giáo an dai 9

kiến thức : học sinh nắm vững cách giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình bậc nhất hai ẩn 2.. thái độ : có ý thức xây dựng bài II chuẩn bị : bảng phụ ghi sẵn các bước giải bài toán

Trang 1

Ngày soạn : 17/1/2011

Tiết 40:

I Mục tiêu:

1 kiến thức : học sinh nắm vững cách giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình bậc nhất hai ẩn

2 kĩ năng : có kĩ năng giải các dạng toán về phép viết số , quan hệ số , toán chuyển động

3 thái độ : có ý thức xây dựng bài

II chuẩn bị :

bảng phụ ghi sẵn các bước giải bài toán bằng cách giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

III Tiến trình bài dạy:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

? Giải HPT:(*)







? Đặt u = … và v = …

? Một HS lên bẳng giải, HS dưới lớp làm vào

vở

-HS: Đặt 1 ; 1

− − khi đó (*) <=> 2

u v

+ =



 − =



3

2 5 5

7

1 5 5

19

3

u v u v

x x

<=> <=>





<=> <=>

 =



− =

<=> <=>

− =



Hoạt động 2: Nhắc lại kiến thức về giải toán bằng cách lập phương trình

? Nhắc lại các bước giải bài toán bằng cách lập

phương trình

? Trong 3 bước, bước nào quan trong nhất

-GV: Để giải bài toán bằng cách lập hệ phương

trình, chúng ta cũng làm tương tự Ta xét các ví

dụ sau đây

1/ Nhắc lại các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình:

Bước 1: Lập phương trình:

-Chọn ẩn và đặt điều kiện cho ẩn.

-Biểu diễn các số liệu chưa biết theo các ẩn và các đại lượng chưa biết.

-Lập phương trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng.

Bước 2: Giải phương trình:

Bước 3: Trả lời: Kiểm tra xem trong các nghiệm

của phương trình, nghiệm nào thích hợp với bài toán và kết luận.

Hoạt động 3: Các ví dụ

? Một HS đọc đề bài toán

? Hãy nêu yêu cầu của bài toán

? Nếu gọi x là chữ số hàng chục, y là chữ số

hàng đơn vị thì số cần tìm có dạng như thế nào

? Hãy đặt điều kiện cho ẩn

2/ Ví dụ 1: SGK Tr 20:

-Giải-Bước 1

-Gọi chữ số hàng chục của số cần tìm là x, chữ

số hàng đơn vị là y Điều kiện của ẩn:

Trang 2

? xy = … + …

? Khi viết ngược lại số mới cĩ dạng như thế

nào, bằng gì

? Hãy viết đẳng thức: Hai lần chữ số hàng đơn

vị lớn hơn chữ số hàng chục là 1 đơn vị

? Số mới bé hơn số cũ là 27 đơn vị

? Ta cĩ hệ phương trình nào

? Một HS lên bảng giải

? Xem lại điều kiện của ẩn

? Vậy số phải tìm là bao nhiêu

Ví dụ 2: SGK Tr 21

? Một HS đọc đề bài tốn

? Hãy vẽ sơ đồ tĩm tắt đề bài

-GV: Trước hết phải đổi:

? 1 giờ 48 phút = … giờ

? Thời gian xe khách

? Thời gian xe tải đã đi

? Yêu cầu đề bài

? Gọi x là ghì, y là gì

? Điều kiện và đơn vị của x, y

x y N∈ ≤ ≤x ≤ ≤y

-Theo điều kiện ban đầu, ta cĩ:

2y – x = 1 <=> - x + 2y = 1 (1) -Theo điều kiện sau, ta cĩ:

(10x+y) – (10y - x) = 27

<=> x – y = 3 (2)

Từ (1) và (2) ta cĩ HPT

3

x y

− + =



 − =



Bước 2: (*) <=> 7(nhận)

4(nhận)

x y

=



 =



Bước 3: Vậy số phải tìm là 74

Ví dụ 2: SGK Tr 21

-Giải-1 giờ 48 phút = 9

5 giờ Gọi vận tốc xe tải là x (km/k) và vận tốc xe khách là y (km/h) điều kiện: x, y là những số dương

Quãng đường xe tải đi : 14 ( )

5 x km

Quãng đường xe khách đi: 9 ( )

5x km

Hai xe đi ngược chiều và gặp nhau nên:

14 9 189

5 x+ 5y= <=>14x+9y=945 (1)

Theo đề bài: Mỗi giờ xe khách đi nhanh hơn xe tải là 13km nên

− = 13

y x <=> y-x=13(2)

Từ (1) và (2) ta cĩ HPT:

 <=>

Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà

- Học bài theo vở ghi và SGK

- BTVN: 28, 29, 30 Tr 22 SGK

- Chuẩn bị bài mới “Giải bài tốn bằng cách lập hệ phương trình”

Ngày soạn : 22/1/2011

Tiết 41:

§6 GIẢI BÀI TỐN BẰNG CÁCH LẬP HỆ PHƯƠNG TRÌNH (tiếp)

I Mục tiêu:

Trang 3

1 kiến thức :

- HS nắm được và vận dụng các bước để giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

- Nắm được quy ước 1 công việc, biết cách đặt ẩn và biểu diễn số liệu qua ẩn

2 kĩ năng

-Có kĩ năng phân tích và giải bài toán dạng làm chung công việc

3.Thái độ :

- HS thấy được nguồn gốc của toán học là xuất phát từ thực tiễn.Từ đó yêu thích môn học

II Phương tiện dạy học:

- GV: Giáo án, bảng phụ, phấn màu, thước, máy tính bỏ túi

- HS: Chuẩn bị, bảng nhóm, bút viết, máy tính bỏ túi, thức kẻ

Hoạt động 1 : kiểm tra bài cũ

nêu các bước giải bài toán bằng cách lập hệ

phương trình

? Bài 29 SGK Tr 22

-GV: Yêu cầu HS nhận xét

-GV: Đánh giá và cho điểm

Hoạt động 2 : Ví dụ

SGK Tr 22

? Một HS đọc đề bài

? Yêu cầu đề bài

? Nên đặt ẩn số là đại lượng gì

? Nêu điều kiện của ẩn

? Mỗi ngày đội A làm được …

? Mỗi ngày đội B làm được …

? Do mỗi ngày phần việc đội A làm được

nhiều gấp rưỡi đội B nên ta có phương trình …

? Mỗi ngày hai đội cùng làm chung được …

? Hãy so sánh điều kiện ban đầu

? Hãy thử lại

? Kết luận

? 7 (HS hoạt động nhóm)

-GV: Quan sát HS hoạt động nhóm

Gọi x là số quýt, y là số cam Điều kiện: x, y nguyên dương

Theo đề bài ta có: x + y = 17 Theo điều kiện sau:

3x + 10y=100

Ta có HPT 17

x y

+ =



 + =

 Giải hệ ta được:x =10; y = 7

1/ Ví dụ 3 SGK Tr 22

Gọi x là số ngày đội A làm một mình hoàn thành toàn bộ công việc; y là là số ngày đội B làm một mình hoàn thành toàn bộ công việc Điều kiện : x, y >0

-Mỗi ngày đội A làm được 1

x(cv)

- Mỗi ngày đội B làm được 1

y (cv)

-Do mỗi ngày phần việc đội A làm được nhiều gấp rưỡi đội B nên ta có phương trình 1

x=1,5

1

y

hay 1 3

2

x = y(1)

-Mỗi ngày hai đội cùng làm chung được

24

x y+ = (2)

Từ (1) và (2) ta có HPT (*)

2

24

x y

 =





 + =



-Đặt u=1/x; v =1/y

(*) <=>

3 2 1 24

u v

 =





 + =



Trang 4

Hoạt động 3 : cũng cố

? Một HS đọc đề tốn và tĩm tắt

? Đặt ẩn là đại lương nào?

? Đặt điều kiện cho ẩn

? Cơng thức tính diện tích hình vuơng

? Theo điều kiện đầu ta cĩ phương trình nào

? Hãy biến đổi tương đương

? Theo điều kiện sau ta cĩ phương trình nào

? Ta cĩ hệ phương trình nào

? Hãy giải HPT

? Hãy trả lời bài tốn

học bài theo vở ghi và SGK

- BTVN: bài 32, 33 SGK Tr 24

- Xem kỹ lại ví dụ 3 SGK

- Chuẩn bị bài tập phần luyện tập

1

60 60

1

40 40

60(chọn) 40(chọn)

x x





<=> <=>

=



<=>  =

 Vậy đội A làm trong 60 ngày

Đội B làm trong 40 ngày

Bài 31 SGK tr 23.

-Gọi x(cm), y(cm) lần lượt là hai cạnh gĩc vuơng của tam giác vuơng Điều kiện x, y >0 Theo điều kiện đầu ta cĩ (x+3)(y+3)/2 – xy/2

= 36

<=> x + y = 21 (1) Theo điều kiện sau ta cĩ xy/2 - (x - 2)(y - 4)/2 = 26

<=> 2x +y = 30 (2)

21

x y

x chọn

y chọn

+ =



 + =



=



<=>  =

 Vậy độ dài hai cạnh gĩc vuơng lần lượt là 9cm

và 12cm

Ngày soạn : 22/1/2011

Tiết 42: § LUYỆN TẬP

I Mục tiêu:

1.kiến thức :

- HS nắm được và vận dụng các bước để giải bài tốn bằng cách lập hệ phương trình 2.Kĩ năng :

- HS cĩ kỹ năng phân tích và thiết lập HPT

x y



Trang 5

3 thái độ

- Hình thành thói quen phân tích một sự việc có vấn đề

- HS: Chuẩn bị, bảng nhóm, bút viết, máy tính bỏ túi, thức kẻ

Hoạt động của thầy và trò

? Bài 33 Tr 24 SGK

? Một HS lên bảng

? HS nhận xét bài làm của bạn

-GV: Nhận xét đánh giá và cho diểm

Hoạt động 2: Luyện tập

Bài 34 SGK Tr 24:

? Một HS đọc đề toán

? Nêu yêu cầu của bài toán

? đặt ẩn là đại lượng nào

? Nếu tăng mỗi luống lên 8 và số cây trong

mỗi luống giảm đi 3 thì số cây là bao nhiêu

? Nếu giảm mỗi luống đi 4 và tăng số cây

trong mỗi luống lên 3 thì số cây là ?

Bài 35 SGK tr 24:

? Một HS đọc đề toán

? Nêu yêu cầu của bài toán

? Đặt ẩn là đại lượng nào

? Số tiền mua 9 quả thanh yên và 8 quả táo

rừng là ?

? Số tiền mua 7 quả thanh yên và 7 quả táo

rừng là ?

? Ta có HPT nào?

? Hãy trả lời yêu cầu bài toán

Ghi bảng

Bài 33 Tr 24 SGK -HS: Gọi x là số ngày người thứ nhất làm một mình hoàn thành toàn bộ công việc; y là là số ngày người thứ hai làm một mình hoàn thành toàn bộ công việc Điều kiện : x, y >0

-Mỗi ngày người thứ 1 làm được 1

x(cv)

- Mỗi ngày người thứ 2 làm được 1

y (cv)

-Mỗi ngày hai người cùng làm được

16

x y+ = (1)

-Theo điều kiện sau : 3 6 1

4

x y+ = (2)

-Đáp số: x= 24 (ngày) ; y = 48 (ngày)

Bài 34 SGK Tr 24:

Gọi x là số luống, y là số cây bắp cải trồng trong một luống Điều kiện x, y nguyên dương Khi đó số cây là x.y (cây)

Theo điều kiện đầu:

x.y - (x+8)(y -3) = 54

<=> 3x -8y =30 (1) Theo điều kiện sau:

(x -4)(y +2) – xy = 32

<=> 2x – 4y = 40 (2)

Từ (1) và (2) ta có HPT

 <=>

Vậy số bắp cải là: 570 cây

Bài 35 SGK tr 24:

-Giải-Gọi x là giá mỗi quả thanh yên, y là giá mỗi quả táo rừng Điều kiện x, y >0

Số tiền mua 9 quả thanh yên và 8 quả táo rừng là:9x+8y = 107(1)

Số tiền mua 7 quả thanh yên và 7 quả táo rừng là: 7x+7y=91(1)

Từ (1) và (2) ta có HPT

 <=>

Vậy giá mỗi quả thanh yên là 3 rupi Giá mỗi

Trang 6

Bài 38 SGK tr 24

? Một HS đọc đề tốn

? Nêu yêu cầu của bài tốn

? đổi 1 giờ 20 phút = … giờ

? 10 phút = … giờ; 12 phút = … giờ

? Bài này giống bài nào mà ta đã làm

? Một giờ vịi I, vịi Ii chảy được …

? một giờ hai vịi chảy chung được

? 1/6 giờ vịi I chảy được …

? 1/5 giờ vịi II chảy được …

? Ta cĩ HPT nào?

- Học bài theo vở ghi và SGK

- Bài tập về nhà 36, 37, 39 SGK

- Chuẩn bị bài mới “Luyện tập”

quả thanh yên là 10 rupi

Bài 38 SGK tr 24

Giải

Gọi x là thời gian (giờ) vịi thứ nhất chảy (một mình) đầy bể, y là thời gian (giờ) vịi thứ nhất chảy (một mình) đầy bể Điều kiện x, y > 0 -Một giờ vịi I chảy được 1

x(cv)

-Một giờ vịi II chảy được được 1

y (cv)

-Một giờ hai vịi chảy được được 1 1 3+ =

4

x y

(1) -Theo điều kiện sau : 1 1 2

6x+5y =15(2)

 + =

 <=>



1 1 3

4

x chọn

x y

y chọn

x x

Vậy vịi thứ nhất chảy trong 2 (giờ) , vịi thứ hai chảy trong 4 (giờ)

Ngày soạn : 7/2/2011

I Mục tiêu:

1 kiến thức

- HS nắm được và vận dụng các bước để giải bài tốn bằng cách lập hệ phương trình

2 kĩ năng

- HS cĩ kỹ năng phân tích và thiết lập HPT

3 thái độ

- Hình thành thĩi quen phân tích một sự việc cĩ vấn đề

Trang 7

- HS: Chuẩn bị, bảng nhĩm, bút viết, máy tính bỏ túi, thức kẻ

hoạt động của thầy và trị

Bài 36 SGK Tr 24

? Một HS lên bảng, HS dưới lớp làm vào vở

? Cơng thức tính điểm trung bình

? Ta cĩ HPT nào

? Hãy trả lời yêu cầu bài tốn

Hoạt động 2: Luyện tập

Bài 37: SGK Tr 24:

? Hai vật cĩ chạy cùng nhau khơng

? Vậy phải giả sử như thế nào

? Cơng thức tính chu vi đường trịn

? Sau 4 giây vật thứ nhất chạy được

? Sau 4 giây vật thứ hai chạy được

? Cứ 4 giây lại gặp nhau một lần cĩ nghĩa là …

? Khi chuyển động ngược chiều cứ 20 giây hai

vật lại gặp nhau, cĩ nghĩa là …

? Ta cĩ HPT nào?

? Hãy giải hpt

Bài 45 SBT Tr 10

(Đưa đề bài lên bảng phụ)

-GV: Cho HS hoạt động nhĩm

ghi bảng

Bài 36 SGK Tr 24:

Gọi x là * thứ nhất, y là * thứ hai Điều kiện x, y nguyên dương

Số lần bắn của vận động viên là : x + y = 100 – (25+15+42)

<=> x + y = 18 (1) Theo đề bài điểm TB của vận động viên là 8,69 nghĩa là:

25.10 42.9 8 15.7 6 8,69

100

4 3 68(2)

<=> + =

 <=>

Vậy 4 lần bắn được 8 điểm và 14 lần bắn được 6 điểm

Bài 37: SGK Tr 24

Gọi vận tốc của vật thứ nhất là x(cm/s), vận tốc của vật thứ nhất là y(cm/s) điều kiện x, y >0 (giả sử x>y)

Sau 4 giây vật thứ nhất chạy được 4x (cm) Sau 4 giây vật thứ hai chạy được 4y (cm)

Khi chạy ngược chiều cứ 4 giây lại gặp nhau một lần cĩ nghĩa là: 4x + 4y = 20∏(1)

Khi chuyển động ngược chiều cứ 20 giây hai vật lại gặp nhau, cĩ nghĩa là sau 20 giây vật thứ nhất vượt vật thứ hai một vịng, do đĩ:

20x – 20 y = 20∏(2)

x chọn

y chọn

 <=>

= Π



 = Π

 Vậy vận tốc của vật thứ nhất là 3∏(cm/s), vận tốc của vật thứ hai là 2∏(cm/s)

Bài 45 SBT Tr 10

Gọi x là số ngày người thứ nhất làm một mình hồn thành tồn bộ cơng việc; y là là số ngày người thứ hai làm một mình hồn thành tồn bộ cơng việc Điều kiện : x, y >0

Trang 8

-GV: Quan sát các nhĩm hoạt động.

-GV: Nhận xét đánh giá và cho điểm từng nhĩm

- Học bài theo vở ghi và SGK BTVN: 40, 42,

47 SBT

- Chuẩn bị bài mới (ơn tập chương)

-Mỗi ngày người thứ 1 làm được 1

x(cv)

- Mỗi ngày người thứ 2 làm được 1

y(cv)

-Mỗi ngày hai người cùng làm được 1 1 1

4

x y+ =

(1) -Theo điều kiện sau : 10 1 1

x + =y (2)

1 1 1

4

x chọn

x y

y chọn

x y

 + =

 <=>

 + =



Người thứ nhất làm trong 12 ngày Người thứ hai là trong 6 ngày

Tiết 44: § ƠN TẬP CHƯƠNG III

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	271 KB