Những vấn đề cấp cứu bệnh lý màng ngoài tim

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP  MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ  Tràn dịch màng ngoài tim/ ép tim  Ngăn ngừa tái phát  Ngăn ngừa/ điều trị tình trạng co thắt màng ngoài tim  Điều trị nguyên nhân... VIÊ

BS NGUYỄN THỊ MINH LÝ

B Ộ M Ô N T I M M Ạ C H - Đ H Y H N

BỆNH LÝ MÀNG NGOÀI TIM:

Những vấn đề cấp cứu

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP

 MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ

 Tràn dịch màng ngoài tim/ ép tim

 Ngăn ngừa tái phát

 Ngăn ngừa/ điều trị tình trạng co thắt màng ngoài tim

 Điều trị nguyên nhân

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP

 CHIẾN LƯỢC ĐIỀU TRỊ

 Chọc dịch màng ngoài tim

 Điều trị tại khoang màng ngoài tim

 Nong bóng màng ngoài tim qua da

 Mở cửa sổ màng ngoài tim dưới mũi ức

 Cắt màng ngoài tim

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP: Phân loại

 THỂ KHÔ

 THỂ CÓ TRÀN DỊCH

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP: Nguyên nhân

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP

 BỆNH SINH – SUY YẾU VỀ MẶT HUYẾT ĐỘNG

 Mức độ tràn dịch

 Tốc độ tràn dịch

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP: Cơ năng

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP: X quang

 GÂY TRÀN DỊCH MÀNG

NGOÀI TIM SỐ LƯỢNG

NHIỀU

 Hình ảnh “water bottle”

trên phim X quang

 Bóng tim to nhưng trường

phổi sáng

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP: ECG

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP: Điều trị giảm đau

 Chống viêm không steroid : điều trị chủ đạo (Level B, Class I)

 Ibuprofen : ưu tiên lựa chọn:

 Ít tác dụng phụ

 Tác dụng tốt trên tưới máu mạch vành

 Giới hạn liều điều trị rộng: 300 - 800 mg, mỗi 6 - 8 giờ

 Aspirin 300 – 600mg, mỗi 4 – 6 giờ

 Indomethacin : nên tránh ở người cao tuổi do

 Làm giảm lưu lượng vành

 Lưu ý vấn đề bảo vệ dạ dày

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP: Colchicin

 COPE trial (Cochicin in management PEricarditis)

Imazio, et al Circulation 2005

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CẤP vs NMCT CẤP

ÉP TIM : Biểu hiện lâm sàng

 TĂNG ÁP LỰC TĨNH MẠCH HỆ THỐNG

 TM cổ nổi, tăng lên khi hít vào: dấu hiệu Kussmaul

 TM cổ nổi không rõ ở BN giảm thể tích tuần hoàn (vd: sau mổ)

ÉP TIM CẤP: Siêu âm tim

 Dấu hiệu ép TP, NP

 Dày thành thất trái thì tâm trương (giả phì đại)

 Giãn TMC dưới, không/ ít thay đổi theo hô hấp

 “swinging heart”

ÉP TIM: Thông tim

 Khẳng định chẩn đoán và lượng hóa mức độ rối loạn huyết động

 Cải thiện huyết động sau dẫn lưu dịch

 Những bất thường về huyết động khác kèm theo (suy tim, co thắt, TAĐMP)

 Bệnh lý mạch vành hoặc bệnh lý cơ tim

ÉP TIM CẤP: Xử trí

 Chọc dịch màng ngoài tim cấp cứu

 Truyền dịch

TRÀN DỊCH MÀNG NGOÀI TIM:

Chỉ định chọc dịch cấp cứu

 Class I:

 Ép tim

 Tràn dịch màng ngoài tim > 20mm (SÂ tim) thì tâm trương

 Nghi ngờ tràn dịch màng ngoài tim mủ, lao

 Class IIa

 Tràn dịch 10 – 20 mm trên siêu âm tim thì tâm trương, chọc dịch với mục đích chẩn đoán: lấy dịch XN, nội soi màng tim, sinh thiết màng tim

 Nghi ngờ tràn dịch màng tim do ung thư

 Số lượng dịch ít, đáp ứng với điều trị chống viêm

DẪN LƯU DỊCH MÀNG NGOÀI TIM

 CHỌC DỊCH

 Dưới mũi ức

 Liên sườn (đường bên)

 PHẪU THUẬT DẪN LƯU DỊCH

 Mở xương ức, cắt màng ngoài tim

CHỌC DỊCH MÀNG NGOÀI TIM: Vấn đề trên

lâm sàng

 Phương pháp

 “Mù” : hiện tại không còn được ủng hộ

 Chọc dịch có hướng dẫn: là bắt buộc:

 Tăng tỷ lệ thành công của thủ thuật và

sự dễ chịu cho bệnh nhân

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM MỦ

Gram, nhuộm acid, VK lao,

nuôi cấy ưa khí/ kị khí, nấm

 Đánh giá độ nhạy với kháng

sinh phục vụ mục tiêu điều

trị

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM MỦ

 CƠ CHẾ LAN TRÀN NHIỄM KHUẨN

 Lân cận: viêm phổi, mủ màng phổi, viêm trung thất (thủng thực quản vào khoang màng tim)

 Nhiễm trùng: sau phẫu thuật, sau chấn thương

 Lan tràn theo đường máu từ nhiễm trùng toàn thân

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM MỦ: Điều trị

 Dẫn lưu dịch ngay

 Kháng sinh tĩnh mạch: Vancomycin, ceftriaxon, ciprofloxacin

 Bơm vào khoang màng ngoài tim: urokinase,

streptokinase hoặc TPA, sử dụng ống thông kích thước lớn: hóa lỏng mủ

 Phẫu thuật mở màng tim: được ưu tiên lựa chọn

BỆNH MÀNG TIM CO THẮT

 Biểu hiện khi màng tim trở nên

xơ, dày, dính làm cản trở máu

về thất trong thì tâm trương

 Khởi đầu bởi 1 đợt viêm màng

ngoài tim xơ, dày, sẹo hóa làm

mất khoang màng ngoài tim

BỆNH MÀNG TIM CO THẮT: Điều trị

 Phẫu thuật cắt bỏ màng ngoài tim

 Điều trị giảm triệu chứng: điều trị suy tim: lợi tiểu, hạn chế muối

 Phẫu thuật mở ngực cấp cứu,

phẫu thuật cầm máu

TRÀN MÁU MÀNG TIM DO TÁCH ĐMC

 CHỌC DẪN LƯU DỊCH:

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

 PHẪU THUẬT NÊN

ĐƯỢC TIẾN HÀNH NGAY

LẬP TỨC (tỷ lệ tử vong

10%/ h)

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN