ ị

c a nhân dân Trung Qu c, giai c p t s n c m quy n v a y u, v a th i nát,ủ ố ấ ư ả ằ ề ừ ế ừ ố

v a chia r và nh t là ch a có kinh nghi m ch ng du kích; khi Nh t b Liên Xôừ ẽ ấ ư ệ ố ậ ịđánh b i, Trung C ng th a hạ ộ ừ ưởng đ m i th : th chính tr , đ t đai ki m soát,ủ ọ ứ ế ị ấ ể

c s v t ch t và vũ khí Các nơ ở ậ ấ ước Đông Nam Á tr i d y sau chi n tranh, trỗ ậ ế ừ

ba nước Đông Dương, h u h t đ u do giai c p t s n b n x lãnh đ o côngầ ế ề ấ ư ả ả ứ ạ

cu c đòi đ c l p, đi t nh ng yêu sách t tr mà thu h i d n ch quy n Nh ngộ ộ ậ ừ ữ ự ị ồ ầ ủ ề ữ

người C ng s n không gi độ ả ữ ược vai trò hàng đ u, nói chung không giành đầ ượ c

ng n c đ c l p dân t c.ọ ờ ộ ậ ộ

Trong th ng l i c a nh ng nắ ợ ủ ữ ướ ư ả ởc t s n Đông Nam Á, xét cho cùng, có ph nầ

th a hi p c a chính các nỏ ệ ủ ước th c dân nh m ngăn ch n cách m ng xã h i chự ằ ặ ạ ộ ủ nghĩa Cũng ph i k đ n m t th c t là s c ép c a M M l i d ng s suyả ể ế ộ ự ế ứ ủ ỹ ỹ ợ ụ ự

Ch t ch đ ng là m t ngủ ị ả ộ ười Mã Lai, Phó ch t ch là ngủ ị ườ Ấi n và T ng bí th –ổ ư

Tr n Bình - m t ngầ ộ ười Hoa chính c ng Có th di n đ i tình hình Malaysia nhố ể ễ ạ ư

th này: chi n sĩ du kích ph n l n là phu cao su ngế ế ầ ớ ườ ải b n x c ng v i m t ítứ ộ ớ ộ công nhân nông nghi p ngệ ườ Ấi n, vài người Thái, còn đ ng viên lãnh đ o, k cả ạ ể ả Trung ương n m trong tay ngằ ười Hoa Khi Luân đ n Malaysia, p chi n lế ấ ế ược đã

tr thành đ n v hành chính kh p lãnh th , vùng du kích thu h p và xê d ch d nở ơ ị ắ ổ ẹ ị ầ lên phía b c, giáp v i biên gi i Thái Lan Nguy c tan rã c a du kích Malaysiaắ ớ ớ ơ ủ

l n đ n n i nhà c m quy n Malaysia gi i thi u v i Luân hàng lo t cán b c pớ ế ỗ ầ ề ớ ệ ớ ạ ộ ấ cao c a quân du kích l n lủ ầ ượ ầt đ u thú và đang h p tác v i c quan an ninh Chuaợ ớ ơxót và t hào - Luân và Dung s ng m y ngày Malaysia trong tâm tr ng mâuự ố ấ ở ạthu n đó Chua xót vì th t b i trẫ ấ ạ ước m t và tri n v ng khá m m t c a b n Tắ ể ọ ờ ị ủ ạ ự hào vì Nam Vi t Nam không có m t chút gì gi ng các nệ ộ ố ước này Kinh nghi mệ

ch ng C ng c a các nố ộ ủ ước này nh t đ nh b Vi t Nam vô hi u hóa.ấ ị ị ệ ệ

Theo chương trình, Luân và Dung Malaysia hai tu n Nh ng, đ n ngày thở ầ ư ế ứ năm thì Luân nh n đậ ược đi n kh n c a Nhu g i Luân v Sài Gòn b ng m tệ ẩ ủ ọ ề ằ ộ chuy n máy bay quân s M ế ự ỹ

Báo cáo M t ậ

N i nh n: Ông c v n Ngô Đình Nhu.ơ ậ ố ấ

Chúng tôi bi t ch c, t Luân Đôn, đ i tá Nguy n Thành Luân đã đi n đàm dàiế ắ ừ ạ ễ ệ

15 phút v i ngớ ười anh ru t c a đ i tá là Jean Nguy n Thành Luân, đ i s c aộ ủ ạ ễ ạ ứ ủ

B c Vi t t i Đông Đ c N i dung cu c đi n đàm ch a rõ Kính trình ông cắ ệ ạ ứ ộ ộ ệ ư ố

v n tấ ường

Mai H u Xuân.ữ

Báo cáo M t ậ

N i g i: Phân c c tình báo Paris.ơ ử ụ

N i nh n: Giám đ c Trung tâm tình báo M , Washington.ơ ậ ố ỹ

Đ ng g i: Phân c c tình báo Sài Gòn.ồ ử ụ

Ngày 25-2, vào 19 gi 6 phút, t đi n tho i đ t t i ngôi nhà s 27 Red Squareờ ừ ệ ạ ặ ạ ố

411, London, đ i tá Nguy n Thành Luân nói chuy n v i đ i s quán C ng s nạ ễ ệ ớ ạ ứ ộ ả

B c Vi t Đông Berlin sau n a gi h n v i trung tâm b u đi n Ngắ ệ ở ử ờ ẹ ớ ư ệ ườ ẹi h n làMarguerite Nguy n Thành Luân, giáo s London Music Center, ch h Ngễ ư ủ ộ ườ i

ti p nh n đi n là Jean Nguy n Thành Luân, lu t s , đ i s B c Vi t Đã ghi âmế ậ ệ ễ ậ ư ạ ứ ắ ệ

được cu c nói chuy n Toàn b nh sau ộ ệ ộ ư

Trong cu c đi n đàm, xin độ ệ ược phép l u ý các v v nh ng câu: “giá mà emư ị ề ữ

được g p anh” c a đ i tá, “anh r t mu n g p chú” c a Jean, “em trung l p” c aặ ủ ạ ấ ố ặ ủ ậ ủ Marguerite Có th hi u nh qui ể ể ư ước v m t cu c h n nào đó T t nhiên c nề ộ ộ ẹ ấ ầ

ph i ph i ki m và đ i chi u v i nhi u s ki n khác m i đi đ n nh ng k t lu nả ố ể ố ế ớ ề ự ệ ớ ế ữ ế ậ chính xác M t tràng nh ng s ki n đó là đ i s l u đ ng Ngô Đình Luy n tộ ữ ự ệ ạ ứ ư ộ ệ ừ Sài Gòn bay th ng sang London g p đ i tá Luân.ẳ ặ ạ

Đi n kh n ệ ẩ

N i g i: Đ i s quán M , Kuala Lumpuaơ ử ạ ứ ỹ

N i nh n: Đ i s quán M , Sài Gòn.ơ ậ ạ ứ ỹ

Đ m t: Tuy t m t.ộ ậ ệ ậ

Đ i tá Nguy n Thành Luân đ t ng t r i Malaysia mà lý ra ông ta ph i thêmạ ễ ộ ộ ờ ả ở

g n mầ ười ngày n a Yêu c u theo dõi và xác minh lý do.ữ ầ

[1] Ngườ ối đ i tho iạ

[2] Đ i th - đ i thố ủ ố ủ

[3] Th ng th n, sòng ph ngẳ ắ ẳ

[4] Ông hoàng “b c”ố

[5] “Point Quatre” Plan Truman: tháng 1-1949, T ng th ng M Truman công bổ ố ỹ ố

b sung chổ ương trình Marshall m t đi m (đi m 4): M s giúp đ tài chính vàộ ể ể ỹ ẽ ỡ

k thu t cho các qu c gia ch m ti n, nh m m r ng nh hỹ ậ ố ậ ế ằ ở ộ ả ưởng M ỹ

[6] Nhà thiên văn và bác sĩ (1503-1566), tên th t là Michel De Nostre-Dame, tácậ

gi các quy n sách tiên tri.ả ể

[7] Đ t thánh c a đ o H iấ ủ ạ ồ

[8] Ám ch Ngô đình Di m, do đ c tr i “Ngô t ng th ng” mà ra.ỉ ệ ọ ạ ổ ố

Chương 3

V a đ t chân xu ng sân bay Tân S n Nh t, Luân và Dung c m giác li n cáiừ ặ ố ơ ứ ả ềkhông khí ng t ng t c a th đô Nh ng ngộ ạ ủ ủ ữ ười ra đón v ch ng Luân, tuy cái b tợ ồ ắ tay đ u tiên r t ch t theo phép l ch s nh ng đôi m t thì đ y lo âu Có l trầ ấ ặ ị ự ư ắ ầ ẽ ừ James Casey, h n ta quan tâm v hắ ề ướng khác và m t sĩ quan không quân Vi tộ ệ Nam, trung tá Nguy n Cao Kỳ Trong vòng non hai năm, Kỳ đễ ược thăng hai c pấ

và l n này y thêm m t b râu mép khá d y.ầ ộ ộ ầ

Trong khi chào và b t tay Luân, đôi m t m t mí c a y lóe lên ánh sáng kiêu ng oắ ắ ộ ủ ạ

và y không c n ph i c ngoi đ cho m i ngầ ả ố ể ọ ười trông th y y nh trấ ư ước đây Đ iạ

tá Đ ng văn Quang l ng l bặ ặ ẽ ướ ạc c nh Luân còn Tr n Trung Dung thì nói khầ ẽ vào tai Luân: Tình hình gay go l m, anh vào ngay dinh Gia Long g p ông c v n.ắ ặ ố ấ

T i phòng đ i sân bay, s phóng viên báo chí nạ ợ ố ước ngoài, t p r i Vi t Nam vàố ờ ệ

t p m i đ n đang làm th t c dố ớ ế ủ ụ ướ ựi s dòm ngó đ y ác c m c a quân c nh vàầ ả ủ ả

c nh sát.ả

- Nhi u m t v ! - Dung b o Luân Anh cũng đã th y nh ng ngề ậ ụ ả ấ ữ ười m t thặ ườ ng

ph c trà tr n trong hành khách.ụ ộ

Xe đ a v ch ng Luân vào trung tâm thành ph b ngh n khá lâu sau khi vư ợ ồ ố ị ẽ ượ t

c u Công Lý Ngầ ườ ải b o v cho bi t t m t tu n nay, thành ph náo đ ng liênệ ế ừ ộ ầ ố ộ

t c vì các cu c c u siêu cho n n nhân Hu - ngoài các bu i l t i t t c cácụ ộ ầ ạ ế ổ ễ ạ ấ ảchùa, tăng ni và tín đ còn rồ ước bài v , thành t ng đoàn, có đoàn đông đ n m yị ừ ế ấ nghìn người, kéo qua các ph , v a đi v a ni m Ph t Hôm nay Nha c nh sát đôố ừ ừ ệ ậ ảthành được đ t trong tình tr ng báo đ ng 100ặ ạ ộ % đ đ i phó v i các l c u siêuể ố ớ ễ ầ

l n nh t Đô thành t sau v Hu L c u siêu b t đ u chùa n Quang,ớ ấ ở ừ ụ ế ễ ầ ắ ầ ở Ấ

đường S V n H nh - Minh M ng - Tr n Qu c To n - Phan Thanh Gi n - Bàư ạ ạ ạ ầ ố ả ảHuy n Thanh Quan T ch c Ph t giáo đã chính th c thông báo - thông báo chệ ổ ứ ậ ứ ứ không ph i xin phép - v i Nha c nh sát v chả ớ ả ề ương trình và l trình nói trên.ộ

T ng nha ra l nh cô l p các khu v c, tuy t đ i c m m i hình th c ngăn c n lổ ệ ậ ự ệ ố ấ ọ ứ ả ễ

c u siêu và cu c di u hành Xe c a Luân d ng trầ ộ ễ ủ ừ ước m t ngôi chùa nh Tăngộ ỏ

ni và Ph t t choáng h t đám đ t tr ng quanh chùa, tràn luôn m t đậ ử ế ấ ố ặ ường Cácnhà s đã g n m t h phóng thanh khá m nh và Luân nghe rõ t ng l i, có l c aư ắ ộ ệ ạ ừ ờ ẽ ủ bài đi u văn Đúng v y, k t thúc bài đi u văn, ngế ậ ế ế ườ ưới x ng đ c nói rõ: Ch vọ ư ị

v a nghe ai đi u c a hòa thừ ế ủ ượng Thích T nh Khi t, H i ch T ng h i Ph t giáoị ế ộ ủ ổ ộ ậ

Vi t Nam.ệ

L n đ u, Luân và Dung nghe danh t m i: “Mùa pháp n n”.ầ ầ ừ ớ ạ

Luân trao đ i v i Dung b ng m t Rõ ràng m t cái gì h t s c nguy k ch đ i v iổ ớ ằ ắ ộ ế ứ ị ố ớ

c n b nh tr m kha c a ch đ Ngô Đình Di m T s vi c Hu ngày 8-5ơ ệ ầ ủ ế ộ ệ ừ ự ệ ở ế

đ n hôm nay, 21-5, v a v n hai tu n l , trung tâm ph n kháng đã chuy n m tế ừ ặ ầ ễ ả ể ộ nghìn cây s vào n i nh y c m nh t c a Vi t Nam C ng hòa Nhà c m quy nố ơ ạ ả ấ ủ ệ ộ ầ ề

đã th t b i - m t th t b i chi n lấ ạ ộ ấ ạ ế ược - khi không th cô l p hóa s ki n Huể ậ ự ệ ế

nh là m t hi n tư ộ ệ ượng đ a phị ương Không d p t t n i phong trào ph n khángậ ắ ổ ảmang danh nghĩa Ph t giáo m t thành ph nh là Hu , m t t nh l loi ngănậ ở ộ ố ỏ ế ở ộ ỉ ẻcách là Th a Thiên thì h không có tài phép gì tri t tiêu mũi nh n ti n công trongừ ọ ệ ọ ế

b cà sa và v i ti ng ni m Ph t.ộ ớ ế ệ ậ

Tình c nh Vi t Nam C ng hòa gi ng nh các d báo th i ti t c a Nha khíả ệ ộ ố ư ự ờ ế ủ

tượng: M t c n bão đã hình thành ngoài kh i bi n Đông, v i các c p gió baoộ ơ ơ ể ớ ấnhiêu đó, đang di chuy n m i gi bao nhiêu cây s đó Trong l ch s n n Để ỗ ờ ố ị ử ề ệ

nh t C ng hòa, ch c ch n r ng đây là c n bão l n nh t và cũng có th t c đ diấ ộ ắ ắ ằ ơ ớ ấ ể ố ộ chuy n nhanh nh t - bi t c n bão song không sao ngăn ch n n i.ể ấ ế ơ ặ ổ

Cu i cùng, xe c a Luân ph i theo đố ủ ả ường Yên Đ , ra Hai Bà Tr ng, l i theoỗ ư ạ

đường Tr n Quang Kh i vòng t n Đakao đ v nhà Kh p các giao đi m, c nhầ ả ậ ể ề ắ ể ả sát và c nh sát dã chi n đ ng đ ng sát khí, còn các đám đông tuy l ng l songả ế ằ ằ ặ ẽ

c nhìn gứ ương m t c a h thì đã cho th hi u tr n đ ng đ n y l a s bùngặ ủ ọ ể ể ậ ụ ộ ả ử ẽ

d y trong kho nh kh c.ậ ả ắ

Người thông báo cho v ch ng Luân nh ng tin t c chi ti t, c th là ch Sáuợ ồ ữ ứ ế ụ ể ị

n u b p M ng r chào h i v ch ng Luân xong, ch Sáu b t đ u tuôn ra baoấ ế ừ ỡ ỏ ợ ồ ị ắ ầnhiêu là chuy n quanh các chùa Luân bi t ch Sáu hi n lành, ít nói, th t ra khôngệ ế ị ề ậ

h n là tín đ đ o Ph t theo cái nghĩa ch t ch Ch tin tr i Ph t thánh th n, m iẳ ồ ạ ậ ặ ẽ ị ờ ậ ầ ỗ tháng hai l n r m và m ng m t mang đ n m t ngôi chùa nào thu n đầ ằ ồ ộ ế ộ ậ ường h nơ

h t m y p nhang, vài n i chu i Ch không thu c m t câu kinh Ph t nào b iế ấ ố ả ố ị ộ ộ ậ ở

ti ng Ph n r t khó nh , ngoài ba ch : Nam mô Ph t Ch Sáu đ ng h n v phíaế ạ ấ ớ ữ ậ ị ứ ẳ ềnhà chùa, khi nh c đ n v Hu thì nắ ế ụ ế ước m t r ng r ng Qua ch Sáu, Luânắ ư ư ị

chiêm nghi m nhi u đi u: Lý do tôn giáo trong cu c tranh ch p gây c n hi nệ ề ề ộ ấ ấ ệ nay ch là cái c - nhi u th l c d a vào chính sách kỳ th tôn giáo c a chính phỉ ớ ề ế ự ự ị ủ ủ

Di m đ khu y đ ng; đông đ o dân chúng nhân v Ph t giáo và bi u l n i b tệ ể ấ ộ ả ụ ậ ể ộ ỗ ấ bình sâu xa c a mình đ i v i ch đ , n i b t bình ng m ng m v i đ nguyênủ ố ớ ế ộ ỗ ấ ấ ầ ớ ủ

c ch ch d p là b c phát.ớ ỉ ờ ị ộ

Luân và Dung vào dinh Gia Long theo đi n g i c a Nhu Nhu m t m i b t tayệ ọ ủ ệ ỏ ắhai người và khi Dung đi g p Tr n L Xuân thì Nhu h i li n :ặ ầ ệ ỏ ề

- Sao? H i âm favorable [1]?ồ

Luân hi u Nhu mu n nói đ n m i liên l c v i Jean.ể ố ế ố ạ ớ

- Ch m i d ng b n tín hi u Tôi b n và bên kia tr l i m c nh n đỉ ớ ở ạ ắ ệ ắ ả ờ ở ứ ậ ược tín

ph Ngô Đình Di m V n đ ph i là thủ ệ ấ ề ả ương lượng thành th t Ngay bây gi ,ậ ờ

ng i trên nh ng ng n dao, Nhu v n m màng cái m u m o c a anh ta c u vãnồ ữ ọ ẫ ơ ư ẹ ủ ứ

n i c đ s p đ H n m t năm v ng m t Sài Gòn, nay tr v , nhìn qua c aổ ơ ồ ụ ổ ơ ộ ắ ặ ở ở ề ử

s , Luân th y dinh Đ c L p đang quét l p vôi cu i cùng Th i gian xây d ngổ ấ ộ ậ ớ ố ờ ự

m t c ng i nh v y ph i nói là nhanh Đi u đáng ti c đ i v i anh em Di m -ộ ơ ơ ư ậ ả ề ế ố ớ ệNhu là khi h hoàn thành n i phô trọ ơ ương quy n uy c a ch đ thì ch đ đãề ủ ế ộ ế ộkhông còn quy n uy phô trề ương

- Ta đang g p nh ng đ i th l i h i Chúng t n công ta theo m t k ho ch v chặ ữ ố ủ ợ ạ ấ ộ ế ạ ạ

trước - Nhu b t đ u phân tích hi n tình c a Nam Vi t - Tôi đoán trắ ầ ệ ủ ệ ước ý đồ

c a chúng chuy n đ a bàn t Hu vào Sài Gòn Ti c là Nguy n văn Y đã khôngủ ể ị ừ ế ế ễ

bóp ch t t trong tr ng ý đ c a chúng, Nguy n văn Y, Tr n Kim Tuy n đ uế ừ ứ ồ ủ ễ ầ ế ề không ph i là đ i th c a các tay th y chùa đ y tham v ng tr n t c, r t quả ố ủ ủ ầ ầ ọ ầ ụ ấ ỷ quy t và có h c th c L c u siêu là cái gì? Xin l i anh Luân, các nhà s đangệ ọ ứ ễ ầ ỗ ưdùng phương pháp c a C ng s n C u siêu cho nh ng ngủ ộ ả ầ ữ ườ ử ạ ởi t n n Hu ,ế

hi n lành và h p đ o lý bi t bao nhiêu, nh ng cũng thâm đ c bi t bao nhiêu.ề ợ ạ ế ư ộ ế

M i m t cu c t p h p, m i m t câu kinh c u nguy n đ u d y lên trong lòngỗ ộ ộ ậ ọ ỗ ộ ầ ệ ề ấ

nh ng ngữ ười theo đ o Ph t s b c t c Chúng đang ch i cái trò nhen nhúmạ ậ ự ự ứ ơ

- Tôi e r ng lý gi i c a anh có ph n đ n gi n Nh ng cái anh nói ch là gi tằ ả ủ ầ ơ ả ữ ỉ ọ

nước cu i cùng làm tràn ly nố ước Tôi cũng không tin c Đăng l n S , quá nhi tả ẫ ỹ ệ thành nên thô b o Làm sao có th lo i tr kh năng Đăng và S th c hi n m tạ ể ạ ừ ả ỹ ự ệ ộ

ý đ nh c a anh đó Bây gi , k c chúng ta l p tòa án kh n c p và x b n T nhị ủ ờ ể ả ậ ẩ ấ ử ắ ỉ

trưởng và Phó t nh trỉ ưởng Th a Thiên cũng không gi i t a n i cái không khí h từ ả ỏ ổ ế

- Đã có tin Cabot Lodge s p thay Nolting - Gi ng Nhu nh th u thào.ắ ọ ư ề

- Kennedy chăm sóc chúng ta k quá! Ông ta c sang Vi t Nam c lãnh t đ ngỹ ử ệ ỡ ụ ả

C ng hòa, ng c viên T ng th ng c a nộ ứ ử ổ ố ủ ước M đ làm đ i s Anh có th yỹ ể ạ ứ ấ

m c đ nghiêm tr ng c a v n đ không?ứ ộ ọ ủ ấ ề

Nhu không tr l i, đ u càng cúi th p h n, kh b o :ả ờ ầ ấ ơ ẽ ả

- Chi u nay anh đ n chào T ng th ng, dùng c m v i gia đình, sau đó tôi và anhề ế ổ ố ơ ớtrao đ i ti p.ổ ế

- Tôi xin phép anh đ n ra m t trung tế ắ ướng Dương văn Minh, bây gi là ngờ ườ i

ch huy tr c ti p tôi, n u anh v n ch a đ nh giao tôi công vi c khác.ỉ ự ế ế ẫ ư ị ệ

- Được! Anh cũng nên chú ý xem nh n đ nh c a tậ ị ủ ướng Dương văn Minh v tìnhềhình Ph t giáo nh th nào Ông ta là m t tín đ sùng đ o Ph t Đáng l tôiậ ư ế ộ ồ ạ ậ ẽ

ph i thông báo cho anh nhi u h n, nh ng tôi quá m t Văn phòng s cung c pả ề ơ ư ệ ẽ ấ các tài li u cho anh Cũng l ra anh v a v nệ ẽ ừ ề ước, nên ngh ng i nh ng công vi cỉ ơ ư ệ

l i đòi anh ph i giúp m t tay Tôi hy v ng đâu r i s vào đó ạ ả ộ ọ ồ ẽ

Nhu ng i im trên gh , rít thu c Luân vào phòng trong chào L Xuân L Xuânồ ế ố ệ ệ

đang ng i nói chuy n v i Dung, m t h m h m :ồ ệ ớ ặ ầ ầ

- Chào anh Luân m i v ! - M chìa tay b t tay Luân khá l ng l o - Tôi đang nóiớ ề ụ ắ ỏ ẻ

v i cô Thùy Dung v T ng nha c nh sát Cô Dung ph i b o v i ông Y r ngớ ề ổ ả ả ả ớ ằ không có c u siêu, không có t ng ni m gì h t Gi i tán, đóng c a chùa V iầ ụ ệ ế ả ử ớ

m y th ng tr c mà m m y u thì có ngày ch t v i chúng.ấ ằ ọ ề ế ế ớ

L Xuân v t đ ng lên, n n m nh đ giày, đi l i, quên m i Luân ng i Luân tệ ụ ứ ệ ạ ế ạ ờ ồ ự tìm ch ng i.ỗ ồ

- B n nó còn làm trò gì n a? T ng th ng mu n nhọ ữ ổ ố ố ượng b , nhà tôi c than: khóộ ứ

l m, khó l m - L Xuân nh i gi ng ch ng, bĩu môi - Không khó! Tôi b o ph iắ ắ ệ ạ ọ ồ ả ả

th ng tay Lúc này mà không th ng tay thì h i h n v sau Đ i s M cũng cùngẳ ẳ ố ậ ề ạ ứ ỹ

ý ki n v i tôi Bên ngoài, Vi t C ng đánh, bên trong Ph t giáo phá, không ph iế ớ ệ ộ ậ ả

gi a Ph t giáo v i Vi t C ng thông đ ng v i nhau là gì? Tôi b o ph i chuy nữ ậ ớ ệ ộ ồ ớ ả ả ể

v l n x n Hu , các v c u siêu Sài Gòn, các t nh ra các v chính tr T iụ ộ ộ ở ế ụ ầ ở ở ỉ ụ ị ạ sao không l c soát các chùa ki m cán b Vi t C ng n m vùng, th m chí chínhụ ế ộ ệ ộ ằ ậcác th y chùa c b đích thân là Vi t C ng, ki m truy n đ n, máy in, c , súng,ầ ỡ ự ệ ộ ế ề ơ ờ

l u đ n Không ít đâu! Ông Y trình là không có các th y!ự ạ ứ ấ

M t L Xuân long sòng s c - đôi m t ngày thắ ệ ọ ắ ường khá đ p, r t tình t ẹ ấ ứ

- Không có cũng ph i làm ra cho có! Cô Thùy Dung hi u ý tôi r i ch ?ả ể ồ ứ

L Xuân ng i ph ch xu ng gh , ôm ng c :ệ ồ ị ố ế ự

- M t chao ôi là m t L i còn ra l nh b t Đ ng S ! Giá nh c nệ ệ ạ ệ ắ ặ ỹ ư ả ước có đượ cvài nghìn Đ ng S Tôi b o: Không ai đặ ỹ ả ược đ ng đ n s i lông chân c a Đ ngộ ế ợ ủ ặ

S Tôi b o: thăng Đ ng S lên đ i tá!ỹ ả ặ ỹ ạ

Chuông đi n tho i reo L Xuân nh c máy.ệ ạ ệ ấ

- Helo! Yes, L Xuân here [2]ệ

Luân và Dung kh chào L Xuân, m ra hi u cho phép hai ngẽ ệ ụ ệ ườ ời r i kh iỏ

phòng L Xuân ti p t c nói, gi ng nũng n u nh ng v m t thì th t đanh đá.ệ ế ụ ọ ị ư ẻ ặ ậ

- Bà ta n i điên r i! - Luân b o Dungổ ồ ả

- Nolting g i bà ta Tay đ i s M này ch i cái trò “c cà r t” t i cùng - Dungọ ạ ứ ỹ ơ ủ ố ớ

- Cháu Luân nghe chính gi i M nh n xét v tình hình nớ ỹ ậ ề ở ước ta nh th nào?ư ế

H v hùa v i t i x u, ph i không? - Câu này, Di m h i và chăm chú ch Luânọ ề ớ ụ ấ ả ệ ỏ ờ

đ ng, ta v ch m t độ ạ ặ ược chúng thì nhân tâm h t xao xuy n ế ế

- Th a T ng th ng, trong th i gian M , cháu cũng nh nhà cháu b n nghiênư ổ ố ờ ở ỹ ư ậ

c u trong H c vi n th nh tho ng m i g p vài nhân v t M Có th chia cácứ ọ ệ ỉ ả ớ ặ ậ ỹ ể

nhân v t mà cháu ti p xúc làm m y lo i Phó t ng th ng M Johnson, Bậ ế ấ ạ ổ ố ỹ ộ

trưởng qu c phòng M Mac Namara trong vài l n g p cháu, quan tâm đ n tìnhố ỹ ầ ặ ếhình chính tr nị ở ước ta, có cái h không ng ý, nh ng đ u ca ng i T ngọ ư ư ề ợ ổ

th ng ố

- Cháu g p hai ông đó m y l n?ặ ấ ầ

- Th a, Phó t ng th ng M nhân chuy n đi th sát vùng Carolina - B c, g i cháuư ổ ố ỹ ế ị ắ ọ

đ n dinh Th ng đ c c a bang trong m t bu i ăn sáng Th i gian nói chuy n đế ố ố ủ ộ ổ ờ ệ ộ

45 phút Còn B trộ ưởng qu c phòng M thì cháu g p ba l n, c ba l n đ u t iố ỹ ặ ầ ả ầ ề ạ

