Tuần 7 Tiết 28 LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM I/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs thông qua thực hành biết cách vận dụng sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cả
Trang 1Tuần 7 Tiết 27 TÌNH THÁI TỪ
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
Hiểu được thế nào là tình thái từ
Biết sử dụng tình thái từ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
II/ CHUẨN BỊ :
Giáo án , bảng phụ
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1) Oån định
2) Bài cũ : Tóm tắt đoạn trích Đánh nhau với cối xay gió?
So sánh giữa hai nhân vật Đôn- ki-hô-tê và Xan-chô-pan- xa?
3) Bài mới
Quan sát những từ in đậm trong các ví dụ
a,b,c,d
? Trong các ví dụ a,b,c nếu bỏ các từ in
đậm thì ý nghĩa của câu có gì thay đổi ?
TL: ví dụ a nếu bỏ các câu nghi vấn thì
câu không còn là câu nghi vấn
Ví dụ b nếu không có từ đi thì câu không
còn là câu cầu khiến nữa
Ví dụ c nếu không có từ thay thì câu cảm
thán không tạo lập được
? Ví dụ d từ ạ biểu cảm sắc thái tình cảm
gì của người nói ?
TL: Biểu thị mức độ tình cảm
Gv: Có thể thấy ví dụ a từ à để tạo câu nghi
vấn, ví dụ b từ đi để tạo câu cầu khiến, ví dụ c
từ thay tạo câu cảm thán, từ ạ biểu thị sắc thái
tình cảm Những từ có tác dụng để tạo các
kiểu câu gọi là tình thái từ
- Thế nào là tình thái từ ?
- Tình thái từ bao gồm những loại nào ?
I/ Chức năng của tình thái từ
Tình thái từ là từ được thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị sắc thái tình cảm của người nói
Tình thái từ gồm một số loại
Trang 2Các tình thái từ sau khác nhau như thế nào ?
Bạn chưa về à ?( hỏi, thân mật)
Thầy mệt ạ? (hỏi, kính trọng)
Bạn giúp tôi một tay nhé !( cầu khiến, thân
mật)
Bácï giúp cháu một tay ạ!( cầu khiến, kính
trọng)
Hs đọc ghi nhớ
Gv hướng dẫn hs làm bài tập
Hs đọc bài tập
Hs làm vào vở, đại diện trình bày, gv nhận xét
hs
Hs làm bài tập 2
Thảo luận, trả lời
đáng chú ý như sau : Tình thái từ nghi vấn: à, ư, hả,hử, chứ, chà
Tình thái từ cầu khiến : đi, nào, với
Tình thái từ cảm thán : thay, sao
Tình thái từ biểu thị sắc thái biểu cảm: ạ,nhé, cơ, mà
II/ Sử dụng tình thái từ
Khi nói, khi viết cần chú ý sử dụng tình thái từ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp( quan hệ tuổi tác, thứ bậc xã hội, tình cảm)
III/ Luyện tập
Bài tập 1:
Xác định tình thái từCâu có dùng tình thái từ: b,c,e,iBài tập 2
Giải thích ý nghĩa tình thái từ
Câu a: chứ nghi vấn, điều muốn
hỏi đã ít nhiều khẳng định
Câub: chứ nhấn mạnh điều
Trang 34) Củng cố:
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1: Trong các câu dưới đây, từ nào( trong các từ in đậm) là tình thái từ, từ nào không phải là tình thái từ ?
a1: Em làm bài tập đi ! a2: Em bé đã biết đi.
b 1: Tôi đã bảo anh rồi mà.
b 2: Cậu lo làm mà ăn chứ đừng lông bông mãi thế!
c 1: Em bé ấy đáng thương thay.
c 2: Con hãy thay cái chiếu này đi!
d 1: Nó còn giải được cả đề thi toán quốc tế kia đấy !
d 2: Lọ ở chỗ kia!
Câu 2 : Trong các phát ngôn sau đây, em nên dùng phát ngôn nào và không nên dùng phát ngôn nào? Vì sao?
A Chào thầy!
B Bác làm ơn chỉ giùm cháu chợ Cầu Giấy ở đâu ạ
C Phố Thợ Nhuộm ở đâu hả bác?
D Mẹ ơi, con đi chơi một lát nhé
E Mẹ giúp con một tay
F Cháu chào cô cháu về ạ
5) Dặn dò : học bài, chuẩn bị bài “luyện tập viết đoạn văn tự sự”
Rút kinh nghiệm
Trang 4
Tuần 7 Tiết 28
LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp hs thông qua thực hành biết cách vận dụng sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm khi viết một đoạn văn tự sự
II/ Chuẩn bị : Giáo án, bảng phụ.
III/ Tiến trình:
1) Oån định2) Bài cũ : Chức năng của tình thái từ?
Yêu cầu khi sử dụng tình thái từ ?
3) Bài mới
Giới thiệu bài.
Gv: Nòng cốt của đoạn văn tự sự là sự việc và nhân
vật chính Muốn luyện tập viết đoạn văn tự sự có kết
hợp miêu tả và biểu cảm trước hết cần phải xác định
sự việc và nhân vật chính, yếu tố miêu tả,biểu cảm
kết hợp đan xen khi viết đoạn văn tự sự
Hướng dẫn tìm hiểu qui trình xây dựng đoạn
văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm cho các
sự việc và nhân vật sau?
a/ Chẳng may em đánh vỡ một lọ hoa đẹp
b/ Em giúp một bà cụ qua đường vào lúc đông
người và nhiều xe cộ đi lại
c/ Em nhận được một món quà bất ngờ nhân
ngày sinh nhật hay ngày lễ tết
Xây dựng một đoạn văn tự sự có sử dụng các
yếu tố ?
Yếu tố miêu tả và biểu cảm
Xây dựng một đoạn văn tự sự có mấy bước?
5 bước.
Nội dung từng bước?
Bước 1: Lựa chọn sự việc chính (sự việc)
Bước 2: Lựa chọn ngôi kể(ngôi thứ nhất, xưng em)
Bước 3: Xác định thứ tự kể
Câu chuyện bắt đầu ?
I/ Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm:
Trang 5Vd: Em ngồi thẫn thờ trước cái lọ hoa đẹp vừa bị vỡ
tan… Chỉ vì một chút vội vàng mà em đã phải trả giá
bằng sự tiếc nuối, ân hận
Câu chuyện diễn ra như thế nào? (kể lại sự việc
một cách chi tiết có xen miêu tả và biểu cảm
Vd : Lọ hoa vỡ tan
Em ngắm nghía, mân mê những mảnh vơ õcó
hoa văn đẹp
Câu chuyện kết thúc.
Thu dọn, nhặt nhạnh các mãnh vỡ
Sự bất cẩn lọ hoa không còn, rút ra bài học, kinh
nghiệm về tính cẩn thận
Bước 4: Xác định yếu tố miêu tả và biểu cảm
Miêu tả: Lọ hoa đẹp như thế nào?
Biểu cảm: Khi làm vỡ, thái độ, tình cảm của em
như thế nào?
Bước 5: viết thành đoạn văn.
Để viết thành một đoạn văn cần tiến hành mấy
bước? Đó là những bước nào?
Hs tự ngồi viết đoạn văn
Hs đại diện trình bày
Gv phân tích đánh giá đoạn văn của hs
Luyện tập:
Hs đọc bài 1
Hs xác định sự việc bán chó báo cho ông giáo biết
Ngôi kể: Vai ông giáo (xưng tôi)
Thứ tự kể: Bắt đầu Lão Hạc sang nhà Tôi
Diễn biến: Nói chuyện đã bán cậu vàng , rất đau
khổnhưng cố làm ra vẻ vui -miêu tả tâm trạng biểu
lộ qua nét mặt
Kết thúc : Lão khóc hu hu – biểu cảm
Viết thành đoạn hoàn chỉnh
Cần có 5 bước:
Bước 1: Lựa chọn sự việc chính
Bước 2: Lựa chọn ngôi kể.Bước 3:Xác định thứ tự kểbắt đầu, diễn biến, kết thúc
Bước 4: Xác định yếu tố miêu tả, biểu cảm
Bước 5: Viết thành đoạn văn
II/ Luyện tập:
Bài 1: Hs tự làm
4) Củng cố :
kết hợp trong bài
5)Dặn dò: Học bài, chuẩn bị bài “ Chiếc lá cuối cùng”
Trang 6Tuần 8 Tiết 29-30 CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
O-Hen-ri
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
Trên cơ sở mấy trang văn bản trích phần kết thúc tác phẩm chíêc lá cuối cùng, giúp hs khám phá vài nét cơ bản về nghệ thuật của truyện ngắn của nhà văn O-hen-ri Rung động trước cái hay cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của người nghèo
II/ CHUẨN BỊ
Giáo án, đồ dùng dạy học có liên quan
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1.Oån định
2.Bài cũ: Kết hợp trong giờ
3.Bài mới
Hs đọc phần chú thích sgk
Nêu vài nét về tác giả O-hen-ri?
Gv diễn giảng
Kể các tác phẩm chủ yếu của O-hen-ri?
Căn gác xép, tên cảnh sát và gã lang thang,
Quà tặng của các đạo sĩ
Cho biết vị trí của đoạn trích ?
Giải thích các chú thích 2,3,4,6,7
Truyện có những nhân vật nào?
Cụ Bơ-men hoạ sĩ nghèo sống phòng thuê tầng
dưới, Giôn-xi, xiu, hai nữ hoạ sĩ trẻ thuê phòng
ở tầng trên, bác sĩ
Đọc hiểu văn bản
Gv tháng 11 gió lạnh mùa đông tràn về, Giôn-xi
lại sưng phổi, nghèo không có tiền mua thuốc,
cô không thiết sống, nằm quay ra cửa sổ,nhìn
những chiếc lá thường xuân rụng xuống,chờ khi
I/ Giới thiệu 1.Tác giả
O-Hen-ri (1862-1910) là nhà văn Mĩ chuyên viết
truyện ngắn Nhiều truyện củaông đã để lại cho bạn đọc những ấn tượng sâu sắc Các truyện của O-Hen-ri thường nhẹ nhàng nhưng toát lên tinh thần nhân đạo cao cả
2.Tác phẩm
Đoạn truyện này là phần cuối truyện ngắn chiếc lá cuốicùng
II/ Đọc-hiểu văn bản:
III/ Phân tích:
1/ Kiệt tác của Bơ-men:
Trang 7nào chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng hết thì
cô cũng buông xuôi lìa đời Cụ Bơ-men
nghe Xiu kể rất bực mình và thương cảm
cho Giôn-xi
Những chi tiết nào trong văn bản nói lên
tấm lòng thương yêu và hành động cao cả của
cụ Bơ-men đối với Giôn-xi?
Sang đến nơi họ sợ sệt ngó ra ngoài cửa
sổ, nhìn cây thường xuân
Thái độ “sợ sệt” của cụ khi nhìn thấy những
chiếc lá theo nhau rụng nói lên tấm lòng thương
yêu, lo lắng cho số mệnh của Giôn-xi
Họ nhìn nhau một lát chẳng nói năng gì
Có lẽ trong thâm tâm cụ đang nghĩ đến cách
vẽ chiếc lá cuối cùng để cứu sống Giôn-xi
Gv cụ thật cao thượng, quên mình vì người khác,
lại cứ lẳng lặng mà làm, không hé răng cho
ngay cả Xiu biết ý định của mình.
Tại sao nhà văn bỏ qua không kể sự việc cụ đã
vẽ chiếc lá trên tường trong đêm mưa tuyết ?
B1: Hs thảo luận
B2: Học sinh trình bày, nhận xét, bổ sung
Gv chốt: Đợi đến những dòng cuối cùng của
truyện mới cho bạn đọc biết qua lời kể lại của
Xiu có thế mới tạo được bất ngờ cho Giôn-xi và
gây hứng thú bất ngờ cho cả người đọc
Vì sao có thể nói chiếc lá cụ vẽ là một kiệt
tác?
Chiếc lá vẽ rất giống (cuống lá, rìa lá răng
cưa,màu sắc ra sao), khiến Giôn-xi tưởng đó là
chiếc lá thật
Chiếc lá đó đem lại sự sống cho Giôn-xi
Chiếc lá không chỉ được vẽ bằng bút lông,
bột màu mà bằng cả tình thương bao la và lòng
hi sinh cao thượng
Bằng tình thương bao la, lòng
hi sinh cao thượngcụ Bơ-men đã vẽ chiếc lá cuối cùng trong điều kiện khắc nghiệt để đem lại sự sống cho Giôn- xi
2/ Tình thương yêu của Xiu:
Trang 8Xiu có biết ý định vẽ chiếc lá cuối cùng của cụ
Bơ-men không?
Không
Tìm bằng chứng để khẳng định Xiu không
hề được cụ Bơ-men cho biết ý định vẽ chiếc lá
thay cho chiếc lá cuối cùng rụng xuống?
Khi Giôn-xi bảo kéo mành lên, cô “làm theo
một cách chán nản”
“Cúi khuôn mặt hốc hác” xuống người bệnh và
nói lời não ruột “em hãy nghĩ đến chị, nếu em
không còn nghĩ đến mình nữa, chị sẽ làm gì
đây?”
Gv có thể nói chính Xiu cũng ngạc nhiên, không
ngờ chiếc lá cuối cùng còn dai dẳng bám trên
cành sau một đêm mưa gió phũ phàng, không
biết đó là chiếc lá vẽ.
Tâm trạng của Xiu như thế nào?
Nặng nề cho đến khi cô biết sự thật
Thảo luận : Xiu biết rõ sự thật vào lúc nào
4.Củng cố :
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1: Giá trị nghệ thuật của của truyện “Chiếc lá cuối cùng” được tạo nên
nhờ những điểm nào ?
a Bút pháp hiện thực nhẹ nhàng với nhiều tình tiết hấp dẫn
b Kết cầu đảo ngược tình huống hai lần
c Cách phân tích tâm lí nhân vất sâu sắc , tinh tế
d Tất cả đều đúng
Câu 2: Nét họa “ chiếc lá”do cụ Bơ-men vẽ trên tường trong một đêm mưa
tuyết thật sự là một kiệt tác Vì sao?
a.Vì nét hoạ chiếc lá có thể bán được rất nhiều tiền
b.Vì nét hoạ chiếc lá được mọi người trầm trồ khen ngợi
c.Vì nét hoạ chiếc lá được vẽ bằng cả tình thương bao la và lòng hi sinh cao cả đã cứu sống được một con người
Câu 3: Trong truyện chiếc lá cuối cùng ,hiện tượng đảo ngược tình huống hai
lần gây hứng thú cho người đọc Hiện tượng này được tạo nên từ những tình tiết gì?
Trang 9a.Tình chị em giữa Xiu và Giôn -xi, tình bạn giữa hai chị em và cụ Bơ- men b.Giôn-xi bị bệnh sưng phổi tưởng chết nhưng cuối cùng lại sống ,còn cụ Bơ-men khoẻ mạnh nhưng cuối cùng lại chết vì bệnh sưng phổi
c.Tấm lòng yêu thương của Xiu đối với Giôn-xi và hành đông hi sinh cao cả của cụ Bơ-men đối với Giôn-xi
5.Dăn dò:
Học bài.Tóm tắt đựơc tác phẩm
Chuẩn bị bài “Chương trình địa phương phần Tiếng Việt”
Rút kinh nghiệm
Trang 10
Tuần 8 CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
Tiết 31 (Phần Tiếng Việt)
I/MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
- Giúp hs hiểu được từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt thân thích được dùng ở địaphương các em sinh sống
-Bước đầu so sánh các từ địa phương với các từ ngữ tương ứng trong ngônngữ toàn dân để thấy rõ những từ ngữ nào trùng với từ ngữ toàn dân, từ ngữnào không trùng với từ ngữ toàn dân
II/ CHUẨN BỊ:
Giáo án, tài liệu có liên quan
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1.Ổn định
2.Bài cũ: Thế nào là tình thái từ? Có những loại nào?
Cần sử dụng tình thái từ như thế nào trong khi nói khi viết?
Lấy ví dụ về tình thái từ nghi vấn, cầu khiến?
Kẻ bảng vào vở, gạch dưới các từ ngữ khác với từ toàn dân
Từ ngữ toàn dân Từ được dùng ở điạphương
ChaMẹÔng nộiBà nộiÔng ngoạiBà ngoạiBác (anh trai của cha)
Bác (vợ anh trai cha)
Chú (em trai cha)
Thím (vợ của chú )
Bác (chị gái cha)Bác (chồng chị gái cha)
Cô (em gái cha)
Ba, bốMáÔng nộiBà nộiÔng ngoạiBà ngoạiBácBácChúMợCôDượngCô
Trang 11Chú (chồng em gái cha)
Bác (anh trai mẹ)
Bác (vợ anh trai mẹ)
Cậu (em trai mẹ)
Mợ (vợ em trai mẹ)
Bác (chị gái mẹ)Bác (chồng chị gái mẹ)
Dì (em gái mẹ)Chú (chồng em gái mẹ)
Anh traiChị dâu(vợ anh trai)
Em trai
Em dâu(vợ em trai)
Chị gáiAnh rể(chồng chị gái)
DượngCậuMợCậuMợDìDượngDìDượngAnh hai, anh cảChị dâu
Em trai
Em dâuChị gáiAnh rể
*Luyện tập: Sưu tầm một số từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích được dùng
ở địa phương khác
*Củng cố: Nhắc lại một số từ chỉ quan hệ ruột thịt ở địa phương khác với từ
ngữ toàn dân
Dặn dò : Học bài
Bài tập: Sưu tầm một số thơ ca có sử dụng từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích của địa phương em
Con nhớ mế lửa hồng soi tóc bạcBầm ơi có rét không bầm
(Tố Hữu)
Mế, bầm là mẹ
Trang 12Tuần 8 Tiết 32 LÂP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP
MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
I/MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
Giúp hs:
Nhận diện được bố cục các phần mở bài, thân bài, kết bài của một văn bản tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Biết cách tìm, lựa chọn và sắp xếp các ý trong bài văn ấy
II/ CHUẨN BỊ: giáo án, chuẩn bị câu hỏi ở nhà, đọc ở nhà.
III/ TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1/ Ổn định:
2/ Kiểm tra: Để viết văn tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm cần thực
hiện mấy bước? Đó là những bước nào?
3/ Bài mới:
Tìm hiểu và nhận biết dàn ý bài văn
Đọc bài ở nhà, trả lời câu hỏi ở nhà
Bài văn chia làm mấy phần?
3 phần: mở, thân, kết
Chỉ ra 3 phần, nêu nội dung khái quát mỗi phần?
Mở bài: Từ đầu… bao nhiêu thứ bày la liệt
trên bàn:
Kể và tả lại quang cảnh chung của buổi
sinh nhật
Thân bài: Tiếp… Trinh vẫn lặng lẽ cười chỉ
gật đầu không nói:
Tập trung kể về món quà sinh nhật độc đáo
của người bạn
Kết bài: Từ cảm ơn Trinh quá đến thơm mát
này:
Nêu cảm nghĩ của người bạn về món quà sinh
nhật
b/ Tìm, chỉ các yếu tố:
Truyện kể về việc gì?(ai là người kể chuyện
(ngôi thứ mấy?
Việc sinh nhật, nhân vật tôi, ngôi thứ nhất
I/ Dàn ý của bài văn tự sự: 1/ Bài tập tìm hiểu
Trang 13Câu chuyện xảy ra ở đâu, vào lúc nào; trong
hoàn cảnh nào?
Nhà tôi, cả buổi sáng, buổi sinh nhật
Chuyện xẩy ra với ai?có những nhân vật nào? Ai
là nhân vật chính? Tính cách của mỗi nhân vật ra
sao?
Nhân vật tôi (Trang), Trang, Trinh, Thanh, các
bạn, nhân vật chính Trang, tính cách
Câu chuyện diễn ra như thế nào?Mở đầu
nêu vấn đề gì? Câu chuyện phát triển đến đỉnh
điểm ở đâu? Kết thúc ở chỗ nào? Điều gì đã tạo
nên sự bất ngờ?
Sinh nhật trang, các bạn đến đông đủ, Trinh
đến trễ
Trang lo lắng cho trinh
Trinh đến Trang tủi thân giận Trinh
Biết Trinh đi bộ, Trang tự giận mình
Chùm quả ổi từ chùm hoa trắng muốt ở góc
ao Trinh dành tặng Trang
Các yếu tố miêu tả và biểu cảm được kết hợp
và thể hiện ở những chỗ nào trong truyện? Nêu
tác dụng của những yếu tố miêu tả và biểu cảm
này?
Miêu tả: Bạn bè đến chơi vui vẻ, tiếng cười nói
ríu ra ríu rít, con bé chu đáo lắm, cười lỏn lẻn,đầu
hơi nghiêng trông thật hiền lành…
Biểu cảm: Bồn chồn, không yên, tủi thân và giận
Trinh, cả đoạn kết bài
Tác dụng: làm cho truyện sinh động, sâu sắc
Những nội dung trên được tác giả kể theo thứ tự
nào?
Thời gian ( kể các sự việc diễn biến từ đầu đến
cuối buổi sinh nhật ) trong khi kể, tác giả có dùng
hồi ức, ngược thời gian nhớ về sự việc đang diễn
ra “ Lâu lắm, từ mấy tháng trước, lúc ổi đang ra
b Thân bài
Kể lại diễn biến câu chuyện theo một trình tự nhất địnhTrong khi kể kết hợp miêu tảsự việc,con người và thể hiệntình cảm, thái độ của mình trước sự việc và con người được miêu tả
c.Kết bài
Thường nêu kết cục và cảm nghĩ của người trong cuộc
Trang 14Dàn ý có mấy phần ?
Mỗi phần có nhiệm vụ gì ?
Khi kể cần có yếu tố nào xen kẽ ?Vì sao?
Hs đọc bài tập 1
Hs làm theo gợi ý sgk, hs trình bày, gv nhận xét,
ghi điểm
Ghi nhớ (sgk)
II/ Luyện tập
1.Lập dàn ý của văn bản “ Cô bé bán diêm”
*Mở bài: Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa và gia cảnh của cô bé
* Thân bài: Không bán được diêm, không về nhà, em ngồi
ở góc tường, gió rét, tay em cứng đờ
Em liều quẹt diêm để sưởi, mỗi lần quẹt diêm em lại nghĩ về một viễn cảnh ấm ápCác yếu tố miêu tả và biểu cảm đan xen trong khi kểSau mỗi lần quẹt diêm, cảnh thực và cảnh mộng tưởng được miêu tả sinh động kèm theo là những suy nghĩ và tâm trạng của nhân vật
* Kết bài: Em bé đã chết vì giá rét
Mọi người không ai biết điều
kì diệu mà em đã thấy
Trang 15Tuần 9 HAI CÂY PHONG
Tiết 33-34 ( Trích Người thầy đầu tiên )
Ai –ma-tốp
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
Giúp hs: phát hiện trong văn bản hai cây phong có hai mạch kể ít nhiềuphân biệt lồng vào nhau dựa trên các đại từ nhân xưng khác nhau của người kểchuyện vì ở trong bài người kể chuyện nói mình là hoạ sĩ nên chúng ta hướnghọc sinh tìm hiểu ngòi bút đậm chất hội hoạ của tác giả khi miêu tả hai câyphong
Giúp hs tìm hiểu rõ những nguyên hnân khi hai cây phong gây xúc độngcho người kể chuyện
II/ CHUẨN BỊ:
Giáo án, tranh ảnh có liên quan
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1.Oån định
2.Bài cũ: Hãy tóm tắt đoạn trích chiếc lá cuối cùng
Vì sao nói chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác?
Nêu hai sự kiện bất ngờ, đối lập tạo nên hiện tượng đảo ngược tình huống hai lần
3.Bài mới
Trang 16Gv yêu cầu hs đọc chú thích *
Em hãy nêu một vài nét về Ai-ma-tốp?
Gv diễn giảng giới thiệu về tác giả
Hãy cho biết vị trí của đoạn trích ?
Gv: Nhan đề hai cây phong là do người soan
sách đặt
Trả lời chú thích 3,5,7,11,15 sgk
Dựa vào chú thích trang 99 hãy tóm tắt văn
bản này ?
Gv gọi hs tóm tắt, gv nhận xét
Người kể chuyện xưng chúng tôi bắt đầu
từ “ Vào năm học cuối cùng….đến lần sau
chân trời xa thẳm biêng biếc kia”
Người kể chuyện xưng tôi “từ đầu …gương
thần xanh” “tôi lắng nghe… đến hết”
Do đó bài hai cây phong gồm hai mạch kể
ít nhiều phân biệt và lồng vào nhau
Nhân vật người kể chuyện có vị trí như thế
nào ở từng mạch kể ấy ?
TL: Mạch kể xưng tôi, người ấy giới thiệu là
hoạ sĩ
Mạch kể xưng chúng tôi vẫn là người kể
chuyện nhưng lại kể xưng danh cả bọn con trai
ngày trước và hồi ấy người kể chuyện cũng là
một đứa trẻ trong bọn
Trong hai mạch kể ấy , mạch nào quan
trọng hơn ? Vì sao?
TL: Mạch kể xưng tôi quan trọng hơn vì mạch
kể xưng tôi dài hơn, mạch kể xưng tôi bao bọc
I/Giới thiệu chung 1.Tác giả
Ai-ma-tốp (1928) là nhà văn Cư-nơ-gư-xtan- một nước cộng hoà ở vùng Đông Aù, thuộc Liên Xô trước đây
Trang 17mạch kể xưng chúng tôi Tôi có cả ở hai mạch
kể
Chú ý vào mạch kể xưng chúng tôi
Cái gì thu hút người kể chuyện cùng bọn trẻ
và làm cho chúng ngây ngất ?
TL: Hai cây phong trên đồi cao gắn với
năm học cuối cùng trước kì nghỉ hè, bọn trẻ
chạy lên phá tổ chim
Thế giới đẹp vô ngần của không gian bao lavà
ánh sáng
Đoạn văn sau làm cho người kể chuyện và
bọn trẻ ngây ngất
Hs thảo luận :
Tại sao có thể nói người kể chuyện ( một hoạ
sĩ) đã miêu tả hai cây phong và quang cảnh
nơi đây bằng ngòi bút đậm chất hội hoạ
Hs thảo luận, đại diện nhóm trả lời
Gv chốt ý bằng cách gợi ý ;
Hai cây phong được miêu tả như thế nào ?
TL: khổng lồ, nghiêng ngả, đung đưa
Bóng râm mát rượi, lá xào xạc dịu hiền
Có các mắt mấu
Các cành cây cao ngất đến ngang tầm cánh
chim bay
Nhận xét về ngòi bút kể, tả?
TL: Kể ,tả bằng ngòi bút đậm châùt hội hoạ,
bức tranh thiên nhiên sinh động
Hãy tìm các chi tiết thể hiện chất hội hoạ ,bức
tranh thiên nhiên sinh động ?
TL: Dải thảo nguyên hoang vu
Làn sương mờ đục
Nơi xa thẳm biêng biếc của thảo nguyên
Dòng sông lấp lánh tận chân trời
Sợi chỉ bạc mong manh
Hai cây phong chiếm vị trí như thế nào trong
mạch kể xưng tôi ?
Mạch kể xưng tôi bao bọc mạch kể xưng chúng tôi
2 Hai cây phong và kí ức tuổi thơ
Hai cây phong được miêu tả hết sức sinh động bằng ngòi bút đậm chất hội hoạ
3 Hai cây phong và thầy sen
Trang 18Đuy-TL: Chiếm vị trí trung tâm
Thảo luận
Nguyên nhân nào khiến hai cây phong giữ vị
trí trung tâm và gây xúc động sâu sắc cho
người kể chuyện ?
TL: độ dài của văn bản kể về hai cây phong
Hai cây phong gắn với tình yêu quê hương
da diết
Hai cây phong gắn bó với kỉ niệm xa xưa
của tuổi học trò
Hai cây phong là nhân chứng của câu
chuyện hết sức xúc động về Đuy sen : người
thầy đầu tiên và cô bé An-tư-nai gần 40 năm
về trước mà người kể chuyện gần đây mới
biết được
Hai cây phong được miêu tả như thế nào ?
Nghiêng ngả thân cây
Lay động cành lá
Có khi thì thầm thiết tha nồng thắm
Có khi im bặt một thoáng
Có khi cất tiếng thở dài
Mây đen bão dông xô gãy cành ,tỉa trụi
lá Hai cây phong nghiêng ngả tấm thân dẻo
dai reo vù vù
Nhân xét về cách miêu tả ?
Nhân hoá Hai cây phong hết sức sinh động
Như hai con người
Ai là người trồng hai cây phong ấy ?Người ấy
ước mơ gì khi vùi hai cây phong xuống đất ?
TL: thầy Đuy-sen cùng An-tư-nai trồng hai
cây phong ấy
Thầy ước mơ hi vọng những đứa trẻ nghèo
khổ sẽ được học, mở mang kiến thức để trở
thành người hữu ích
Hãy lựa chon đoạn văn trong văn bản liên
quan đến hai cây phong và học thuộc
Hai cây phong gắn với câu chuyện về thầy Đuy-sen ,người đã vun trồng ước mơ , hi vọng cho những học trò nhỏ của mình
IV/ Tổng kết
Trang 19Đoạn 1: trong làng tôi….rừng rực
Hoặc : Vào năm học cuối cùng…ánh sáng
(sgk )
4 Củng cố
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1:Truyện “ Người thầy đầu tiên” thuộc phương thức biểu đạt nào chính? a.Tự sự b.Miêu tả
c.Biểu cảm d.Nghị luận
Câu 2: Vì sao em biết truyện thuộc phương thức biểu đạt mà em khoanh tròn ở câu 1;
a.Vì truyện bày tỏ tình cảm, cảm xúc
b.Vì truyện tái hiện trạng thái sự vật
c.Vì truyện trình bày diễn biến sự việc
d.Vì truyện nêu ý kiến đánh giá, bàn luận
3.Điền vào chỗ trống những câu văn có sử dụng phép so sánh
4 Theo em, “người vô danh ấy đã ước mơ gì , đã nói những gì khi vùi gốchai cây phong xuống đất, người ấy đã ấp ủ những niềm hi vọng gì khi vun xới chúng nơi đây , trên đỉnh đồi này” ?
a Ước mơ cô học trò bé nhỏ như thân cây non không ngừng phát triển
b.Ước mơ cô học trò nhỏ sẽ lớn lên , tiếp tục học hành và trở thành người tốt
c Cả a và b đều đúng
5 Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì trong câu “ khắp lá cành lại cất tiếng thở dài một lượt”
a.Aån dụ b.So sánh
c.Nhân hoá d.Hoán dụ
5.Dặn dò : Học bài Làm các bài tập vào vở
Chuẩn bị bài viết hai tiết tại lớp
Rút kinh nghiệm: