Giáo án Ngữ văn 7 tuần 29

15’ 5’ + Về tình cảnh nhân dân trong nạn lụt được miêu tả với nhiều chi tiết chân thực .Hoàn cảnh gần một giờ đêm ,ở chổ đê xung yêu nhất nói lên tình thế căng thẳng nhất ,cấp bách đe dọ

Ngày soạn: Bài Tuần:29

Ngày dạy: SỐNG CHẾT MẶC BAY Tiết:125,126

I MỤC TIÊU

1/ Kiến thức:

- Sơ giản về tác giả Phạm Duy Tốn

- Những thành công của nghệ thuật truyện ngắn Sống chết mặc bay một trong những tác phẩm được coi là mở đầu cho truyện ngắn Việt nam hiện đại

- Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện nghịch lý

2/ Kỹ năng:

- Đọc –hiểu truyện ngắn hiện đại đầu thế kỷ XX

- Kể tóm tắt truyện

3/ Thái độ:

- Có ý thức học tập ,thái đô ,cách cư xử với mọi người

II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

a/ Giáo viên: Sách giáo khoa ,sách giáo viên ,tranh minh họa, chân dung Phạm Duy Tốn

b/ Học sinh: Sách giáo khoa ,vở ghi, trả lời câu hỏi

III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

4’ 1/ Ổn định- Kiểm tra bài cũ:

a/Nêu đặc trưng của văn nghị luận ? cho biết tên một bài văn nghị luận đã học ?

b/ Nêu nội dung nghệ thuật văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ?

2/ Giới thiệu bài mới :

1’ Văn học Việt Nam trải qua dòng văn học ( Văn học dân gian ,văn học trung đại và văn học hiện đại ) Đây là tác phẩm được xem là mở đầu cho khuynh hướng văn học hiện thực Việt Nam

15’

35’

I Giới thiệu :

1.Tác giả : Phạm Duy Tốn ( 1883

-1924) quê tỉnh Hà Tây Là một cây

bút xuất sắc thể lọai truyện ngắn

hiện đại Việt Nam

2.Tác phẩm :

a Hòan cảnh sáng tác : được viết

1918 là tác phẩm mở đầu cho

khuynh hướng văn học hiện thực

Việt Nam thế kỉ XX

b Bố cục : 3 đọan

Đ1 : “ Gần một giờ …….hỏng

mất”-> nguy cơ vỡ đê và sự chống đỡ của

người dân

Đ2 : “ Aáy ,lũ con dân

….Điếu ,mày !”-> cảnh quan phủ và

nha lại đánh tổ tôm trong khi “đi hộ

đê”

Đ3 : còn lại -> Cảnh đê vơ,õ nhân

dân lâm vào cảnh thảm sầu

II Tìm hiểu văn bản :

1.Nội dung

-Hiện lên bức tranh :

H đ1

- Nêu sơ nét về tác giả Phạm Duy Tốn ?

- Giới thiệu sơ nét về tác Phẩm ?

Đọc to rỏ và thể hiện thái độ hách dịch của quan phủ

-Nêu bố cục của văn bản ?

H đ2 -Tác giả miêu tả cảnh con đê thẩm lậu trong thời gian nào?

- Phạm Duy Tốn (1883 -1924) quê tỉnh Hà Tây Là một cây bút xuất sắc của thể lọai truyện ngắn hiện đại Việt Nam

Được sáng tác 1918 là tác phẩm mở đầu cho khuynh hướng văn học hiện thực Việt Nam thế kỉ XX

HS: bố cục 3 phần P1:“Gần một giờ… hỏng mất” -> nguy cơ vỡ đê và sự chống

đỡ của người dân Đ2: “Aáy, lũ con dân… Điếu ,mày !” -> cảnh quan phủ

và nha lại đánh tổ tôm trong khi đi hộ đê

Đ3 : Còn lại -> Cảnh đê

vỡ ,nhân dân lâm vào cảnh ts -Thời gian : Gần một giờ đêm thể hiện đêm đã rất khuya -Mưa tầm tả ,nước sông lên

tỏ ,đê đã thẩm lậu -Không khí cảnh tượng hộ đê : Trống đánh liên hồi, ốc thổi vô hồi người gọi nhau xao xác, bì bỏm dưới bùn lầy …

15’

5’

+ Về tình cảnh nhân dân trong nạn

lụt được miêu tả với nhiều chi tiết

chân thực Hoàn cảnh (gần một giờ

đêm ,ở chổ đê xung yêu nhất )nói

lên tình thế căng thẳng nhất ,cấp

bách đe dọa cuộc sống của người

dân

+Về sự lạnh lùng vô trách nhiệm của

bọn quan lại ,trong đó đáng chú ý là

quan phụ mẫu

-Thái độ của tác giả đối với con

người ,sự việc xãy ra trong truyện

+Thể hiện sự đồng cảm xót thương

người dân trong hoạn nạn do thiên

tai

+Lên án thái độ tàn nhẫn của bọn

quan lại trước tình cảnh cuộc sống

nghìn sầu muôn thãm của người dân

b/ Nghệ thuật:

-Xây dựng tình huống tương phản

tăng cấp và kết thúc bất ngờ ,ngôn

ngữ đối thoại ngắn gọn sinh động

- Lựa chọn ngôi kể sinh động

-Lựa chọn ngôn ngữ kể , tả khắc họa

chân dung nhân vật sinh động

Độ mưa và độ dâng của nước sông được tác giả miêu tả ra sao?

-Tìm chi tiết miêu tả không khí

và cảnh hộ đê của người dân ? -Nhận xét không khí và cảnh hộ

đê ? -Kết quả của sự chống đỡ của người dân ?nguyên nhân đê

vỡ ?

- Quan phủ đang ở đâu ? -Tìm chi tiết miêu tả không khí

và quang cảnh trong đình?

-Nhận xét không khí và quang cảnh trong đình ?

-Miêu tả những vật dụng được quan sử dụng ?

-Nhận xét của em về cuộc sống của quan phủ ?

-Tư thế ngồi ,giọng điệu ngôn ngữ của tên quan?

-Nhận xét của em về quan phủ qua ngôn ngữ đối thọai ?

-Theo em ngôn ngữ và tính cách

có mối quan hệ với nhau như thế nào ?

-So sánh thái độ của quan phụ mẫu và nha lại lính tráng khi nghe tin vỡ đê ?

H đ3 -Em có nhân xét gì qua sự so sánh này ?

-Trong lúc nhân dân lâm vào cảnh thảm sầu thì tâm trạng của quan phụ mẫu ra sao? nhận xét ?

H đ4 -Nêu biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng chủ yếu trong

-Nhốn nháo, căng thẳng -Sự bất lực của người dân và

sự yếu kém của thế đê -trong đình vững chãi, đê vỡ cũng không sao

-Đèn thắp sáng trưng, nha lại lính tráng đi lại rộn ràng -Cảnh không khí trang nghiêm

và nhàn nhã, uy nghi, tĩnh mịch Oáng thuốc bạc ,đồng hồ vàng ,dao chuôi ngà …

Giàu sang, sung sướng, hưởng vinh hoa phú quý

-ngồi khểnh ,vuốt râu rung đùi ,gọi mày ,đê vỡ mặc kệ (tao cắt cổ chúng mày )

-lạnh lùng tới mức tàn nhẫn vô lương tâm vô trách nhiệm -có mối quan hệ khắng khít với nhau qua ngôn ngữ ta có thể đánh giá một cách chính xác bản chất của con người

HS: Nha lại lính tráng lo lắng run sợ

Quan phụ mẫu thì lạnh lùng dửng dưng thờ ơ

HS:nha lại lính tráng còn nhân tính biết động lòng

Quan hộ đê ( phụ mẫu ) tàn nhẫn mất nhân tính

HS: Rất vui vì thắng được được trận bài tổ tôm -> niềm vui phi nhân tính

Biện pháp tăng cấp : mưa càng ngày càng nhiều nước càng ngày càng dâng cao ,độ đam

mê bài của quan ngày càng tăng

Tương phản : người dân vất vả

hộ đê ,lâm vào cảnh thảm sầu

>< quan sung sướng vui chơi nhàn nhã

-vạch trần bản chất tên quan, đời sống nhân dân lận đận; cảm thương của tác giả và lên án bọn quan lại

-Nước tràn lênh láng ,nhà trôi lúa ngập …

III Tổng kết :

Bằng lời văn cụ thể sinh động văn

bản lên án gay gắt tên quan phụ mẫu

và bày tỏ niềm thương cảm của nhân

dân và lên án thái độ vô trách nhiệm

văn bản ? Qua biện pháp nghệ thuật tác giả thể hiện dụng ý gì ?

-Tìm chi tiết miêu tả cảnh đê

vỡ ?

-Nêu tình cảnh của nhân dân khi

đê vỡ ?nêu suy nghĩ của em về tình cảnh này ?

So sánh đất nước ta ngày nay dưới sự lãnh đạo của Đảng ? -Nêu đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản ?

-Sống không chổ ở ,chết không nơi chôn

->Thật đáng thương và đáng trách cho những tên quan vô tránh nhiệm

-Đảng luôn chăm lo cho nhân dân bằng nhữn chính sách hỗ trợ thiết thực nhằm nâng cao mức sống cho nhân dân

-Bằng lời văn cụ thể sinh động bài văn lên án quan phụ mẫu và bày tỏ niềm cảm thương trước cuộc sống của người dân

4’ 3/.Củng cố:

a/ Nêu cảm nghĩ của em về tựa bài Sống chết mặc bay?

b/ Nêu nghệ thuật văn bản vừa học?

1’ 4/ Dặn dò :

-Kể sáng tạo truyện bắng cách đổi sang ngội kể thứ nhất là quan phụ mẫu

- Nhận xét tính cách của quan phụ mẫu

- Tìm một số câu thàng ngữ ,tục ngữ gần nghĩa với thành ngữ sống chết mặc bay

-Học chuẩn bị bài Những trò lố hay là Va- ren và Phan Bội Châu trang 89

-Ngày soạn: Bài Tuần:29

Ngày dạy: CÁCH LÀM VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH Tiết:127

I MỤC TIÊU

1/ Kiến thức:

- Các bước làm bài văn lập luận giải thích

2/ Kỹ năng:

- Tìm hiểu đề, tìm ý ,lập dàn ý và viết các phần ,đoạn trong bài văn giải thích

3/ Thái độ:

- Có ý thức học tập và vận dụng kiến thức để làm một bài văn giải thích theo yêu cầu

II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

a/ Giáo viên: Sách giáo khoa ,sách giáo viên ,bảng phụ

b/ Học sinh: Sách giáo khoa, vở ghi, trả lời câu hỏi

III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

4’ 1/ Ổn định- Kiểm tra bài cũ:

a/ Giải thích trong văn nghị luận là gì ? Người ta thường giải thích bằng cách nào ?

b/ Muốn giải thích tốt người giải thích cần đạt những yêu cầu gì ?

2/Dạy bài mới :

1’ Ở tiết trước ta đã tìm hiểu sơ nét về văn giải thích ở tiết này ta tìm hiểu cụ thể để làm được bài giải thích thì cần có những bước nào đó là nội dung ta sẽ tìm hiểu trong buổi học hôm nay

20’

15’

I Các bước làm bài văn lập luận

giải thích

Có bốn bước làm bài văn lập

luận giải thích :

1.Tìm hiểu đề và tìm ý :

Đề yêu cầu giải thích câu tục

ngữ có ý nghĩa khuyên chúng ta

nên đi nhiều để học hỏi mở mang

trí tuệ ( nghĩa đen ,nghĩa bóng,

liên hệ )

2.Lập dàn bài :

a.Mở bài : Giới thiệu điều cần

giải thích ( Giới thiệu ý nghĩa của

câu tục ngữ )

b.Thân bài : Trình bày nội dung

giải thích

-Nghĩa đen (nghĩa tồn tại trên bề

mặt chữ)

-Nghĩa bóng (Nghĩa ẩn bên

trong)

-Nghĩa sâu (liên hệ để hiểu sâu)

c.Kết bài : Ý nghĩa điều được giải

thích đối với mọi người

3.Viết bài:Triển khai từng ý trong

dàn bài thành từng đoạn văn

4.Đọc lại và sửa chữa :

Dàn bài:

-Mở bài: Giới thiệu điều cần giải

thích và gợi ra phương hướng

giải thích

-Thân bài:Lần lượt trình bày các

nội dung giải thích.Cần sử dụng

các cách giải thích phù hợp

-Kết bài:Nêu ý nghĩa của điều

được giải thích đối với mọi

người

Lời văn giải thích cần sáng sủa,

dễ hiểu.Giữa các phần các đoạn

cần có sự liên kết

II.Luyện tập:

Hđ1

- Giải thích là gì ? Cho đề : Nhân dân ta có câu tục ngữ : “ Đi một ngày đàng học một sàng khôn”

Hãy giải thích câu tục ngữ

đó Nêu các bước để làm một bài văn giải thích?

-Để giải thích câu tục ngữ ta giải thích bằng cách nào?

H đ2 -Mở bài cần đạt yêu cầu gì?

-Thân bài cần đạt yêu cầu

gì ? -Trong bài tác giả triển khai việc giải thích câu tục ngữ bằng cách nào ?

-Kết bài cần đạt yêu cầu gì?

-có mấy cách mở bài ? nêu đặc điểm của từng cách ?

-Đọan 1,2 ,3 giải thích bằng cách nào ?

H đ3 -Kết bài có nội dung gì ?

-Nêu tác dụng của công đọan đọc lại và sửa chữa n?

-Viết các cách viết bài khác cho đề bài trên ?

H đ4

- Là làm cho hiểu rỏ những điều cưa biết trong mọi lĩnh vực

- tìm hiểu đề tìm ý /lập dàn bài /Viết bài /đọc và sửa bài

-Định nghĩa câu tục ngữ

đen ,bóng /ước mơ khát vọng /liên hệ

-Giới thiệu điều cần giải thích và gợi ra phương hướng giải thích

-Trình bày các nội dung cần giải thích

-giải thích nghĩa đen nghĩa bóng và nghĩa sâu

-Nêu ý nghĩa của điều cần giải thích đối với mọi người

Có 3 cách mở bài ( Đi thẳng vấn đề /Đố lập hòan cảnh với ý thức /nhìn từ chung đến riêng )

-Đ1:Giải thích nghĩa đen của câu tục ngữ

Đ2:Nêu nghĩa bóng và liên

hệ để khắc sâu Đ3:Khẳng định lại vấn đề -Nêu giá trị của điều giải thích

Nhằm kiểm tra lại để bài hòan chỉnh hơn

Đi một ngày đàng học một sàng khôn quả là một chân

lí sâu sắc và tiến bộ nhưng

chân lí ấy không chỉ sâu sắc và tiến bộ ……

4’ 3.Củng cố :

a/ Nêu các bước làm bài văn lập luận giải thích ?

b/ Bước nào quan trọng nhất?vì sao?

1’ 4.Dặn dò :

- Sưu tầm thêm một số văn bản giải thích để làm tài liệu hướng học tập

- Xác định nội dung giải thích và phương pháp giải thích trong một văn bản viết theo

phương pháp lập luận giải thích cụ thể

- Học bài ,chuẩn bị bài Luyện tập lập luận giải thích trang 87

-Ngày soạn: Bài Tuần:29 Ngày dạy: LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH Tiết:128

I MỤC TIÊU

1/ Kiến thức:

- Cách làm bài văn lập luận giải thích một vân đề

2/ Kỹ năng:

- Tìm hiểu đề, lập ý ,lập dàn ý , và viết các phần đoạn trong bài văn giải thích

3/ Thái độ:

- Có ý thức xây dựng một bài văn theo bố cục đã dạy

II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

a/ Giáo viên: Sách giáo viên ,sách giáo khoa ,bảng phụ

b/ Học sinh: Sách giáo viên ,vở ghi, trả lời câu hỏi

III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

4’ 1/ Ổn định- Kiểm tra bài cũ:

a/ Nêu các bước của bài văn giải thích ?Bố cục bài văn giải thích ?

b/ Bước nào quan trọng nhất?vì sao?

2/ Dạy bài mới :

1’ Bác Hồ đã từng dạy “ học đi đôi với hành” nên ở tiết này ta cùng vận dụng kiến thức đã học để thực hành một bài lập luận giải thích cụ thể

10’ I Chuẩn bị ở nhà :

Cho đề : Một nhà văn có nói :

“ sách là ngọn đèn sáng bất

diệt của trí tuệ con người” Hãy

giải thích nội dung câu đó

1.Tìm hiểu đề ,tìm ý

Giá trị của sách

2.Lập dàn bài :

a.Mở bài :

-sách là ngọn đèn sáng bất diệt

b.Thân bài :

-Nghĩa bóng : giá trị to lớn mà

sách mang lại cho con người

Chỉ có kiến thức là trường tồn

H đ1

- Đọc đề và cho biết các bước làm văn giải thích ?

-Đề yêu cầu giải thích điều gì?

- Bài giải thích có bố cục như thế nào ?

H đ2 -Nêu điều cần giải thích ?

H đ3 -Tìm nghĩa bóng ?

-Vì sao nói đến sách người ta

HS: có 4 bước HS: Sách là ngọn đèn sáng bất diệt

HS: 3 phần HS: Sách luôn là ngườibạn giúp ta nhìn rỏ TG

HS: sách có một giá trị hết sức đặc biệt đó là kiến thức ở mọi lĩnh vực và kiến thức đó được trường tồn theo thời gian HS: sách lưu trữ những tinh hoa của nhân lọai mọi thời đại HS: sách mở ra trước mắt ta những chân trời mới

mãi theo thời gian

-Sách lưu lại tất cả tinh

hoa ,hiểu biết của nhân lọai

-ví dụ : sách mở ra trước mắt

ta những chân trời mới …( giải

thích )

c.kết bài :

-phải chăm đọc sách ,lựa chọn

sách thích hợp ,hiểu và làm

theo sách

3.Viết bài

4.Đọc và sửa bài :

II Thực hành :

Học sinh trình bày cần đảm

bảo những yêu cầu :

-Đọc to rỏ

-Chú ý lỗi chính tả

-cách giải thích và dẫn chứng

cần rỏ ràng và hợp lí

nghĩ là trí tuệ con người?

-Tìm ví dụ cho nhận định?

-Tình cảm và thái độ của em?

H đ4 Học sinh lần lượt trình bày Các bạn khác lắng nghe ghi nhận và nhận xét

Giáo viên nhận xét tổng hợp

và sưa để bài học sinh hòan chỉnh

HS: chăm đọc sách Chọn lựa sách phù hợp Làm theo lời dạy trong sách

HS: Cần trình bày theo các nội dung đã hướng dẫn

4’ 3.Củng cố :

a/ Nêu yêu cầu của các phần trong bố cục một bài văn giải thích ?

b/ Nêu các bước làm bài văn lập luận chứng minh?

1’ 4.Dặn dò :

- Đọc đề văn nghị luận giải thích và cho biết vấn đề cần giải thích trong bài

- Xác định các nội dung cụ thể cần giải thích tuần tự giải thích các nội dung

- Lập dàn ý cho bài văn nghị luận giải thích cụ thể

-Yêu cầu HS về nhà làm bài viết số 6: Đề số 5 SGK trang 88, tuần sau nộp

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6 (HỌC SINH LÀM Ở NHÀ)

I Mục tiêu :

-Làm bài văn nghị luận chứng minh

-Tổng hợp các kiến thức về văn nghị luận chứng minh

-Có ý thức học tập và hiểu biết những kiến thức khác để hòan thành bài kiểm tra

-Vận dụng kiến thức về văn nghị luận chứng minh để hòan chỉnh bài kiểm tra

II Tiến trình kiểm tra :

Đề: Hãy chứng minh bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta