Chương I CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
Bài 25 KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873-1884)
I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Âm mưu của thực dân Pháp sau khi chiếm được Nam Kì, chuẩn bị đánh chiếm Bắc Kì.
- Thái độ của triều đình Huế trước việc thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì.
- Sự chống trả quyết liệt của quân dân Hà Nội và các địa phương khác ở Bắc Kì trước cuộc tấn công của thực dân Pháp.
2. Kỹ năng
Rèn luyện kỷ năng sử dụng bản đồ, tường thuật những sự kiện lịch sử, phân tích và khái quát một số vấn đề lịch sử điển hình.
3. Tư tưởng
Giáo dục cho học sinh trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc. Căm ghét bọn thực dân Pháp tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhược của triều đình Huế.
II. THIẾT BỊ
- Bản đồ hành chính Việt Nam cuối thế kỉ XIX.
- Bản đồ thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất.
III. TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC 1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
Em hãy trình bày những nét chính về phong trào kháng Pháp của nhân dân ta ở Nam Kì.
3. Bài mới
a. Giới thiệu bài mới
Sau khi thực dân Pháp chiếm được 6 tỉnh Nam Kì (1867), phong trào kháng chiến của nhân dân Nam Kì tiếp tục lên mạnh và tình hình nước Pháp có nhiều khó khăn. Thực dân Pháp phải tìm cách đối phó với phong trào kháng chiến ở Nam Kì, đến năm 1873, tình hình Nam Kì ổn định hơn. Thực dân Pháp đã mở rộng xâm lược Bắc Kì lần thứ nhất (1873) và buộc triều đình Huế đầu hàng năm 1884. Hôm nay, chúng ta học tiết 1: Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất. Cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh Bắc Kì.
b. Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: Cả lớp/Cá nhân
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được âm mưu, diễn biến cuộc tấn công đánh chiến Bắc Kì lần thứ nhất của thực dân Pháp.
* Tổ chức thực hiện:
GV: Dùng bản đồ hành chính Việt Nam cuối thế kỉ XIX để minh hoạ quá trình bành trướng của Pháp.
GV: Âm mưu của thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì Lần thứ nhất ?
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV: Giải thích thêm vụ Đuy-puy.
GV: Dùng bản đồ để minh họa chiến sự ở Bắc Kì.
1. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất (1873)
a. Âm mưu của Pháp
- Lợi dụng việc triều đình nhờ Pháp đem tàu ra vùng biển Hạ Long đánh dẹp “hải phỉ”, cho tên lái buôn Đuy-puy vào gây rối ở Hà Nội.
- Lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy, Pháp cử Gác-ni-ê chỉ huy 200 quân kéo ra Bắc b. Diễn biến:
- Ngày 20-11-1873, quân Pháp nổ súng đánh và chiếm thành Hà Nội.
- Quân Pháp nhanh chóng chiếm các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình, Nam Định.
Hoạt động 1: Cả lớp
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được cuộc kháng chiến của quân dân Hà Nội và các địa phương khác ở Bắc Kì trước cuộc tấn công của thực dân Pháp.
* Tổ chức thực hiện:
GV: Em hãy trình bày phong trào kháng chiến của nhân dân Hà Nội (1873).
HS: Trả lời
GV: Em cho biết phong trào kháng chiến tại các tỉnh đồng bằng Bắc Kì trong thời gian này (1873-1874) .
HS: Trả lời
GV: Em cho biết nội dung của Hiệp ước Giáp Tuất (15-3-1874).
HS: Trả lời
GV: Tại sao nhà Nguyễn lại kí Hiệp ước 1874 ? HS: Vì sự nhu nhược của nhà Nguyễn. Vì tư tưởng “Chủ hòa” để bảo vệ quyền lợi của giai cấp và dòng họ.
2. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì (1873-1874)
- Khi Pháp kéo vào Hà Nội, nhân dân ta anh dũng chống Pháp như trận chiến đấu ở cửa Ô Thanh Hà (Quan Chưởng).
- Tại các tỉnh đồng bằng, ở đâu Pháp cũng vấp phải sự kháng cự của nhân dân ta. Các căn cứ kháng chiến được hình thành ở Thái Bình, Nam Định…
- Ngày 21-12-1873, quân Pháp bị thất bại ở Cầu Giấy, Gác-ni-ê bị giết.
- Triều đình Huế kí Hiệp ước Giáp Tuất (15-3-1874). Pháp rút khỏi Bắc Kì; triều đình thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp.
4. Củng cố
- Âm mưu của thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất (1873) ?
- Trình bày diễn biến cuộc tấn công đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất của thực dân Pháp.
5. Dặn dò - Học bài cũ.
- Xem trước bài 25 phần II, trả lời các câu hỏi trong SGK.
Tuần 23 Tiết 39 Ngày soạn: 12/02/2011 Ngày dạy: 14 – 19/02/2011
Bài 25
KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873-1884) (tiếp theo)
II. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI. NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM 1882-1884
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Những điểm chính của các Hiệp ước 1883 và 1884.
- Trách nhiệm của triều đình Huế đối với việc để mất nước vào tay Pháp.
2. Kỹ năng
Rèn luyện kỹ năng sử dụng lược đồ, tường thuật những sự kiện lịch sử, phân tích và khái quát một số vấn đề lịch sử điển hình.
3. Tư tưởng
Giáo dục cho các em lòng yêu nước, trân trọng những chiến tích chống giặc của cha ông, tôn kính anh hùng dân tộc huy sinh vì nghĩa lớn: Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu…
II. THIẾT BỊ
- Lược đồ thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai.
- Lược đồ trận Cầu Giấy lần thứ hai.
III. TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC 1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
- Âm mưu của thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất (1873) ?
- Trình bày diễn biến cuộc tấn công đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất của thực dân Pháp.
3. Bài mới a. Giới thiệu bài mới
Tình hình nước Pháp và quốc tế có nhiều thay đổi, thúc đẩy Pháp cần phải nhanh chóng hơn chiếm lấy Bắc Kì và toàn quốc. Cho nên, thực dân Pháp đã tiến đánh Bắc Kì lần thứ hai và đánh Thuận An, buộc triều đình Huế đầu hàng. Hôm nay, chúng ta tìm hiểu: Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai và phong trào kháng chiến của nhân dân Bắc Kì.
b. Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: Cả lớp
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được âm mưu, diễn biến cuộc tấn công đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai của thực dân Pháp.
* Tổ chức thực hiên:
GV: Âm mưu của thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai ?
HS: Trả lời
GV: Dùng lược đồ thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai để minh hoạ vấn đề này.
GV: Em hãy cho biết tình hình chiến sự tại Hà Nội, khi thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai ? HS: Trả lời
GV: Quan sát hình 87 – SGK và nhận xét về Hoàng Diệu ?
Hoạt động 1: Cá nhân
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được sự chống trả của quân dân Hà Nội và các địa phương khác ở Bắc Kì trước cuộc tấn công của thực dân Pháp.
* Tổ chức thực hiện:
1. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
a. Âm mưu của Pháp
- Sau Hiệp ước 1874, Pháp quyết tâm chiếm bằng được Bắc Kì, biến nước ta thành thuộc địa.
- Lấy cớ triều đình Huế vi phạm Hiệp ước năm 1874, tiếp tục giao thiệp với nhà Thanh, Pháp đem quân xâm lược Bắc Kì lần thứ hai.
b. Diễn biến
- Ngày 3 - 4- 1882, quân Pháp do Ri-vi-e chỉ huy đã kéo ra Hà Nội khiêu khích.
- Ngày 25 – 4 - 1882, Ri-vi-e gửi tối hậu thư cho Hoàng Diệu buộc phải nộp thành.
- Pháp mở cuộc tiến công và chiếm thành Hà Nội. Hoàng Diệu thắt cổ tự tử.
2. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến - Ở Hà Nội, nhân dân tự tay đốt nhà, tạo thành bức tường lửa chặn bước tiến của quân giặc.
- Ngày 19 - 5 - 1883, quân ta giành thắng
GV: Nhân dân Hà Nội kháng Pháp bằng những biện pháp gì ?
HS: Trả lời
GV: Trình bày trận Cầu Giấy lần thứ hai.
Hoạt động 1: Cả lớp/Cá nhân
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được nội dung Hiệp ước Pa-tơ-nốt.
* Tổ chức thực hiện:
GV: Em hãy trình bày cuộc tấn công của thực dân Pháp vào Thuận An.
GV: Em cho biết nội dung cơ bản của Hiệp ước Hắc-Măng.
GV: Em cho biết nội dung cơ bản của Hiệp ước Pa-tơ-nốt.
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV: Đánh giá về trách nhiệm của nhà Nguyễn đối với việc để mất nước ?
GV sơ kết bài: Sau năm 1867, hai lần quân Pháp đánh Bắc Kì. Nhân dân kiên quyết kháng chiến còn triều đình Huế thì do dự, tiếp tục cắt đất cầu hoà. Hiệp ước Pa-tơ nốt (6-6-1884) được kí kết, chấm dứt sự tồn tại độc lập của triều đình phong kiến nhà Nguyễn.
lợi trong trận Cầu Giấy lần thứ hai, Ri-vi-e bị giết tại trận.
- Quân Pháp hoang mang, dao động, chúng định bỏ chạy nhưng triều đình Huế lại chủ trương thương lượng với Pháp với hi vọng Pháp sẽ rút quân.
3. Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884)
- Chiều 18 - 8 - 1883, Pháp bắt đầu tấn công vào Thuận An.
- 20 - 8 - 1883, Pháp đổ bộ lên khu vực này.
- 25 - 8 - 1883, triều đình Huế kí với Pháp Hiệp ước Hác-măng.
- Nội dung: thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì, Trung Kì.
- Ngày 6 - 6 - 1884, Pháp buộc triều đình Huế kí Hiệp ước Pa-tơ-nốt.
4. Củng cố
Em hãy cho biết nội dung cơ bản của Hiệp ước Hác-măng và Pa-tơ-nốt.
5. Dặn dò
- Học bài cũ, lập niên biểu các sự kiện Pháp hai lần đánh chiếm Bắc Kì và cuộc kháng chiến của nhân dân ta.
- Xem trước bài 26 phần I, trả lời các câu hỏi trong SGK.
Tuần 24 Tiết 40 Ngày soạn: 19/02/2011 Ngày dạy: 21 – 26/02/2011
Bài 26