Nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột nặng nề từ đó dẫn đến mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến với giai cấp tư sản và các tầng lớp nhân dân ngày càng gây gắt: đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn
Trang 1Tuần 1 Tiết 1 Ngày soạn: 21/8/2010 Ngày dạy: 23-25/8/2010
Phần một
LỊCH SỬ THẾ GIỚI
LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI(TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI ĐẾN NĂM 1917)
Chương I THỜI KÌ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN(TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI ĐẾN NỬA SAU THẾ KỈ XIX)
Bài 1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức :
- Nguyên nhân, diển biến, tính chất, ý nghĩa của cuộc cách mạng Hà Lan giữa thế kỉ XVI, cách mạng Anh giữa thế kỉ XVII,chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ và việc thành lập Hợp chúng quốc Hoa Kì
- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm “ Cách mạng tư sản”
2 Tư tưởng:
- Nhận thức đúng đắn vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
- Lược đồ cuộc nội chiến ở Anh
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra sách vở của học sinh.
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Trong chương trình lịch sử lớp 7 chúng ta đã tìm hiểu xã hội phong kiến Những mâu thuẫn gay gắt giữa tầng lớp mới với chế độ phong kiến trong lòng chế độ phong kiến đã suy yếu đòi hỏi phải được giải quyết bằng một cuộc cách mạng tư sản là tất yếu Vậy các cuộc cách mạng tư sản đã diễn ra như thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung bài hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu về một nền sản xuất
mới ra đời
GV: Hãy nêu những biểu hiện mới về kinh tế,
xã hội ở Tây Âu trong các thế kỉ XV – XVII
I SỰ BIẾN ĐỔI VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI TÂY ÂU TRONG CÁC THẾ KỈ XV - XVII CÁCH MẠNG HÀ LAN THẾ KỈ XVI
1 Một nền sản xuất mới ra đời.
Trang 2HS:Trả lời
GV: Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế nhưng
không có địa vị về chính trị Nhân dân lao động
bị áp bức, bóc lột nặng nề từ đó dẫn đến mâu
thuẫn giữa chế độ phong kiến với giai cấp tư
sản và các tầng lớp nhân dân ngày càng gây gắt:
đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn tới các cuộc
nền kinh tế chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh
nhưng do phong kiến Tây Ban Nha thống trị đã
kìm hãm sự phát triển này
GV: Diễn biến của cách mạng ?
HS: Dựa vào SGK trình bày
GV: Kết quả và ý nghĩa ?
HS: Trả lời
GV: Vì sao cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI được
xem là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế
giới?
HS: Cách mạng đã đánh đổ phong kiến (ngoại
bang) thành lập nước cộng hoà, xây dựng xã hội
mới tiến bộ hơn
*Hoạt đông 3: Tìm hiểu sự phát triển của chủ
nghĩa tư bản ở Anh
GV: Biểu hiện sự phát triển của chủ nghĩa tư
bản ở Anh ?
HS: Xuất hiện các công trường thủ công, nhiều
trung tâm công nghiệp, thương mại, tài chính
GV: Kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển đem lại
- Nhiều thành thị trở thành trung tâm sản xuất
và buôn bán
b Xã hội:
- Hình thành hai giai cấp mới: tư sản và vô sản
- Mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến với giai cấp tư sản và các tầng lớp nhân dân
2 Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI
a Nguyên nhân:
Vương quốc Tây Ban Nha kìm hãm sự phát triển của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Nê-đéc lan
b Diễn biến
- 8/1566, Nhân dân Nê-đéc-lan nổi dậy
- Năm 1581, các tỉnh miền Bắc Nê-đéc-lan thành lập nước cộng hòa (Hà Lan)
- Năm 1648, nền độc lập của Hà Lan được công nhận
Trang 3HS: Trả lời
*Hoạt động 4: Tìm hiểu về tiến trình cách
mạng
GV: Dựa vào lược đồ để trình bày
GV: Cuộc nội chiến chia làm mấy giai đoạn, là
những giai đoạn nào?
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV: Sử dụng hình 2 SGK để tường thuật
quang cảnh xử tử vua Sác-lơ I
GV: Cuộc đảo chính 1688 dẫn đến kết quả gì?
HS: Chế độ quân chủ lập hiến ra đời
*Hoạt động 5: Tìm hiểu ý nghĩa lịch sử của
Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII
GV: Cách mạng Anh đem lại quyền lợi cho ai ?
Ai lãnh đạo cách mạng ? Cách mạng có triệt để
không ?
HS: Cách mạng đem lại quyền lợi cho giai cấp
tư sản và quý tộc mới.Giai cấp tư sản lãnh đạo
cách mạng Cuộc cách mạng không triệt để vì
cuối cùng thiết lập chế độ quân chủ lập hiến
- Năm 1688, Quốc hội tiến hành đảo chính
3 Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII
- Lật đổ chế độ phong kiến đem lại quyền lợi cho giai cấp tư sản và quý tộc mới
- Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Anh
- Học bài cũ, nắm vững nội dung bài, làm bài tập
- Đọc trước phần III/ Bài 1, trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 4Tuần 1 Tiết 2 Ngày soạn:
23/8/2010
Ngày dạy:
25-28/8/2010
Bài 1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN
- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm “ Cách mạng tư sản”
2 Tư tưởng
- Nhận thức đúng đắn vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
- Lược đồ chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Hãy nêu những biểu hiện mới về kinh tế xã hội Tây Âu trong các thế kỉ XV – XVII?
- Cuộc cách mạng tư sản Anh có ý nghĩa như thế nào? Vì sao gọi cuộc cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng chưa triệt để?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Sau khi Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ, người Anh đã chiếm Bắc Mĩ, lập ra 13 thuộc địa Thế kỉ XVIII đã nổ ra cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa đó Hôm nay, chúng ta tìm hiểu phần III
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1 : Tìm hiểu tình hình các nước
thuộc địa Nguyên nhân của cuộc chiến tranh
GV: Đến giữa thế kỉ XVIII kinh tế 13 thuộc địa
phảt triển theo hướng tư bản chủ nghĩa Dùng
lược đồ giới thiệu vị trí 13 thuộc địa đó
GV: Vì sao mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính
1 Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của cuộc chiến tranh
Trang 5quốc nảy sinh?
HS: Thực dân Anh tìm cách ngăn cản sự phát
triển của nền kinh tế công, thương nghiệp )
GV: Mâu thuẫn thuộc địa và chính quốc dẫn đến
GV yêu cầu HS quan sát hình 4 trong SGK giới
thiệu thêm về Giooc-giơ Oa-sinh-tơn
HS đọc “Tuyên ngôn Độc lập” SGK
*Hoạt đông 3: Tìm hiểu mục Kết quả và ý
nghĩa cuọc chiến tranh giành độc lập của các
thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
GV: Cuộc chiến tranh giành độc lập đã đem lại
kết quả gì?
HS: Trả lời
GV: Năm 1787 Hiến pháp được ban hành
GV: Nêu nội dung chính của Hiến pháp 1787?
HS: Chỉ có người da trắng có tài sản mới có
quyền về chính trị…
GV sơ kết bài: Mâu thuẫn giữa chế độ phong
kiến với sự phát triển của nền sản xuất tư bản
chủ nghĩa dẫn đến nhiều cuộc cách mạng tư sản
nổ ra (Hà Lan, Anh, Mỹ) Nhân dân có vai trò
rất quan trọng, quyết định thắng lợi của cách
mạng
Mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính quốc
2 Diễn biến của cuộc chiến tranh
- 12-1773, nhân dân cảng Bô-xtơn phản đối chế
độ thuế của thực dân Anh
- Ngày 5- 9 đến 26- 10-1774, Hội nghị lục địa ở Phi-la-đen-phi-a
- 4-1775 chiến tranh bùng nổ do Gioóc-giơ sinh-tơn chỉ huy
Oa Ngày 4Oa 7Oa 1776, Tuyên ngôn Độc lập ra đời: xác định quyền con người và quyền độc lập của các thuộc địa
- Quân khởi nghĩa thắng nhiều trận lớn
- Hiệp ước Véc-xai năm 1783 công nhận nền độc lập của 13 thuộc địa
3 Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
- Kểt quả: Anh thừa nhận độc lập của các thuộc địa Một quốc gia mới-Hợp chúng quốc Mĩ ra đời (Hoa Kì)
- Ý nghĩa: Mở đường cho kinh tế tư bản phát triển mạnh mẽ
4 Củng cố
Em hãy trình bày diễn biến cuộc chiến tranh giành độc lập của các nước thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
5 Dặn dò
- Học bài cũ
- Làm bài tập sau: Lập niên biểu chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
- Xem trước phần I và II/ Bài 2, trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 6
Tuần 2 Tiết 3 Ngày soạn: 28/8/2010 Ngày dạy: 30/8-01/9/2010
Bài 2 C¸ch m¹ng t s¶n ph¸p (1789 - 1794)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Những tiền đề dẫn đến cách mạng tư sản Pháp 1789 Những sự kiện cơ bản về diển biến của cách mạng qua các giai đoạn Vai trò của quần chúng nhân dân trong việc phát triển và thắng lợi của cuộc cách mạng
2 Tư tưởng
- Nhận thức được tính chất hạn chế của cách mạng tư sản
- Bài học kinh nghiệm rút ra từ cuộc cách mạng
2 Kiểm tra bài cũ
Em hãy cho biết kết quả và ý nghĩa cuộc Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài
Cách mạng tư sản đã thành công ở nhiều nước và đang tiếp tục nổ ra, trong đó nước Pháp và đạt đến sự phát triển cao Vì sao cách mạng nổ ra, cuộc cách mạng này đạt được những kết quả như thế nào ? Đó là nội dung của bài học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình kinh tế
GV: Tình hình kinh tế nước Pháp trước cách
mạng ?
HS: Trả lời
GV: Nguyên nhân lạc hậu do đâu ?
HS: Sự bóc lột của địa chủ, phong kiến
- Nông nghiệp: lạc hậu, năng suất thấp
- Công thương nghiệp: phát triển nhưng bị chế
độ phong kiến kìm hãm
2 Tình hình chính trị, xã hội
- Chính trị: Pháp là một nước quân chủ chuyên
Trang 7cáo, phê phán gây gắt trong lĩnh vực văn hóa, tư
tưởng qua trào lưu triết học ánh sáng Tiêu tiêu
cho trào lưu đó là những ai ?
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV: Quan sát H6,7,8 và đọc kĩ câu nói của 3
ông rồi rút ra nội dung chủ yếu trong tư tưởng
của các ông ?
HS: Trả lời
*Hoạt động 4: Tìm hiểu sự khủng hoảng của
chế độ quân chủ chuyên chế
GV: Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ
chuyên chế thể hiện ở những điểm nào ?
HS: số nợ lên cao, công thương nghiệp bị đình
đốn, khởi nghĩa nông dân,
*Hoạt động 5: Tìm hiểu mở đầu thắng lợi của
cách mạng
GV: Khởi nghĩa nông dân bắt đầu bùng nổ năm
1788,1789 chứng tỏ mâu thuẩn xã hội cần tiếp
tục giải quyết Ngày 5/5/1789 hội nghị 3 đẳng
cấp được tiến hành nhưng không giải quyết
được vấn đề đặt ra làm mâu thuẫn giữa nhà vua
và đẳng cấp thứ ba lên đến tột đỉnh
GV: Cách mạng bùng nổ như thế nào ?
HS: Quan sát hình 9 để tường thuật cuộc tấn
công phá ngục Ba-xti ngày 14-7-1789
chế Nhà vua nắm mọi quyền hành
- Xã hội: Gồm ba đẳng cấp: Tăng lữ, Quí tộc
và Đẳng cấp thứ ba
3 Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng
- Trào lưu triết học ánh sang:
+ Mông-te-xki-ơ+ Vôn-te
+ Rút -xô
- Nội dung chủ yếu : + Tố cáo, phê phán gay gắt chế độ quân chủ chuyên chế
+ Đề xướng quyền tự do của con người.+ Thức tỉnh nhân dân đấu tranh chống phong kiến
II CÁCH MẠNG BÙNG NỔ
1 Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế
- Số nợ lên cao, công thương nghiệp đình đốn,
… đã thôi thúc nhân dân đấu tranh mạnh mẽ chống chế độ phong kiến
2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng
- 5-5-1789, Hội nghị ba đẳng cấp được khai mạc nhằm giải quyết những mâu thuẫn nhưng không có kết quả vì thái độ ngoan có của nhà vua
- 14-7-1789, cuộc tấn công pháo đài-nhà tù Ba-xti đã mở đầu cho thắng lợi của cách mạng
tư sản Pháp
4 Củng cố
- Tình hình chính trị-xã hội và đấu tranh trên mặt trận tư tưởng ?
- Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ như thế nào ?
Trang 8Bài 2 C¸ch m¹ng t s¶n ph¸p (1789 - 1794)
(tiếp theo)
III SỰ PHÁT TRIẾN CỦA CÁCH MẠNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Những sự kiện cơ bản về diển biến cuộc cách mạng phát triển qua 3 giai đoạn
- Ý nghĩa của cuộc cách mạng tư sản Pháp và những hạn chế của nó
Lược đồ các lực lượng phản cách mạng tấn công nước Pháp.
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Em hãy cho biết cách mạng tư sản Pháp bùng nổ như thế nào ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài
Thắng lợi cuộc khởi nghĩa ngày 14-7-1789 phá ngục Ba-xti đã mở đầu cho những thắng lợi tiếp theo của cách mạng Pháp Cách mạng tiếp tục phát triển như thế nào ? Các em cùng tìm hiểu qua tiết học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1 : Tìm hiểu chế độ quân chủ lập
qua nội dung Tuyên ngôn ?
GV: Tháng 4-1792 sang nước Pháp Trước
tình hình đó, nhân dân nước Pháp đã làm gì ?
- Phái Lập hiến của tầng lớp đại tư sản lên cầm quyền
- 8-1789, thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền
- 9-1791, Hiến pháp được thông qua, xác lập chế độ quân chủ lập hiến
- 10-8-1792, Lật đổ phái Lập hiến, xoá bỏ chế
Trang 9khởi nghĩa của nhân dân lật đổ phái Lập hiến ?
HS: Trả lời
GV Dùng lược đồ H 10 trình bày sự tấn công
nước Pháp của phong kiến Anh, phong kiến
châu Âu và sự nổi loạn bên trong
GV; Trước tình hình ấy, thái độ của phái
GV giới thiệu về Rô-be-spie qua H1 và yêu cầu
HS nêu những phẩm chất tốt đẹp của ông
HS: là “ con người không thể mua chuộc”
GV: Chính quyền cách mạng đã làm gì để ổn
định tình hình và nguyện vọng của nhân dân?
GV: 27-7-1794, tư sản phản cách mạng tiến
hành đảo chính Vì sao có cuộc đảo chính này ?
HS: Ngăn chặn cách mạng tiếp tục phát triển vì
sợ đụng chạm đến quyền lợi của chúng
*Hoạt động 4: Tìm hiểu nghĩa lịch sử của
cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ
HS: Chưa đáp ứng được những…phong kiến
GV sơ kết bài: Cách mạng Pháp 1789 là cuộc
cách mạng tư sản triệt để nhất Tuy có nhiều
- Phái Gi-rông-đanh chỉ lo củng cố quyền lực
- 2-6-1793, khởi nghĩa lật đổ phái đanh
Gi-rông-3 Chuyên chính cách mạng dân chủ banh( 2-6-1793 đến 27-7-1794)
Gia-cô 2Gia-cô 6Gia-cô 1793, phái GiaGia-cô côGia-cô banh lên nắm quyền
- Chính quyền cách mạng Gia-cô-banh thi hành nhiều chính sách tiến bộ:
+ Chính trị: Kiên quyết trừng trị bọn phản cách mạng
+ Kinh tế: Tịch thu ruộng đất của Giáo hội, quý tộc chia nhỏ bán cho nông dân Trưng thu lúa
mì, quy định giá tối đa, lương tối đa
+ Quân sự: Ban bố lệnh tổng động viên
- 27-7-1794 Tư sản phản cách mạng đảo chính Cách mạng tư sản Pháp kết thúc
4 Ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII
- Đã lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên cầm quyền, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển
- Có ảnh huởng lớn đến sự phát triển của lịch sử thế giới
4 Củng cố
GV nhắc lại những nội dung chính của bài
5 Dặn dò
- Học bài cũ, làm bài tập 2 trong SGK
- Xem trước phần I/bài 3, trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 10
Tuần 3 Tiết 5 Ngày soạn: 04/9/2010 Ngày dạy: 06-10/9/2010
Bài 3 CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP
Sưu tầm tranh ảnh, chuẩn bị bảng phụ
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
Em hãy nêu ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Đẩy mạnh sự phát triển của sản xuất là con đường tất yếu ở tất cả các nước tiến lên chủ nghĩa
tư bản.Nhưng phát triển sản xuất bằng cách nào? Tiến hành cách mạng công nghiệp có giải quyết được vấn đề đó không? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu cách mạng công
nghiệp ở Anh
GV: Máy móc đã được sử dụng trong các công
trường thủ công thời trung đại Vậy tại sao thế
kỉ XVIII yêu cầu cải tiến và phát minh nhiều
máy móc lại đặt ra cấp thiết ?
HS: Máy móc thời trung đại còn thô sơ, thế kỉ
XVIII chủ nghĩa tư bản phát triển, giai cấp tư
sản lên cầm quyền đặt ra yêu cầu cải tiến và
phát minh máy móc để đẩy nhanh nền sản xuất
hơn
1 Cách mạng công nghiệp ở Anh
- Thế kỉ XVIII, máy móc được phát minh và sử dụng trong sản xuất đầu tiên ở Anh, trước hết
ở ngành dệt
Trang 11GV: Vì sao cách mạng công nghiệp đầu tiên
diển ra ở Anh và trong ngành dệt ?
GV: Quan sát hình 12, 13, em hãy cho biết cách
sản xuất và năng suất lao động khác nhau ra
sao?
GV: Theo em, điều gì sẽ xãy ra trong ngành dệt
của Anh khi máy kéo sợi Gien-ni được sử dụng
rộng rãi ?
HS: Thúc đẩy năng suất lao động trong ngành
dệt, đòi hỏi tiếp tục cải tiến, phát minh máy
móc
GV: Khi máy kéo sợi Gien-ni được sử dụng
rộng rãi dẫn đến tình trạng thừa sợi, sợi dư thừa
đòi hỏi phải cải tiến loại máy nào?
HS: Trả lời
GV: Vì sao máy móc được sử dụng rộng rãi
trong giao thông vận tải ?
HS: Nhu cầu chuyển nguyên vật liệu, hàng hoá
GV: Vì sao giữa thế kỉ XIX Anh đẩy mạnh sản
xuất gang, thép, than đá ?
HS: Máy móc, đường sắt cần nhiều than đá
GV: Vì sao ở Pháp cách mạng công nghiệp tiến
hành muộn nhưng lại phát triển nhanh ?
HS: Nhờ đẩy mạnh sản xuất gang sắt, sử dụng
nhiều máy hơi nước
GV: Sự phát triển của cách mạng công nghiệp ở
Đức thể hiện ở những mặt nào ?
HS: Kinh tế phát triển với nhanh chóng
GV: Vì sao ở Đức cách mạng công nghiệp bắt
đầu muộn song lại phát triển nhanh chóng ?
HS: Do tiếp nhận những thành tựu khoa học-kĩ
thuật mới
*Hoạt đông 3: Tìm hiểu hệ quả của cách
- Năm 1764, máy kéo sợi Gien-ni cho năng suất tăng 8 lần
- Năm 1769, Ác-crai-tơ phát minh ra máy kéo sợi chạy bằng sức nước
- Năm 1785, Các-rai chế tạo ra máy dệt
- Năm 1784, Giêm Oát phát minh ra máy hơi nước
- Kết quả: Từ sản xuất nhỏ thủ công sang sản xuất lớn bằng máy móc Anh trở thành nước công nghiệp phát triển nhất thế giới
2 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức
a Pháp:
- Bắt đầu từ năm 1830
- Các ngành sản xuất tăng lên nhiều
- Kinh tế phát triển đứng thứ hai châu Âu (sau Anh)
b Đức:
- Những năm 40 của thế kỉ XIX, tiến hành cách mạng công nghiệp
- Kinh tế phát triển nhanh chóng
3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp
Trang 12mạng công nghiệp
GV hướng dẩn HS tìm hiểu H 17,18
GV: Cách mạng công nghiệp đã làm thay đổi bộ
mặt của các nước tư bản như thế nào?
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV: Hệ quả quan trọng nhất của cách mạng
công nghiệp về mặt xã hội là gì?
HS: Trả lời
- Làm thay đổi bộ mặt của các nước tư bản
- Hình thành hai giai cấp cơ bản đó là tư sản và
vô sản
4 Củng cố
* Bài tập: Nhận xét về hệ quả của cách mạng công nghiệp, đã có ý kiến sau đây, theo em hệ quả
nào là quan trong nhất ?
a Xuất hiện nhiều khu công nghiệp mới
b Xuất hiện nhiều thành thị đông dân
c Máy móc xâm nhập vào tất cả các ngành kinh tế, đưa năng suất lao động lên cao
d Nhiều nông dân đổ ra thành thị
e Hình thành hai giai cấp tư sản và vô sản
2 Kiểm tra bài cũ
Em hãy nêu những cải tiến phát minh quan trọng trong ngành dệt ở Anh Cuộc cách mạng công
nghiệp đã mang lại hệ quả gì ?
3 Bài mới
Trang 13a Giới thiệu bài
Bước sang thế kỉ XIX do sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tư bản chủ nghĩa, phong trào dân tộc
ở các nước Âu, Mĩ ngày càng dâng cao, tấn công mạnh mẽ vào thành trì của xã hội phong kiến, xác lập chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới,tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản mở rộng xâm chiếm thuộc địa.Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1 : Tìm hiểu các cuộc cách mạng
tư sản thế kỉ XIX
GV sử dụng lược đồ châu Mĩ la tinh đầu thế kỉ
XIX giới thiệu khái quát về khu vực này
GV: Vì sao sang thế kỉ XIX, phong trào đấu
tranh giành độc lập ở châu Mĩ La-tinh phát triển
mạnh đưa tới sự ra đời của các quốc gia tư sản ?
HS: Suy nghĩ trả lời
GV yêu cầu HS quan sát lược đồ Mĩ La-tinh
đầu thế kỉ XIX đọc tên các quốc gia tư sản
GV dùng lược đồ trình bày về phong trào cách
mạng ở châu Âu
GV: Cách mạng ở Đức, I-ta-li-a, Nga hình thức
khác nhau song có điểm gì chung? Vì sao?
HS: đều mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát
triển- là những cuộc cách mạng tư sản
GV: Với sự thắng lợi của các cuộc cách mạng
tư sản thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản đã xác lập
trên phạm vi thế giới
*Hoạt động 2: Tìm hiểu sự xâm lược của tư
bản phương tây đối với các nước Á, Phi.
GV: Vì sao các nước phương Tây đẩy mạnh
việc xâm chiếm thuộc địa?
HS: Trả lời
GV: Đối tượng xâm lược của tư bản phương
Tây ?
HS: Ấn Độ, Trung Quốc, Đông Nam Á
GV: Kết quả của quá trình xâm lược?
HS: Trả lời
GV sơ kết bài: Cách mạng tư sản lần lượt nổ ra
ở nhiều nước Âu-Mĩ, đánh đổ chế độ phong
kiến và xác lập chủ nghĩa tư bản trên phạm vi
thế giới Chủ nghĩa tư bản phát triển, do nhu
cầu về nguyên liệu, thị trường, bọn thực dân đã
tăng cường xâm chiếm các nước Á, Phi làm
I-ta Năm 1864I-ta 1871, nước Đức được thống nhất
- 2-1861: Cải cách nông nô ở Nga
2 Sự xâm lược của tư bản phương Tây đối với các nước Á, Phi
a Nguyên nhân:
Kinh tế chủ nghĩa tư bản phát triển, nhu cầu
về nguyên liệu, thị trường tăng nhanh
b Kết quả:
Hầu hết các nước châu Á, Phi trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân phương Tây
4 Củng cố
Trang 14GV nhắc lại những nội dung chính của bài.
5 Dặn dò
- Học bài cũ, nghiên cứu lại bài ở SGK
- Lập bảng thống kê các nước thuộc địa của thực dân phương Tây ở thế kỉ XV - thế kỉ XIX
Tuần 4 Tiết 7 Ngày soạn: 11/9/2010
Ngày dạy: 13-15/9/2010
Bài 4 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN
VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
I PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX
2 Kiểm tra bài cũ
Vì sao các nước tư bản phương Tây đẩy mạnh việc xâm chiếm thuộc địa ? Kết quả của quá trình xâm lược ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài
Sự phát triển nhanh chóng của chủ nghĩa tư bản càng khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa 2 giai cấp
tư sản và vô sản Để giải quyết mâu thuẫn đó, giai cấp vô sản đã tiến hành cuộc đấu tranh như thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung của bài
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1 : Tìm hiểu phong trào đập phá
máy móc và bãi công
GV: Vì sao ngay từ lúc mới ra đời, giai cấp
công nhân đã chống chủ nghĩa tư bản ?
b Hình thức đấu tranh
Trang 15HS: Trả lời Đập phá máy móc, đốt công xưởng, bãi công.GV: Vì sao công nhân lại đập phá máy móc?
HS: Nhận thức thấp, tưởng nhầm là máy móc
làm cho họ khổ
GV Trong quá trình đấu tranh, giai cấp công
nhân đã thành lập công đoàn
HS đọc phần chữ nhỏ để hiẻu về tổ chức công
đoàn
*Hoạt động 2: Tìm hiểu phong trào công
nhân trong những năm 1830-1840
GV: nêu những phong trào đấu tranh tiêu biểu
của công nhân Pháp, Đức, Anh
c Kết quả: Thành lập các công đoàn
2 Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840
- 1831, công nhân dệt tơ thành phố Li-ông (Pháp) khởi nghĩa đòi tăng lương, giảm giờ làm
- 1844, công nhân dệt vùng Sơ-lê-din (Đức) khởi nghĩa, chống sự hà khắc của chủ xưởng
- 1836-1847, “Phong trào Hiến chương” nổ ra ở Anh
* Kết quả: đều thất bại
* Ý nghĩa: đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công nhân quốc tế và tạo tiền đề cho sự ra đời của lí luận cách mạng
C Thiếu tổ chức lãnh đạo, chưa có đường lối chính trị đúng đắn
D Giai cấp tư sản còn mạnh dễ đàn áp phong trào
5 Dặn dò
- Học bài cũ, làm bài tập: Tóm tắt phong trào đấu tranh của công nhân vào những năm 1830-1840
- Xem trước phần II của bài 4, sưu tầm tranh ảnh, mẫu chuyện về Các Mác, Ăng-ghen
Tuần 4 Tiết 8 Ngày soạn: 13/9/2010
Ngày dạy: 15-18/9/2010
Bài 4 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN
VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
(Tiếp theo)
II SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- C.Mác, Ăng-ghen và sự ra đời của chủ nghĩa Mác
- Vai trò của chủ nghĩa Mác và Ăng-ghen đối với phong trào công nhân quốc tế 1848-1870
2 Tư tưởng
Trang 16Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học Giáo dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân.
3 Kỉ năng
Biết phân tích nhận định về quá trình phát triển của phong traò công nhân vào thế kỉ XIX Bước đầu làm quen với các văn kiện lịch sử-Tuyên ngôn của Đảng cộng sản
II THIẾT BỊ
Chân dung, tranh ảnh về Mác, Ăng-ghen
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Nêu các sự kiện chủ yếu của phong trào công nhân châu Âu (1830-1840) Kết quả, ý nghĩa của phong trào công nhân ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Sự thất bại của phong trào công nhân châu Âu nửa đầu thế kỉ XIX đặt ra yêu cầu phải có lí luận cách mạng soi đường Vậy sự ra đời của chủ nghĩa Mác có đáp ứng được yêu cầu đó của phong trào công nhân ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung của bài học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu về Mác và Ăng-ghen
GV cho HS quan sát chân dung Mác và Ăng
ghen
GV: Mác sinh năm 1818 ở Tơ-ri-ơ (Đức) là
người thông minh, đỗ đạt cao, Mác sớm tham
gia cách mạng Ăng ghen sinh năm 1820 ở
Bác-men (Đức), trong một gia đình chủ xưởng giàu
có
GV: Điểm giống nhau trong tư tưởng của Mác
và Ăng ghen là gì?
HS: Trả lời
*Hoạt động 2: Tìm hiểu "Đồng minh những
người cộng sản" và"Tuyên ngôn của Đảng
cộng sản"
GV:"Đồng minh những người cộng sản" kế thừa
" Đồng minh những người chính nghĩa" Đây là
chính đảng độc lập đầu tiên của vô sản quốc tế
GV: "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản" ra đời
trong hoàn cảnh nào ? Nội dung chủ yếu ?
và nhân dân lao động
+ Cùng đứng về phía giai cấp công nhân và có
tư tưởng đấu tranh chống lại xã hội tư bản bất công, xây dựng một xã hội tiến bộ, bình đẳng
2 "Đồng minh những người cộng sản" và"Tuyên ngôn của Đảng cộng sản"
a "Đồng minh những người cộng sản": là tổ chức chính Đảng độc lập đầu tiên của vô sản quốc tế
b "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản ” :
- Hoàn cảnh ra đời:
+ Yêu cầu phát triển của phong trào công nhân
Trang 17GV: Sự ra đời của Tuyên ngôn Đảng Cộng sản
có ý nghĩa gì ?
HS: Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản là học
thuyết về chủ nghĩa xã hội khoa học đầu tiên,
đặt ra cơ sở cho sự ra đời của chủ nghĩa Mác
Là vũ khí đấu tranh chống giai cấp tư sản, đưa
phong trào công nhân phát triển
*Hoạt động 3: Tìm hiểu phong trào công
nhân từ năm 1848 đến năm 1870 - Quốc tế
GV sơ kết bài: Trong phong trào công nhân,
chủ nghĩa xã hội khoa học được hình thành,
đánh dấu bằng sự ra đời Tuyên ngôn của Đảng
cộng sản, nêu lên sứ mệnh lịch sử và sự đoàn
kết quốc tế của giai cấp vô sản để đánh đổ chế
độ tư bản, xác lập xã hội chủ nghĩa
quốc tế đòi hỏi phải lí luận cách mạng đúng đắn.+ Sự ra đời tổ chức “Đồng minh những người cộng sản”
+ Vai trò to lớn của Mác, Ăng-ghen
- Tháng 2-1848, Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản được thông qua ở Luân Đôn với nội dung:+ Khẳng định sự thay đổi của chế độ xã hội trong lịch sử xã hội loài người là do sự phát triển của sản xuất
+ Đấu tranh giai cấp là động lực phát triển của
xã hội
+ Giai cấp công nhân có sứ mạng lịch sử là
“người đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản”
3 Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870 - Quốc tế thứ nhất
a Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870
- Giai cấp công nhân đã trưởng thành trong đấu tranh
- Nhận thức rõ vai trò của giai cấp mình và vấn
+ Thúc đẩy phong trào công nhân phát triển
- Ý nghĩa: Thúc đẩy phong trào công nhân quốc
tế tiếp tục phát triển mạnh
4 Củng cố
- Nêu hoàn cảnh ra đời của tuyên ngôn Đảng cộng sản
- Hoạt động chủ yếu và vai trò của Quốc tế thứ nhất ?
5 Dặn dò
- Học bài cũ
- Xem trước bài sau:" Công xã Pa-ri 1871", trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 18Tuần 5 Tiết 9 Ngày soạn: 18/9/2010
Ngày dạy: 20-22/9/2010
Chương II CÁC NƯỚC ÂU - MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX
Bài 5 CÔNG XÃ PARI 1871
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Nguyên nhân đưa đến sự bùng nổ và diễn biến sự thành lập công xã Pa-ri
- Thành tựu nổi bậc của công xã Pa-ri
- Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản
- Bản đồ Pa-ri ở vùng ngoại ô,nơi xãy ra công xã Pa-ri
- Vẽ sơ đồ bộ máy hội đồng công xã
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiếm tra bài cũ
- Nêu những nội dung chính của Tuyên ngôn Đảng Cộng sản
- Hoạt động chủ yếu của Quốc tế thứ nhất ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Bị đàn áp đẫm máu trong phong trào cách mạng 1848,song giai cấp vô sản Pháp đã trưởng nhanh chóng và tiến hành cuộc đấu tranh quyết liệt chống lại giai cấp tư sản đưa đến sự ra đời của công
xã Pa-ri- nhà nước kiểu mới đầu tiên của giai cấp vô sản.Vậy công xã Pari được thành lập như thế nào? Vì sao công xã Pari được coi là nhà nước kiểu mới đầu tiên của giai cấp vô sản? Chúng ta sẽ giải quyết vấn đề này qua bài học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của
công xã Pa-ri
GV: Nền thống trị của đế chế II (1852-1870)
thực chất là nền chuyên chế tư sản,trong thì đàn
áp nhân dân, ngoài thì tiến hành chiến tranh
1 Hoàn cảnh ra đời của công xã Pa-ri
- Mâu thuẫn gay gắt không thể điều hoà giữa giai cấp tư sản và vô sản
- Chiến tranh Pháp-Phổ nổ ra
Trang 19gì ?
HS: Ngày 4-9-1870,…mang tên “Chính phủ vệ
quốc”
GV : Thái độ của chính phủ tư sản và nhân dân
như thế nào đối với nước Pháp sau ngày
GV: Dùng lược đồ công xã Pa- ri để trình bày
diễn biến cuộc khởi nghĩa 18-3-1871
GV: Em hãy cho biết Công xã Pa-ri được thành
lập như thế nào ?
HS: Trả lời
- Sự tồn tại của nền đế chế II và việc tư bản Pháp đầu hàng Đức, làm cho nhân dân căm phẫn
- Giai cấp vô sản Pa-ri đã giác ngộ, trưởng thành tiếp tục cuộc đấu tranh
2 Cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871 Sự thành lập công xã
a Cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871
- Nguyên nhân: Mâu thuẫn giữa chính phủ tư sản với nhân dân ngày càng tăng
- Diễn biến: Sáng ngày 18-3-1871, Chi –e cho quân đánh úp đồn Mông-mác nhưng bị thất bại, thắng lợi thuộc về Quốc dân quân Cuộc khởi nghĩa kết thúc
- Tổ chức bộ máy Công xã (với nhiều Ủy ban) đảm bảo quyền làm chủ cho nhân dân
- Hội đồng công xã đã ban bố và thi hành nhiều chính sách tiến bộ phục vụ lợi ích nhân dân:+ Chính trị: Tách nhà thờ ra khỏi nhà nước, nhà trường không được dạy kinh thánh
+ Kinh tế: Giao quyền làm chủ xí nghiệp cho công nhân, qui định lương tối thiểu, giảm lao động ban đêm,…
Trang 20+ Giáo dục: Thực hiện chế độ giáo dục bắt buộc, miễn học phí.
III NỘI CHIẾN Ở PHÁP Ý NGHĨA LỊCH
SỬ CỦA CÔNG XÃ PA-RI
1 Nội chiến Pháp
Từ 20/5 đến 28/5/1871, Công xã Pa ri bị thất bại
2 Ý nghĩa lịch sử
- Công xã Pa-ri đã lật đổ chính quyền tư sản, xây dựng nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản
- Nêu cao tinh thần yêu nước, đấu tranh kiên cường của nhân dân, cổ vũ nhân dân lao động toàn thế giới đấu tranh vì tương lai tốt đẹp
4 Củng cố
- Vì sao nói công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới ?
- Ý nghĩa lịch sử của công xã Pa-ri ?
5 Dặn dò
- Học bài cũ, lập niên biểu những sự kiện cơ bản của công xã Pa-ri
- Xem trước bài mới, trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 21Tuần 5 Tiết 10 Ngày soạn: 20/9/2010
Ngày dạy: 22-25/9/2010
Bài 6 CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Các nước tư bản lớn chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
- Tình hình và đặc điểm của từng nước đế quốc
- Những điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc
2 Tư tưởng
- Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc.
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến tranh, bảo vệ hoà bình
3 Kĩ năng
Bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu đặc điểm, vị trí lịch sử của chủ nghĩa đế quốc
II THIẾT BỊ
Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Tại sao nói "Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới"? Nêu ý nghĩa lịch sử của công xã
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX sau thời kì tự do cạnh tranh, các nước tư bản bước sang thời kì phát triển mới là tư bản độc quyền còn gọi là chủ nghĩa đế quốc Vậy bước sang thời kì này, tình hình kinh tế, chính trị của các nước này có gì thay đổi ? Chúng ta cùng hiểu qua bài học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình nước Anh
GV: Cuối thé kỉ XIX, kinh tế nước Anh thay
đổi như thế nào ? Vì sao ?
HS: Trả lời
GV: Vì sao tốc độ phát triển kinh tế của Anh
chậm lại, bị Mĩ rồi Đức vượt qua?
HS: Tư bản Anh chú trọng đầu tư vào thuộc địa
hơn đầu tư vào chính quốc
GV: Mặc dù vậy đầu thế kỉ XX, nhiều công ty
độc quyền về công nghiệp và tài chính ra đời,
từng bước chi phối toàn bộ đời sống kinh tế của
I TÌNH HÌNH CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ
1 Anh
a.Kinh tế
- Cuối thế kỉ XIX, kinh tế phát triển chậm, mất dần vị trí độc quyền công nghiệp, tụt xuống đứng hàng thứ 3 thế giới (sau Mĩ, Đức)
- Đầu thế kỉ XX, nhiều công ti độc quyền về công nghiệp và tài chính ra đời
Trang 22đất nước.
GV:Vì sao tư bản Anh chủ trương đầu tư vào
các nước thuộc địa ?
HS:Vì đầu tư vào thuộc địa ít vốn thu lãi nhanh
(mua rẻ nguyên liệu, bán hàng giá cao)
GV:Trình bày về thể chế chính trị của Anh
HS: Trả lời
*Hoạt động 2: Tìm hiểu tình hình nước Pháp
GV: Tình hình kinh tế Pháp cuối thế kỉ XIX
như thế nào ?
HS: Trả lời
GV:Vì sao kinh tế công nghiệp Pháp phát triển
chậm ?
HS: Pháp thua trận, bồi thường chiến phí
GV: Sang đầu thế kỉ XX, kinh tế Pháp có gì
đáng chú ý ?
HS: Trả lời
GV: Tình hình chính trị ở Pháp có gì nổi bật ?
HS: Trả lời
GV:Dùng lược đồ chỉ hệ thống thuộc địa của
Pháp đứng thứ 2 thế giới (sau Anh)
*Hoạt động 3: Tìm hiểu tình hình nước Đức
GV: Em có nhận xét gì về nền kinh tế Đức cuối
thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ?
HS: Trả lời
GV: Nguyên nhân nào làm cho công nghiệp
Đức phát triển nhanh chóng như vậy ?
HS: Nước Đức hoàn thành cách mạng tư sản,
thống nhất thị trường dân tộc Được Pháp bồi
thường chiến tranh, tài nguyên dồi dào Áp
dụng thành tựu khoa học-kĩ thuật
- Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa
2 Pháp
a.Kinh tế
- Kinh tế công nghiệp phát triển chậm, cuối thế
kỉ XIX công nghiệp Pháp đứng hàng thứ 4 thế giới (sau Mĩ, Đức, Anh)
- Đầu thế kỉ XX, các công ti độc quyền ra đời
- Tăng cường xuất khẩu ra nước ngoài dưới hình thức cho vay lãi
b.Chính trị
- Tồn tại nền Cộng hòa thứ ba
- Thi hành các chính sách đàn áp nhân dân
- Tích cực chạy đua vũ trang
- Tăng cường xâm chiếm thuộc địa
- Là nhà nước thể chế liên bang
- Quyền lực nằm trong tay quý tộc địa chủ và tư sản độc quyền
- Thi hành chính sách đối nội, đối ngoại phản động
Trang 23(Tiếp theo)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Tình hình và đặc điểm của nước Mĩ Điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc ở Mỹ
- Sự chuyển biến quan trọng của các nước đế quốc
Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Nêu tình hình kinh tế, chính trị của nước Anh cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Tiết trước chúng ta tìm hiểu về tình hình kinh tế, chính trị của 3 nước Anh, Pháp, Đức Hôm nay chúng ta tìm hiểu về nước Mỹ và những chuyển biến quan trọng ở các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình nước Mĩ
GV: Tình hình phát triển kinh tế Mĩ cuối thế kỉ
HS: Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, ở
Mỹ "vua ô tô" Pho
Trang 24GV: Chế độ chính trị ở Mĩ như thế nào ?
HS: Trả lời
GV: Chính sách đối ngoại của Mỹ ?
HS: Bành trướng khu vực Thái Bình Dương, …
đồng đô la Mĩ
*Hoạt động 2: Tìm hiểu sự hình thành các tổ
chức độc quyền
GV: Những chuyển biến quan trọng trong đời
sống kinh tế các nước đế quốc là gì ?
HS: Trả lời
GV: Quan sát hình 32, em hãy nhận xét về
quyền lực của các công ti độc quyền ?
HS: Quyền lực của các công ti độc quyền ở Mĩ
cấu kết chặt chẽ với nhà nước tư bản để thống
trị và khống chế cuộc sống của nhân dân, được
xem là" Tự do" ở xã hội các nước đế quốc
*Hoạt động 3: Tìm hiểu sự tăng cường xâm
lược thuộc địa, chuẩn bị chiến tranh chia lại
thế giới
GV: Tại sao các nước phương Tây tăng cường
xâm lược thuộc địa ?
HS: Bước sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc nhu
cầu về nguyên liệu, thị trường, xuất khẩu tư bản
tăng lên nhiều Xâm lược thuộc địa
GV: Cho HS quan sát lược đồ kết hợp với kiến
thức đã học, ghi tên các thuộc địa của Anh,
Pháp, Đức, Mĩ
GV: Qua lược đồ, em có nhận xét gì về phần
thuộc địa của các nước đế quốc ?
HS: Các đế quốc già (Anh, Pháp) kinh tế phát
triển chậm nhưng chiếm nhiều thuộc địa Các
đế quốc trẻ (Đức, Mĩ) kinh tế phát triển nhanh
nhưng ít thuộc địa
GV sơ kết bài: Do sự phát triển của sản xuất,
các nước tư bản lần lược chuyển sang giai đoạn
đế quốc chủ nghĩa, tiêu biểu là Anh, Pháp, Đức,
Mĩ Sự phát triển của Anh chậm hơn các nước
khác, song vẫn đứng đầu thế giới về một số lĩnh
vực và mang đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc
thực dân
b Chính trị
- Đề cao vai trò Tổng thống do Đảng Cộng hoà
và Đảng Dân chủ, thay nhau cầm quyền
- Thi hành các chính sách đối nội, đối ngoại phục vụ giai cấp tư sản
II CHUYỂN BIẾN QUAN TRỌNG Ở CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC
1 Sự hình thành các tổ chức độc quyền
- Sản xuất công nghiệp phát triển mạnh mẽ, hiện tượng cạnh tranh, tập trung sản xuất trở nên phổ biến Các công ti độc quyền lớn hình thành
- Chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc
- Chủ nghĩa đế quốc là giai đoạn phát triển cao nhất và cuối cùng của chủ nghĩa tư bản
2 Tăng cường xâm lược thuộc địa, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới
- Từ giữa thế kỉ XIX, các nước phương Tây tăng cường xâm lược thuộcđịa
- Đến đầu thế kỉ XX, "Thế giới đã bị phân chia xong"
4 Củng cố
Nêu mâu thuẫn chủ yếu giữa các đế quốc “già” (Anh, Pháp) với các đế quốc “trẻ” (Đức, Mĩ)
5 Dặn dò
- Học bài cũ, làm bài tập
Trang 25- Chuẩn bị bài sau: " Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX", trả lời các câu hỏi trong SGK.
Tuần 6 Tiết 12 Ngày soạn: 27/9/2010
Ngày dạy: 29/9-02/10/2010
Bài 7 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN QUỐC TẾ CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX
I PHONG TRÀO CÔNG NHÂN QUỐC TẾ CUỐI THẾ KỈ XIX QUỐC TẾ
- Bước đầu hiểu được những nét cơ bản về các khái niệm " Chủ nghĩa cơ hội", "Cách mạng dân chủ
tư sản kiểu mới",
- Khả năng phân tích các sự kiện lịch sử cơ bản
II THIẾT BỊ
Các tài liệu, tranh ảnh liên quan đến bài học
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Những chuyển biến quan trọng của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Sau thất bại của công xã Pa-ri 1871, phong trào công nhân thế giới tiếp tục phát triển hay tạm lắng ? Sự phát triển của phong trào đã đặt ra yêu cầu gì cho sự thành lập và hoạt động của tổ chức Quốc tế thứ hai ? Chúng ta sẽ cùng giải quyết các vấn đề này qua nội dung của bài học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động1: Tìm hiểu phong trào công nhân
quốc tế cuối thế kỉ XIX
GV: Những sự kiện nào chứng tỏ phong trào
công nhân thế giới vẫn tiếp tục phát triển trong
những năm cuối thế kỉ XIX ?
1 Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX
- Phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX phát triển rộng rãi ở nhiều nước Anh, Pháp, Mĩ,…
Trang 26HS: Trả lời
GV: Kết quả to lớn nhất mà phong trào công
nhân cuối thế kỉ XIX đạt được là gì ?
HS: Trả lời
GV: Vì sao 1-5 trở thành ngày Quốc tế lao
động?
HS: Ngày 1-5-1886, công nhân Mĩ ở Si-ca-gô
đấu tranh thắng lợi buộc chủ tư bản thực hiện
chế độ ngày làm 8 giờ, chứng tỏ sự đoàn kết
của công nhân đã tạo nên sức mạnh giành thắng
lợi Ngày 1-5 hàng năm trở thành ngày Quốc tế
lao động chính là để thể hiện sự đoàn kết, biểu
dương lực lượng, sức mạnh của giai cấp vô sản
GV: Quốc tế thứ hai được thành lập và có
những hoạt động như thế nào ?
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV: Vì sao Quốc tế thứ hai tan rã ?
HS: Các đảng của Quốc tế thứ hai đều đã ủng
hộ chính phủ tư sản đế quốc (Trừ Nga)
GV: Em hãy nêu những hoạt động chủ yếu của
+ Năm 1875, Đảng Xã hội dân chủ Đức ra đời.+ Năm 1879, Đảng Công nhân Pháp được thành lập
+ Năm 1883, Nhóm Giải phóng lao động Nga ra đời
2 Quốc tế thứ hai (1889-1914)
a Hoàn cảnh:
- Sự phát triển của phong trào công nhân, nhiều
tổ chức, chính đảng của giai cấp công nhân ra đời đòi hỏi phải thống nhất lực lượng trong tổ chức quốc tế
- Quốc tế thứ nhất đã hoàn thành nhiệm vụ và giải tán
- Ngày 14-7-1889, Quốc tế thứ hai được thành lập ở Pa-ri
b Hoạt động:
- 1889-1895: Quốc tế thứ hai đã có những đóng góp quan trọng vào việc phát triển phong trào công nhân thế giới
- 1895-1914: Các đảng trong Quốc tế thứ hai xa rời đường lối đấu tranh cách mạng, thoả hiệp với tư sản, đẩy quần chúng nhân dân vào những cuộc chiến tranh
c Ýnghĩa:
- Khôi phục tổ chức quốc tế của phong trào công nhân, tiếp tục sự nghiệp đấu tranh cho thắng lợi của chủ nghĩa Mác
- Thúc đẩy phong trào công nhân quốc tế đấu tranh hợp pháp đòi cải thiện đời sống, tiền lương, ngày lao động
4 Củng cố
Ghi thời gian và phong trào công nhân vào ô trống trong bảng sau:
Tên nước Thời gian Phong trào công nhân
ANH
PHÁP
Trang 275 Dặn dò
- Học bài cũ, sưu tầm tài liệu về Lê-nin
- Chuẩn bị trước mục II của bài này, trả lời các câu hỏi trong SGK
Tuần 7 Tiết 13 Ngày soạn: 02/10/2010
Ngày dạy: 04-06/10/2010
Bài 7 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN QUỐC TẾ CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX
(Tiếp theo)
II PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NGA VÀ CUỘC CÁCH MẠNG 1905-1907
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Phong trào của công nhân Nga đối với cuộc cách mạng 1905-1907.
- Vai trò của Lênin và việc thành lập Đảng vô sản kiểu mới ở Nga Vai trò của Lê nin đối với phong trào công nhân thế giới
- Tiểu sử ,chân dung Lê nin
- Các tài liệu tranh ảnh liên quan đến bài học
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Kết quả to lớn nhất mà phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX đạt được là gì ?
- Em hãy nêu những hoạt động chủ yếu của Quốc tế thứ hai.
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Sau khi Ăng ghen qua đời, Quốc tế thứ hai tan rã, ngọn cờ đấu tranh cho sự nghiệp của giai cấp công nhân, cho sự thắng lợi của chủ nghĩa Mác đã thuộc về Đảng Công nhân xã hội dân chủ Nga và lãnh tụ Lê nin
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu về Lê-nin và việc
thành lập Đảng vô sản kiểu mới ở Nga
GV: Em có hiểu biết gì về Lê-nin ?
HS: Trả lời
GV: Lê nin đã tham gia phong trào cách mạng
chống Nga Hoàng Năm 1893, Lê-nin trở thành
người lãnh đạo nhóm công nhân mácxít ở đây
1 Lê-nin và việc thành lập Đảng vô sản kiểu mới ở Nga
- Lê-nin sinh ngày 22-4-1870 trong một gia đình nhà giáo tiến bộ Lê-nin sớm tham gia phong trào cách mạng
Trang 28Năm 1903 thành lập Đảng Công nhân xã hội dân
chủ Nga
HS đọc cương lĩnh cách mạng (SGK trang 49)
GV: Tại sao nói: Đảng Công nhân xã hội dân
chủ Nga là Đảng kiểu mới ?
HS: Đấu tranh triệt để vì quyền lợi của giai cấp
công nhân và nhân dân lao động, mang tính giai
cấp, tính chiến đấu triêt để Chống chủ nghĩa cơ
hội, tuân theo nguyên lí của chủ nghĩa Mác
(đánh đổ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa
xã hội) Dựa vào quần chúng nhân dân, lãnh đạo
hoảng trầm trọng, đẩy những mâu thuẫn trong xã
hội Nga càng gay gắt, đặc biệt sau thất bại trong
cuộc chiến tranh Nga-Nhật (1904-1905), phong
trào phản chiến đấu tranh đòi lật đổ chế độ
chuyên chế Nga hoàng là tất yếu
GV: Trình bày diễn biến
GV: Ý nghĩa của cách mạng Nga 1905-1907 ?
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV sơ kết bài: Sau khi công xã Pa-ri thất bại,
phong trào công nhân thế giới tiếp tục phát triển
Trên cơ sở đó, Quốc tế thứ hai ra đời Phong trào
công nhân Nga dưới sự lãnh đạo của Lê-nin đã
+ Khủng hoảng kinh tế, chính trị, xã hội
+ Hậu quả chiến tranh Nga- Nhật
b Diễn biến:
- 12-1905 Khởi nghĩa vũ trang ở Mat-xcơ-va
- Đến năm 1907, cách mạng Nga chấm dứt.c.Ý nghĩa:
- Đối với nước Nga: Giáng một đòn chí tử vào nền thống trị của địa chủ, tư sản làm suy yếu chế độ Nga hoàng, chuẩn bị cho cuộc cách mạng 1917
- Đối với thế giới: Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc
4 Củng cố
Em hãy trình bày nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa của Cách mạng Nga 1905-1907
5 Dặn dò
- Học bài cũ, lập bảng thống kê diễn biến cách mạng Nga 1905-1907
- Xem trước bài mới, trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 29
Tuần 7 Tiết 14 Ngày soạn: 04/10/2010 Ngày dạy: 06-09/10/2010
- Tranh ảnh phản ánh về những thành tựu khoa học- kĩ thuật ở thế kỉ XVIII-XIX
- Chân dung các nhà bác học, các nhà văn, nhạc sĩ, hoạ sĩ của thời kì này
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Nga 1905 – 1907 ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Mác và Ăng-ghen đã nhận định "Giai cấp tư sản không thể tồn tại nếu không luôn luôn cách mạng công cụ lao động" và"Thế kỉ XVIII-XIX là thế kỉ của những phát minh khoa học vĩ đại về tự nhiên, xã hội, là thế kỉ phát triễn rực rỡ của những trào lưu văn học, nghệ thuật với những tên tuổi còn sống mãi với thời gian" Vì sao Mác và Ăng-ghen lại nói thế ? Bài học hôm nay chúng ta sẽ hiểu điều đó
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐÔNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu những thành tựu chủ
về kĩ thuật
GV: Nêu các thành tựu trong công nghiệp
HS: Trả lời
I NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU VỀ KĨ THUẬT
- Công nghiệp:
+ Kĩ thuật luyện kim, sản xuất gang, sắt, thép,
…
Trang 30GV: Các thành tựu trong giao thông vận tải và
thông tin liên lạc ?
*Hoạt động 2: Tìm hiểu về khoa học tự nhiên
GV: Hãy kể tên các nhà khoa học và các nhà
phát minh vĩ đại trong thế kỉ XIX mà em biết ?
HS: Toán học: Niu tơn, Lô-ba-sép-ski, Lép-
ních Hoá học: Men-dê-lê-ép Vật lí: Niu tơn
Sinh học: Đác-uyn, Puốc-kin-giơ
GV: Ý nghĩa của những phát minh khoa học
đó?
HS: Dựa vào SGK trả lời
*Hoạt động 3: Tìm hiểu về khoa học xã hội
GV: Nêu những phát minh về khoa học xã hội
GV: Nêu những thành tựu nổi bậc về nghệ thuật
(âm nhạc, hội hoạ)
HS: Dựa vào SGK nêu
GV sơ kết bài: Cần tìm hiểu sự phát triển của
kĩ thuật, khoa học, văn học, nghệ thuật để nhận
thức toàn diện lịch sử Chúng ta không đi sâu
vào nội dung khoa học, song dựa vào những
kiến thức đã học ở các môn khác để phân tích
vai trò, vị trí của kĩ thuật, khoa học, văn học,
nghệ thuật đối với sự phát triển của xã hội
+ Động cơ hơi nước được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực sản xuất
- Giao thông vận tải, thông tin liên lạc: Đóng tàu thuỷ, chế tạo xe lửa, phát minh máy điện tín
- Nông nghiệp: Sử dụng phân hoá học, máy kéo, máy cày,
- Quân sự: Nhiều vũ khí mới được sản xuất: đại bác, súng…
II NHỮNG TIẾN BỘ VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ KHOA HỌC XÃ HỘI
1 Khoa học tự nhiên
- Thế kỉ XVIII-XIX khoa hoc tự nhiên đã đạt được những thành tựu tiến bộ vượt bậc:
+ Toán học+ Vật lý+ Hoá học+ Sinh học
- Các phát minh khoa học có tác dụng to lớn thúc đẩy xã hội phát triển
2 Khoa học xã hội
- Chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng
- Chính trị kinh tế học tư sản
- Chủ nghĩa xã hội không tưởng
- Chủ nghĩa xã hội khoa học
3 Sự phát triển của văn học và nghệ thuật
- Nhiều trào lưu văn học xuất hiện: lãng mạn, trào phúng, hiện thực phê phán Tiêu biểu là Pháp, Anh, Nga…
- Dùng tác phẩm văn học đấu tranh chống chế
độ phong kiến, giải phóng nhân dân bị áp bức
- Âm nhạc, hội họa đạt nhiều thành tựu Tiêu biểu: Mô-da, Bét-tô-ven, Đa-vít…
4 Củng cố
- Hãy nêu những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật của thế kỉ XVIII-XIX
- Em hãy cho biết những tiến bộ về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội ?
Trang 315 Dặn dò
- Học bài cũ, làm bài tập 1 trong SGK
- Đọc trước bài mới, trả lời các câu hỏi trong SGK
Tuần 8 Tiết 15 Ngày soạn: 09/10/2010 Ngày dạy: 11-13/10/2010
Chương II CHÂU Á THẾ KỈ XVIII- ĐẦU THẾ KỈ XX
- Sự phát triễn của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc chống thực dân Anh của nhân dân Ấn
Độ và điển hình là khởi nghĩa Xi-pay, khởi nghĩa Bom bay và hoạt động của Đảng Quốc đại,của giai cấp tư sản Ấn Độ
- Bước đầu phân biệt được các khái niệm "cấp tiến" và "ôn hoà" đánh giá được vai trò của giai cấp
tư sản Ấn Độ trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
- Biết đọc và sử dụng bản đồ Ấn Độ để trình các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
II THIẾT BỊ
Bản đồ “Phong trào cách mạng ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Hãy nêu những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật của thế kỉ XVIII-XIX.
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài mới
Đây là một đất nước rộng lớn ,đông dân ,tài nguyên phong phú,có truyền thống văn hoá lâu đời ,là nơi phát sinh ra nhiều tôn giáo lớn Năm 1498,Va-xcô-dga-ma đã tìm tới được Ấn Độ, từ đó các nước phương tây xâm nhập vào nước nầy ,chúng đã thực hiện chính sách thống trị trên đất Ấn Độ
ra sao? và cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ diễn ra như thế nào? Nội dung bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta giải quyết những vấn đề trên
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu sự xâm lược và chính
sách thống trị của Anh
I SỰ XÂM LƯỢC VÀ CHÍNH SÁCH THỐNG TRỊ CỦA ANH
Trang 32GV: Những sự kiện nào chứng tỏ thực dân Anh
GV: Qua bảng thống kê trên, em có nhận xét gì
về chính sách thống trị của Anh và hậu quả của
nó đối với Ấn Độ ?
HS: Nhận xét
GV: Chính sách vơ vét, bót lột tàn bạo của Anh
(vơ vét tài nguyên, lương thực, tăng thuế) và
thủ đoạn thống trị thâm độc (chính sách chia để
trị, chia rẽ tôn giáo, dân tộc ) Đây là chính
thống trị hết sức tàn bạo
*Hoạt động 2: Tìm hiểu phong trào đấu tranh
giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ
GV yêu cầu HS tóm tắt các phong trào đấu
tranh giải phóng dân tộc tiêu biểu ở Ấn Độ
GV dùng hình 41 SGK làm rõ tinh thần chiến
đấu của nhân dân và binh lính
GV: Vì sao các phong trào đều bị thất bại ?
HS: Sự đàn áp, chia rẽ của thực dân Anh Các
phong trào chưa có sự lãnh đạo thống nhất
GV: Đảng Quốc đại được thành lập nhằm mục
nhiều hậu quả cho nhân dân Ấn Độ, trước hết là
ngăn chặn sự phát triển của đất nước và gây ra
nạn đói khủng khiếp Nhân dân Ấn Độ liên tiếp
đứng dậy đấu tranh, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa
Xi-pay
- Chính sách thống trị và áp bức bóc lột nặng nề
+ Chính trị: chia để trị, chia rẽ tôn giáo, dân tộc.+ Kinh tế: bóc lột, kìm hãm nền kinh tế Ấn Độ
II PHONG TRÀO ĐẤU TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC CỦA NHÂN DÂN ẤN ĐỘ
- Các phong trào diễn ra sôi nổi:
+ Khởi nghĩa Xi-pay (1857-1859)
+ Hoạt động của Đảng Quốc đại chống thực dân Anh
+ Khởi nghĩa ở Bom-bay
- Ý nghĩa: Cổ vũ tinh thần yêu nước, thúc đẩy cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Ấn Độ phát triển mạnh mẽ
4 Củng cố
- Em hãy cho biết sự xâm lược và chính sách thống trị của thực dân Anh ?
- Nêu các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ
5 Dặn dò
- Học bài và làm bài tập 1
- Chuẩn bị bài mới, trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 33
Tuần 8 Tiết 16 Ngày soạn: 11/10/2010 Ngày dạy: 13-16/10/2010
Bài 10 TRUNG QUỐC GIỮA THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Vào cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX do chính quyền Mãn Thanh suy yếu, hèn nhát nên đất nước Trung Quốc rộng lớn có nền văn minh lâu đời, đã bị các nước đế quốc xâu xé trở thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến
- Các phong trào đấu tranh chống phong kiến và đế quốc diễn ra hết sức sôi nổi, tiêu biểu là cuộc vận động Duy Tân, phong trào Nghĩa Hoà Đoàn, cách mạng Tân Hợi
2 Tư tưởng
Có thái độ phê phán triều đại Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc trở thành miếng mồi ngon cho các nước đế quốc xâu xé biểu lộ sự cảm thông, khâm phục nhân dân Trung Quốc trong cuộc đấu tranh chống đế quốc đặc biệt là cuộc cách mạng Tân Hợi và vai trò của Tôn Trung Sơn
3 Kĩ năng
Bước đầu nhận xét, đánh giá trách nhiệm của triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc rơi vào tay đế quốc Biết sử dụng lược đồ để trình bày các sự kiện tiêu biểu
II THIẾT BỊ
Lược đồ "Phong trào Nghĩa Hoà đoàn", “Cách mạng Tân Hợi”
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Nêu các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ Các phong trào có ý nghĩa như thế nào ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Là một đất nước rộng lớn, đông dân, cuối thế kỉ XIX, Trung Quốc đã bị các nước tư bản phương Tây xâu xé, xâm lược Tại sao như vậy ? Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Trung Quốc đã diễn ra như thế nào ? Chúng ta cùng giải đáp các vấn đề này qua nội dung của bài
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu Trung Quốc bị các
nước đế quốc chia xẻ
GV: Sử dụng bản đồ Trung Quốc, giới thiệu
khái quát về Trung Quốc khi bước vào thời cận
đại
GV: Tư bản Anh, Đức, Pháp, Nhật, Nga đã xâu
xé Trung Quốc như thế nào ?
I TRUNG QUỐC BỊ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC CHIA XẺ
Cuối thế kỉ XIX, triều đình phong kiến Mãn Thanh suy yếu, các nước đế quốc Anh, Pháp,
Trang 34HS: Trả lời
GV hướng dẫn HS xem hình 42.
*Hoạt động 2: Tìm hiểu phong trào đấu tranh
của nhân dân Trung Quốc cuối thế kỉ
XIX-đầu thế kỉ XX
GV: Những nguyên nhân nào dẫn đến phong
trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối
GV sử dụng lược đồ H43 giới thiệu phong trào
Nghĩa Hoà đoàn
HS quan sát theo dõi
GV: Kết quả của phong trào ?
HS: Trả lời
*Hoạt động 3: Tìm hiểu cách mạng Tân Hợi
(1911 )
GV: Em biết gì về Tôn Trung Sơn ?
GV: Sử dụng lược đồ H45 tường thuật diễn
biến của cuộc cách mạng Tân Hợi
GV: Kết quả của cuộc cách mang Tân Hợi ?
HS: Trả lời
GV: Ý nghĩa của cuộc cách mạng Tân Hợi ?
HS: Trả lời
GV sơ kết bài: Cuối thời Mãn Thanh, nước
Trung Hoa phong kiến dần dần suy yếu, bị các
nước tư bản chia nhau xâm chiếm Nhân dân
Trung Hoa đã đấu tranh đòi duy tân đất nước và
khởi nghĩa vũ trang chống đế quốc, lật đổ
phong kiến trong phong trào Nghĩa Hoà đoàn
1 Nguyên nhân
- Sự xâu xé, xâm lược của các nước đế quốc
- Sự hèn nhát khuất phục của triều đình Mãn Thanh trước quân xâm lược
2 Các phong trào đấu tranh
a Cuộc vận động Duy Tân
- Người khởi xướng: Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu được vua Quang Tự ủng hộ
- Mục đích: cải cách chính trị
- Kết quả: thất bại
b Phong trào Nghĩa Hoà đoàn
- Cuối thế kỉ XIX-XX, phong trào bùng nổ ở Sơn Đông rồi lan rộng nhiều nơi trong toàn quốc
- Kết quả: thất bại
III CÁCH MẠNG TÂN HỢI (1911)
1 Tiểu sử Tôn Trung Sơn
- Tôn Trung Sơn (1866-1925), thành lập Trung
Quốc Đồng minh hội và đề ra Học thuyết Tam dân
2 Cách mạng Tân Hợi (1911)
a Diễn biến
- 10/10/1911, khởi ở Vũ Xương thắng lợi
- Phong trào nhanh chóng lan rộng khắp các tỉnh
ở Trung Quốc, ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á
Trang 35Tuần 9 Tiết 17 Ngày soạn: 16/10/2010 Ngày dạy: 18-20/10/2010
Bài 11 CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Sự thống trị, bóc lột của chủ nghĩa thực dân là nguyên nhân làm cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ngày càng phát triển ở các nước Đông Nam Á
- Những phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc tiêu biểu vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX diễn
ra ở các nước Đông Nam Á, trước tiên là ở In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin, Cam-pu-chia, Lào, Việt Nam
2 Tư tưởng:
- Nhận thức đúng về thời kì phát triển sôi động của phong trào giải phóng dân tộc chống chủ nghĩa
đế quốc, chủ nghĩa thực dân
- Có tinh thần đoàn kết hữu nghị, ủng hộ cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do và tiến bộ của nhân dân các nước trong khu vực
3 Kĩ năng:
- Sử dụng lược đồ để trình bày những sự kiện tiêu biểu
- Phân biệt những nét chung, riêng của các nước trong khu vực Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
II THIẾT BỊ
- Lược đồ Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX
- Các tài liệu về các nước Đông Nam Á
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX ?
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài mới
Vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, khi chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, các nước tư bản đua nhau xâm chiến thuộc địa Ở châu Á, Ấn Độ đã trở thành thuộc địa của Anh, Trung Quốc
bị các đế quốc xâu xé, còn các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam thì như thế nào ? Chúng
ta tìm hiểu qua bài học hôm nay
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu quá trình xâm lược
của chủ nghĩa thực dân ở các nước Đông
Nam Á
GV sử dụng lược đồ các nước Đông Nam Á,
I QÚÁ TRÌNH XÂM LƯỢC CỦA CHỦ NGHĨA THỰC DÂN Ở CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á
Trang 36giới thiệu khái quát về Đông Nam Á.
GV: Nhận xét về vị trí địa lý của các quốc gia
Đông Nam Á ?
HS: Nằm trên đường hàng hải từ Tây sang
Đông, có vị trí chiến lược quan trọng
GV: Tại sao Đông Nam Á trở thành đối tượng
dòm ngó, xâm lược của các nước tư bản phương
Tây ?
HS: Trả lời
GV: Dùng lược đồ chỉ các nước Đông Nam Á
trở thành thuộc địa của thực dân phương Tây
Đến cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, hầu hết
các nước Đông Nam Á thành thuộc địa phụ
thuộc của các đế quốc phương Tây (Trừ Xiêm)
*Hoạt động 2: Tìm hiểu phong trào giải
phóng dân tộc
GV: Vì sao nhân dân Đông Nam Á tiến hành
cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân?
HS: Trả lời
GV: Các phong trào giải phóng dân tộc tiêu
biểu ở Đông Nam Á đã diễn ra như thế nào?
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV sử dụng lược đồ giới thiệu lần lược từng
quốc gia
GV: Cuộc đấu tranh của nhân dân Đông Dương
diễn ra như thế nào ?
HS: Trả lời
GV sơ kết bài: Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX,
cùng với quá trình hoàn thành xâm lược các
nước Đông Nam Á làm thuộc địa, phong trào
đấu tranh giải phóng dân tộc đã phát triển mạnh
- Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa Đông Nam Á với thực dân gay gắt Các phong trào bùng nổ
b Diễn biến
- In-đô-nê-xia: là thuộc địa của Hà Lan, từ cuối
thế kỉ XIX phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc phát triển mạnh với nhiều tầng lớp tham gia:
tư sản, nông dân, công nhân
- Phi-lip-pin: là thuộc địa của Tây Ban Nha,
Mỹ, nhân dân không ngừng đấu tranh giành độc lập dân tộc
- Cam-pu-chia: khởi nghĩa của A-cha Xoa, của
nhà sư Pu-côm-bô
- Lào: Pha-ca-đuốc lãnh đạo cuộc đấu tranh vũ trang ở Xa-van-na-khét và cuộc khởi nghĩa của nhân dân ở cao nguyên Bô-lô-ven
- Việt Nam: phong trào Cần Vương, phong trào nông dân Yên Thế
Trang 37Tuần 9 Tiết 18 Ngày soạn: 18/10/2010 Ngày dạy: 20-23/10/2010
Bài 12 NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX
I MỤC TIÊU
1.Kiến thức
- Những cải cách tiến bộ của Minh Trị năm 1868, mở đường cho Nhật phát triển sang chủ nghĩa đế quốc
- Thấy được chính sách xâm lược của đế quốc Nhật có từ lâu
- Những cuộc đấu tranh buổi đầu của giai cấp vô sản cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX
2.Kĩ năng
- Nắm được khái niệm “cải cách”
- Sử dụng được bản đồ để trình bày những sự kiện có liên quan
3.Tư tưởng
HS nhận thức được vai trò, ý nghĩa những chính sách cải cách tiến bộ đó đối với sự phát triển của
xã hội Giải thích được vì sao chiến tranh gắn liền với chủ nghĩa đế quốc
II THIẾT BỊ
- Lược đồ đế quốc Nhật cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX
- Chân dung Thiên hoàng Minh Trị
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ
Phong trào giải phóng dân tộc của các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX diễn ra như thế nào ?
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài mới
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, trong khi hầu hết các nước châu Á đều trở thành thuộc địa và phụ thuộc vào các nước tư bản phương Tây thì Nhật Bản lại vẫn giữ được độc lập và còn phát triển kinh tế nhanh chóng trở thành đế quốc chủ nghĩa Tại sao như vậy ? Điều gì đã đưa nước Nhật có những chuyển biến to lớn đó ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài để giải quyết vấn đề nêu trên
b Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: Cả lớp
* Mức độ cần đạt:
HS cần nắm được nguyên nhân, nội dung, ý
nghĩa Cuộc Duy Tân Minh Trị
Trang 38GV: Đứng trước nguy cơ bị xâm lược, Nhật
Bản đã làm như thế nào để bảo vệ nền độc lập
dân tộc ?
HS: Đã tiến hành cải cách lớn mà lịch sử gọi là
Duy Tân Minh trị
GV giới thiệu vài nét về Thiên Hoàng Minh Trị
GV: Trình bày nội dung của cuộc Duy tân Minh
Trị
HS Dựa vào SGK trả lời
GV: Cuộc Duy Tân Minh Trị có ý nghĩa như
thế nào ?
HS: Trả lời
Hoạt động 1: Cả lớp/Cá nhân
* Mức độ cần đạt:
HS cần nắm được những biểu hiện chứng tỏ
Nhật chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc
* Tổ chức thực hiện:
GV: Sau cải cách kinh tế Nhật như thế nào ?
HS: trả lời
GV:Giới thiệu vài nét về công ty độc quyền
GV: Dựa vào lược đồ, trình bày sự mở rộng
thuộc địa của đế quốc Nhật
GV sơ kết bài: Nhật Bản là nước phong kiến
,song nhờ cải cách nên không chỉ thoát khỏi số
phận một nước thuộc địa mà trở thành một nước
tư bản và tiến lên chủ nghĩa đế quốc.Cuộc đấu
tranh của các tầng lớp nhân dân lao động đặc
biệt là công nhân ngày một nâng cao
- Chế độ phong kiến Nhật khủng hoảng nghiêm trọng
2 Nội dung
- Tháng 1-1868, cải cách Duy Tân Minh Trị được tiến hành trên tất cả các mặt: Kinh tế, chính trị, xã hội, quân sự
- Kinh tế Nhật phát triển nhanh chóng
- Nhiều công ti độc quyền xuất hiện
4.Củng cố:
Trang 39HS lên bảng làm bài tập.
5.Dặn dò:
Chuẩn bị bài tiết sau kiểm tra 1 tiết
Tuần 10 Tiết 19 Ngày soạn: 23/10/2010
KIỂM TRA 1 TIẾT
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử.
- Cách làm bài trắc nghiệm khách quan và làm bài tự luận
3 Tư tưởng
- Giáo dục học sinh ý thức đánh giá và tự đánh giá
- Tính trung thực, thật thà, nghiêm túc trong công việc
II NỘI DUNG
- Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa Mác
Câu 1 : Chính Đảng độc lập đầu tiên của vô sản thế giới là tổ chức nào ?
a) Đồng minh những người cộng sản c) Quốc tế thứ hai
b) Quốc tế thứ nhất d) Quốc tế thứ ba
Trang 40Câu 2 : Tuyên ngôn của Đảng cộng sản chia làm mấy chương ?
a) Lời mở đầu và ba chương
b) Lời mở đầu và bốn chương
c) Lời mở đầu và năm chương d) Lời mở đầu và sáu chương
Câu 3 : Công xã Pa-ri tồn tại trong bao nhiêu ngày ?
a) 71 ngày
c) 72 ngày
b) 73 ngày d) 74 ngày
Câu 4 :“Tuần lễ đẫm máu” ở nước Pháp diễn ra trong thời gian nào
Câu 6 : Từ sau năm 1871, công nghiệp Pháp đứng sau các nước nào ?
Câu 2: Em hãy trình bày hoàn cảnh ra đời và ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri Căn cứ vào đâu để
khẳng định công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới ? (5 điểm)
Câu 5: Đáp án b Câu 6: Đáp án a
- Hội đồng công xã đã ban bố và thi hành nhiều chính sách tiến bộ phục vụ lợi ích nhân dân:
+ Chính trị: Tách nhà thờ ra khỏi nhà nước, nhà trường không được dạy kinh thánh
+ Kinh tế: Giao quyền làm chủ xí nghiệp cho công nhân, qui định lương tố thiểu, giảm lao động ban đêm,…