đ i s quán nạ ứ ước ta th đô M ở ủ ỹ

- Tôi nh r i, đ i s quán có báo cáo ớ ồ ạ ứ

- Th a, c ba l n đ u có đ i s Tr n văn Chư ả ầ ề ạ ứ ầ ương d , k c l n m i nh t trự ể ả ầ ớ ấ ướ ckhi cháu r i M Tuy dài ng n khác nhau, trong ba l n g p g , B trờ ỹ ắ ầ ặ ỡ ộ ưởng vàcháu ch y u bàn v các v n đ quân s , nh t là v n đ trang b cho Quân l củ ế ề ấ ề ự ấ ấ ề ị ự

Vi t Nam C ng hòa M t gi i khác mà cháu g p là đ i bi u qu c h i M , cácệ ộ ộ ớ ặ ạ ể ố ộ ỹ

thượng ngh sĩ nh Fulbright, Mac Govern, Goldwater, Wallace Nh T ngị ư ư ổ

th ng đã rõ, th l c c a các thố ế ự ủ ượng ngh sĩ này khá l n, nh hị ớ ả ưởng quan tr ngọ

đ n chính sách c a chính ph M Fulbright thế ủ ủ ỹ ường đ n đo v c c di n Đôngắ ề ụ ệNam Á Có l ông ch trẽ ủ ương k m ch trong m t gi i h n nào đó s ng hề ế ộ ớ ạ ự ủ ộ

c a chính ph M đ i v i ta m c dù ông v n mu n nủ ủ ỹ ố ớ ặ ẫ ố ước M ngày ph i m iỹ ả ỗ

đ ng v ng khu v c này Mac Govern, trái l i, g n nh theo thuy tứ ữ ở ự ạ ầ ư ế

“L’Amérique d’abord” [3] c a các T ng th ng M vào đ u th k và có th nóiủ ổ ố ỹ ầ ế ỷ ể

là ác c m v i chúng ta V m t c c đ i l p h n, Goldwater, Wallace mà dả ớ ề ộ ự ố ậ ẳ ư

lu n M g i là “di u hâu” cùng v i nhi u ngh sĩ chung quan đi m, ch trậ ỹ ọ ề ớ ề ị ể ủ ươ ng

M ph i tăng vi n t i đa cho chúng ta, không ng i m r ng chi n tranh lên phíaỹ ả ệ ố ạ ở ộ ế

B c vĩ tuy n 17, th m chí toàn Đông Dắ ế ậ ương Goldwater chê ta không đ kiênủquy t trong đ i n i ế ố ộ

- Đ c H ng y Spellman có nói v i tôi v hai thứ ồ ớ ề ượng ngh sĩ này và các đ ng chíị ồ

c a hai ông Tuy nhiên, hình nh phái c a ông ta thi u s ủ ư ủ ể ố

- N u tính tế ương quan trong Qu c h i hi n th i thì các ông ch a có ti ng nóiố ộ ệ ờ ư ếquy t đ nh, nh ng Ngũ giác đài có l đ ng sau l ng phái các ông Còn gi i báoế ị ư ẽ ứ ư ớchí, ch c T ng th ng đã rõ đang phân hóa Nh ng nh ng bài c a Water Lippmanắ ổ ố ư ữ ủ

v n có tr ng lẫ ọ ượng h n ơ

- Cũng gi ng nh nh ng bài c a con m Fanfani, nghe đâu b n c a cháu -ố ư ữ ủ ụ ạ ủ

Di m nghiêm m t - Tôi đã b o ông Phan văn T o và ông Ngô Tr ng Hi u tr cệ ặ ả ạ ọ ế ụ

xu t m ta, nh ng không rõ vì sao đ i s Nolting l i không b ng lòng N uấ ụ ư ạ ứ ạ ằ ế cháu có g p m ta thì nên nói cho m bi t: M ph i c n th n!ặ ụ ụ ế ụ ả ẩ ậ

D ng l i m t chút, Di m h i ti p :ừ ạ ộ ệ ỏ ế

- Cháu có g p Colby không?ặ

- Th a không!ư

- Ch c là ông ta không thích cháu - Di m quay sang Thùy Dung - Còn cháu?ắ ệ

- Th a T ng th ng, vi c gì ? - Dung tr l i nh nh nh m t đ a cháu dâuư ổ ố ệ ạ ả ờ ỏ ẹ ư ộ ứ

trước m t b c trặ ậ ưởng thượng kh kính trong gia đình Thái đ c a Thùy Dungả ộ ủ

khi n m t Di m d u h n, có l g n đây ông ph i nghe nh ng câu, nh ngế ặ ệ ị ẳ ẽ ầ ả ữ ữ

chuy n mà ông cho là xúc ph m đ n vai v c n ph i đệ ạ ế ế ầ ả ược tuy t đ i tôn tr ngệ ố ọ

c a ông.ủ

- À, tôi h i h i th a Colby không g p cháu đâu Nói chung, ông ta không thíchỏ ơ ừ ặ

nh ng ngữ ười trong gia đình chúng ta

- Th a T ng th ng, cháu có g p nh ng ngư ổ ố ặ ữ ười ch huy c quan FBI [4] đ traoỉ ơ ể

đ i kinh nghi m v ngh nghi p.ổ ệ ề ề ệ

- , t t l m - Di m đ t ng t h i Luân - Cabot Lodge là ngỪ ố ắ ệ ộ ộ ỏ ười th nào?ế

- Th a T ng th ng, m t chính khách có c c a M Cháu ch a g p ông ta l nư ổ ố ộ ỡ ủ ỹ ư ặ ầ nào nên ch a th có ý ki n trình lên T ng th ng.ư ể ế ổ ố

Câu chuy n đ n đó thì b c t ngang Đ ng lý văn phòng Ph t ng th ng sauệ ế ị ắ ổ ủ ổ ố

ti ng gõ c a nhè nh , bế ử ẹ ước vào :

- Trình T ng th ng, linh m c Hoàng, nh đã h n, xin đổ ố ụ ư ẹ ược T ng th ng ti p.ổ ố ế

Di m ng n ng giây lát, r i b o :ệ ầ ừ ồ ả

- Ông m i vào.ờ

Luân và Dung đ ng lên toan rút lui.ứ

- Hai cháu c ng i có th hi u bi t thêm tình hình vì hai cháu xa đ t nứ ồ ể ể ế ấ ước cũng

h i lâu.ơ

Viên Đ ng lý văn phòng g p ngổ ậ ười chào Di m, th t lui mãi t n c a, b y giệ ụ ậ ử ấ ờ

m i g t đ u chào v ch ng Luân và m i dám quay l ng “Bên ngoài đang thayớ ậ ầ ợ ồ ớ ư

đ i vùn v t nh ng ông Di m v n c gi cái nghi v hình th c Ch c ch n đó làổ ụ ư ệ ẫ ố ữ ệ ứ ắ ắ

m t trong nh ng s c đ y tri u đ i c a ông ta lao nhanh xu ng v c” - Luânộ ữ ứ ẩ ề ạ ủ ố ự

th m nghĩ.ầ

C a m , linh m c Hoàng h p t p bử ở ụ ấ ấ ước vào Ngô Đình Di m đ ng lên :ệ ứ

- Xin chào Cha! M i Cha ng i.ờ ồ

Linh m c Hoàng kh nh kh ng ng i xu ng chi c gh bành và Di m r i bàn vi tụ ệ ạ ồ ố ế ế ệ ờ ế

đ n ng i c nh ông Linh m c Hoàng ch kh g t đ u đáp l khi Luân và Dungế ồ ạ ụ ỉ ẽ ậ ầ ễ

đ ng lên chào ông.ứ

- V nề ước bao gi đ y? - Linh m c h i, hách d ch - Tôi quên tên anh và cô béờ ấ ụ ỏ ịnày

Luân ch m m cỉ ỉ ười

- Coi th c a Cha, con mu n Cha nói rõ h n Còn hai cháu đây là ngư ủ ố ơ ười nhà

-Di m ôn t n nói v i linh m c Hoàng.ệ ồ ớ ụ

- Ý c a tôi tóm t t nh th này: M t, ti p t c phong t a chùa T Đàm Huủ ắ ư ế ộ ế ụ ỏ ừ ở ế cho đ n khi nào b n chúng ch u đói không n i, ph i bò ra xin c m thì ta m i thaế ọ ị ổ ả ơ ớ

t i Hai, phong t a t t c các chùa đô thành và các t nh n u có các cu c t pộ ỏ ấ ả ở ỉ ế ộ ậ

h p, T ng th ng quên r ng Qu c h i đã y quy n cho T ng th ng ban b tìnhọ ổ ố ằ ố ộ ủ ề ổ ố ố

tr ng kh n trạ ẩ ương trong c nả ước hay sao? Ra li n m t s c l nh gi i nghiêmề ộ ắ ệ ớ

t ng khu v c Ba, t ng xu t t t c b n nhà báo nừ ự ố ấ ấ ả ọ ước ngoài, đóng c a các tử ờ báo trong nước đ a tin và ng h Ph t giáo B n, cho phép tôi thành l p ngayư ủ ộ ậ ố ậ

m t m t tr n c u nguy đ t nộ ặ ậ ứ ấ ước, t ch c nh ng cu c bi u dổ ứ ữ ộ ể ương l c lự ượ ng

l n, tràn ng p thành ph Chúng nó mu n “so găng” thì chúng ta cho chúng nóớ ậ ố ố

bi t: Trên võ đài, h ng “ru i”, h ng “gi y” không th nào đ ch n i v i h ngế ạ ồ ạ ấ ể ị ổ ớ ạ

“n ng” T ng th ng nên nh , l c lặ ổ ố ớ ự ượng quy t chung quanh tôi không chụ ỉ

“n ng” mà còn “siêu n ng”! Tôi cam đoan trong v ng m t tu n l s d p đámặ ặ ọ ộ ầ ễ ẽ ẹ

gi c chòm này.ặ

Linh m c Hoàng nói r t hùng h n, Di m l ng l nghe, đôi lúc kín đáo nh chụ ấ ồ ệ ặ ẽ ế mép cười Dung và Luân ng i yên “Ông ta v a nh th i vàng son t ng ch huyồ ừ ớ ờ ổ ỉdân binh đ ng b ng B c Vi t, thay cho các câu gi ng đ o b ng các tràng liênở ồ ằ ắ ệ ả ạ ằthanh, v a có v m t b cx quá t tin đ n ng c a thân xác mình Vào nămừ ẻ ộ ố ơ ự ở ộ ặ ủnày mà ông ta đòi “so găng” v i Ph t giáo thì th t quái l ” Luân theo dõi cu cớ ậ ậ ạ ộ nói chuy n qua đó, anh th y cái vi n tệ ấ ễ ưởng h n đ n c a ch đ Di m.ỗ ộ ủ ế ộ ệ

- Chúng nói không d y lên chuy n treo c treo qu t thì chúng ta cũng ph i ra tay,ấ ệ ờ ạ ả

hu ng chi chính chúng nó eo sèo C h i quá t t đ d p b t chùa chi n s vãi.ố ơ ộ ố ể ẹ ớ ề ư

T ng th ng có bi t t năm 1954 t i nay trong vòng chín năm, Vi t Nam C ngổ ố ế ừ ớ ở ệ ộ hòa xây m i và s a ch a bao nhiêu chùa không? 4.766 cái, trong đó có 1275 cáiớ ử ữ

m i tinh! T ng th ng có bi t hi n gi c nớ ổ ố ế ệ ờ ả ước có bao nhiêu s vãi không? G nư ầ hai trăm nghìn Th mà chính ph c tr m t ra nhìn H n T ng th ng t ngế ủ ứ ơ ắ ẳ ổ ố ừ nghe chuy n s h mang? Tôi có đ c m t chuy n nói v Nguy n Kim Muôn ệ ư ổ ọ ộ ệ ề ễ ở Gia Đ nh h i th i Pháp S mà ăn th t chó, s mà có hàng ch c v ị ồ ờ ư ị ư ụ ợ

Càng nói, linh m c Hoàng càng hăng Luân c k m đ kh i b t cụ ố ề ể ỏ ậ ười Ông taquên ph c nh ng chuy n c a chính ông ta, l i x đ o Bình An - có l còn caoứ ữ ệ ủ ạ ứ ạ ẽ

h n s Muôn nhi u l n.ơ ư ề ầ

Linh m c Hoàng m chi c c p, rút ra m t t p sách in ronéo.ụ ở ế ặ ộ ậ

- Tôi công b ng l m! Tr b n th y chùa đ ng th i cũng ph i tr n i b gi i linhằ ắ ị ọ ầ ồ ờ ả ị ộ ộ ớ

m c tu sĩ chúng ta Ai cho phép b n này ph bi n nh ng tài li u ch ng đ i đ oụ ọ ổ ế ữ ệ ố ố ạ quá nguy hi m nh th !ể ư ế

Di m li c qua t a t p sách, im l ng Luân c m t p sách lên Đó là các tài li uệ ế ự ậ ặ ầ ậ ệ trù b c a Công đ ng Vatican 2, s do Giáo hoàng Jean XXIII ch trì, g m 2.500ị ủ ồ ẽ ủ ồ

H ng y và Giám m c c a 85 nồ ụ ủ ước

Gi i báo chí qu c t g i Công đ ng Vatican 2 là “bớ ố ế ọ ồ ước ngo c c a giáo h iặ ủ ộ Thiên chúa trong k nguyên con ngỷ ười lên vũ tr ” T p sách ch in m y ph nụ ậ ỉ ấ ầ liên quan đ n l khai m c ngày 11-11-1962 và chế ễ ạ ương trình mà đ i h i s bànạ ộ ẽ

b c T p sách do m t s linh m c thu c giáo ph n Sài Gòn xu t b n.ạ ậ ộ ố ụ ộ ậ ấ ả

- C m l u hành nh ng th tà thuy t này! - Linh m c Hoàng g m g ấ ư ữ ứ ế ụ ầ ừ

- Nh ng, đây là Công đ ng do Giáo ch tri u t p! - Di m can thi p, rõ ràngư ồ ủ ệ ậ ệ ệ

T ng th ng không b ng lòng đ cho v linh m c vổ ố ằ ể ị ụ ượt quá gi i h n, va ch mớ ạ ạ

đ n đ ng ch chăn c a đ o Thiên chúa.ế ấ ủ ủ ạ

Linh m c Hoàng v n t nh b :ụ ẫ ỉ ơ

- Tôi đã tr c ti p ph n đ i Đ c giám m c Nguy n văn Bình v thông cáo c aự ế ả ố ứ ụ ễ ề ủ Tòa giám m c nh c giáo dân treo c tòa thánh trong nhà th T i sao v y? T iụ ắ ờ ờ ạ ậ ạ sao ph i nhả ượng b ? Tôi nghĩ là T ng th ng nên có ý ki n v i Đ c giám m c.ộ ổ ố ế ớ ứ ụ Chúng ta không s m t cu c thánh chi n! Còn Công đ ng Vatican 2 H !ợ ộ ộ ế ồ ừ

Linh m c Hoàng nhún vai.ụ

- Th a Cha, chính ph và cá nhân con s c u xét các ý ki n c a Cha Tuy nhiên,ư ủ ẽ ứ ế ủmong Cha hi u cho hoàn c nh t nh hi n th i c a chính ph - Di m nói r tể ả ế ị ệ ờ ủ ủ ệ ấ

khiêm nhường.

- Bào đ c a T ng th ng t ng lăng nh c tôi - Linh m c Hoàng mím môi - T iệ ủ ổ ố ừ ụ ụ ớ

nh ng lúc nh th này thì các ngữ ư ế ười m i sáng m t ra nên d a vào ai ớ ắ ự

Nói xong, linh m c Hoàng đ ng ph t d y chào Di m, xách c p ra kh i phòng,ụ ứ ắ ậ ệ ặ ỏkhông thèm ngó đ n Luân và Dung.ế

- Khó khăn quá! - Di m than th - Cháu đ c cái này!ệ ở ọ

Di m l i bàn vi t, l y hai t gi y đánh máy trao cho Luân Đó là hai đi n m t.ệ ạ ế ấ ờ ấ ệ ậ

Ký tên: Tr n văn Chầ ương Washington, 18-5-1963”

B c đi n th hai :ứ ệ ứ

“Gi i ngo i giao Liên hi p qu c, qua các tin báo chí đang xôn xao v v Ph tớ ạ ở ệ ố ề ụ ậ giáo Hu Nh ng ngế ữ ườ ừ ưới t tr c v n có thi n c m v i Vi t Nam C ng hòaẫ ệ ả ớ ệ ộcũng đòi được gi i thích Đ ngh nhà cung c p ngay m t tài li u, dả ề ị ở ấ ộ ệ ướ ạ i d ng

th luân l u càng hay, đ đ i di n c a ta phân phát cho các đ i bi u và giànhơ ư ể ạ ệ ủ ạ ể

ch đ ng đ i v i các đ i bi u C ng s n và thân C ng.ủ ộ ố ớ ạ ể ộ ả ộ

Ký tên: Bà Tr n văn Chầ ương, New York, 17-5-1963”

Luân mang hai b c đi n đ t lên bàn c a Di m.ứ ệ ặ ủ ệ

- Khó khăn quá! - Di m nh c l i - Chú C n l i không đ ng ý t ng giam Đ ngệ ắ ạ ẩ ạ ồ ố ặ

- Hai cháu nh g i đi n cho Đ c Cha Ngài nh c hai cháu luôn! - Di m d n vớ ọ ệ ứ ắ ệ ặ ợ

ch ng Luân Hai ngồ ười ki u t T ng th ng Di m ti p t c ng i trên chi c ghế ừ ổ ố ệ ế ụ ồ ế ế bành Văn phòng quá r ng và Di m tr nên tr tr i ộ ệ ở ơ ọ

Luân và Dung v đ n nhà thì ch Sáu, trong lúc d n d p c m, đ a cho hai ngề ế ị ọ ẹ ơ ư ườ ixem m t thông t in ronéo đóng m c mang tên T ng tr s trộ ư ộ ổ ị ự ưởng Giáo h i Tăngộgià Vi t Nam T thông t nói rõ: vì m t lý do riêng, l c u siêu các Ph t t tệ ờ ư ộ ễ ầ ậ ử ử

vì đ o Hu ph i hoãn, không chùa nào đạ ở ế ả ược hành đ ng trộ ước khi có l nh m i.ệ ớ

Đ c qua t thông t , Luân th y ng ng Hai v ch ng ng i vào bàn - b a c mọ ờ ư ấ ờ ợ ợ ồ ồ ữ ơ

đ u tiên trên quê nhà mà ch Sáu s a so n th t k - Luân v n không r i t thôngầ ị ử ạ ậ ỹ ẫ ờ ờ

t ư

- Người ta nói t thông t này là gi ! - Ch Sáu v a bày th c ăn v a nói.ờ ư ả ị ừ ứ ừ

- Ai nói? - Luân h i.ỏ

- Th y Qu ng Liên nói chùa Xá L i ầ ả ở ợ

- Ch c là “sáng ki n” c a ông T o, ông Hi u - Luân b o Dung - H ch ng đắ ế ủ ạ ế ả ọ ố ỡ

Vào đ n gi a phòng làm vi c - Dế ữ ệ ương văn Minh đang ng i sau bàn vi t, xemồ ế

m t h s hay báo cáo gì đó - Luân ch p gót chân, đ a tay lên vành kêpi :ộ ồ ơ ậ ư

- Trình trung tướng, tôi, đ i tá Nguy n Thành Luân có m t!ạ ễ ặ

Trung tướng Minh đ ng lên h i v i vàng.ứ ơ ộ

- Chào đ i tá! - Ông b t tay Luân - Ng i! Ng i!ạ ắ ồ ồ

Ông m i Luân và ch n chi c gh đ i di n.ờ ọ ế ế ố ệ

- T i sao đ i tá không ngh ng i vài hôm? Nghe tin đ i tá mu n g p tôi, tôi đãạ ạ ỉ ơ ạ ố ặ

d n anh em văn phòng c đ đ i tá thong th - Minh nói ôn t n.ặ ứ ể ạ ả ồ

- Đã g p ông c v i ông c v n r i h ? - Minh h i.ặ ụ ớ ố ấ ồ ả ỏ

- Th a, đã g p ư ặ

- Bà đ i tá kho không?ạ ẻ

- Cám n trung tơ ướng, nhà tôi bình thường

- Khóa nghiên c u k t qu không?ứ ế ả

- Th a, cũng thêm đư ược nhi u hi u bi t m i.ề ể ế ớ

- Đ i tá Quang đã làm vi c v i đ i tá ch a?ạ ệ ớ ạ ư

- Th a, tôi g p đ i tá ngoài sân bay ư ặ ạ

- À, tôi quên ông Quang đón đ i tá ạ

Câu chuy n m đ u theo l i “v n đáp” c c l c nh v y Luân th a hi u tệ ở ầ ố ấ ộ ố ư ậ ừ ể ướ ngMinh không a Luân, k nh con cháu nhà T ng th ng Có th nói ông đư ẻ ư ổ ố ể ề

phòng Luân “Ông ta coi mình nh m t C n Lao g c, b h thân tín c a Di m.ư ộ ầ ộ ộ ạ ủ ệ

H n n a, h ng “s m đ u t i đánh”, vì mình t chi n khu v Trong hàng cácơ ữ ạ ớ ầ ố ừ ế ề

tướng lĩnh c a Di m, Luân đ ý đ n Dủ ệ ể ế ương văn Minh Ông ta có ph n nào tầ ự phân bi t v i các sĩ quan cao c p khác cái mà đám b thu c coi ông nh m tệ ớ ấ ở ộ ộ ư ộ

th M nh Thứ ạ ường Quân Người ta thường nh c đ n ông v m t nhân cách h nắ ế ề ặ ơ

là tài năng Luân giao thi p v i tệ ớ ướng Minh đ u đ n khi ông ph trách B tề ặ ụ ộ ư

l nh hành quân và Luân tìm th y ông còn sót l i nh ng nét ch t phác nh tệ ấ ở ạ ữ ấ ấ

đ nh mà nh ng đ ng c p c a ông đánh m t t lâu Ông không mang tai ti ng vị ữ ồ ấ ủ ấ ừ ế ề

rượu, v gái nh t là v buôn l u Ông l i kém khoa ăn nói, ph n nào h i h chề ấ ề ậ ạ ầ ơ ệ

h c.ạ

Ng i trồ ước m t Luân là m t trung tặ ộ ướng 47 tu i, c t tóc ng n, thân hình v mổ ắ ắ ạ

v Giá nh đây không là cu c y t ki n c a m t sĩ quan trong Tham m u bi tỡ ư ộ ế ế ủ ộ ư ệ

b Ph t ng th ng v i v tộ ủ ổ ố ớ ị ướng c v n quân s đ c bi t c a T ng th ng mà làố ấ ự ặ ệ ủ ổ ố

cu c trao đ i v qu n v t thì ch c s sôi n i - tộ ổ ề ầ ợ ắ ẽ ổ ướng Minh v n là m t cây v tố ộ ợ

có h ng trên sân C.S.S [5] Luân đ ý đ n tạ ể ế ướng Minh còn vì m t lý do khác: Hộ ồ

s c a bác s Tr n Kim Tuy n ch a nhi u nghi v n v m i quan h gi aơ ủ ỹ ầ ế ứ ề ấ ề ố ệ ữ

tướng Minh v i “phía bên kia” Dĩ nhiên bác sĩ Tuy n có thói quen th i ph ngớ ế ổ ồ

nh ng m i liên h y: Kỳ th t, trong giòng h c a ông Minh có m t s đi khángữ ố ệ ấ ậ ọ ủ ộ ốchi n, k c đ a em ru t c a ông nay là m t sĩ quan B c Vi t Ngoài ra khôngế ể ả ứ ộ ủ ộ ắ ệcòn cái gì khác R t d hi u, con đấ ễ ể ường thăng quan ti n ch c c a tế ứ ủ ướng Minhkhá ch m Ông n i ti ng trong chi n d ch Hoàng Di u cu i năm 1955, truy kíchậ ổ ế ế ị ệ ốtàn quân Bình Xuyên R ng Sác sau khi Tr nh Minh Th ch t B y gi ôngở ừ ị ế ế ấ ờmang hàm đ i tá và tr lý cho ông là trung tá Nguy n Khánh Đ u năm 1956,ạ ợ ễ ầ

Di m sai ông bình đ nh mi n Tây v i chi n d ch mang tên Nguy n Hu và ôngệ ị ề ớ ế ị ễ ệđeo lon thi u tế ướng, cũng v n do Nguy n Khánh - hàm đ i tá - tr lý Trong b nẫ ễ ạ ợ ố tháng, chi n d ch k t thúc, ông đế ị ế ược coi là người có công ph d Năm L a vàủ ụ ử

Ba C t v v i Di m Tháng 8 năm đó, ông đụ ề ớ ệ ược b làm T ng th ký trổ ổ ư ườ ng

tr c B qu c phòng, kiêm ch huy Phân khu Sài Gòn - Ch L n, kiêm luôn chự ộ ố ỉ ợ ớ ỉ huy chi n d ch Tho i Ng c H u, k ti p chi n d ch Nguy n Hu và song songế ị ạ ọ ầ ế ế ế ị ễ ệ

v i chi n d ch Trớ ế ị ương T n B u mi n Đông do Mai H u Xuân ch huy Trongấ ử ở ề ữ ỉquân đ i, ngộ ười ta ch ông lên trung tờ ướng Tháng 12-1956, danh sách thăng

ch c đứ ược công b Trung tố ướng Lê văn T thăng đ i tỵ ạ ướng, các thi u tế ướ ngNguy n Ng c L , Tr n văn Đôn, Tr n văn Minh - còn g i là Minh nh - thăngễ ọ ễ ầ ầ ọ ỏtrung tướng, đ i tá Thái Quang Hoàng thăng thi u tạ ế ướng Không có tên Dươ ngvăn Minh Nh ng ngữ ười thông th o th i cu c cho r ng ông b th t s ng, có thạ ờ ộ ằ ị ấ ủ ể

vì ông không tán thành cách x s đ i v i tử ự ố ớ ướng Hòa H o Ba C t: Ngô Đìnhả ụ

Di m cho Nguy n Ng c Th chiêu hàng Ba C t l n n a; tin vào l i h a h nệ ễ ọ ơ ụ ầ ữ ờ ứ ẹ Nguy n Ng c Th , Ba C t đ n đi m h n: quân đ i Di m ph c kích b t s ngễ ọ ơ ụ ế ể ẹ ộ ệ ụ ắ ố

Ba C t, k t án t hình và hành quy t ông ta Cũng có th tụ ế ử ế ể ướng Minh xu t thânấ

t trừ ường võ b Pháp, và không t ra m n mà l m v i vi c nghiên c u ki n th cị ỏ ặ ắ ớ ệ ứ ế ứ quân s M G n nh ông n c trong B qu c phòng - ngự ỹ ầ ư ẩ ư ộ ố ười thay ch c T ngứ ổ

th ký c a ông là bác sĩ Tr n Quang Di u, ch ng liên can gì đ n ngh binh Sauư ủ ầ ệ ẳ ế ề

đó ông được thuyên chuy n v B t ng tham m u, đ ng đ u B t l nh hànhể ề ộ ổ ư ứ ầ ộ ư ệquân m t lúc G i là Ch huy trộ ọ ỉ ưởng B t l nh hành quân nh ng trong tayộ ư ệ ư

ch ng có quân Ông dùng thì gi đ c sách, đánh banh và ch i phong lan Cũng cóẳ ờ ọ ơ

d lu n cho r ng s dĩ Di m m i ông làm c v n quân s đ c bi t là do v n đư ậ ằ ở ệ ờ ố ấ ự ặ ệ ấ ề

Ph t giáo m i lúc m i quan tr ng v m t chính tr mà ông là m t Ph t t ậ ỗ ỗ ọ ề ặ ị ộ ậ ử

- Th a trung tư ướng, tôi v ng nhà h i lâu, mu n đắ ơ ố ược trung tướng cho m t vàiộ

nh n đ nh bao quát v tình hình quân s trong nậ ị ề ự ước - Nguy n Thành Luân láiễcâu chuy n sang ph n ngh nghi p.ệ ầ ề ệ

Tướng Minh cười Cái cười phô bày nh ng đi u ông không hài lòng :ữ ề

- Ti ng là c v n quân s cho T ng th ng, tôi đế ố ấ ự ổ ố ược thông tin không đ y đ Bầ ủ ộ

T ng tham m u báo cáo tin chi n s v cho Ph t ng th ng, ông Nhu là ngổ ư ế ự ề ủ ổ ố ườ i

ti p xúc v i toàn b tin t c y, và tôi ch đế ớ ộ ứ ấ ỉ ược trao cho nh ng ph n ít quanữ ầ

tr ng h n h t Tôi có th không c n đ c nh ng báo cáo đó mà nghe thông cáoọ ơ ế ể ầ ọ ữchi n s trên đài phát thanh, hai cái không khác nhau m y M i ngày, tôi ph iế ự ấ ỗ ả vào đ y vì không l không vào T ng th ng cũng ít h i ý ki n tôi Đ i tá Đ ngấ ẽ ổ ố ỏ ế ạ ặ