Chương II CÁC NƯỚC ÂU - MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX
Bài 6 CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX
1. Kiến thức
- Các nước tư bản lớn chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa . - Tình hình và đặc điểm của từng nước đế quốc.
- Những điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc.
2. Tư tưởng
- Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc.
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến tranh, bảo vệ hoà bình . 3. Kĩ năng
Bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu đặc điểm, vị trí lịch sử của chủ nghĩa đế quốc.
II. THIẾT BỊ
Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX.
III. TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC 1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
Tại sao nói "Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới"? Nêu ý nghĩa lịch sử của công xã.
3. Bài mới
a. Giới thiệu bài mới
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX sau thời kì tự do cạnh tranh, các nước tư bản bước sang thời kì phát triển mới là tư bản độc quyền còn gọi là chủ nghĩa đế quốc. Vậy bước sang thời kì này, tình hình kinh tế, chính trị của các nước này có gì thay đổi ? Chúng ta cùng hiểu qua bài học hôm nay.
b. Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình nước Anh GV: Cuối thé kỉ XIX, kinh tế nước Anh thay đổi như thế nào ? Vì sao ?
HS: Trả lời
GV: Vì sao tốc độ phát triển kinh tế của Anh chậm lại, bị Mĩ rồi Đức vượt qua?
HS: Tư bản Anh chú trọng đầu tư vào thuộc địa hơn đầu tư vào chính quốc.
GV: Mặc dù vậy đầu thế kỉ XX, nhiều công ty độc quyền về công nghiệp và tài chính ra đời, từng bước chi phối toàn bộ đời sống kinh tế của
I. TÌNH HÌNH CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ
1. Anh a.Kinh tế
- Cuối thế kỉ XIX, kinh tế phát triển chậm, mất dần vị trí độc quyền công nghiệp, tụt xuống đứng hàng thứ 3 thế giới (sau Mĩ, Đức).
- Đầu thế kỉ XX, nhiều công ti độc quyền về công nghiệp và tài chính ra đời.
đất nước.
GV:Vì sao tư bản Anh chủ trương đầu tư vào các nước thuộc địa ?
HS:Vì đầu tư vào thuộc địa ít vốn thu lãi nhanh (mua rẻ nguyên liệu, bán hàng giá cao).
GV:Trình bày về thể chế chính trị của Anh.
HS: Trả lời
*Hoạt động 2: Tìm hiểu tình hình nước Pháp GV: Tình hình kinh tế Pháp cuối thế kỉ XIX như thế nào ?
HS: Trả lời
GV:Vì sao kinh tế công nghiệp Pháp phát triển chậm ?.
HS: Pháp thua trận, bồi thường chiến phí.
GV: Sang đầu thế kỉ XX, kinh tế Pháp có gì đáng chú ý ?
HS: Trả lời
GV: Tình hình chính trị ở Pháp có gì nổi bật ? HS: Trả lời
GV:Dùng lược đồ chỉ hệ thống thuộc địa của Pháp đứng thứ 2 thế giới (sau Anh).
*Hoạt động 3: Tìm hiểu tình hình nước Đức GV: Em có nhận xét gì về nền kinh tế Đức cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ?
HS: Trả lời
GV: Nguyên nhân nào làm cho công nghiệp Đức phát triển nhanh chóng như vậy ?
HS: Nước Đức hoàn thành cách mạng tư sản, thống nhất thị trường dân tộc. Được Pháp bồi thường chiến tranh, tài nguyên dồi dào. Áp dụng thành tựu khoa học-kĩ thuật.
GV:Tình hình nước Đức về chính trị ? HS: Trả lời
b. Chính trị
- Nước Anh tồn tại chế độ quân chủ lập hiến.
Hai Đảng Tự do và Bảo thủ thay nhau cầm quyền.
- Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa.
2. Pháp a.Kinh tế
- Kinh tế công nghiệp phát triển chậm, cuối thế kỉ XIX công nghiệp Pháp đứng hàng thứ 4 thế giới (sau Mĩ, Đức, Anh).
- Đầu thế kỉ XX, các công ti độc quyền ra đời.
- Tăng cường xuất khẩu ra nước ngoài dưới hình thức cho vay lãi.
b.Chính trị
- Tồn tại nền Cộng hòa thứ ba.
- Thi hành các chính sách đàn áp nhân dân.
- Tích cực chạy đua vũ trang.
- Tăng cường xâm chiếm thuộc địa.
3. Đức a. Kinh tế
- Phát triển nhanh chóng, đặc biệt công nghiệp đứng hàng thứ 2 thế giới (sau Mĩ).
- Cuối thế kỉ XIX, các công ty độc quyền ra đời.
b. Chính trị
- Là nhà nước thể chế liên bang.
- Quyền lực nằm trong tay quý tộc địa chủ và tư sản độc quyền.
- Thi hành chính sách đối nội, đối ngoại phản động.
4. Củng cố
Em hãy nêu đặc điểm chủ nghĩa đế quốc ở các nước Anh, Pháp, Đức.
5. Dặn dò
Học bài và xem lại phần còn lại của bài này, trả lời các câu hỏi trong SGK.
Tuần 6 Tiết 11 Ngày soạn: 25/9/2010 Ngày dạy: 27-29/9/2010
Bài 6
CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX (Tiếp theo)
I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức
- Tình hình và đặc điểm của nước Mĩ. Điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc ở Mỹ.
- Sự chuyển biến quan trọng của các nước đế quốc.
2. Tư tưởng
Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản. Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến bảo vệ hoà bình.
3. Kĩ năng
Bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử,hiểu đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc.Sưu tầm tài liệu hồ sơ học tập về các nước đế quốc vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX.
II. THIẾT BỊ
Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX.
III. TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC 1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
Nêu tình hình kinh tế, chính trị của nước Anh cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX.
3. Bài mới
a. Giới thiệu bài mới
Tiết trước chúng ta tìm hiểu về tình hình kinh tế, chính trị của 3 nước Anh, Pháp, Đức. Hôm nay chúng ta tìm hiểu về nước Mỹ và những chuyển biến quan trọng ở các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX.
b. Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình nước Mĩ GV: Tình hình phát triển kinh tế Mĩ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ?
HS: Trả lời
GV:Tại sao nền kinh tế Mỹ phát triển nhanh chóng ?
GV:Vì sao nói Mỹ là xứ sở của các "Ông vua công nghiệp" ?
HS: Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, ở Mỹ ..."vua ô tô" Pho.
4. Mĩ a. Kinh tế
- Kinh tế phát triển nhanh chóng, vươn lên đứng đầu thế giới về sản xuất công nghiệp.
- Nhiều công ty độc quyền xuất hiện.
GV: Chế độ chính trị ở Mĩ như thế nào ? HS: Trả lời
GV: Chính sách đối ngoại của Mỹ ?
HS: Bành trướng khu vực Thái Bình Dương, … đồng đô la Mĩ.
*Hoạt động 2: Tìm hiểu sự hình thành các tổ chức độc quyền
GV: Những chuyển biến quan trọng trong đời sống kinh tế các nước đế quốc là gì ?
HS: Trả lời.
GV: Quan sát hình 32, em hãy nhận xét về quyền lực của các công ti độc quyền ?
HS: Quyền lực của các công ti độc quyền ở Mĩ cấu kết chặt chẽ với nhà nước tư bản để thống trị và khống chế cuộc sống của nhân dân, được xem là" Tự do" ở xã hội các nước đế quốc.
*Hoạt động 3: Tìm hiểu sự tăng cường xâm lược thuộc địa, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới
GV: Tại sao các nước phương Tây tăng cường xâm lược thuộc địa ?
HS: Bước sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc nhu cầu về nguyên liệu, thị trường, xuất khẩu tư bản tăng lên nhiều. Xâm lược thuộc địa.
GV: Cho HS quan sát lược đồ kết hợp với kiến thức đã học, ghi tên các thuộc địa của Anh, Pháp, Đức, Mĩ.
GV: Qua lược đồ, em có nhận xét gì về phần thuộc địa của các nước đế quốc ?
HS: Các đế quốc già (Anh, Pháp) kinh tế phát triển chậm nhưng chiếm nhiều thuộc địa. Các đế quốc trẻ (Đức, Mĩ) kinh tế phát triển nhanh nhưng ít thuộc địa.
GV sơ kết bài: Do sự phát triển của sản xuất, các nước tư bản lần lược chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, tiêu biểu là Anh, Pháp, Đức, Mĩ. Sự phát triển của Anh chậm hơn các nước khác, song vẫn đứng đầu thế giới về một số lĩnh vực và mang đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc thực dân.
b. Chính trị
- Đề cao vai trò Tổng thống do Đảng Cộng hoà và Đảng Dân chủ, thay nhau cầm quyền.
- Thi hành các chính sách đối nội, đối ngoại phục vụ giai cấp tư sản.
II. CHUYỂN BIẾN QUAN TRỌNG Ở CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC
1. Sự hình thành các tổ chức độc quyền
- Sản xuất công nghiệp phát triển mạnh mẽ, hiện tượng cạnh tranh, tập trung sản xuất trở nên phổ biến. Các công ti độc quyền lớn hình thành.
- Chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.
- Chủ nghĩa đế quốc là giai đoạn phát triển cao nhất và cuối cùng của chủ nghĩa tư bản.
2. Tăng cường xâm lược thuộc địa, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới
- Từ giữa thế kỉ XIX, các nước phương Tây tăng cường xâm lược thuộcđịa.
- Đến đầu thế kỉ XX, "Thế giới đã bị phân chia xong".
4. Củng cố
Nêu mâu thuẫn chủ yếu giữa các đế quốc “già” (Anh, Pháp) với các đế quốc “trẻ” (Đức, Mĩ).
5. Dặn dò
- Học bài cũ, làm bài tập.
- Chuẩn bị bài sau: " Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX", trả lời các câu hỏi trong SGK.
Tuần 6 Tiết 12 Ngày soạn: 27/9/2010
Ngày dạy: 29/9-02/10/2010 Bài 7