Tiết PPCT:141Ngày dạy: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI Lê Minh Khuê I MỤC TIÊU : 1/Kiến thức: HS cảm nhận được tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm hồn nhiên trong cuộc sống chiếun đấu nhiều g
Trang 1Tiết PPCT:141
Ngày dạy:
NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI
( Lê Minh Khuê)
I MỤC TIÊU :
1/Kiến thức: HS cảm nhận được tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm hồn nhiên trong cuộc sống chiếun đấu nhiều gian khổ , hy sinh mà vẫn lạc quan của các nhân vật, lồng ghép môi trường
2/Kỹ năng: Thấy được cách miêu tả nhân vật đặc sắc (tâm lí-ngôn ngữ) và nghệ thuật kể chuyện
3/Thái độ: Giáo dục tình đồng đội , tinh thần trách nhiệm và tình yêu cuộc sống
II TRO ̣NG TÂM :
Cảm nhận được tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm hồn nhiêên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ , hy sinh mà vẫn lạc quan của các nhân vật, lồng ghép môi trường
III CHUẨN BỊ:
-Giáo viên: chân dung tác giả Lê Minh Khuê
-Học sinh:Tóm tắt truyện, tìm hiểu thêm tính cách 3 cô gái TNXP
IV TIẾN TRÌNH :
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Điểm danh
2 Kiểm tra miệng:
?Truyện ngắn Bến quê chứa đựng những suy ngẫm , triết lí gì của tác giả về con người và cuộc đời?
=>Truyện ngắn chứa đựng được nhiều suy ngẫm , triết lí của NMC về đời người , là kết quả của sự chiêm nghiệm thấm thía, sâu sắc của tác giả.
-Cuộc sống và số phận con người chứa đầy những điều bất thường, những nghịch lí ngẫu nhiên vượt ra ngoài những dự định và ước muốn, cả những hiểu biết và toan tính của mỗi con người.
Nhân vật Nhĩ cảm nhận điều gì ở Liên?
A/ Tần tảo và chịu đựng hy sinh*
B/ Vất vả giản dị
c/ Đảm đang tháo vát
D/ Thông minh giỏi giang trong sự việc
HS2 Nêu suy nghĩ của em về sự suy ngẫm của tác giả?Truyện Bến Quê được kể theo ngôi thứ ba.
A Đúng
B sai
Trang 2-Cuộc đời con người khó tránh khỏi những điều vòng vèo, chùng chình, nhất là khi còn trẻ Chỉ đến khi đã từng trải hoặc ở trong cảnh ngộ khác thường, người ta mới nhận thức được giá trị đích thực, giản dị , bền vững, gần gũi quanh ta…
3 Bài mới:
-Hôm nay , chúng ta làm quen với một cây bút nữ chuyên viết truyện ngắn về đề tài chiến đấu Đây là một mảng hiện thực của cuộc sống thời chống Mĩ ác liệt
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
VÀ HỌC SINH
NỘI DUNG BÀI HỌC
Hoạt động 1: Hướng dẫn đọc, hiểu.
-HS đọc chú thích * trong SGK
?Tóm tắt những nét chính về tác giả?
-GV giới thiệu ảnh chân dung của tác giả, và
giải thích minh hoạ thêm về Lê Minh Khuê
?Nêu xuất xứ của truyện ngắn?
?Xác định phương thức biểu đạt, chủ đề của
truyện?
=>Qua việc khẳng định tâm hồn trong sáng,
tinh thần dũng cảm, cuộc sống, chiến đấu gian
khổ của ba cô gái thanh niên xung phong…
-Hướng dẫn đọc: đọc cần thể hiện giọng
điệu Ngôn ngữ của truyện, chủ yếu là lời của
nhân vật Phương Định Kết hợp câu kể, tả, câu
văn ngắn, gần với khẩu ngữ
-Giải thích chú thích trong SGK
?Gọi HS tóm tắt truyện?
