Nhịp điệu của bài thơ có biến đổi theo mạch cảm xúc: say xưa, trìu mến ở phần đầu khi diễn tả mùa xuân của đất trời; nhịp nhanh, hối hả, phấn chấn khi nói về mùa xuân đất nước; giọng tha
Trang 1Ngày soạn: 05/3/2011 Ngày dạy 07, 08/3/2011
Tuần: 27 Tiết: 53, 54
Chủ đề: ÔN TẬP THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
I/ Mức độ cần đạt:
1.Kiến thức:
Học sinh nắm lại những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật ở các bài thơ
đã học ở học kỳ II lớp 9
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng đọc, cảm thụ, phân tích hình ảnh thơ đặc sắc
3 Tư tưởng:
Giáo dục lòng tự hào, biết ơn thế hệ trước
II/ Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Hoạt động 1:
Giáo viên hướng dẫn lại cách đọc từng
bài thơ Học sinh đọc, học sinh khác
nhận xét GV nhận xét, kết luận
Đọc đúng nhịp từng câu, từng đoạn
Thay đổi giọng điệu và nhịp điệu cho
phù hợp
Chú ý thơ năm chữ không ngắt nhịp
trong từng câu và các khổ thơ không
đều đặn Nhịp điệu của bài thơ có biến
đổi theo mạch cảm xúc: say xưa, trìu
mến ở phần đầu khi diễn tả mùa xuân
của đất trời; nhịp nhanh, hối hả, phấn
chấn khi nói về mùa xuân đất nước;
giọng tha thiết, trầm lắng khi bày tỏ suy
nghĩ và ước nguyện được góp “mùa
xuân nho nhỏ” của mình vào “mùa xuân
lớn” của đất nước
Giọng điệu tình cảm vừa trang
nghiêm, vừa tha thiết, có cả sự đau xót
lẫn niềm tự hào Cần đọc nhịp chậm,
I Đọc lại các bài thơ
1 Con cò
2 Mùa xuân nho nhỏ
3.Viếng lăng Bác
Trang 2lắng sâu, riêng khổ thơ cuối đọc nhanh
hơn một chút và giọng hơi cao hơn
Yêu cầu đọc to, rõ, chính xác, giọng
nhẹ nhàng, nhịp chậm, khoan thai, trầm
lắng và thoáng suy tư
Đọc to, rõ, chính xác, giọng ấm áp,
yêu thương, ngọt ngào
4 Sang thu
5 Nói với con
Hoạt động 2: II Bảng thống kê các bài thơ đã học
Giáo viên yêu cầu học sinh lên bảng trình bày, học sinh khác sửa chữa, giáo viên nhận xét, kết luận
TT Tên tác phẩm Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Viên
- Hình ảnh con cò gợi
ra trực tiếp từ những câu ca dao quen thuộc dùng làm lời hát ru
Qua những lời ru của
mẹ, hình ảnh con cò đến với tâm hồn tuổi thơ một cách vô thức
- Cánh cò từ trong lời
ru đã đi vào tiềm thức tuổi thơ, trở nên gần gũi và sẽ theo cùng con người đến suốt cuộc đời
- Hình ảnh con cò được nhấn mạnh ở ý nghĩ biểu tượng cho tấm lòng người mẹ, luôn ở bên con đến hết cuộc đời
- Viết theo thể thơ tự
do, tác giả thể hiện được cảm xúc một cách linh hoạt ở nhiều biểu hiện, nhiều mức độ
- Sáng tạo nên những câu thơ gợi âm hưởng lời hát ru nhưng vẫn làm nổi bật được giọng suy nẫm, triết lý của bài thơ
- Xây dựng hình ảnh thơ dựa trên những liên tưởng, tưởng tượng độc đáo
2 Mùa xuân
nho nhỏ
Thanh Hải
- vẻ đẹp trong trẻo, đầy sức sống của thiên nhiên đất trời mùa xuân và cảm xúc say sưa, ngây ngất của nhà thơ
- Vẻ đẹp và sức sống của đất nước qua mấy nghìn năm lịch sử
- Khát vọng, mong ước
- Viết theo thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết mang âm hưởng gần gũi với dân ca
- Kết hợp hài hòa giữa những hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu
Trang 3được sống có ý nghĩa, được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời của tác giả
trưng khái quát
- Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các
ẩn dụ, điệp từ, sử dụng từ xưng hô,…
- Có cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn
có sự biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn
3 Viếng lăng
Bác Phương Viễn
Tâm trạng vô cùng xúc động của một người con từ chiến trường miền nam được ra viếng Bác
- Tấm lòng thành kính thiêng liêng trước công lao vĩ đại và tâm hồn cao đẹp, sáng trong của người; nỗi đau xót tột cùng của nhân dân ta nói chung, của tác giả nói riêng khi Bác không còn nữa
- Bài thơ có giọng điệu vữa trang nghiêm, sâu lắng, vừa tha thiết, đau xót
tự hào, phù hợp với nội dung, cảm xúc của bài thơ
- Viết theo thể thơ tám chữ có đôi chỗ biến thể, cách gieo vần và nhịp điệu thơ linh hoạt
- Sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh thơ, kết hợp cả hình ảnh thực hình ảnh ẩn
dụ, biểu tượng có ý nghĩa khái quát và biểu cảm cao
Thỉnh
- Bài thơ thể hiện cảm nhận tinh tế và tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng của nhà thơ khi chợt nhận
ra những tín hiệu báo sang thu
- Những suy ngẫm sâu sắc mang tính triết lý
về con người và cuộc đời của tác giả lúc sang thu làm nên đặc điểm
- Khắc họa được
hình ảnh đẹp, gợi cảm, đặc sắc về thời điểm giao mùa hạ-thu ở nông thôn vùng đồng bằng Bắc Bộ
- Sáng tạo trong việc sử dụng từ ngữ
(bỗng, phả, hình,
như,…), phép nhân
hóa (sương chùng
Trang 4của cái tôi trữ tình sâu sắc trong bài thơ chình, sông được lúc dềnh dàng,…), phép
ẩn dụ (sấm, hàng
cây đứng tuổi).
5 Nói với con Y Phương
- Cội nguồn sinh
dưỡng của mỗi con người
- Những đức tính cao đẹp mang tính truyền thống của “người đồng mình” với sức sống mạnh mẽ, bền bỉ và niềm mong ước con hãy kế tục xứng đáng truyền thống ấy của người cha
- Có giọng điệu thủ
thỉ, tâm tình tha thiết, trìu mến
- Xây dựng những hình ảnh thơ vừa cụ thể, vừa mang tính khái quát, mộc mạc
mà vẫn giàu chất thơ
- Có bố cục chặt chẽ, dẫn dắt tự nhiên
Hoạt động 3: 4 Củng cố, dặn dò:
- Khắc sâu nghệ thuật đặc sắc và nội dung chung của bài thơ
- Đọc diễn cảm bài thơ
- Học thuộc lòng các bài thơ
- Chuẩn bị: Nghị luận: tư tưởng, đạo lý; tác phẩm truyện (đoạn trích); đạon thơ, bài thơ
Long Hòa, ngày … tháng 3 năm 2011
KÝ DUYỆT CỦA TỔ TRƯỞNG
