Văn hóa doanh nghiệp là các chuẩn mực hành vi và các giá trị được chia sẻ giữa các thành viên trong một tổ chức, có ảnh hưởng mạnh đến cách thức hành động của các thành viên trong tổ chứ
Trang 1NGO QUY NHAM, MBA
VĂN HOÁ TỔ CHỨC
Nội dung trình bày chủ yếu được chắt lọc từ các công trình nghiên cứu và sách sau: Leading
Change (John Kotter, Harvard Business School Press, 1996), Corporate Culture and
Organisational Effectiveness (Daniel R Densison, IMDI 1997) Organisational Culture and Leadership (Edgar Schein, Jossey-Bass, MIT, 1985)
Ngô Quý Nhâm (MBA)
Khoa Quản trị Kinh doanh, ĐH Ngoại Thương Email: quynham@gmail.com - Tel: 0904063835
Trang 3NGO QUY NHAM, MBA
DẪN NHẬP VĂN HÓA TỔ CHỨC
Trang 4Dẫn nhập khái niệm văn hóa
VĂN HÓA là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh
thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt
động thực tiễn, trong sự tương tác với môi trường tự nhiên
Hệ thống giá trị thiên tạo
(tự nhiên)
Hệ thống phi giá trị
HỆ THỐNG
Trang 5NGO QUY NHAM, MBA
# Dẫn nhập khái niệm văn hóa
Chức năng giao tiếp
Chức năng giáo dục
Trang 6NHỮNG ĐẶC TRƯNG CỦA VĂN HÓA VIỆT NAM
Văn hóa gốc du mục
Văn hóa gốc nông nghiệp
Trọng sức mạnh; trọng võ, nam giới
Trọng tình cảm; trọngvăn, trọng phụ nữ
Lối tổ chức
Cộng đồng
Độc tôn; cứng rắnBao dung; mềm dẻo
Phân tích và trọngyếu tố; nguyên tắc
Tổng hợp và trọngquan hệ; linh hoạt
Văn hóa trọng động Văn hóa trọng tĩnh
Ứng xử với môi
Trường tự nhiên
Loại hình Tiêu chí
Loại hình
Trang 7NGO QUY NHAM, MBAVăn hóa tổ chức là gì?
Trang 8Văn hóa tổ chức là gì?
) Văn hóa doanh nghiệp là
các chuẩn mực hành vi và
các giá trị được chia sẻ
giữa các thành viên trong
một tổ chức, có ảnh hưởng
mạnh đến cách thức hành
động của các thành viên
trong tổ chức đó.
Trang 9NGO QUY NHAM, MBA
Văn hóa tổ chức là gì?
… là lối hành động chung và
… là những mối quan tâm chung và mục
tiêu quan trọng nhất được chia sẻ giữa
các thành viên và thường định hình hành vi của các thành viên
hóa
Trang 10) Với những giá trị của SAMSUNG, chúng tôi có chung một niềm
tin, cùng phấn đấu trở thành một công ty hàng đầu.
Các giá trị về hành động: Chúng tôi theo đuổi sự sáng tạo và tinh thần
chiến thắng những thách thức: tại mọi thời điểm, luôn giữ vững tư duy chiến lược trong tất cả các hoạt động
) 1 Tính sáng tạo
) 2 Chiến thắng thách thức:
) 3 Tư duy chiến lược:
Các giá trị về công ty: Thể hiện trong quy trình và cách thức nhân viên
làm việc với nhau “Sự đơn giản dẫn đến tốc độ; Tốc độ đòi hỏi sự trao quyền“.
) 4 Tốc độ:
) 5 Đơn giản:
) 6 Sự trao quyền:
Các giá trị về cá nhân: Khách hàng là nguồn lực định hướng cho kinh
doanh Chúng tôi có trách nhiệm luôn luôn nhận thức được môi trường toàn cầu và thúc đẩy bản thân không ngừng đổi mới.
) 7 Hướng đến khách hàng:
) 8 Nhận thức được môi trường:
) 9 Không ngừng đổi mới:
Trang 11NGO QUY NHAM, MBA
Các yếu tố của văn hóa doanh nghiệp: một số
CÁC GIÁ TRỊ ĐƯỢC CHIA SẺ
• Các nhà quản trị thực sự quan tâm đến khách hàng
• Giám đốc điều hành thích các khoản vay dài hạn
• Nhân viên quan tâm đến chất lượng hơn số lượng
Khó thay đổi
Cực kỳ Khóthay đổi
Hoàn toàn
vô hình
Đôi khi vô
hình
Trang 12VHDN của công ty tin học Tinh Vân
) Triết lý kinh doanh:
“Cùng nhau tỏa sáng”
) Giá trị cốt lõi: gói gọn trong 5 chữ:
Quyết – Chí – Trọng – Chân – Tâm
Quyết trong kế hoạch Chí – trong phát triển Trọng – trong thương hiệu Chân – trong quan hệ
Tâm – trong công việc
Trang 13NGO QUY NHAM, MBA
# VHTC là tính cách của doanh nghiệp
Mức độ nhân viên được kỳ vọng thể hiện sự chính xác, phân tích
và quan tâm đến chi tiết.
Mức độ nhân viên
được khuyến khích
đổi mới và mạo hiểm
Mức độ nhà quản trị tập trung vào mục tiêu, kết quả hướng đến, chứ không phải kết quả đã đạt được ra sao
Cao….Thấp
Đổi mới và mạo hiểm
Cao… Thấp
Định hướng con người
Cao… Thấp
Định hướng nhóm
Cao… Thấp
Hiếu thắng
Cao… Thấp
Văn hoá doanh nghiệp
Trang 14Văn hóa tổ chức là “Bộ gen” của doanh nghiệp
Thông tin
Quyền ra quyết định
Công cụ động viên Cấu trúc
Bảo thủ & thích nghi
Trang 15NGO QUY NHAM, MBA
Tại sao văn hóa quan trọng?
hành vi của con người
xác định một cách trực diện
Trang 16Văn hóa mạnh và văn hóa yếu
Vai trò của VHDN
Trang 17NGO QUY NHAM, MBA
Vai trò của văn hóa doanh nghiệp
) Ngầm định điều phối và kiểm soát hành
vi của các thành viên
) Tạo ra sự ổn định của tổ chức
) Tạo động lực làm việc và gắn bó lâu dài
với tổ chức
) Giải quyết tận gốc rễ vấn đề xung đột
quyền lợi cá nhân – tập thể
) Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh
nghiệp
Æ Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
Trang 18` Cấu trúc của văn hóa doanh nghiệp
Các cấu trúc hữu hình, nghi thức/lễ nghi, Câu truyện truyền miệng
Ngôn ngữ giao tiếp
Văn hóa doanh nghiệp
Các chuẩn mực Các giá trị Niềm tin/những giả định
Trang 19NGO QUY NHAM, MBA
Cấu trúc phân tầng của VHDN
Các thực thể hữu hình
Các thành viên trong tổ chứcxác định hành vi/thái độ của
họ dựa trên yếu tố này
Niềm tin, lối tư duy, và cảmnhận
Nguồn: Edgar H Schein (1992) Organizational Culture and Leadership, MIT
Trang 20CÁC LOẠI VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
) Văn hóa dựa trên quyền lực
Nhân viên linh hoạt với mức độ tự chủ cao
Môi trường làm việc sáng tạo
) Văn hóa chú trọng Con người/hỗ trợ
Dung dưỡng sự phát triển cá nhân
Trang 21NGO QUY NHAM, MBA
VĂN HÓA TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP HIỆU
QUẢ
Trang 22Niềm tin và quan niệm
Trang 23NGO QUY NHAM, MBA
(i) Định hướng dài hạn
tại của tổ chức bằng việc xác định vai trò
xã hội và các mục tiêu (đối với bên ngoài) cho tổ chức.
Trang 24Định hướng
chiến lược
Tầm nhìn
Hệ thống mục tiêu
Định hướng dài hạn
Sứ mệnh
•Tổ chức chia sẻ một bức tranh về tương lai mong muốn
•Nó thể hiện những giá trị cốt lõi và thu phục tâm, trí của mọi người trong tổ chức,
•Đưa ra định hướng cho tổ chức
• Các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn gắn kết với sứ mệnh, tầm nhìn, và chiến lược
• Giúp mọi người có định hướng rõ ràng
• Định hướng chiến lược rõ ràng thể hiện
mục đích của tổ chức
• Xác định rõ cách thức mà nhân viên có
Trang 25NGO QUY NHAM, MBA
TẦM NHÌN FPT
FPT mong muốn trở thành một tổ chức kiểu mới, giàu mạnh bằng nỗ lực sáng tạo trong khoa học, kỹ thuật và công nghệ, góp phần làm hưng thịnh quốc gia, đem lại cho mỗi
thành viên của mình điều kiện phát triển đầy
đủ nhất về tài năng và một cuộc sống đầy đủ
về vật chất, phong phú về tinh thần.
Trang 26(ii) Khả năng thích ứng
niềm tin có thể giúp tổ chức nhận biết, hiểu những thay đổi của môi trường kinh doanh, và hành động (tự điều chỉnh), nhờ đó làm tăng cơ hội tồn tại và phát triển của tổ chức.
Khả năng nhận biết và đáp ứng những thay đổi của
môi trường bên ngoài
Khả năng đáp ứng khách hàng nội bộ ở mọi cấp độ và
phòng ban
Khả năng tái cấu trúc tổ chức và tái thiết lập hệ thống
hành vi và các quy trình nhờ đó doanh nghiệp có thểthích ứng tốt hơn
Trang 27NGO QUY NHAM, MBA
Chủ động thay đổi
Định hướng khách hàng
Tổ chức học tập
• Khả năng đáp ứng một cách sáng tạo những thay
đổi về nhu cầu
• Khả năng nhận biết và phản ứng nhanh với
nnhững thay đôit của MTKD
• Khả năng dự báo những thay đổi trong tương lai
•Hiểu và đáp ứng khách hàng nhanh chóng nhu cầu
•Dự báo được nhu cầu khách hàng
•Mức độ định hướng bởi nỗ lực thỏa mãn nhu cầu khách hàng
Trang 28(iii) Sự tham chính của nhân viên
) VHTC khuyến khích nhân viên “tham
chính” và tạo ra tinh thần làm chủ và chịu trách nhiệm.
) Biểu hiện:
Nhân viên làm chủ và có trách nhiệm đối với
công việc.
Nhân viên gắn bó lâu dài với tổ chức
Năng lực của nhân viên được cải thiện liên tục
Hệ thống kiểm soát phi chính thức, tự nguyện
và ngầm định
Trang 29NGO QUY NHAM, MBA
Phát triển năng lực
cá nhân
Định hướng nhóm
Ủy quyền
Tham chính của nhân viên
Mỗi cá nhân có đủ quyền hạn, sáng kiến và khả năng kiểm soát công việc của chính họ.
Đề cao việc hợp tác để đạt được các mục tiêu chung và các nhân viên đều thấy có trách nhiệm với nhau Tổ chức dựa trên nỗ lực của nhóm để thực hiện công việc
Tổ chức không ngừng đầu tư vào phát
triển kỹ năng của nhân viên để duy trì
khả năng cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu
kinh doanh và hỗ trợ có hiệu quả cho
việc ủy quyền ở tất cả các cấp.
Phát triển năng lực cá nhân, tinh thần làm chủ và trách nhiệm của nhân viên
Tham chính của nhân viên
Trang 30(iv) Sự nhất quán
) Phương pháp tư duy và hệ thống tổ chức
có thể tạo ra một cơ chế quản trị nội bộ dựa trên sự đồng thuận
một hệ thống những giá trị, niềm tin và biểu tượng chung mà mọi người trong tổ chức đều thấu hiểu.
) Điều phối và hội nhập hiệu quả nhờ hệ
thống kiểm soát ngầm định dựa trên các giá trị chia sẻ
Trang 31NGO QUY NHAM, MBA
Đồng thuận Hợp tác và
hội nhập
Giá trị cốt lõi
Sự nhất quán
Sự nhất quán
Các thành viên trong tổ chức
chia sẻ một hệ thống giá trị nhờ
đó tạo ra một bản sắc riêng và một hệ thống chuẩn mực đạo đức.
Các bộ phận chức năng, đơn vị của tổ chức có thể làm việc tốt với nhau để đạt được mục tiêu chung của tổ chức Những ranh giới của tổ chức không ảnh hưởng đến việc hoàn thành công việc.
Tổ chức có thể đạt được đồng thuận về
các vấn đề quan trọng Nó bao gồm cả
mức độ đồng thuận và khả năng giải quyết
được những khác biệt khi chúng nảy sinh.
Trang 32CÁC DẠNG VĂN HÓA TỔ CHỨC
Định hướng dài hạn
Khả năng thích ứng
Sự nhất quán
Sự tham gia của nhân viên
Ổn định
Thay đổi và linh họat
Trang 33NGO QUY NHAM, MBA
Định hướng dài hạn
Tham gia của nhân viên
Khả năng thích ứng Sự nhất quán
Trang 34QUẢN LÝ VĂN HÓA TỔ CHỨC
Trang 35NGO QUY NHAM, MBA
Quản lý văn hóa
chức (DN) xác định các chuẩn mực, các giá trị và niềm tin, so sánh chúng với
các chuẩn mực, các giá trị và niềm tin mong muốn, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch và triển khai quá trình xã hội hóa một cách hệ thống.
với việc QLVH
Trang 36Triển khai kế hoạch Xây dựng kế hoạch Xác định mục tiêu
Sứ mệnh, tầm nhìn, chiến lược
và văn hóa tổ chức hiện tại Đánh giá môi trường bên ngoài
Kỳ vọng của lãnh đạo
về văn hóa tổ chức Đòi hỏi của môi trường về văn hóa tổ chức
-Tất cả các thành viên tham gia
- Sử dụng ý kiến của lãnh đạo
- Thiết kế kênh giao tiếp
QUY TRÌNH QUẢN LÝ VĂN HÓA TỔ CHỨC
Tăng cường hoặc tái
Trang 37NGO QUY NHAM, MBA
Khảo sát văn hóa tổ chức
Khảo sát VHDN sẽ giúp cho người lãnh đạo biết
được họ có đã có những gì,
Thiết kế phiếu điều tra kết hợp phỏng vấn, gồm
những câu hỏi về những giá trị văn hóa quan trọng
Tất cả các nhà quản trị, nhân viên sẽ trả lời phiếu
điều tra
Bốn nhóm yếu tố: sứ mệnh (định hướng dài hạn),
khả năng thích ứng, sự tham gia của nhân viên, tính nhất quán
Trang 388 biểu hiện của văn hóa công ty không
lành mạnh
1 Tự mãn về hiệu quả làm việc của công ty
2 Không thấy được tính cấp thiết của việc giải quyết những yêu
5 Các thành viên làm việc máy móc và thiếu nhạy bén
6 Đội ngũ lãnh đạo chậm trễ trong việc xử lý những người làm
việc không hiệu quả
7 Những người lãnh đạo không tiến hành cải tổ công ty mà chỉ
giảng giải về những dự định và kế hoạch của họ
8 Nhân viên thì chấp nhận cách làm viêc kém hiệu quả và để
mặc cho nó dẫn đến sự sa sút chung
Trang 39NGO QUY NHAM, MBA
Thay đổi văn hóa tổ chức:
Trang 40Thế kỷ 21: Văn hóa tổ chức thích ứng
) Doanh nghiệp phải tạo dựng khả năng và thói quen tư duy
chiến lược
) Các giá trị văn hoá phải giúp cho doanh nghiệp tạo dựng
một khả năng thích ứng tốt với những thay đổi của môitrường kinh doanh
) Ưu tiên phát triển nguồn lực con người và thực hiện việc
chia sẻ quyền hạn và trách nhiệm xuống các cấp quản lýthấp nhất trong tổ chức
Trang 41NGO QUY NHAM, MBA
Định hướng dài hạn
Tham gia của nhân viên
Khả năng thích ứng Sự nhất quán
Các chuẩn mực và giá trị giúp nâng
cao hiệu quả hoạt động
Trang 42Xã hội hóa các giá trị lựa chọn
Đánh giá thành tích
HTTT &
Ra quyết định
Hệ thống động viên
Cơ cấu
Tổ chức
Tuyển chọn, đào tạo nhân viên
!
Trang 43NGO QUY NHAM, MBA
Mục tiêu của tổ chức không có ý nghĩa đối với
nhân viên, không có sự liên hệ giữa vai trò của
cá nhân với các mục tiêu của tổ chức.
Trang 44Để sứ mệnh được chia sẻ rộng rãi…
những lợi ích dài hạn và ngắn hạn
lược và tầm nhìn của bạn
định nghĩa lại sứ mệnh
mệnh, tầm nhìn, và chiến lược của doanh nghiệp
Trang 45NGO QUY NHAM, MBA
Khả năng thích ứng:
Biểu hiện của doanh nghiệp thiếu khả năng
thích ứng:
) Quá tập trung vào các vấn đề nội bộ và gặp
khó khăn trong việc đáp ứng khách hàng, đối thủ cạnh tranh và nhân viên có ý tưởng mới.
) Thành công trước đây tạo ra những rào cản đối
với thành công trong tương lai.
) Các nhà quản trị thường cố gắng đối phó với
việc thay đổi quy trình hoạt động cơ bản
) Lãnh đạo cấp cao tập trung vào kiểm soát tổ
chức và quản lý thành tích ngắn hạn thay vì
tạo ra sự thay đổi dài hạn
Trang 46Để cải thiện khả năng thích ứng…
sản phẩm mới.
trọng của bạn
Trang 47NGO QUY NHAM, MBA
Sự tham chính của nhân viên
) Biểu hiện của sự tham gia của nhân
viên kém:
Nhân viên không nắm được công việc của
mình, không hiểu được tầm quan trọng và quan hệ của công việc đó với các hoạt động khác trong tổ chức
Nhân viên không sẵn sàng nhận trách
nhiệm lớn hơn
Tồn tại cơ chế kiểm sóat từ trung tâm
Trang 48Để cải thiện mức độ tham chính của nhân viên…
) Thông tin phục vụ ra quyết định được đưa từ dưới lên
) Cung cấp thông tin cho tất cả nhân viên về doanh
nghiệp
) Giảm thiểu số lượng cấp quản trị trong tổ chức
) Xây dựng tổ chức xoay quanh các nhóm (tổ đội) thay vì
các cá nhân
) Thực hiện việc đánh giá thành tích đối với tất cả các cá
nhân
) Thưởng và đề bạt những người có công xây dựng năng
lực tổ chức (phát triển nhân viên)
Trang 49NGO QUY NHAM, MBA
) Khách hàng thường chán ngấy với công
ty vì không có ai có thể đại diện cho
toàn bộ tổ chức.
Trang 50Để cải thiện tính nhất quán
) Xác định các giá trị cốt lõi của bạn và duy trì chúng
) Tạo ra sự gắn kết giữa hành vi và các giá trị cốt lõi
) Đưa các giá trị, tư tưởng, và văn hóa vào thành một phần của
chương trình đào tạo thường xuyên
) Tuyển dụng nhân viên khi họ mới vào nghề, đầu tư vào phát triển
Trang 51NGO QUY NHAM, MBA
Sử dụng huấn luyện viên từ bên ngoài
5 điều kiện thiết yếu để thay đổi văn hóa thành công:
Tập trung vào mục tiêu và triển khai trong bối cảnh thực tế
Bắt đầu từ trên, nhưng lan tỏa đến mọi nơi
Cam kết của lãnh đạo
Sự tham gia của nhân viên ở mọi cấp
Trang 52Kinh nghiệm của công ty tin học Tinh Vân
Quyết tâm của Ban Lãnh đạo về xây dựng VH TV
Xây dựng lịch sử riêng qua “Tinh Vân Chí”
Thiết lập các định chế hoạt động tạo môi trường dân
chủ, sáng tạo, cơ hội tỏa sáng cho mọi thành viên
Xuất bản nội san “Tuổi xanh Tinh Vân” – diễn đàn
thông tin
Duy trì Ngày Văn hóa Công ty vào thứ 4 hàng tuần
Sinh hoạt tập thể - nghỉ mát (theo năm)
Liên tục tổ chức các cuộc thi trong nội bộ DN: truyện
ngắn, thời trang, sáng tạo
Lập vườn ươm Tinh Vân – nôi dưỡng tài năng CNTT
trẻ
Hoạt động duy trì mối quan hệ thân thiện giữa các
thành viên