Lịch sử 8 Tiết 1 đến 25

- Giới thiệu bài: Trong lòng xã hội phong kiến suy yếu đã nảy sinh và phát triển nền sản xuất tư bản chủ nghĩa dẫn tới mâu thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiên với tư sản và các tầng lớp

Trang 1

Chương 1 THỜI KÌ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN

(TỪ GIỮA THẾ KỶ XVI ĐẾN NỬA SAU THẾ KỶ XIX )

Bài 1 Tiết 1- 2:

Những cuộc cách mạng tư sản đầu tiên

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

Nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa Lịch sử của cách mạng Hà Lan giữa thế kỷ XVI, cách mạng Anh giữa thế kỷ XVII, chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc

Mỹ và việc thành lập hợp chủng quốc Mỹ (Hoa Kỳ)

- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm “cách mạng tư sản”.

2 Tư tưởng:

- Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng

- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ song vẫn là chế độ bóc lột thay cho chế độ phong kiến

3 Kỹ năng:

- Sử dụng bản đồ, tranh ảnh

- Độc lập làm việc để giải quyết các vấn đề được đặt ra trong quá trình học tập, trước hết

là các câu hỏi, bài tập trong sách giáo khoa

II Đồ dùng dạy- học

* GV: - Bản đồ thế giới để xác định vị trí các nước đang học.

- Lược đồ cuộc nội chiến ở nước Anh (phóng to).

- Bảng phụ, tài liệu Lịch sử thế giới cận đại

III Hoạt động dạy học

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra:

3 Bài mới

* Giới thiệu bài mới:

- Đôi nét về chương trình Lịch sử lớp 8 (cấu trúc chương trình)

- Giới thiệu bài:

Trong lòng xã hội phong kiến suy yếu đã nảy sinh và phát triển nền sản xuất tư bản chủ nghĩa dẫn tới mâu thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiên với tư sản và các tầng lớp nhân dân lao động, một cuộc cách mạng sẽ nổ ra

Tiết 1

- GV: Trong các thế kỉ XV-XVII, nền kinh tế Tây Âu có

những biểu hiện nào?

HS: Đọc đoạn đầu mục 1 sách giáo khoa

I Sự biến đổi về kinh tế, xã hội Tây Âu trong các thế kỉ XV – XVII Cách mạng Hà Ian thế kỷ XVI

1 Một nền sản xuất mới ra đời

Trang 2

? Nền sản xuất mới ra đời trong điều kiện nào

HS: Nhớ lại kiến thức lơp 7 để trả lời

GV: Bổ sung (theo tư liệu LS 8 trang 4)

- Khẳng định: Nền sản xuất mới ra đời trong lòng xã hội

phong kiến đã suy yếu bị chính quyền Phong Kiến kìm

hãm song không ngăn chặn được sự phát triển của nó

? Vì sao nền sản xuất mới (TBCN) không bị ngăn chặn

HS: Suy nghĩ trả lời

GV: Bổ sung: Nền SX mới đem lại năng suất lao động cao

…Đó là sự phát triển tất yếu

? Những biểu hiện nào chứng tỏ nền sản xuất TBCN phát

triển mạnh ở Tây Âu

HS: Dựa vào sách giáo khoa trả lời

? Cùng với sự ra đời của nền sản xuất mới, xã hội Tây Âu

có sự chuyển biến như thế nào

HS: Trả lời: Tư sản và Vô sản

GV: Bổ sung: Mối quan hệ trong xưởng sản xuất là mối

quan hệ chủ thợ Chủ xưởng kiếm được lợi nhuận còn thợ

bị bóc lột phải bán sức lao động theo chế độ làm công ăn

lương – Trong xã hội Tây Âu đã có sự biến đổi giai cấp,

các giai cấp mới hình thành Chủ xưởng và thương nhân

giàu có làm thành giai cấp Tư sản, những người làm thuê

tạo thành giai cấp vô sản

GV: yêu cầu HS trao đổi xã hội Tây Âu lúc đó tồn tại

những mâu thuẫn nào ? sẽ dẫn tới hệ quả gì?

- Thế kỉ XV nền sản xuất mới TBCN tiến bộ ra đời trong lòng XHPK

-> Nền kinh tế biến đổi, phát triển

+ Biểu hiện: Sách giáo khoa

- Xã hội hình thành 2 giai cấp mới Tư sản và Vô sản

GV: yêu cầu HS quan sát bản đồ thế giới (hoặc bản đồ

Châu Âu)

Giới thiệu vùng đất Nê-đéc-lan

? em có nhận xét gì về vị trí của vùng đất này

GV: Bổ sung: Nê-Déc-Lan nằm ở ven bờ biển Bắc, có

điều kiện giao lưu buôn bán và phát triển nền sản xuất

công thương…

- Sau đó GV trình bày vài nét về tình hình kinh tế xã hội

Nê-đéc-lan dưới sự thống trị của Tây Ban Nha…

- Trình bày diễn biến, sau đó yêu cầu HS trình bày

GV? kết quả của cách mạng Hà Lan như thế nào?

HS: dựa vào sách giáo khoa trả lời

- Cách mạng Hà Lan diền ra dưới hình thức như thế nào ?

GV: Bổ sung: Đây là cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc lật

đổ ách thống trị của phong kiến Tây Ban Nha, thành lập

nước cộng hòa, là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế

- Kết quả:

1648, nền độc lập của Hà Lan được công nhận => tạo điều kiện cho chủ

Trang 3

- ? Vì sao cuộc cách mạng Hà Lan là cuộc cách mạng tư

sản đầu tiên?

HS: Suy nghĩ trả lời: Cuộc cách mạng đã đánh đổ được

chế độ phong kiến, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát

triển, xây dựng một xã hội tiến bộ hơn: nền cộng hòa

nghĩa tư bản ở Hà Lan phát triển =>

là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên

? Những biểu hiện của sự phát triển kinh tế TBCN ở Anh

(kinh tế ở Anh có sự thay đổi?)

HS: dựa vào SGK trả lời

GV: Bổ sung câu trả lời của HS => ghi bảng

- ? Sự phát triển kinh tế TB ở Anh có gì khác với các nước

Tây Âu?

GV: Bổ sung: Ngoài những biểu hiện chung của sự phát

triển kinh tế TBCN ở Châu Âu về công thương nghiệp,

KT TBCN ở Anh còn phát triển mạnh trong nông nghiệp -

đó là nền nông nghiệp kinh doanh theo lối tư bản

* Hoạt động 2 nhóm – Cá nhân:

Tìm hiểu hệ quả của sự phát triển KT TBCN

GV: Hướng dẫn HS tiếp tục theo dõi SGK

? Sự phát triển KT TBCN ở Anh đưa tới hệ quả?

(Thành phần xã hội có biến đổi gì? Vì sao nhân dân phải

bỏ quê hương đi nơi khác ?)

HS: Suy nghĩ trả lời:

GV: Kết luận: Quan hệ TBCN ở Anh phát triển mạnh, xã

hội xuất hiện tầng lớp quý tộc mới có thế lực về kinh tế,

nhân dân bị đuổi ra khỏi đất đai của mình bởi nạn bao

chiếm ruộng đất của bọn quý tộc mới “Cừu ăn thịt người”

hình thành nên đội ngũ vô sản đông đảo

* Hoạt động: (bộ)

- Cho HS hiểu về tầng lớp quí tộc mới vị trí, tính chất của

tầng lớp này trong xã hội Anh, trước cách mạng là tầng

lớp quí tộc được tư sản hóa có thế lực kinh tế rất mạnh, là

tầng lớp đặc biệt gắn quyền lợi với tư sản, có nguyện vọng

giống giai cấp tư sản là muốn thoát khỏi sự ràng buộc của

chế độ phong kiến để tự do chiếm hữu và tự do kinh

II Cách mạng Anh thế kỉ XVII

1 Sư phát triển của chủ nghĩa tư bản Anh

* Kinh tế:

- Sự phát triển của các công trường thủ công, thương mại, cùng với nền nông nghiệp kinh doanh theo lối tư bản

* Xã hội:

- Xuất hiện quý tộc mới

- Đời sống nhân dân nghèo khổ

Trang 4

doanh, cùng liên minh với tư sản để lãnh đạo cuộc cách

mạng tư sản Anh …

? Xã hội Anh thế kỉ XVII tồn tại những mâu thuẫn nào?

HS: Dựa vào SGK trả lời

GV: Khẳng định: Những )( trong xã hội Anh ngày càng

gay gắt -> là những nguyên nhân bùng nổ cuộc cách

mạng tư sản ở Anh

- Mâu thuẫn xã hội gay gắt TS, quí tộc mới )( Chế độ PK ND)( địa chủ, quí tộc

-> Cách mạng tư sản Anh bùng nổ

* Hoạt động 1: cả lớp

Tìm hiểu cuộc cách mạng Anh giai đoạn 1:

GV: Sử dụng lược đồ cuộc nội chiến ở Anh (phóng to)-

trình bày diễn biến giai đoạn 1 – cuộc nội chiến giữa nhà

vưa và Quốc Hội (được nhân dân ủng hộ), sau đó yêu cầu

1 HS trình bày lại diễn biến theo lược đồ

HS: Lên bảng trình bày diễn biến

GV: Giới thiệu Crôm-oen (theo tư liệu LS 8)

* Hoạt động 2: Cả lớp - Cá nhân:

GV: Hướng dẫn HS quan sát (Hình 2) Tường thuật quang

cảnh xử tử vua Sáclơ I

? Sự kiện xử tử vua Sáclơ I đưa đến kết quả gì?

HS: Trả lời: Nước Anh trở thành nước cộng hòa

GV: Hướng dẫn HS tiếp tục theo dõi SGK sau đó đặt câu

hỏi: tại sao vua Sáclơ I bị xử tử, chế độ cộng hòa được

thành lập mà cách mạng Anh chưa chấm dứt?

GV: Trình bày về cuộc đảo chính (12/1688)

- Giải thích: Quân chủ lập hiến

? Vì sao chế độ cộng hòa ở Anh lại được thay bằng chế độ

quân chủ lập hiến ?

GV: Để chống lại cuộc đấu tranh của nông dân nhằm đẩy

cách mạng đi xa hơn, tư sản và quí tộc mới lựa chọn hình

thức thống trị thích hợp để bảo vệ quyền lợi của mình

? Vậy thực chất chế độ quân chủ lập hiến là gì

HS: Trả lời thực chất vẫn là chế độ tư bản

GV:?Cuộc cách mạng tư sản Anh diễn ra có gì khác so với

các cuộc cách mạng tư sản Hà Lan

HS: là cuộc nội chiến giữa tư sản, quí tộc mới với nhà vua

và quí tộc phong kiến

2 Tiến trình cách mạng:

* Giai đoạn 1 (1642-1648):

* Giai đoạn 2 (1649-1688):

- 30/1/1649 Sáclơ I bị xử tử-> Nước Anh thiết lập chế độ cộng hòa

- 12/1688, Quốc hội tiến hành đảo chính -> chế độ quân chủ lập hiến ra đời

* Hoạt động 1: nhóm

GV: Yêu cầu HS đọc phần (3) sau đó nêu câu hỏi, cho HS

thảo luận cuộc cách mạng tư sản Anh đã làm được gì ?

Cách mạng có triệt để không ? Tại sao ?

HS: Thảo luận nhóm – Cử đại diên nhóm trả lời – các

3 Ý nghĩa Lịch sử của cách mạng

tư sản Anh thế kỉ XVII

- Cuộc C/M TS Anh lật đổ nền thống trị của PK, xác lập chế độ TBCN, mở đường cho CNTB phát triển Tuy

Trang 5

nhóm khác bổ sung.

GV: Tổng kết thảo luận Những kết quả của cuộc cách

mạng Anh cho thấy đó là cuộc cách mạng tư sản không

triệt để vì lãnh đạo cách mạng là liên minh tư sản + quí tộc

mới nên không tiêu diệt được chế độ phong kiến (vẫn duy

trì quân chủ lập hiến) không giải quyết ruộng đất cho nông

dân nghèo Đây chính là hạn chế của cuộc cách mạng tư

sản Anh

? Em hiểu thế nào về câu nói của Mac

GV: Dựa vào SGK giải thích

nhiên là cuộc C/M không triệt để

4 Củng cố:

GV ? Em hiểu thế nào là 1 cuộc cách mạng tư sản ?

HS: Qua bài học – trả lời

5 Hướng dẫn HS chuẩn bị bài sau:

Mục III chiến tranh dành độc lập …

? Vì sao nhân dân các thuộc địa ở Bắc Mĩ đấu tranh chống thực dân Anh ?

Nắm được sơ lược về diễn biến, kết quả, ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập

* Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: / / 2010

Ngày giảng: / / 2010

Tiết 2 (Bài 1 – Tiếp theo)

III/.CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MĨ

I Mục tiêu bài học:

- Đã soạn ở tiết 1 bài 1

II Chuẩn bị:

* GV: - Lược đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

- Lịch sử thế giới Cận đại (giáo trình CĐ)

* HS: Sưc tầm một số tư liệu phục vụ bài học: Chân dung và sự nghiệp của Oa-sinh-tơn…

III Hoạt động dạy – học: 1 Ổn định tổ chức::

2 Kiểm tra:

? - Tính chất, ý nghĩa của cuộc cách mạng Anh thế kỉ XVII ?

- Là cuộc cách mạng tư sản, xóa bỏ quan hệ sản xuất phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển xác lập quyền thống trị của tư sản và quý tộc mới

Trang 6

thế thế kỉ XIX Vậy cuộc chiến tranh bùng nổ do nguyên nhân nào ? Diễn biến, kết quả ra sao ?

Ý nghĩa của cuộc cách mạng như thế nào ?

* Hoạt động 1: Cả lớp

GV: Sử dụng bản đồ 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ

Yêu cầu HS quan sát bản đồ: xác định vị trí, tiềm

năng của 13 thuộc địa và quá trình xâm lược của thực

dân Anh

HS: Lên bảng chỉ trên bản đồ: xác định vị trí và giới

thiệu 13 thuộc địa

1 Tình hình thuộc địa - Nguyên nhân của chiến tranh:

*Tình hình thuộc địa:

- Từ đầu thế kỉ XVII - đầu thế kỉ XVIII, thực dân Anh đã thành lập 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ

GV: Thông báo thêm về tình hình phát triển kinh tế

công thương nghiệp của 13 thuộc địa, nhất là công

thương thủ công đóng tàu, luyện sắt Nhiều hàng hóa

sản phẩm được xuất khẩu hệ thống gt, TTLL xuất

hiện giữa các thuộc địa, dần dần 13 thuộc địa hình

thành một thị trường thống nhất…

GV: Nêu vấn đề Yêu cầu HS thảo luận:

Vì sao thực dân Anh kìm hãm sự phát triển của kinh tế

thuộc địa? Điều đó dẫn tới hệ quả gì ?

HS: - Thảo luận nhóm

- Cử đại diện trả lời

GV: Tổng kết thảo luận và kết luận:

Do kinh tế của 13 thuộc địa phát triển đã cạnh tranh

với chính quốc, nhưng do thực dân Anh chỉ coi nơi

này là nơi cung cấp nguyên liệu, tiêu thụ hàng hóa cho

chính quốc nên đã tìm mọi cách để ngăn can kinh tế

thuộc địa

=> Thuộc địa mâu thuẫn với chính quốc Đó là

nguyên nhân bùng nổ cuộc chiến tranh

- Kinh tế 13 thuộc địa sớm phát triển theo đường tư bản chủ nghĩa

* Nguyên nhân của chiến tranh

- Thực dân Anh tìm mọi cách ngăn cản sự phát triển của KT thuộc địa

=> thuộc địa >< chính quốc

=> Cuộc chiến tranh giành độc lập bùng nổ

thực dân Anh đối với nhân dân cảng Bô-Stơn (đóng

cảng) => mâu thuẫn và căng thẳng Trong hội nghị lục

địa ở Phi- la- đen- phi- a, những kiến nghị của đại biểu

thuộc địa không được chấp nhận -> chiến tranh chính

thức bùng nổ

? Em biết gì về Oa-sinh-tơn ?

HS: giới thiệu đôi nét về Oa-sinh-tơn

2 Diễn biến cuộc chiến tranh:

- 12/1773, nhân dân Bô-Xtơn tấn công 3 tàu chở chè của Anh -> thực dân Anh đóng cảng

- 10/1774, kiến nghị của đại biểu thuộc địa ở hội nghị Phi-la-đen-phi-a

bị từ chối

=> Chiến tranh bùng nổ (4/1775) chỉ huy Oa-sinh-tơn

Trang 7

GV: Bổ sung thêm vài nét về đạo đức phẩm chất của

ông: Là người có lòng dũng cảm, tính kiên định, tài

chỉ huy quân sự và tổ chức, có uy tin lớn trong nhân

dân- người kết thúc đẩy thẳng lợi cuộc cách mạng…

* Hoạt động 2: Nhóm - cá nhân

GV: Yêu cầu HS đọc đoạn chữ in nhỏ

HS: Đọc SGK

GV: Yêu cầu HS thảo luận nhóm về tính chất tiến bộ

của tuyên ngôn độc lập và liên hệ ở Mĩ nhân dân lao

động có được hưởng các quyền đã được nêu trong

tuyên ngôn độc lập hay không ?

HS: Thảo luận nhóm – Cử đại diên nhóm trả lời

GV: Bổ sung: chỉ đối với những người da trắng mới

được hưởng những quyền đã nêu trong bản tuyên

ngôn Người da đen không được hưởng

? Bản tuyên ngôn được liên hệ trong bản tuyên ngôn

GV: trình bày tiếp diễn biến của cách mạng (trong

Lịch sử thế giới cận đại – giáo trình CĐ)

? chiến thắng Xa-ra-tô-ra có ý nghĩa như thế nào đối

với chiến tranh giành độc lập ?

HS: trả lời

GV: Bổ sung: Chiến thắng đã tạo ra được bước ngoặt

của cuộc chiến tranh …-> năm 1781, quân Anh ở Bắc

Mĩ phải đầu hàng, 3-09-1783, Anh phải ký hiệp ước

Véc-sai thừa nhận độc lập của 13 thuộc địa

? Oa-sinh-tơn có vai trò như thế nào trong cuộc chiến

tranh giành độc lập ?

HS: trả lời: ông có vai trò lớn - người chỉ huy quyết

định thắng lợi của cuộc chiến tranh -> được chọn làm

tổng thống đầu tiên của nước Mĩ

- 17/10/1777, chiến thắng Xa-ra-tô-ga -> Hiệp ước Véc xai – 1783 kết thúc chiến tranh

Trang 8

GV: Hướng dẫn HS theo dõi 2 đoạn đầu và phần chữ

nhỏ (mục 3)

? Cuộc chiến tranh giành độc lập …đạt được kết quả

gì?

GV: Giảng về thể chế chính trị ở Mĩ theo hiến pháp

* Kết quả:

- Một nước cộng hòa tư sản ra đời (Mĩ)

- 1787, Hiến pháp được ban hành

GV: ? Ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập?

GV: ? Hãy căn cứ vào mục tiêu, kết quả mà cuộc chiến

tranh đem lại, cho biết tính chất của cuộc chiến tranh

4 Củng cố

GV: Sơ kết bài học:

+ Mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến với sự phát triển của sản xuất tư bản chủ nghĩa là nguyên nhân dẫn tới các cuộc cách mạng tư sản: Hà Lan, Anh, chiến tranh giành độc lập…

+ Nhân dân có vai trò quan trọng quyêt định thắng lợi

+ Thắng lợi của các cuộc cách mạng mở ra thời kỳ mới trong Lịch sử

GV: ? Qua bài học em hãy cho biết những căn cứ nào để xác định là cuộc cách mạng tư sản ?

HS: trả lời

+ Thành phần lãnh đạo (tư sản) ở Anh quí tộc mới

+ Mục tiêu, kết quả: Đánh đổ mờ đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, xác lập sự tồn tại của giai cấp tư sản

5 Hướng dẫn – dặn dò- ra bài tập

* Hướng dẫn bài tập 1 bài 2 (trang 9)

1 Lập niên biểu theo mẫu

`

2 Ý nghiã của các cuộc cách mạng đầu tiên:

Xác lập sự thắng lợi cuả chủ nghĩa tư bản đối với chế độ phong kiến (ở các mức độ khác nhau) tạo điều kiện cho sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển (không bị kìm sự hãm của chế độ

Niên đại Các sự kiện chính

Trang 9

phong kiến) Tuy nhiên các cuộc cách mạng đó chưa triệt để (ở Anh là chế độ quân chủ lập hiến,

ở tất cả các cuộc cách mạng tư sản đều mang lại quyền lợi giai cấp tư sản (ở Anh có cả quí tộc mới) nhân dân lao động không được hưởng quyền lợi gì)

* Chuẩn bị bài sau: Cách mạng tư sản Pháp (mục I, II)

1 Tình hình nước Pháp trước cách mạng

2 Nguyên nhân cách mạng Pháp bùng nổ (nguyên nhân sâu xa, trực tiếp)

3 Cách mạng tư sản pháp bắt đầu như thế nào ?

- Nhận thức tính chất hạn chế của cuộc cách mạng tư sản

- Bài học rút ra từ cuộc cách mạng tư sản Pháp 1789

3 Kĩ năng;

- Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê

- Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống

Tiết 3

I NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG

Trang 10

Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt

* Hoạt động1: Cả lớp – cá nhân

GV: Yêu cầu HS đọc SGK mục (1)

HS: Đọc SGK

GV: ? Tinh hình kinh tế nông nghiệp, công thương

nghiệp nước Pháp trước cách mạng như thế nào ?

GV: ? Tính chất lạc hậu của nền nông nghiệp Pháp

phát triển thể hiện ở điểm nào ? Nguyên nhân sự lạc

hậu này là do đâu ?

HS: Dựa vào, suy nghĩ trả lời

GV: Bổ sung: Trong thời kì nước Pháp trước cách

mạng (nước Anh đang trên con đường công nghiệp

hóa TBCN) thì nước Pháp vẫn là nước nông nghiệp lạc

hậu, trong khi đó công thương nghiệp đang trên đà

phát triển nhưng lại bị chế độ phong kiến cản trở

? Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của

công thương nghiệp ra sao ?

HS: Trả lời

GV: Kết luận: Để tạo điều kiện cho xã hội phát triển

cần xóa bỏ quá trình sản xuất phong kiến đã lạc hậu lỗi

thời, giải quyết vấn đề này cần phải tiến hành một cuộc

cách mạng xã hội

* Hoạt động 1: Cá nhân/nhóm

GV: Thông báo tới HS tình hình nước Pháp trước cách

mạng: vẫn duy trì chế độ quân chủ chuyên chê cao độ

dưới sự thống trị của vua Lui XVI trong khi nền tảng

KT – XH có nhiều biến đổi vua nắm cả vương quyền

lẫn thần quyền Lui nói: “Những gì chấm muốn đó là

pháp luật” Sau đó:

- Hướng dẫn HS theo dõi trong SGK và đặt câu hỏi ?

I NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG

1 Tình hình kinh tế

- Nông nghiệp lạc hậu

- Công thương nghiệp bị chế độ phong kiến kìm hãm

+ Quý tộc+ Đẳng cấp thứ 3

- Không có quyền gì

- Phải đóng thuế và làm nghĩa vụ với phong kiến

? Nhìn vào sơ đồ, em hãy nêu vị trí, quyền lợicủa ba

đẳng cấp ?

GV: Phân biệt cho HS thấy rõ sự khác nhau giữa đẳng

cấp và giai cấp:

Giai cấp phong kiến gồm 2 đẳng cấp: Tăng lữ, quí tộc;

Đẳng cấp thứ ba gồm: tư sản, nông dân, các tấng lớp

khác

Trang 11

II CÁCH MẠNG BÙNG NỔ

* Hoạt động 1: cả lớp - cá nhân

HS hiểu được sự khủng hoảng của CĐ quân chủ chuyên

chế là một trong những nguyên nhân dẫn tới cách mạng

- Nhân dân không muốn tiếp tục bị áp bức bóc lột -> nhiều

cuộc khởi nghĩa của nhân dân đã nổ ra

GV: Kết luận: Mâu thuẫn trong xã hội Pháp ngày càng gay

gắt -> cuộc cách mạng chống PK do giai cấp TS đứng đầu

sẽ tất yếu nổ ra

-> Mâu thuẫn vốn có trong xã hội Pháp càng trở nên gay gắt

* Hoạt động 1: Cả lớp- cá nhân

HS hiểu được cuộc tấn công pháo đài nhà ngục Baxti đã

mở đầu cho thắng lợi của cách mạng Pháp

GV: Diễn giảng về Hội nghị ba đẳng cấp và hỏi: Hội nghị

ba đẳng cấp nhằm mục đích gì ? Kết quả ra sao ?

HS: Trả lời

-Hội nghị ba đẳng cấp nhằm giải quyết >< nhưng không có

kết quả vì nhà vua ngoan cố -> cách mạng bùng nổ

GV: Trình bày thêm về Hội nghị ba đẳng cấp

- Hội nghị do Lui XVI chủ trì có 1200 đại biểu đẳng cấp ba,

trong Hội nghị nêu biểu biểu quyết theo đầu người -> Đẳng

cấp ba luôn thắng, còn bỏ phiếu theo đẳng cấp thì đẳng cấp

ba ở vào thế yếu trước 2 đẳng cấp trên Quí tộc,Tăng lữ ủng

hộ vua tăng thuế -> làm cho mâu thẫn lên tới tuột đỉnh

không thể điều hòa

- Yêu cầu HS trao đổi:

2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng

- Ngày 5/5/1789, Hội nghị ba đẳng cấp

- Ngày 14/7/1789, cuộc tấn công pháo đài – nhà ngục Baxti -> Cách mạng bước đầu thắng lợi

Trang 12

? Vì sao việc đánh chiếm pháo đài – ngục Baxti đã mở đầu

cho thắng lợi của cuộc cách mạng ?

HS: Trao đổi nhóm trả lời

GV: Kết luận: 14/7, được ghi vào Lịch sử của nhân dân

Pháp, trở thành ngày Quốc khánh CĐPK sụp đổ

4 Củng cố bài:

GV: Nguyên nhân bùng nổ của cách mạng tư sản Pháp ?

HS: Trả lời (qua chi tiết bài đã học rút ra nguyên nhân sâu sa, nguyên nhân trực tiếp )

5 Hướng dẫn – dặn dò – ra bài tập:

- Học bài cũ theo nội dung và câu hỏi trong SGK

- Hướng dẫn chuẩn bị bài mới: mục III: Sự phát triển của cách mạng

1 Cách mạng Pháp phát triển qua mấy giai đoạn và phát triển theo chiều hướng nào ?

2 Kết quả, ý nghĩa của cuộc cách mạng tư sản Pháp ?

3 Tại sao nói cuộc cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng triệt để (so với cách mạng tư sản Anh)

4 Vai trò của quần chúng trong cách mạng

* Rút kinh nghiệm

Ngày soạn: / / 2010

III/.SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁCH MẠNG

I Mục tiêu bài học

- Đã soạn trong mục tiêu chung của bài

- Lược đồ các nước PK tấn công nước Pháp (trong SGK - phóng to)

- Lịch sử thế giới Cận đại (giáo trình cao đẳng)

III Hoạt động dạy - học:

1 Ổ định tổ chức

Sỹ số:

2 Kiểm tra:

? Nguyên nhân bùng nổ cuộc cách mạng tư sản Pháp ?

- Chế độ quân chủ chuyên chế khủng hoảng -> mâu thuẫn trong xã hội Pháp giữa ba đẳng cấp ngày càng gay gắt, tác động của “triết học ánh sáng”…

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Cuộc khởi nghĩa ngày 14/7 thắng lợi đã mở đầu cho những thắng lợi tiếp theo của cách mạng tư sản Pháp Cách mạng đã phát triển như thế nào ? ý nghĩa của cách mạng tư sản Pháp ra sao ?

Trang 13

* Hoạt động 1: cả lớp – nhóm.

GV: Hướng dẫn HS đọc phần 1 từ đầu -> tước bỏ

? Thắng lợi ngày 14/7 đưa đến kết qua gì ?

HS: Trả lời

- Phái lập hiến lên cầm quyền

GV: Giải thích thêm: Trong giai cấp TS Pháp cũng có sự

phân hóa thành nhiều tầng lớp Đại tư sản tài chính nắm

trong tay nhiều của cải, gần gũi với chế độ PK Tư sản

công thương là những người trực tiếp sản xuất…quan tâm

đến những vấn đề dân chủ Sau 14/7 phái đại TS cầm

Hướng dẫn HS thảo luận về nội dung của Tuyên ngôn có

điểm nào tích cực, điểm nào hạn chế ?

HS: Thảo luận nhóm –nêu ý kiến

GV: TK thảo luận:

- Tiến bộ: Đề cao quyền bình đẳng tự do của con người

- Hạn chế: phục vụ quyền lợi cho giai cấp TS Sau đó GV

đặt tiếp câu hỏi:

? Việc giai cấp TS thông qua Hiến pháp xác lập chế độ

Quân chủ lập hiến chứng tỏ điều gì ?

GV: Bổ sung –khẳng định: Để bảo vệ quyền lợi giai cấp ,

quyền sở hữu tài sản, đại TS không muốn cách mạng đi

xa hơn, không muốn xóa bỏ chế độ Quân chủ đưa xã hội

đi đến công bằng, bình đẳng Ngược lại họ thấy cần duy

trì chế độ quân chủ -> đã thỏa hiệp với Lui XVI

GV: Giảng tiếp về hành động của vua Pháp cầu cứu PK

Châu Âu

? Em có nhận xét gì về hành động của vua Lui XVI ? Hậu

quả của hành động đó ?

+ 8/178, thông qua Tuyên ngôn

+ 9/1791, thông qua Hiến pháp Xác lập chế

* Hoạt động 1: cả lớp – cá nhân:

HS hiểu được việc thành lập nền cộng hòa -> cách mạng

2 Bước đầu của nền cộng hòa (từ ngày 21/9/1792 đến ngày 2/6/1793):

Trang 14

Pháp đã có bước phát triển cao hơn, xóa bỏ chế độ PK.

GV: Hướng dẫn HS theo dõi SGK vàn nêu câu hỏi: khởi

nghĩa 10/8/1792 đưa tới kết quả gì ?

GV: Nêu tiếp câu hỏi: Kết quả này có cao hơn giai đoạn

trước không ?

HS: Kết quả cao hơn giai đoạn trước: xóa bỏ được chế độ

PK, xác lập nền cộng hòa TS, kết quả đó do quần chúng

thúc đẩy ?

GV: Hướng dẫn HS theo dõi tiếp SGK và H10

- Sau khởi nghĩa, tư sản công thương lên cầm quyền, thành lập Quốc hội mới Nền cộng hòa I ra đời (21/9/1792)

GV: Thái độ của phái Gi-rông - đanh, trước tình hình Tổ

quốc lâm nguy như thế nào ?

Nhân dân đã hoạt động ra sao ?

- Phái Gi-rông-đanh chỉ lo củng cố quyền lực

- 2/6/1793, nhân dân Pari khởi nghĩa lật đổ phái Gi-rông-đanh

* Hoạt động1:

Nắm được bước phát triển của cách mạng TS Pháp:

Chuyên chính dân chủ

GV: Sau khởi nghĩa 2/6/1793, phái TS vừa và nhỏ lên

cầm quyền do Rô-be-xpi-e đứng đầu

3 Chuyên chính dân chủ cách mạng cô-banh (từ 2/6/1793 đến ngày 27/7/1794).

Gia Giới thiệu RôGia beGia xpiGia e và những biện pháp của chính

quyền Gia-cô-banh

? Em có nhận xét gì về cacs biện pháp của chính quyền

Gia-cô-banh ? Tác dụng của những biện pháp đó ?

HS: Trả lời

- Sau khởi nghĩa 2/6/1793, phái banh nắm chính quyền, Quốc hội cử ra Ủy Ban cứu nước, thi hành nhiều biện pháp, chính sách tiến bộ, mang lại quyền lợi cho nhân dân lao động -> động viên quần chúng tham gia chống xâm lược

Gia-cô-* Hoạt động 2: cả lớp – cá nhân

GV: Giảng tiếp về cuộc đảo chính của TS Phản

Cách mạng; sau đó hỏi: Tại sao chính quyền Gia-cô-banh

thất bại ?

HS: Trả lời

- Mâu thuẫn trong nội bộ

- Nhân dân không còn ủng hộ

- Tư sản phản cách mạng chống phá -> đảo chính lật đổ

- 27/7/1794, phái Gia-cô-banh bị lật đổ ->

TS phản cách mạng nắm chính quyền -> cách mạng kết thúc

* Hoạt động 1:

Nắm được kết quả, ý nghĩa của cách mạng TS Pháp

GV: Hướng dẫn HS đọc SGK, sau đó nêu câu ?

4 Ý nghĩa Lịch sử của cuộc cách mạng Pháp cuối thế kỉ XVIII:

(SGK )

Trang 15

? Vì sao nói cách mạng TS Pháp là cuộc cách mạng triệt

để ? (so với cách mạng TS Anh, Bắc Mĩ)

HS: Trả lời

- Kết quả mà cách mạng Pháp đạt được cao hơn cách

mạng TS Anh và Bắc Mĩ, đặc biệt đã giải quyết vấn đề

ruộng đất cho nông dân

GV ? Dựa vào đoạn trích chữ nhỏ, em hãy nhận xét về

GV: Khái quát toàn bài:

5 Hướng dẫn –dặn dò –ra bài tập:

- Học bài cũ, hoàn thành 4 bài tập (trang 17)

- Chuẩn bị bài sau: CNTB được xác lập…

1 Đọc kỹ nội dung các phần 1,2,3

2 Xem 1 số khái niệm có trong bài: Cách mạng công nghiệp…

3 Quan sát các hình rút ra nội dung KT Lịch sử

* Rút kinh nghiệm: ………

1 Kiến thức: HS biết và hiểu:

- Cách mạng công nghiệp: Nội dung và hệ quả

- Sự xác lập CNTB trên phạm vi thế giới

2 Tư tưởng:

- Sự bóc lột, áp bức của CNTB đã gây nên bao đau khổ cho nhân dân thế giới

- Nhân dân là người thực sự sáng tạo, chủ nhân của những thành tựu kĩ thuật sản xuất

3 Kĩ năng:

- Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK

- Biết phân tích SGK để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế

- Sử dụng kênh hình trong SGK có trong bài

- Tài liệu Lịch sử thế giới Cận đại (giáo trình cao đẳng)

1 Ổn định tổ chức:

Trang 16

- Sĩ số:

2 Kiểm tra:

- ? Vì sao nói cách mạng Pháp là cuộc cách mạng triệt để ?

-Xóa bỏ được chế độ PK, mở đường phát triển TBCN …

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Cuộc cách mạng TS Anh vào giữa thế kỉ XVII đã gạt bỏ những trở ngại

về chính trị, xã hội của CĐPK, tạo điều kiện để giai cấp TS Anh tiến hành cuộc cách mạng trong sản xuất

GV: Dẫn dắt: ở Anh từ thế kỉ XVII – XVIII máy móc đã

được sử dụng trong các công trường thủ công ở thời trung

đại

? Tại sao sang thế kỉ XVIII, yêu cầu cải tiến phát minh máy

móc lại được đặt ra cấp thiết ?

HS: Trả lời

-Cách mạng TS Anh đã thành công (giữa TK XVIII), nước

Anh phát triển theo CNTB giai cấp TS cầm quyền cần phát

triển sản xuất nên phải sử dụng máy móc, máy móc thời

trung đại chỉ thay thế phần nào chế độ chân tay -> Yêu cầu

cải tiến phát minh máy móc

GV: Yêu cầu HS quan sát H12,13

- ? Việc kéo sợi đã thay đổi như thế nào ?

Năng suất lao động khác nhau ra sao ?

HS: Quan sát hình – trả lời

- H12: Máy thủ công, lao động nhiều người, năng suất thấp

- H13: Máy kéo sợi Gien ni – ít lao động – năng suất cao

GV ? Điều gì xảy ra khi máy kéo sợi Gien ni sử dụng rộng

rãi ?

HS: Trả lời

- Tinh trạng thừa sợi

GV: Yêu cầu HS kể những phát minh quan trọng Sau đó

cho HS thảo luận vấn đề:

? Trong những phát minh trên, phát minh nào quan trọng

hơn cả, vì sao ?

HS: Thảo luận - trả lời

GV: Tổng kết thảo luận: Máy hơi nước Giêm -Oát sử dụng

rộng rãi ra các ngành kinh tế khác

- Giới thiệu đôi nét về Giêm -Oát:

I CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP

1 Cách mạng công nghiệp ở Anh

- Từ những năm 60 của thế kỉ XVIII, nước Anh đi đầu tiến hành cách mạng công nghiệp, trước tiến trong ngành dệt

- Các phát minh trong ngành dệt (SGK )

+ 1784, máy hơi nước Giêm- Oát -> Sử dụng trong các ngành kinh tế khác

Trang 17

* Hoạt động 2:

HS thấy được cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh từ ngành

dệt với máy hơi nước đã phát triển ra các ngành kinh tế

- Lễ khánh thành đường sắt đầu tiên ở Anh vào 1825

GV ? Vì sao giữa thế kỉ XIX, Anh đẩy mạnh sản xuất gang

thép và than đá ?

HS: Trả lời

- Đẩy mạnh sản xuất gang thép, than đá để đáp ứng nhu cầu

phát triển của máy móc, đường sắt

GV ? Em hiểu thế nào là cuộc cách mạng công nghiệp ?

HS: Trả lời

GV: Kết luận:

- Nước Anh trở thành nước công nghiệp phát triển mạnh

nhất thế giới “công xưởng của thế giới”

* Hoạt động 1:

HS thấy được Pháp, Đức tiến hành cách mạng công nghiệp

muộn nhưng tốc độ phát triển khá nhanh

GV: yêu cầu HS đọc phần (2) SGK và nêu câu hỏi: Vì sao

Pháp bắt đầu cuộc cách mạng công nghiệp muộn nhưng lại

phát triển nhanh ?

HS: Pháp phát triển sản xuất gang, sắt, sử dụng máy hơi

nước

GV: Ở Đức do tiếp thu thành tựu mới của các nước trước

nên đã phát triển nhanh về tốc độ và năng xuất

* Hoạt động 1: Cả lớp – cá nhân

HS: Hiểu được mặt tích cực và tiêu cực của cách mạng

công nghiệp

GV: Hướng dẫn HS quan sát 2 lược đồ H17,18 trong SGK

? Hãy cho biết những biến đổi của nước Anh sau khi hoàn

-> Công nghiệp nặng phát triển

+ Giữa thế kỉ XIX, đẩy mạnh sản xuất gang thép và than đá

-> Cách mạng công nghiệp là quá trình chuyển từ sản xuất nhỏ thủ công -> sản xuất bằng máy móc -> làm cho sản xuất nhanh, của cải dồi dào

2 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức

* Ở Pháp: 1830, bắt đầu cách mạng công nghiệp nhưng phát triển nhanh, đứng thứ 2 thế giới sau Anh

3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp.

- Sản xuất công nghiệp TB phát triển nhanh chóng, quá trình thị hóa diễn ra

Trang 18

GV: Kết luận: Cách mạng công nghiệp làm cho sản xuất ở

các nước TB tăng lên rất nhiều, xã hội có những thay đổi

Mâu thuẫn giai cấp trong xã hội TB ngày càng gay gắt

không thể điều hòa … Tuy nhiên cuộc cách mạng công

nghiệp đã đưa nhân loại sang nền văn minh công nghiệp

- Bài tập: Lập bảng thống kê những phát minh quan trọng theo mẫu:

- Chuẩn bị bài sau: Mục II: CNTB các lập trên phạm vi thế giới

1.Các cuộc cách mạng TS thế kỉ XIX đã đưa đến kết quả gì ?

2 Các cuộc cách mạng TS diễn ra dưới hình thức nào ?

3 Tại sao TB phương tây đẩy mạnh xâm chiếm thuộc địa ?

3 Quan sát các hình rút ra nội dung KT Lịch sử

* Rút kinh nghiệm:

********************************************************************

Ngày soạn: / / 2010

II/.Chủ nghĩa tư bản được xác lập trên phạm vi thế

- Lược đồ khu vực Mĩ la tinh

III Hoạt động dạy- học:

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra:

? Những phát minh cải tiến quan trọng nào trong ngành dệt của nước Anh ?

- 1764, máy kéo sợi Gien-ni; 1769, máy kéo sợi bằng sức nước

3 Bài mới:

Sang thế kỉ XIX,các cuộc cách mạng TS lại tiếp tục nổ ra ở nhiều nước dưới nhiều hình thức khác nhau Các cuộc cách mạng TS thắng lợi đã xác lập sự thống trị của giai cấp TS, cùng với việc hoàn thành cách mạng TS, giai cấp TS tiến hành cuộc cách mạng công nghiệp …-> CNTB xác lập trên phạm vi thế giới

Trang 19

Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt

HS nắm được một số nét chính về các cuộc cách mạng

TS thế kỉ XIX

GV: Sử dụng lược đồ Mĩ la tinh đầu thế kỉ XIX, giới

thiệu khái quát: giàu tài nguyên, là thuộc địa của Tây Ban

Nha, Bồ Đào Nha Phong trào đấu tranh giành độc lập

phát triển mạnh

? Vì sao sang thế kỉ XIX phong trào đấu tranh giành độc

lập ở Mĩ la tinh phát triển mạnh ? Kết quả ra sao ?

HS: Trả lời

- Tác động của cách mạng TS Pháp, Mĩ

- Thực dân TBN, BĐN suy yếu

GV: Yêu cầu HS quan sát lược đồ H19 Hãy thống kê các

quốc gia TS mới ra đời theo thứ tự tăng

HS: 1 em lên bảng – còn lại cả lớp làm vào vở

* Hoạt động 2: Cả lớp – nhóm

GV: Yêu cầu HS quan sát lược đồ H20 trong SGK

? Em có nhận xét gì về phong trào cách mạng TS ở Châu

Âu ?

HS: Trả lời: Cách mạng phát triển mạnh mẽ ở nhiều

nước

GV: Nêu vấn đề yêu cầu HS thảo luận:

Vì sao trong giai đoạn này, cách mạng TS lại tiếp tục phát

triển mạnh ở Châu Âu ?

HS: Thảo luân - trả lời

GV: Bổ sung và mở rộng: Sau Hội nghị Viên (1815) đã

thiết lập một trật tự chính trị phản động ở Châu Âu ->

Nền quân chủ PK được phục hồi Đây là thời kì phản

động nhất của liên minh PK Châu Âu -> Cách mạng TS

tiếp tục nổ ra nhằm củng cố sự thắng lợi của CNTB

- GV: Trình bày sơ lược 1 số phong trào cách mạng tiêu

biểu: Pháp, Đức, I-ta-li-a…[(theo Lịch sử thế giới cận

của TS Trong ảnh cuộc khởi nghĩa ở Pari diễn ra quyết

liệt -> Cuộc đàn áp của quân đội chống lại quần chúng

1/ Các cuộc cách mạng tư sản thế kỉ XIX:

- 1848-1849, cách mạng TS tiếp tục nổ ra

ở nhiều nước Châu Âu

Trang 20

khởi nghĩa.

-Mặc dù bị đàn áp nhưng phong trào cách mạng ở Châu

Âu (1848-1849) đã giáng đòn nặng nề vào nền thống trị

PK -> Tạo tiền đề cho sự toàn thắng của CNTB giữa thế

kỉ XIX

GV: Trên cơ sở chuẩn bị bài ở nhà hãy cho biết trong giai

đoạn này có những cuộc cách mạng TS nào ?

HS: Nêu tên 3 cuộc cách mạng TS

GV: Trình bày từng cuộc cách mạng

- Quá trình thống nhất ở I-ta-li-a

+ Cho HS quan sát H22 –khắc họa hình ảnh đội quân áo

đỏ của Ga-ri-ban-đi -> thắng lợi của cách mạng bằng con

đường đấu tranh của quần chúng –thống nhất từ dưới lên

- Quá trình thống nhất ở Đức

+ Cho HS quan sát H23 –khắc họa hình ảnh Bi-xmác với

chính sách “sắt và máu” -> thống nhất đất nước bằng con

đường chiến tranh xâm lược – thống nhất từ trên xuống

? Chỉ rõ nét khác nhau của các cuộc cách mạng trên ?

HS: Trả lời

GV ? Tại sao cuộc thống nhất ở I-ta-li-a, Đức, cải cách

nông nô ở Nga đều là cách mạng TS ? (Gợi ý: Nguyên

nhân sâu sa và mục đích của các cuộc cách mạng đó)

HS: Trả lời

GV: Kết luận: Tuy diễn ra dưới hình thức khác nhau

nhưng các cuộc cách mạng đều mở đường cho CNTB

phát triển

* Hoạt động 4: Cả lớp –cá nhân

GV: Yêu cầu HS đọc phần đầu SGK (?)

? Vì sao CNTB phát triển càng thúc đẩy các nước TB đi

xâm chiếm thuộc địa ?

HS: Tiêu thụ sản phẩm, nguyên liệu …

GV: Dùng bản đồ Thế giới vừa giới thiệu,vừa đánh dấu

những nước bị đế quốc thực dân phương tân xâm lược ở

Á, Phi và Mĩ la tinh -> cuối TK XIX hầu hết các nước Á,

Phi và Mĩ la tinh lần lượt trở thành thuộc địa hoặc phụ

thuộc của thực dân phương Tây

? Tại sao TB phương Tây lại đẩy mạnh xâm lược các

nước ở châu Á và châu Phi ?

HS: Trả lời : giàu tài nguyên

- Nguồn nhân công rẻ…

- GV: Khái quát – khẳng định: Đó là những nơi có nguồn

- Từ 1859 - 1871

+ Quá trình thống nhất ở I-ta-li-a 1870)

(1859 Quá trình thống nhất ở Đức(1864-1871)

+ Cải cách nông nô ở Nga (1861)

=> Là cuộc cách mạng TS, mở đường cho CNTB phát triển ở các nước

 Kết luận: Đến giữa thế kỉ XIX CNTB đã thắng lợi trên phạm vi thế giới

2/ Sự xâm lược của TB phương Tây đối với các nước Á, Phi:

- Kinh tế TBCN phát triển làm tăng nhu cầu tìm kiếm thị trường -> TB phương Tây xâm chiếm thuộc địa

- Cuối thế kỉ XIX hầu hết các nước Á, Phi lần lượt trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân phương Tây

Trang 21

tài nguyên giàu có, nguồn nhân công dồi dào, chế độ PK

ở nơi đó đã trở nên lạc hậu, suy yếu

4 Củng cố bài :

* Bài tập: Hãy xác định thời gian và hình thức đấu tranh của các cuộc cách mạng tư sản bằng cách xắp xếp lại cho đúng

- 1642 Cách mạng TS Nê-đéc-lan - Nội chiến

- 1789 Cách mạng TS Anh - Giải phóng dân tộc

- 1859 Cách mạng TS Pháp - Chiến tranh giành độc lập

- 1776 Cải cách nông nô ở Nga - Thống nhất bằng chiến tranh XL

- 1861 Vận động thống nhất ở I-ta-li-a - Cải cách

- 1871 Vận động thống nhất Đức -Thống nhất bằng đấu tranh của quần

chúng

5 Hướng dẫn –dặn dò – ra bài tập:

- Học bài cũ – hoàn thành câu hỏi cuối bài

- Chuẩn bị bài sau: Phong trào công nhân

1 Đọc kĩ nội dung bài học

2 Tìm hiểu Nội dung kiến thức cần đạt qua H24, 25 trong SGK

3 So sánh phong trào công nhân thời kỳ trước đó

* Rút kinh nghiệm:………

……….

………

*************************** Ngày soạn: / / 2010

Bài 4:

Tiết 7 – 8: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ

SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC

1 Kiến thức: HS và hiểu:

- Buổi đầu của phong trào công nhân: đạp phá máy móc và bãi công trong nửa đầu thế kỉ XIX

- C.Mác, Ăng –ghen và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học

- Phong trào công nhân những năm 1848-1870

2 Tư tưởng:

- Biết ơn những nhà sáng lập CNXH khoa học

- Giáo dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần điều kiện đấu tranh của giai cấp công nhân

3 Kĩ năng:

- Biết phân tích, nhận định về quá trình phát triển của phong trào công nhân vào đầu thế kỉ XIX

Trang 22

- Làm quen với văn kiện Lịch sử: Tuyên ngôn của Đảng cộng sản.

II.Chuẩn bị:

- Sử dụng 1 số kênh hình có trong bài

III Hoạt động dạy - học:

- Kiểm tra sĩ số HS:

2 Kiểm tra:

? Tại sao các nước phương Tây đẩy mạnh đi xâm chiếm thuộc địa ?

- Kinh tế TBCN phát triển nhanh -> tănh nhu cầu về thị trường tiêu thụ, nơi cung cấp nguyên liệu, nhân công

3 Bài mới:

Sự phát triển nhanh chóng của CNTB khoét sâu thêm giữa 2 giai cấp: TS và VS Ngay từ khi mới ra đời, giai cấp Vô sản đã đấu tranh chống giai cấp TS – Cuộc đấu tranh của giai cấp VS như thế nào ?

Tiết 7.

I/ Phong trào công nhân nửa đầu thế kỷ XIX.

*Hoạt động 1: Cả lớp – cá nhân

Tìm hiểu phong trào công nhân buổi đầu khi mới ra đời

và quá trình phát triển của phong trào qua sự nhận thức

của giai cấp công nhân

GV: Hướng dẫn HS đọc đoạn đầu phần (1)

- Phong trào rào đất cướp ruộng -> đa số nông dân bị phí

sản …-> 1 số thành vô sản …

- Cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra sớm nhất…

GV: Giai cấp VS là con đẻ của cách mạng công nghiệp

sau đó GV đặt tiếp câu hỏi

? Tại sao ngay từ khi mới ra đời giai cấp VS đã đấu tranh

chống giai cấp TS ?

HS: Trả lời: giai cấp VS bị bóc lột nặng nề: giờ làm nhiều

(14-16 h/ngày) điều kiện lao động tồi tệ, lương ít…-> họ

đấu tranh

GV: Miêu tả cuộc sống của công nhân Anh: cả Nam, Nữ,

kể cả trẻ em đều phải làm thuê trong những điều kiện

khắc nghiệt Trong hầm mỏ: nóng bức vào mùa hè, lạnh

giá vào mùa đông Ở các xưởng dệt môi trường lại ô

nhiễm, ngạt thở bởi bụi bẩn rất hại phổi Công nhân mắc

nhiều bệnh tật: đi vòng kiềng, vẹo xương, lao phổi và các

bệnh hiểm nghèo khác Đa số công nhân thọ không quá

Trang 23

- Cho HS quan sát H24, đọc chữ nhỏ

- ? Những người lao động trong bức hình là ai? đang phải

làm gì ? họ làm việc trong môi trường nào ?

HS: Quan sát và mô tả

GV: Bổ sung: Tất cả đều là lao động trẻ em trong hầm

mỏ tối tăm, đẩy những xe than to nặng quá sức của

chúng Sau đó GV nêu vấn đề cho HS thảo luận ? Vì sao

giới chủ lại thích sử dụng lao động trẻ em ?

HS: Thảo luận nhóm – Phát biểu

GV: Tổng kết thảo luận: Sử dụng lao động trẻ em tiền

lương trả thấp, giờ làm nhiều, chưa có ý thức đấu tranh

? Em có suy nghĩ gì về quyền trẻ em hôm nay ?

HS: Trả lời

- Trẻ em được chăm sóc, được bảo vệ được học hành vui

chơi, được gia đình chăm sóc, xã hội quan tâm, pháp luật

bảo vệ

* Hoạt động 2:

Nắm được các hình thức đấu tranh của công nhân chống

TS trong giai đoạn đầu

GV ? Tại sao trong cuộc đấu tranh chống TS, công nhân

lại đập phá máy móc, đốt xưởng ? phản ánh sự nhận thức

của giai cấp công nhân như thế nào ?

HS: Suy nghĩ -trả lời

Công nhân chưa xác định được kẻ thù -> các cuộc đập

phá không đưa đến kết quả -> dần dần họ đấu tranh bằng

bãi công

GV: Giải thích bãi công sau đó nêu câu hỏi:

? Hình thức đấu tranh bãi công cao hơn hình thức phá

máy ở chỗ nào ?

HS: Trả lời

- Giai cấp công nhân đã xác định được kẻ thù là bọn TS

-> đấu tranh đưa ra những yêu cầu đối với chủ, tuy nhiên

những yêu cầu này chỉ nhằm mục đích kinh tế trước mắt

GV ? Trải qua đấu tranh giai cấp công nhân có sự tiến bọ

như thế nào trong nhận thức ?

HS: Trả lời:

- Qua đấu tranh, giai cấp công nhân đã thành lập công

đoàn

GV: Nhấn mạnh vai trò tác dụng của công đoàn: Điều

kiện, tổ chức đấu tranh -> cuộc đấu tranh của công nhân

có tổ chức hơn

Kết luận: Nhìn chung phong trào công nhân ở đầu thế kỉ

* Cuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX, giai cấp công nhân đã đấu tranh mạnh mẽ

- Đập phá máy móc

- Bãi công đòi tăng lương giảm giờ làm

- Thành lập các công đoàn -> Điều kiện tổ chức công nhân đấu tranh đòi quyền lợi

Trang 24

XIX mới chỉ đòi quyền lợi về kinh tế.

- Dẫn dắt: Bước sang những năm 30-40 của thế kỉ XIX,

phong trào công nhân có gì mới

* Hoạt động 2:

Hiểu được những nét mới của phong trào công nhân của

những năm 30 - 40 của thế kỉ XIX qua ba phong trào tiêu

biểu

GV: Cho HS đọc cá nhân, qua chuẩn bị bài ở nhà

? Trong những năm 30 - 40 của thế kỉ XX có những

phong trào tiêu biểu nào ?

HS: Nêu tên các phong trào…

GV: Hướng dẫn HS tìm hiểu từng phong trào

- Về phong trào ở Li-ông (Pháp)

+ Giới thiệu đôi nét về thành phố Li-ông

? Công nhân Li-ông đã khởi nghĩa nhằm mục đích gì ? có

mục đích nào khác trước ?

HS: Trả lời:

- Ngoài đòi tăng lương, giảm giờ làm còn đòi thiết lập

chế độ cộng hòa

GV ? Em hiểu thế nào về khẩu hiệu: “Sống trong lao

động chết trong chiến đấy”?

HS: Trả lời

GV: Bổ sung:

-Khẩu hiệu có nghĩa là quyền được lao động không bị

bóc lột và quyết tâm chiến đấu quyền lao động của mình

*Phong trào công nhân ở Đức

GV: ? Công nhân Sơ-lê-din đấu tranh, đòi quyền lợi gì ?

HS: Trả lời: chống lại sự hà khắc của bọn chủ và đòi cải

thiện điều kiện làm việc

GV: Giới thiệu phong trào Hiến chương ở Anh

-Hướng dẫn HS quan sát H5:

? Qua quan sát em rút ra được gì ? (về hình thức, lực

lượng…)

HS: Quan sát tranh - Trả lời

GV ? Phong trào Hiến chương ở Anh có gì mới so với

các phong trào đã học ?

HS: Suy nghĩ - Trả lời

-Phong trào đã kết hợp đấu tranh mít tinh, biểu tình nhằm

lôi quấn đông đảo quần chúng đấu tranh đòi quyền lợi

chính trị + quyền lợi kinh tế

GV ? Em có nhận xét gì về phong trào công nhân những

năm 30-40 của thế kỉ XIX ?

2 Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840.

- Khởi nghĩa vũ trang của công nhân ông Pháp (1831 và năm 1834)

Li Khởi nghĩa của công nhân SơLi lêLi din Đức (1844)

- Phong trào Hiến chương ở Anh 1847)

Trang 25

(1836-HS: Suy nghĩ –Thảo luận => Trả lời

GV: Kết luận –ghi bảng

? Tại sao phong trào đấu tranh của công nhân diễn ra

mạng mẽ mà không chưa đi đến thăng lợi ?

- Đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công nhân tạo

điều kiện cho sự ra đời của lý luận cách mạng

=> Phong trào phát triển mạng mẽ, quyết liệt trước nhiều hình thức, trực tiếp chống lại giai cấp TS, bên cạnh mục tiêu kinh tế

là mục tiêu chính trị rõ nét

- Kết quả: Phong trào đều thất bại-> Đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công nhân

4 Củng cố:

- GV: Khái quát những nội dung chính của bài

5 Hướng dẫn – dặn dò- ra bài tập:

- Học bài cũ theo nội dung câu hỏi trong SGK

Bài tập: Tóm tắt phòng trào công nhân 1830-1840 theo bảng

Thời gian Địa điểm Hình thức Mục tiêu

- Chuẩn bị bài sau II/ Sự ra đời của chủ nghĩa Mác

1.Tìm hiểu nét chính về cuộc đời của Mác và Ăng ghen

2 Nội dung “Tuyên ngôn của đảng cộng sản ”?

3 Sự ra đời của Quốc tế thứ nhất? Vai trò của Mác đối với Quốc tế thứ nhất

*******************************

Ngày soạn: / / 2010

II SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC

I Mục tiêu bài học

- Đã soạn trong mục tiêu chung ở tiết 1 của bài 4

- Nghiên cứu kĩ tranh ảnh có trong SGK

- Tài liệu: Lịch sử thế giới Cận đại (giáo trình cao đẳng)

III Hoạt động dạy - học

- Sĩ số:

2 Kiểm tra: Kiểm tra 15 phút

? Lập niên biểu các cuộc cách mạng TS ở Châu Âu trong những năm 60 của thế kỉ XIX Những cuộc cách mạng này đưa đến kết quả gì ?

- 1859 – 1870: cuộc thống nhất ở I-ta-li-a

Trang 26

- 1864 – 1871: Cuộc thống nhất ở Đức.

- 2/1776 : Cuộc cải cách nông nô ở Nga

Kết quả các cuộc cách mạng TS tiếp tục mở đường cho CNTB phát triển -> đến giữa những năm 50,60 của thế kỉ XIX CNTB đã thắng lợi trên phạm vi thế giới

3 Bài mới:

Sự thất bại của phong trào công nhân châu Âu nửa đầu thế kỉ XIX đặt ra yêu cầu cần phải

có lý luận cách mạng soi đường Sự ra đời của chủ nghĩa Mác đã soi đường cho phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong giai đoạn tiếp theo…

tư bản,xây dựng một xã hội tiến bộ

2 Đồng minh những người cộng sản và tuyên ngôn những người cộng sản

-Mác-Ăngnghen đã liên kết với tổ chức công nhân Tây Âu lập nên ĐMNNCS

*Tuyên ngôn đảng cổng sản-Hoàn cảnh :

+Yêu cầu của phong trào công nhân quốc

tế đòi hỏi phảI có lý luận đúngđắn +Sự ra đời của tổ chức đồng minh những người cộng sản

+ Vai trò to lớn của Mác , Ăng ghen

- Tháng 2/1848 tuyên ngôn của Đảng cộng sản được thông qua ở Luôn Đôn với nội dung :

+Khẳng định sự thay đổi của chế độ xã hội trong lịch sử chế độ loài người

+Đấu tranh giai cáp là động lực phát triển của xã hội

+ Sứ mệnh lịch sử giai cấp CN->Tuyên ngôn Đảng cộng sản là học thuyết về chủ nghĩa xã hội khoa học đầu tiên đặt cơ sở cho sự ra đời của chủ nghĩa Mác

3 Phong trào công nhân 1848- 1870

Trang 27

Hoạt động 3: Tìm hiểu phong trào công nhân từ 1848-

1870 Quốc tế thứ nhất ( 12’)

GV:Tại sao trong những năm đầu 1848- 1870 phong trào

công nhân phát triển mạnh ? Tường thuật cuộc khởi nghĩa

GV:Quốc tế thứ nhất được thành lập như thế nào ?

-Hoạt động chủ yếu và vai trò của quốc tế thứ nhất là gì ?

HS:Trả lời

GV:Kết luận

Quốc tế thứ nhất

a Phong trào công nhân từ 1848- 1870:

*Phong trào công nhân từ 1848- 1849- 1870?

-Tiếp tục phát triển nhận thức rõ vai trò của tổ chức mình đến vấn đề và vấn đề điều kiện quốc tế đòi hỏi phải thành lập một tổ chức cách mạng quốc tế của giai cấp vô sản

Thúc dẩy phong trào công nhân phát triển

4 Củng cố

- GV: Sơ kết toàn bộ nội dung chính của bài 4 qua 2 tiết học

+ Giai cấp VS ra đời cùng giai cấp TS => hình thành CNTB

+ Ngay từ đầu VS >< TS => cuộc đấu tranh của giai cấp VS chống giai cấp TS từ thấp -> cao

+ Trong phong trào công nhân, chủ nghĩa Mác đã ra đời = Tuyên ngôn của ĐCS

- Học bài cũ, hoàn thành câu hỏi bài tập cuối bài 4

- Nghiên cứu chuẩn bị bài sau: Công xã Pari

1 Hoàn cảnh ra đời của công xã

2 Diễn biến chính củ cuộc khởi nghĩa 18/3/1871

Trang 28

Bài 5:

Tiết 9: CÔNG XÃ PARI 1871

1 Kiến thức: HS biết và hiểu

- Nguyên nhân bùng nổ, diễn biến của công xã Pari

- Thành tựu của công xã

- Công xã Pari - Nhà nước kiểu mới của giai cấp VS

- Bảng phụ sơ đồ bộ máy Hội đồng Công Xã

- Lịch sử thế giới Cận đại (giáo trình Cận đại)

Mặc dù bị đàn áp đẫm máu trong cuộc cách mạng 6/1848 nhưng giai cấp VS Pháp ngày càng trưởng thành và tiếp tục cuộc đấu tranh chống giai cấp TS, đưa đến sự ra đời của Công Xã Pari (1871)- nhà nước VS đầu tiên trên thế giới Công xã Pari ra đời trong hòa cảnh nào ? Vì sao Công Xã Pari coi là nước kiểu mới…

* Hoạt động 1: Cả lớp- cá nhân I Sự thành lập Công Xã:

HS hiểu được hoàn cảnh ra đời của CX mở đầu bằng sự

kiện Pháp tuyên chiến với Phổ và thất bại

1 Hoàn cảnh ra đời của Công Xã.

GV: Trình bày một vài nét cơ bản về tình hình nước Pháp

(1852-1870): Na-pô-lê-ông “thống trị đất nước dưới hình

thức quân chủ Giai cấp VS Pháp đấu tranh làm cho VS

>< TS càng gay gắt, không thể điều hòa”

- Lúc đó Phổ là vương quốc mạnh nhất nước Đức

? Pháp gây chiến tranh với bên ngoài nhằm mục đích gì? - 7/1870, Pháp tuyên chiến với Phổ -> bị

thất bại (2/9/1870)HS: Trả lời

- Gây chiến bên ngoài để tăng cường đàn áp phong trào

công nhân bên trong nước; ngăn cản sự thống nhất nước

Đức

Trang 29

GV ? Chính sách trên của Na-pô-lê-ông đã dẫn tới kết

quả gì ?

HS: Trả lời

- Pháp bại trận: mâu thuẫn trong nước càng tăng => ngày

4/9/1870 quần chúng Pari khởi nghĩa…

- 4/9/1870 quần chúng Pari khởi nghĩa lật

đổ chính quyền Napôlêông III

* Hoạt động 2: Cả lớp- cá nhân 2 Thiết lập nền cộng hòa

HS hiểu được tình hình nước Pháp sau cuộc khởi nghĩa

4/9/1870

GV ? Thái độ của TS và của nhân dân Pháp trước tình

hình đất nước sau cuộc khởi nghĩa ngày 4/9/1870 như thế

nào ?

HS: Trả lời

- Giai cấp TS: thành lập “chính phủ về quốc đình chiến -

đầu hàng phổ Chi – e kẻ thù của nhân dân làm thủ

HS: Trả lời

- Sợ phong trào đấu tranh của quần chúng hơn sợ quân

Đức xâm lược -> đầu hàng quân Đức để ranh tay đối phó

chống lại nhân dân

- Quần chúng Pari kiên quyết chiến đấu Giữa 2/1871 bầu ra UBTW vệ Quốc quân

GV: Trích dẫn đoạn viết về GCTS Pháp trong thời kì này

của Hồ Chủ Tịch

GV: Hướng dẫn HS theo dõi SGK

? Nguyên nhân nào đưa đến cuộc khởi nghĩa 18/3/1871 ?

HS: Trả lời

- Do sự phản bội của TS Pháp đối với đất nước (đầu hàng

Đức) đối với nhân dân (Tước vũ khí, bắt các ủy viên, tấn

công đồi Mông Mác )-> khởi nghĩa bùng nổ

3 Cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871 Sự thành lập Công Xã:

* Nguyên nhân:

- Do sự phản bội đầu hàng của TS Pháp đối với đất nước và nhân dân

* Hoạt động 2: Cả lớp- cá nhóm * Diễn biến: (SGK)

- HS hiểu được diễn biến, kết quả của cuộc khởi nghĩa

GV: Trình bày tóm tắt diễn sau đó yêu cầu HS trình bày

lại

- Lập cơ quan lãnh đạo, đảm nhận vai trò chính phủ lâm

thời, phá âm mưu của Chi –e, cùng giai cấp VS khởi

nghĩa thắng lợi

GV: Nêu câu hỏi, hướng dẫn HS thảo luận:

? Theo em cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871 mang tính

chất gì ?

HS: Thảo luận – Phát biểu ý kiến

GV: Kết luận: Đây là cuộc mạng VS đầu tiên trên thế

giới

* Hoạt động 1: Cả lớp- cá nhân II Tổ chức bộ máy và chính sách của

Trang 30

- HS nắm được tổ chức bộ máy công xã qua sơ đồ

HS: Sau khi theo dõi, 1 em trình bày

GV ? HĐ CX được thiết lập có điểm nào khác bộ máy

chính quyền TS ?

HS: Trả lời

- HĐCX do dân bầu, hoặc có bãi miễn

* Hoạt động 2: cả lớp- cá nhân

HS tìm hiểu những CS của Công xã phục vụ quyền lợi

cho nhân dân lao động -> là nhà nước kiểu mới

- Chính sách của Công xã: (SGK)

GV ? Hướng dẫn HS đọc SGK và nêu câu hỏi: HĐCX đã

ban bố và thi hành những chính sạch gì ? Phục vụ quyền

lợi cho ai ?

HS: Trả lời

- Những chính sách của HĐCX phục vụ quyền lợi cho

nhân dân lao động

GV ? Căn cứ vào đâu khẳng định công xã Pari là nhà

nước kiểu mới ?

=> Công xã Pari trở thành một nhà nước kiểu mới

HS: Trả lời

- Căn cứ vào những hoạt động của tổ chức bộ máy

HĐCX, vào những chính sách mà CX thực hiện

GV: Kết luận:

- Công xã Pari là biểu hiện đầu tiên của nền chuyên chính

VS nhưng là nền chuyên chính chưa đầy đủ và vững

- Đức đã được nguồn lợi lớn từ Hòa ước (5/1871) Hơn

nữa cả Đức và Chi – e đều lo sợ sự phát triển của Công

Trang 31

* Hoạt động 2: cả lớp –cá nhân- nhóm

HS hiểu được ý nghĩa của công xã Pari rút ra nguyên

nhân thất bại, bài học Lịch sử

GV? Công xã Pari có ý nghĩa như thế nào ?

HS: Trả lời

- Ý nghĩa Lịch sử:

Là hình ảnh của 1 chế độ mới, xã hội mới,

cổ vũ nhân dân lao động toàn thế giới trong sự nghiệp đầu tranh

GV: Nêu câu hỏi cho HS thảo luận? Nguyên nhân thất bại

của Công xâ Pari ?

HS: Thảo luận rút ra những nguyên nhân thất bại:

- CNTB đang trên đà phát triển, lực lượng của Chi-e còn

mạnh, phong trào công nhân thế giới chưa trở thành một

mặt trận thống nhất chống TS

GV: Chốt lại: Công nhân chưa được chuẩn bị, bỏ lỡ thời

cơ…

? Công xã thất bại nhưng đã để lại những bài học gì cho

các cuộc cách mạng VS sau này ?

- Học bài cũ, hoàn thành câu hỏi, bài tập cuối bài

- Chuẩn bị bài sau: các nước Anh, Pháp, Đức

1 Tình hình phát triển kinh tế của các nước

2 Đặc điểm của các đế quốc ?

3 Các công ty độc quyền ra đời như thế nào ?

* Rút kinh nghiem……….

………

……….……

CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ XX

- Các nước TB lớn chuyển lên CNĐQ

- Tình hình và đặc điểm của từng nước đế quốc

Trang 32

2 Tư tưởng:

- Nâng cao nhận thức về bản chất của CNĐQ

- Đề cao ý thức cách mạng đấu tranh chống cách thế lực hiếu chiến bảo vệ hòa bình

3 Kĩ năng:

- Phân tích sự kiện Lịch sử để hiểu đặc điểm và vị trí của các nước đế quốc

II Đồ dùng –thiết bị –tài liệu dạy học:

- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX Lịch sử thế giới cận đại (giáo trình cao đẳng)

III Hoạt động dạy học

2 Kiểm tra:

? Tại sao nói Công xã Pari là nhà nước kiểu mới ?

- Tổ chức bộ máy do dân bầu, phục vụ quyền lợi cho nhân dân lao động

3/ Bài mới:

Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, các nước TB lớn Anh, Pháp, Đức, Mĩ chuyển sang giai đoạn CNĐQ, trong quá trình chuyển biến đó, các nước ĐQ có đặc điểm gì giống và khác

1 Anh:

* Kinh tế:

GV: Hướng dẫn HS đọc mục (1) và nêu câu hỏi ? Vì sao từ

thập niên 70 của TK XIX, tốc độ phát triển ở Anh chậm

lại ?

- Cuối TK XIX, CN của Anh chậm phát triển tụt xuống vị trí thứ 3 thế giới

HS: Trả lời

- Chú trọng đầu tư XK TB sang thuộc địa hơn cải tiến máy

móc công nghiệp trong nước

GV ? Tại sao Anh chú trọng đầu tư vào thuộc địa ? - Anh chú trọng đầu tư vào thuộc địaHS: Trả lời

- Thuộc địa – nơi giầu có tài nguyên nhân công dồi dào ->

đầu tư ít, lãi khổng lồ

GV: Giải thích xuất khẩu TB

? Trong KT – TC ở Anh đầu TK XX có đặc đỉem gì nổi bật

?

HS: Trả lời

- Các nhà băng (Ngân hàng) kết hợp với các công ty công

nghiệp -> công ty độc quyền công nghiệp và tài chính ra

đời

- Đầu TK XX, nhiều Cty ĐQ về công nghiệp và tài chính ra đời -> chi phối đời sống KT nước Anh => CNTB Anh chuyển sang CNĐQ

* Hoạt động 2:

HS hiểu được tình hình chính trị nước Anh và chính

sách đối ngoại Từ đó rút ra đặc điểm của CNĐQ Anh

* Chính trị:

Trang 33

GV: Từ sau cuộc cách mạng TS Anh, nước Anh là nước

quân chủ lập hiến

GV: Nêu câu hỏi cho HS thảo luận:

? Thực chất chế độ 2 Đảng ở Anh là gì ?

HS: Thảo luận nhóm - cử đại diện trả lời

- Là nước quân chủ lập hiến 2 Đảng (tự

do, bảo thủ) thay nhau cầm quyền.-> bảo vệ quyền lợi của giai cấp TS

GV: Tổng kết thảo luận:

Hai Đảng thay nhau cầm quyền thông qua bầu cử chỉ là

thủ đoạn lừa bịp của GCTS nhằm lừa gạt, xoa dịu nhân dân

? Giới cầm quyền Anh thực hiện chính sách đối ngoại như

thế nào ?

HS: Trả lời

- Đối ngoại:

Xâm lược và thống trị, bóc lột thuộc địa

GV: Sử dụng bản đồ giới thiệu hệ thống thuộc địa của Anh

-> “mặt trời không bao giờ lặn trên đất nước Anh” -> với

chính sách xâm lược hệ thống thuộc địa rộng lớn -> Lê

Nin: ĐQ Anh “Chủ nghĩa đế quốc thực dân”

GV: Hướng dẫn HS theo dõi SGK mục (2)

? Tình hình kinh tế nước Pháp sau 1871 như thế nào ? Vì

sao dẫn tới tình hình đó

HS: Trả lời

* Kinh tế;

- CN Pháp phát triển chậm tụt xuống vị trí thứ tư thế giới

- Pháp bị mất 2 vùng giàu có nhất là An-dát, Lo ren Bồi

thường mất 5 tỉ phăng

GV: Các tổ chức độc quyền của Pháp ra đời trong hoàn

cảnh như thế nào ?

HS: Trả lời

- Đầu TK XX 1 số ngành ở Pháp phát triển rất nhanh …><

Nông nghiệp vẫn trong tình trạng sản xuất nhỏ

- Đầu TK XX, các công ty độc quyền ra đời -> chi phối nền KT Pháp

GV: Bổ sung: đầu TK XX sự phát triển của 1 số lĩnh vực

công nghiệp và sự tập trung sản xuất -> tạo điều kiện để

Pháp chuyển sang giai đoạn CNĐQ

? Chính sách xuất khẩu TB của TB Pháp có gì khác với XK

TB ở Anh ?

- Pháp chú trọng XKTB: cho các nước chậm tiến vay lãi

HS: Trả lời

- Anh: XK TB sang các nước thuộc địa

- Pháp: Cho các nước chậm tiến vay lấy lãi nặng

GV: Kết luận: Pháp là một quốc gia điển hình tồn tại trên

cơ sở lợi nhuận bằng cho vay lãi

-> ĐQ Pháp “CNĐQ cho vay lãi”

* Hoạt động 2: cả lớp – cá nhân

Tìm hiểu chính sách đối nội, đối ngoại của Pháp dưới

thời Cộng hòa ba

GV: ? Dưới thời nền Cộng hòa thứ ba, chính phủ cộng hòa

đã thi hành chính sách đối nội, đối ngoại như thế nào ?

HS: Trả lời

* Chính trị:

- Đối nội: đàn áp nhân dân

- Đối ngoại: tăng cường xâm chiếm thuộc địa

Trang 34

GV: Dùng bản đồ thế giới xác định các khu vực thuộc địa

của Pháp -> Pháp đứng thứ 2 trên thế giới sau Anh về hệ

? Em có nhận xét gì về sự phát triển kinh tế nước Đức cuối

GV: Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển đó ?

- Thị trường dân tộc Đức thống nhất

- Giàu cso tài nguyên: than đá

- Nhiều quyền lợi sau chiến tranh Pháp – Phổ

- Ứng dụng thành tựu khoa học – kĩ thuật

- Sự bóc lột tàn bạo nhân dân trong nước

GV: Xanh đi ca: Tổ chức độc quyền dựa trên cơ sở sự cạnh

tranh tập trung thu hút liên hiệp các công ty yếu, hình thành

công ty lớn kinh doanh theo sự chỉ đạo chung

Sau đó GV trình bày hoạt động của Xanh đi ca theo

SGV (trang 49)

Qua chính sách đối nội, đối ngoại HS biết rút ra đặc

điểm của CNĐQ Đức

? Nền chính trị nước Đức có gì giống và khác nước Anh ?

* Chính trị:

- Đức là quốc gia liên bang theo thể chế quân chủ lập hiến do quốc tộc địa chủ

và TS độc quyền thống trị

- Giống: cùng thể chế quân chủ lập hiến

- Khác: Đức là quốc gia liên bang

GV ? ĐQ Đức thực hiện chính sách đối ngoại như thế nào ?

HS: Trả lời : Giải thích qua chính sách đối nội, đối ngoại:

công khai nhằm chia lại thế giới

GV: Tổng kết: Nước Đức quá ít thuộc địa -> Mâu thuẫn

không thể tránh khỏi giữa Đức với Anh, Pháp -> ngày

càng gay gắt

4 Củng cố:

- GV khái quát những đặc trưng cơ bản của ba nước ĐQ đã học

+ Diễn ra sự tập trung SX -> ra đời các công ty ĐQ

+ Đàn áp phong trào đấu tranh trong nước

+ Xâm chiếm thuộc địa

Trang 35

- Học bài cũ theo nội dung và câu hỏi trong SGK

- Đọc và tìm hiểu về nước Mĩ (mục 3) và phần II

1 Sự hình thành các tổ chức độc quyền ở Mĩ có gì khác các nước đã học

2 Quan sát H32: rút ra nội dung qua tranh

3 Quan sát lược đồ H33: Dùng kí hiệu A (Anh) P (Pháp)…để đánh dấu vùng thuộc địa của

các ĐQ trên lược đồ trong SGK (Đùng bút chì)

- Bản đồ thế giới: LSTG cận đại (giáo trình cao đẳng)

2 Kiểm tra:

? Khi chuyển sang CNĐQ, các nước Anh, Pháp, Đức có những điểm chung nào ?

- Quá trình cạnh tranh -> sự tập trung SX -> các công ty độc quyền

Hình thức độc quyền ở Mĩ có gì giống tổ chức độc quyền ở Mĩ

GV: Hướng dẫn HS đọc SGK (mục 4) -> Châu Âu

HS: Đọc SGK phần (4) từ đầu -> Châu Âu

GV ? Tình hình phát triển kinh tế Mĩ cuối TK XIX đầu TK XX

như thế nào ?

HS: Trả lời

- Sản phẩm công nghiệp của Mĩ gấp đôi Anh và bằng 1/2 các

- Cuối TK XIX, nền KT Mĩ phát triển mạnh, vươn lên đứng đầu thế giới

Trang 36

nước Tây Âu gộp lại -> đứng đầu thế giới về sản xuất công

nghiệp

GV: Nêu tiếp câu hỏi:

Vì sao KT Mĩ có tốc độ phát triển mạnh nhất ?

HS: Trả lời

- Tài nguyên phong phú, thị trường trong nước không ngừng

mở rộng, ứng dụng KH-KT hợp lý vào sản xuất, lợi dụng

nguồn đầu tư từ Châu Âu

GV: Qua học các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ em có nhận xét gì

về sự phát triển KT của những nước này ?

HS: Suy nghĩ -Trả lời : Sự phát triển KT không đều

GV: Bổ sung –Khẳng định

- Đó là biểu hiện đặc trưng của quy luật pháp triển không đều

của CNTB thời kì ĐQCN

- Sau đó GV giảng về hình thức độc quyền ở Mĩ: Tơ rớt và nêu

sự kiện cụ thể về hoạt động của 1 Tơ rớt theo SGK (trang

45-49)

- Sau đó GV nêu vấn đề cho HS thảo luận

? Tổ chức độc quyền Tơ rớt của Mĩ có gì giống và khác nhau tổ

chức độc quyền Xanh-đi-ca của Đức ?

HS: Thảo luận nhóm - đại diện trả lời

GV: Tổng kết thảo luận:

- Khác nhau: + Xanh-đi-ca: Tổ chức độc quyền dựa trên cơ sở

cạnh tranh thu hút tập trung các công ty yếu

- Cuối TK XIX đầu TK XX ở Mĩ xã hội là các ông “vua”: “vua dầu mỏ”;

“Rốc pheo lơ” “vua thép ” moóc-gan

+ Tơ rớt: Tổ chức độc quyền hình thành trên cơ sở dùng mọi

thủ đoạn để cạnh tranh tiêu diệt các công ty khác “cá lơn nuốt

cá bé”

- Giống nhau: đều tồn tại trên cơ sở bóc lột giai cấp công nhân

và nhân nhân dân lao động

Hướng dẫn HS tìm hiểu hình thành chính trị nước Mĩ cuối TK

XIX đầu TK XX

* Chính trị:

GV: Hướng dẫn HS theo dõi SGK và đặt câu hỏi: Tình hình

chính trị nước Mĩ cuối TK XIX đầu TK XX có những đặc điểm

gì ?

HS: Dựa vào SGK - Trả lời

GV ? Thực chất của việc 2 Đảng thay nhau cầm quyền thông

GV: Bổ sung, khẳng định: 2 Đảng này luôn luôn thống nhất với

nhau trong mọi chính sách đối ngoại và bảo vệ lợi ích của các

tập đoàn TB

Trang 37

- Sau đó GV sử dụng bản đồ thế giới chỉ các khu vực ảnh

hưởng và thuộc địa của Mĩ ở Thái bình dương, Trung, Nam Mĩ

Giới cầm quyền Mĩ cũng thể hiện tính chất thực dân, tham lam

thuộc địa như các ĐQ Phương Tây

- Dẫn dắt chuyển mục II

Giúp HS hiểu được tổ chức độc quyền là đặc điểm nổi bật

quan trọng ở các nước ĐQ

GV: Nêu câu hỏi cho HS suy nghĩ trả lời

II CHUYỂN BIẾN QUAN TRỌNG

Ở CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC.

1 Sự hình thành các tổ chức độc quyền:

? Ở các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ đã diễn ra hiện tượng gì mà

trước 1870 không có ?

HS suy nghĩ trả lời

- SX công nghiệp phát triển -> cạnh tranh -> tập trung

sản xuất và tư bản => các công ty độc quyền

- CNĐQ là gđoạn ptriển cao nhất và cuối cùng

CNTB tự do cạnh tranh CNTB độc quyền

* Hoạt động 2: Cả lớp/ cá nhân

Giúp HS hiểu được nguyên nhân các nước ĐQ tiến hành xâm

lược thuộc địa và nguyên nhân dẫn đến các nước ĐQ mâu

thuẫn với nhau

2 Tăng cường xâm lược thuộc địa,

chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới.

GV: Hướng dẫn HS theo dõi quan sát lược đồ trong SGK

- Treo bản đồ thế giới yêu cầu HS lên bảng dùng bút chì ghi tên

các nước thuộc địa của Anh, Pháp, Đức, Mĩ

? Tại sao các nước lại tăng cường xâm lược thuộc địa?

HS: Trả lời

- Nhu cầu thị trường, nguyên liệu, xuất khẩu TB tăng nhiều ->

Thúc đẩy TB Phương Tây xâm lược thuộc địa

- Từ giữa TK XIX các nước Phương Tây tăng cường xâm lược thuộc địa

GV: Kết luận: Do sự phát triển mạnh mẽ của CNĐQ và sự phát

triển không đều giữa các ĐQ: Những nước nhiều thuộc địa

Anh, Pháp >< các nước ít thuộc địa: Đức, Mĩ => cuộc chiến

- Học bài cũ, hoàn thành các trả lời câu hỏi bài tập trang 45

- Hướng dẫn HS chuẩn bị bài sau: Phong trào công nhân

Trang 38

1 Nguyên nhân bùng nổ, sự phát triển của các phong trào công nhân quốc tế cuối TK XIX ? kết quả.

2 Sự thành lập, hoạt động và những đóng góp của QT II đối với phong trào công nhân quốc tế

- Trong thời kì CNTB chuyển sang giai đoạn ĐQCN (cuối TK XIX đầu TK XX) Cuộc đấu tranh của giai cấp chống giai cấp tư sản càng trở nên gay gắt Sự phát triển của phong trào công nhân đã dẫn đến sự thành lập của Quốc tế thứ hai

- Công lao, vai trò to lớn của Ăng ghen, Lê nin đối với phong trào

- Ý nghĩa và ảnh hưởng của cách mạng Nga 1905-1907

- Tranh ảnh về cuộc đấu tranh của công nhân Niu-oóc (Mĩ)

Định dạng
Số trang	77
Dung lượng	777,5 KB