=>Ba nữ thanh niên xung phong làm thành
một tổ trinh sát mặt đường tại một trọng điểm
trên tuyến đường TS gồm ba cô gái trẻ: Phương
Định, Nho, chị Thao Nhiệm vụ của họ là quan
sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá san lấp
do bm địch gây ra , đánh dấu những vị trí bom
chưa nổ…Cuộc sống gian khổ, khó khăn nhưng
họ vẫn có những nét vui vẻ, hồn nhiên của tuổi
trẻ, mơ mộng, yêu thương, gắn bó trong tình
đồng đội .Truyện miêu tả nhân vật chính
Phương Định cô gái giàu cảm xúc, mơ mộng,
hồn nhiên luôn nhớ về những kỉ niệm của tuổi
thiếu nữ, gia đình, thành phố yêu thương.
?Truyện được trần thuật từ nhân vật nào? Việc
chọn vai kể như vậy có tác dụng gì trong việc
thể hiện nội dung câu chuyện?
I/.Đọc- tìm hiểu chú thích:
-Lê Minh Khuê: sinh năm 1949, Thanh Hoá, là cây bút nữ chuyên viết về truyện ngắn
-Truyện viết năm 1971
-Truyện ca ngợi thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kì chống Mĩ
Trang 3=>Truyện được trần thuật từ ngôi thứ nhất và
người kể chuyện cũng là nhân vật chính sự lựa
chọn ngôi kể như vậy phù hợp với nội dung tác
phẩm và thuận lợi trong việc miêu tả, biểu hiện
thế giới tâm hồn, những cảm xúc và suy nghĩ
của nhân vật Truyện viết về chiến tranh cố
nhiên có những chi tiết, sự việc về bom đạn,
chiến đấu, hi sinh nhưng chủ yếu vẫn hướng
vào thế giới nội tâm, làm hiện lên vẻ đẹp tâm
hồn của con người trong chiến tranh, tạo được
hiệu quả đó, một phần nhờ vào cách lựa chọn
nhân vật kể.
Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
?Ba nhân vật nữ TNXP trong tổ trinh sát mặt
đường có những nét gì chung đã gắn bó họ
thành một khối thống nhất?
=>Họ làm việc ở trên một cao điểm, giữa một
vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn-
nơi tập trung nhiều bom đạn – nguy hiểm , ác
liệt (ở trong một cái hang dưới chân cao điểm,
đường bị đánh lở loét , màu đỏ đất,…, những
thân cây bị tước khô cháy.
?Công việc của họ ntn?
=>Đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom,
đếm-phá bom chưa nổ, chạy trên cao điểm cả
ban ngày…
?Họ là những cô gái có những nét tính cách
nào giống nhau? Và những gì là nét tính cách
riêng của mỗi người?
=>Họ cũng thích làm đẹp cho cuộc sống của
mình, ngay cả trong hoàn cảnh chiến tranh
( Nho thích thêu thùa, chị Thao chăm chép bài
hát, Định thích ngắm mình trong gương, ngồi
bó gối mơ mộng và hát).
-Chị Thao từng trải hơn, không dễ dàng, hồn
nhiên, mơ ước và dự định về tương lai có vẻ
thiết thực hơn nhưng cũng không thiếu những
khát khao và rung động của tuổi trẻ , chị chiến
đấu dũng cảm, bình tĩnh nhưng lại rất sợ khi
nhìn thấy máu.
GV lồng ghép môi trường: về cảnh tàn phá của
II/ Đọc- Tìm hiểu truyện.
1.Những nét tính cách chung của
ba cô gái TNXP trong tổ trinh sát mặt đường.
-Hoàn cảnh sống, chiến đấu: bom đạn, nguy hiểm, ác liệt, gian khổ, khó khăn
-Công việc mạo hiểm với cái chết, khó khăn, gian khổ, đòi hỏi sự dũng cảm và hết sức bình tỉnh
-Họ là những cô gái trẻ dễ xúc cảm, hay mơ mộng, có tinh thần trách nhiệm cao với nhiệm vụ, dũng cảm, tình đồng đội gắn bó
Trang 4đạn MĨ
*GV chốt chuyển
4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi được kể theo ngôi thứ mấy?
A/ năm 1970
B/ Năm 1971
C/ Năm 1975 D/ Năm 1976
5.Hướng dẫn HS tự học :.
-Học bài, Soạn phần nhân vật Phương Định , Nho, Chị Thao Chú ý Phương Định trong 1 lần phá bom
V RÚT KÍNH NGHIỆM
………
………
………
………
Trang 5Tiết CT: 142
Ngày dạy:
IMục tiêu: ( như tiết 141)
II TRỌNG TÂM:
Cảm nhận được tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm hồn nhiêên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ , hy sinh mà vẫn lạc quan của các nhân vật, lồng ghép môi trường
III Chuẩn bị:
GV: Tranh 3 cô gái TNXP, bảng phụ
HS: Vở bài tập, dung cụ học tập
IV Tiến trình:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Điểm danh
2 Kiểm tra miệng:
Nêu nét giống nhau của 3 cô gái TNXP? Nêu vài nét về Lê Minh Khuê?
3 Bài mới:
Gọi HS nhắc lại những tính cách của 3 cô
gái thanh niên xung phong
Trong nền phẩm chất chung của 3 cô gái,
tác giả cụ thể hoá nhân vật Phương Định
như thế nào?
? Tìm những chi tiết giới thiệu về nhân
vật Phương Định?
? Đối với đồng đội Phương Định là người
như thế nào?
Trong công việc, Phương Định là người
như thế nào?HS đọc đoạn vănCó cài nhìn
xa xăm………
Tâm lí nhân vật phương Định trong một
lần phá bom được miêu tả như thế nào?
Cho HS đọc lại đoạn văn “ Tôi đến gần
quả bom cảm thấy có ánh mắt các chiến
sĩ dõi theo mình tôi không sợ nữa……quả
bom
Nêu cảm nhận của em về nhân vật này?
2- Nhân vật Phương Định:
- Là cô gái Hà Nội xung phong vào chiến trường
- Nhạy cảm, hồn nhiên, hay mơ mộng, thích ca hát
-Yêu mến đồng đội “Chăm sóc nho khi bị thương”
- Trong công việc năng động dũng cảm, không sợ nguy hiểm
Có thế giới nội tâm phong phú NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI(TT)
( Lê Minh Khuê)
Trang 6Thông qua lời kể của Phương Định, chị
Thao là người như thế nào?
Nho được miêu tả như thế nào?
?Qua truyện ngắn này, em hình dung và
cảm nghĩ như thế nào về tuổi trẻ Việt
Nam trong cuộc kháng chiến chống MĨ?
Hoạt động 3 Luyện tập
Thảo luận nhóm
3-Chị Thao:
Từng trải hơn, sợ máu, thích mặc áo thêu
3-Nho: thích thêu thùa, thích tắm sông
suối, thích ăn kẹo
Là con người mới tiêu biểu cho lớp trẻ thời kì kháng chiến chống Mĩ
Nghệ thuật:Sử dụng ngôi kể phù hợp, cách miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc Ghi nhớ SGK Trang 122
III- Luyện tập:
Cho HS nêu cảm nghĩ của em về Phương Định
4 Câu hỏi, bài tâp củng cố:
Hãy điền những từ ngữ giới thiệu về 3 nữ thanh niên xung phong
- Hoàn cảnh sốâng………
-Công việc ………
- Phẩm chất chung………
5 Hướng dẫn HS tự học: Về học ghi nhớ SGK , Hoàn chỉnh bài tập Soạn bài mới: Rô- Bin –Xơn ngoài đảo hoang, nhận xét về trang phục V Rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
Trang 7Tiết CT: 143
Ngày dạy:
I MỤC TIÊU:
1/Kiến thức: Hoàn chỉnh qui trình một bài nghị luận hiện tượng xã hội
2/Kỹ năng:Uốn nắn những ý kiến lệch lạc, sa đà trước vấn đề, ôn luyện , khắc sâu kiến thức, kỹ năng làm bài nghị luận xã hội
3/Thái độ: Ý kiến, quan điểm về một vấn đề nghị luận hiện tượng xã hội ở địa phương
II TRỌNG TÂM:
Hoàn chỉnh qui trình một bài nghị luận hiện tượng xã hội
III CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: bài đã chấm
- Học sinh: dàn ý, các dự kiến để sửa bài
IV TIẾN TRÌNH:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Điểm danh
2 Kiểm tra miệng: không kiểm tra.
–GV gọi HS: nhắc lại mô hình bài nghị luận xã hội
=>Giới thiệu vấn đề – hiện tượng – liên hệ thực tế – phân tích nhận định các khía cạnh của vấn đề - kết luận khẳg định (phủ định) - lời khuyên
3 Bài mới: Các em đã viết bài về sự việc, hiện tượng có ý nghĩa ở địa phương:
vấn đề môi trường, đời sống nhân dân, những thành tựu mới trong xây dựng, vấn đề tệ nạn xã hội…Hôm nay, chúng ta đánh giá, nhìn nhận lại
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
NỘI DUNG BÀI HỌC
Hoạt động 1: Tìm hiểu đề.
-HS đọc đề, GV ghi bảng
?Xác định thể loại, yêu cầu về
nội dung?
Hoạt động 2: Hướng dẫn xây
dựng dàn ý
Thảo luận nhóm, cử đại diện
trình bày
?Nêu ý ở phần mở bài?
Đề ra: Môi trường ở địa phương em.
1.Tìm hiểu đề:
-Nghị luận một hiện tượng xã hội
-Nội dung : về vấn đề môi trường sống (môi trường vật chất, môi trường văn hoá)
2.Dàn ý:
a.Mở bài: mối quan hệ giữa chất lượng cuộc sống
với môi trường
-Giữ gìn môi trường là nhiệm vụ chung của mọi người
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG (PHẦN TẬP LÀM VĂN)
Trang 8?Các luận điểm ở thân bài?
?Nêu ý ở kết bài?
Hoạt động 4: Sửa lỗi chung.
-GV đọc những bài văn lỗi
chỉ xoay quanh vấn đề xả rác
-GV đọc những bài văn lỗi
diễn đạt thiếu liên kết lôgich
-Gọi HS nhận xét, sửa chữa
-GV chốt
b.Thân bài:
-Môi trường vật chất
+Nhận xét về vấn đê môi trường địa phương em +Nêu những vi phạm về an toàn vệ sinh đối với chất thải, nguồn nước, thực phẩm
+Trình bày ý kiến về cách giải quyết (biện pháp xử lí, cách bảo vệ môi trường)
-Môi trường văn hoá
+Bàn về những mặt tốt, tích cực của lối sống, sinh hoạt, tập quán, văn nghệ, thông tin
+Cần phát huy , giữ gìn với những biện pháp cụ thể
+Bàn về những khía cạnh lệch lạc, lạm dụng quá đáng với những biện pháp khắc phục, xử lí
c.Kết bài:
-Môi trường là điều kiện để con người tồn lại và phát triển, nó có một ý nghĩa vai trò to lớn, do sức mạnh tinh thần chi phối trong việc duy trì cuộc sống con người
3.Nhận xét bài làm.
*Ưu điểm:
-Nêu được vấn đề có tính thời sự của địa phương, thể hiện cách đánh giá, nhận xét, quan điểm cá nhân đối với vấn đề
-Viết đúng thể loại nghị luận về một hiện tượng xã hội
*Tồn tại:
-Một số bài chỉ xoay quanh vấn đề xử lí rác thải chưa mở rộng về các khía cạnh khác của môi trường -Chưa nêu được giải pháp khắc phục cụ thể
-Lỗi diễn đạt, dùng từ thiếu liên kết câu, đoạn
4.Sửa lỗi phổ biến:
-Bài viết chỉ nêu một hiện tượng xả rác chưa mở rộng về môi trường
-Đoạn văn phải tương ứng với luận điểm, câu văn phải thể hiện tính nghị luận: quan điểm, cách nhìn nhận, đánh giá, (có thể sử dụng câu phủ định, câu khẳng định)
5.Đọc bài văn hay.
-9A: Hậu 9B Hằng
Trang 9
4 Câu hỏi, bài tập củng cố: GV nhắc lại yêu cầu về nội dung
5.Hướng dẫn HS tự học:
-Viết lại bài sau khi sửa chữa
-Chuẩn bị bài : Trả bài viết số 7
+Xem lại đề , lập dàn ý
V RÚT KINH NGHIỆM :
………
………
………
………
Trang 10Tiết CT: 144
Ngày dạy:
I MỤC TIÊU:
1/Kiến thức: Nhận ra ưu, nhược điểm về nội dung-hình thức trong bài viết
2/Kỹ năng: Khắc phục các nhược điểm ở bài viết và thành thục hơn kĩ năng làm bài viết văn nghị luận văn chương
3/Thái độ:phát huy ưu điểm
II TRỌNG TÂM:
Khắc phục các nhược điểm ở bài viết và thành thục hơn kĩ năng làm bài viết văn nghị luận văn chương
III
CHUẨN BỊ :
- Giáo viên:Chấm bài, bảng phụ ghi dàn ý
- Học sinh: Đọc lại bài, xác định lỗi, cách chữa lỗi
IV TIẾN TRÌNH:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: điểm danh.
2 Kiểm tra: không kiểm tra.
3 Bài mới: các em viết bài nghị luận về bài thơ Nói với con của Y Phương
Hôm nay, chúng ta đánh giá lại bài làm của mình
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
NỘI DUNG BÀI HỌC
Hoạt động 1: Tìm hiểu đề.
-HS đọc đề, GV ghi bảng
-Xác định thể loại, yêu cầu
về nội dung
Hoạt động 2: Hướng dẫn thực
hiện dàn ý cho bài viết
-Hướng dẫn HS xây dựng
dàn ý, GV chốt dàn ý bằng
bảng phụ
1 Đề bài : cảm nhận, suy nghĩ của em về bài
thơ Nói với con của Y Phương
2 Tìm hiểu đề :
-Thể loại: nghị luận văn chương (một bài thơ) -Nội dung: nghị luận về bài thơ Nói với con
3- Xây dựng dàn ý:
a.Mở bài:
- “Nói với con” – Y Phương là lới tâm sự của cha đối với con về cuộc đời, là tình yêu thương, niềm tự hào của cha đối với con, với quê hương
b.Thân bài:
-Tình cảm gia đình đầm ấm
TRẢ BÀI VIẾT SỐ 7
Trang 11Hoạt động 3: Nhận xét bài
làm của HS
+ Cha mẹ nâng đón con vào đời, các hình ảnh (chân phải bước tới cha,chân trái bước tới mẹ…) +Một gia đình đầm ấm, quấn quýt
+Giọng thơ trìu mến, dạt dào cảm xúc
-Tình cảm quê hương:
+Cuộc sống lao động cần cù nhưng quấn quýt, gần gũi, sẻ chia
+Rừng núi thơ mộng nghĩa tình
+Con lớn lên bằng sự nuôi dưỡng, che chở của quê hương
+Giọng thơ tha thiết say sưa
-Những đức tính cùa người đồng mình
+Vất vả, gian khổ mà mạnh mẽ, bền bĩ, gắn bó với quê hương dẫu nghèo khó
+Mộc mạc mà giàu chí khí niềm tin, dựng xây quê hương với truyền thống tốt đẹp
-Dặn dò con về lẽ sống
+Phải sống tình nghĩa, thuỷ chung với bản làng +Phải biết chấp nhận thử thách để vượt qua bằng
ý chí và niềm tin
+Phải biết tự hào về quê hương và phát huy truyền thống của quê hương
-Giọng thơ trìu mến, tha thiết, hình ảnh thơ lạ cụ thể mà khái quát, đặc trưng
+Cách nói đặc trưng cụ thể mà khái quát
c.Kết bài:
-Bài thơ thể hiện tình cha con, gia đình, quê hương sâu nặng
-Khơi gợi niềm tự hào dân tộc,tình yêu quê hương
Ý thức sống gắn bó với quê hương và niềm tin vươn lên trong cuộc sống
4.Nhận xét bài làm:
*Ưu điểm:
-Viết đúng thể loại, bám sát vào mạch thơ, hình ảnh, giọng điệu
-Một số em viết có sáng tạo, thể hiện được cảm nhận riêng của bản thân, cảm thụ sâu sắc, nhận ra cách thể hiện đặc sắc, có chú ý phát triển các luận điểm
*Tồn tại: