cách sắp xếp nội dung văn bản miêu tả ởchương trình ngữ văn 6, ví dụ như miêu tả từ xa đến gần, từ ngoài vào trong… Vậy thì trong văn bản Tôi đi học diễn biến tâm trạng của Tôi được triể
Trang 1TUẦN 2
BỐ CỤC CỦA VĂN BẢNI.Mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
- Nắm được bố cục của văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp nội dung trong văn bản, nội dungtừng phần của văn bản
- Biết xây dựng bố cục của văn bản mạch mạch lạc, phù hợp
- Rèn luyện kỹ năng, ý thức xây dựng bố cục của văn bản khi tạo lập văn bản
(2) Chứng minh rằng chủ đề của văn bản “ Trong lòng mẹ” là Sự bất hạnh và tình yêu
thương mẹ của bé Hồng?
3 Bài mới.
• Giới thiệu bài
Gv gợi lại cho hs mảng kiến thức về tạo lập văn bản mà các em đã được học ở chương trìnhngữ văn 7
• Tiến trình bài học
Trong văn bản, thông thường thì có bố cục như
thế nào (thường thì được chia làm mấy phần
4, Nội dung các phần này có mối quan hệ với
nhau như thế nào?
5, Vậy bố cục của văn bản có đóng vai trò
trong việc thể hiện chủ đề của văn bản hay
không?
Từ đó kết luận:
1/ Một văn bản thông thường có mấy phần?
2/ Nhiệm vụ cụ thể của từng phần?
Trong văn bản Tôi đi học viết về tâm trạng
của nhân vật tôi ở các thời điểm khác nhau,
không gian khác nhau Chúng ta đã học các
Trang 2cách sắp xếp nội dung văn bản miêu tả ở
chương trình ngữ văn 6, ví dụ như miêu tả từ
xa đến gần, từ ngoài vào trong…
Vậy thì trong văn bản Tôi đi học diễn biến
tâm trạng của Tôi được triển khai theo cách
nào? (thời gian, không gian, cảm xúc)
Từ đó, hãy nêu các cách sắp xếp nội dung của
văn bản mà em từng biết?
Ngoài các cách sắp xếp nội dung phần thân bài
của văn bản một cách thông thường như các
em từng biết đến thì còn có các cách sắp xếp
nội dung khác nhau như:
Sắp xếp nội dung theo logic khách quan
(đó là logic của nguyên nhân-kết quả, logic
toàn thể-bộ phận…)
Sắp xếp theo logic chủ quan
( đó là logic của cách nhìn nhận mang tính cá
nhân tác giả như: theo mạch suy luận, theo ý
thức nhận thức…)
Đọc ghi nhớ
Bài tập:
Gv yêu cầu hs đọc bt:
Thảo luận và trả lời câu hỏi:
Các đoạn văn lần lượt được trình bày theo thứ
tự nào? Chứng minh điều đó?
VD1: Văn bản Tôi đi học
Thân bài được sắp xếp theo thứ tự thời gian,không gian, cảm xúc
VD2: Văn bản Trong lòng mẹ sắp xếp theo
diễn biến tâm trạng của bé Hồng, sắp xếp theothứ tự diễn biến của sự việc
Theo thứ tự thời gian
c/ Đoạn văn nghị luận
Nêu luận điểm chính nêu các luận cứ chứngminh
Bài 3:
Phải giải thích cho rõ nghĩa trước, sau đó mớichứng minh
(muốn chứng minh tính đúng sai của một vấn
đề, trước hết cần thông hiểu về vấn đề đó)
4 Hướng dẫn về nhà.
Làm bài tập 2; học bài, xem lại một cách có hệ thống mảng kiến thức rèn luyện kỹ năng tạo lậpvăn bản đã học ở lớp 6 và 7
Đọc bài Cuộc chia tay của những con búp bê (ngữ văn 7) cho biết cách sắp xếp nội dung của
văn bản này có gì đặc biệt?
Chuẩn bị bài Tức nước vỡ bờ: tìm đọc tác giả Ngô Tất Tố, tiểu thuyết Tắt đèn; xem phim Chị Dậu; trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa.
Trang 3Tuần 2
Tức Nước Vỡ BờI.Mục tiêu cần đạt
Giúp hs: Cảm nhận được từ văn bản:
- Bộ mặt tàn bạo của chế độ phong kiến thực dân áp bức bóc lột dã man; tình cảnhthống khổ của người nông dân mà ở đây điển hình là gia đình chị Dậu trứơc cáchmạng tháng 8-1945
- Sức sống tiềm tàng và sự phản kháng mãnh liệt của người nông dân khi bị dồn nén
- Hiểu sơ lược khái niệm giá trị nhân đạo, giá trị tố cáo, giá trị hiện thực trong vănhọc hiện thực 30-45 Biết tìm giá trị của tác phẩm thuộc trào lưu sáng tác văn họchiện thực
II.Chuẩn bị
Gv: nếu có điều kiện về thời gian chuẩn bị trước phòng cho hs xem phim Chị Dậu
Giới thiệu vài nét về tác phẩm và bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm
III.Tiến trình lên lớp
1 Ổn định
2.Bài cũ
Hồng (trong văn bản Trong lòng mẹ) là một chú bé có hoàn cảnh như thế nào?
Chứng minh rằng: Hồng là một chú bé luôn tin và yêu thương mẹ?
Hình ảnh Chảng khác nào… trên sa mạc là một hình ảnh rất sáng tạo rất độc đáo của nhà
văn, nó gợi ra cảm giác gì? qua đó ta có thể khẳng định them điều gì về bé Hồng?
1 Bài mới:
• Giới thiệu bài:
Dùng 2 phương án: (1) nếu hs được bố trí xem phim: cho học sinh nhận xét và bình luận
(2) Giới thiệu về tác giả và tác phẩm, tạo sự hứng thú cho hs
• Tiến trình bài học
GV yêu cầu hs đọc chú thích (*) và trả lời
các câu hỏi sau:
1/ Tác giả văn bản này là ai? Nêu các nét
chính về tác giả này?
2/ Em hiểu thế nào là tiểu thuyết?
3/ Văn bản có xuất xứ như thế nào?
Đọc phần chú thích về tác phẩm, tóm tắt sơ
lược tác phẩm và tóm tắt ngắn gọn toàn bộ
tiểu thuyết này?
Gv giải thích một số từ và nhấn mạnh tính
chất của nó: Sưu, thuế thân, (liên hệ: thuế
muối), lực điền, cai lệ, lý trưởng…
Đọc đoạn trích và:
1/ Tóm tắt nội dung chính của đoạn trích?
Đoạn trích nói về nhân vật chính nào, sự
I/ Tìm hiểu chung.
1/ Tác giả, tác phẩm
(Sgk)2/ Tiểu thuyết?
Là văn bản tự sự cở lớn (có số lượng nhânvật, phạm vi bao quát, nội dung đề cập,thời gian diễn biến… thường rất lớn)
II/ Đọc hiểu văn bản.
1/ Đọc và tìm hiểu chú thích.
Trang 4việc nào đã diễn ra? Ai là nhân vật chính?
Cai lệ có mặt trong làng với vai trò gì? hắn
đến nhà chị Dậu trong vai trò gì? trong
hoàn cảnh nào?
Tình thế của chị Dậu lúc này ra sao?
Cai lệ và người nhà Lí trưởng tiến vào nhà
chị Dậu và mang theo những thứ gì? Thái
độ của chúng ra sao? Tìm những chi tiết
chứng tỏ điều đó?
Tâm trạng và thái độ của vợ chồng anh
dậu khi thấy chúng đến?
Khi Chị Dậu xin khất, Cai lệ đã nói và
làm những gì? hắn nhân danh ai để có thể
nói và làm như thế?
Nhận xét gì về cách dùng từ của tác giả
trong đoạn văn này?
Cái nhà nước mà Cai lệ nói ra theo em
hiểu như thế nào?
Chị dậu đã đối phó với chúng như thế nào?
Khi biết không thể xin khất?
Thái độ của chị Dậu đã có sự thay đổi như
thế nào? Từ việc thay đổi thái độ và cách
cư xử của mình, em có thể nói gì về nhân
vật người nông dân này?
Trao đổi và cho biết ý kiến: xuất phát từ
đâu mà chị có thể vùng lên đánh ngã Cai
lệ?
Đọc ghi nhớ: sgk
Phần luyện tập:
Cho hs thảo luận và trình bày
“ Cái đoạn Chị Dậu đánh nhau với Cai lệ
là một đoạn tuyệt khéo rất đúng với tâm lí
dân quê”
Để có đoạn này, tác giả đã phục từ trước.
Từ việc sắp xếp, xây dựng hình ảnh Cai lệ
lèo khèo, khàn khàn…không chỉ phù hợp
với tâm lí dân quê mà nó còn phù hợp với
tâm lí con người nói chung, bởi lẽ ở đâu có
áp bức thì ở đó có đấu tranh đó là quy luật.
Bài 6: hiểu từ Xui trong câu Xui người
nông dân nổi loạn như thế nào? Từ Xui
trong trường hợp này không hiểu theo
nghĩa xấu (xúi bậy) mà là thúc dục, thức
mang theo taythước, dây thừng,roi…
Giọng hầm hèQuát
Đánh, Trói anhDậu
-> Giọng văn, cáchdùng từ thể hiện sựkhinh bỉ
Là những tên tay sai tàn bạo, ngang ngược (hiện
thân của cái nhà nước bất nhân lúc
bấy giờ).
sưu thiết tha xinkhất
Chịu đựng, nhẫnnhục
Khi Cai lệ khôngđồng ý, hắn tróianh Dậu:
Xám mặt Nghiến răng, thayđổi cách xưnghôNảy sinh sựphản kháng Quật ngã Cai lệ
Xuất phát từ
lòng căm thù và tình yêu thương chồng con mãnh liệt.
Tác giả đã thành công trong nghệ thuậtmiêu tả, khắc họa chân dung nhân vậtthông qua cử chỉ, hành động, lời nói Quađó thể hiện rõ bản chất hung hãn, thú tínhcủa bọn tay sai; hình ảnh chị Dậu camchịu và mạnh mẽ
Đọc ghi nhớ: sgk
III/ Luyện tập
1/ Câu hỏi 5 trang 33 sgk:
2/ Câu hỏi 6 trang 33 sgk
Trang 5tỉnh… thì đúng hơn Việc tổ chức một đoạn
văn có sự phản kháng của nông dân trước
sự áp bức của nhà nước lúc này thể hiện
sự nhận thức bước đầu của tác giả về tinh
thần đấu tranh, ý thức đấu tranh Tuy nhiên
rất tiếc, tác phẩm lại là Tắt đèn kết thúc
tác phẩm lại là đêm tối chứ chưa phải là
ngọn cờ cách mạng như một số tác phẩm
khác cùng thời ( Vợ chồng A Phủ – Tô
Hoài, Vợ nhặt –Kim Lân…)
4 Hướng dẫn về nhà.
1/ Học bài, đọc và tóm tắt lại nội dung văn bản.
2/ Làm các bài tập
3/ Chuẩn bị bài Xây dựng đoạn văn trong văn bản.
***************************
TUẦN 3
XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN.
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
3/ Bài mới:
Giới thiệu bài:
Yêu cầu HS nhắc lại các khái niệm: chủ đề của văn bản là gì? vì sao trong văn bản cầnphải có chủ đề và chủ đề cần phải có sự thống nhất?
Bài mới
Đọc văn bản Ngô Tất Tố và tiểu thuyết Tắt
đèn , thảo luận trả lời: I/ Thế nào là đoạn văn?Ví dụ: phân tích văn bản: Ngô Tất Tố và
Trang 6Văn bản được chia thành mấy đoạn? Căn
cứ vào những dấu hiệu về hình thức nào để
có thể khẳng định điều đó?
Văn bản này trình bày những nội dung
nào? (mấy nội dung chính)
Các nội dung này được triển khai thế nào?
Đoạn 1 trình bày ý gì? đoạn 2 trình bày nội
dung gì?
Vậy một nội dung thường trình bày bằng
một nội dung, đúng hay sai?
Đoạn văn là gì? về hình thức? Về nội
dung?
Yêu cầu hs đọc lại đoạn 1 và 2 của văn
bản trên sau đó thảo luận và trả lời câu
hỏi:
Nội dung đoạn văn giới thiệu về ai? Vì sao
em biết điều đó? (Các từ nào nói lên điều
đó?)
Tương tự, đoạn 2 viết về vấn đề gì? căn cứ
vào đâu để nhận biết được điều đó?
Tìm câu văn mang nội dung khái quát nhất
của đoạn?
Mỗi đoạn văn thường có một câu mang nội
dung khái quát, câu văn đó gọi là câu chủ
đề Vậy các câu còn lại đóng vai trò gì
trong mỗi đoạn văn?
Vậy thế nào là câu chủ đề?
Nếu đoạn văn không có câu chủ đề thì
chúng ta xác định nội dung đoạn văn bằng
cách nào?
Trong đoạn 1 từ ngữ nào được nhắc đi nhắc
lại nhiều lần? Các từ này đóng vai trò gì
trong đoạn văn?
(Chúng ta căn cứ vào từ ngữ chủ đề.)
Đọc đoạn II.2.b (sgk) và cho biết:
Đoạn văn này có câu chủ đề không? Nếu
có thì câu chủ đề nằm ở vị trí nào của
đoạn?
Giáo viên cho hs hình dung cách trình bày
đoạn văn theo hướng quy nạp và diễn dịch
Đọc văn bản Ai nhầm và cho biết:
tiểu thuyết Tắt đèn
Có 2 đoạn văn:
(1)/ giới thiệu về tác giả NTT
(2)/ Giới thiệu về tiểu thuyết Tắt đèn của
ý tương đối hoàn chỉnh
II/ Từ ngữ chủ đề, câu chủ đề trong đoạn văn.
Vd: đoạn 1 (vb Ngô Tất Tố và tiểu thuyết Tắt đèn )
Không có câu chủ đề mà có các từ duy trìđối tượng trình bày (các từ NTT, Tác giả,ông, nhà văn, …) thay thế cho nhau, luânphiên nhau xuất hiện để cùng tập trunglàm sáng tỏ vấn đề
III/ Cách trình bày nội dung đoạn văn.
Nếu câu chủ đề ở vị trí đầu đoạn văn
đoạn trình bày theo cách Diễn dịch
Nếu câu chủ đề ở vị trí cuối đoạn văn
đoạn trình bày theo cách Quy nạp
Đoạn không có câu chủ đề, nội dung triển
khai và duy trì nhờ từ chủ đề
Song hành.
Ghi nhớ (sgk)
IV/ Luyện tập.
Trang 7Văn bản có mấy đoạn văn?
Mỗi đoạn văn trình bày ý gì?
Bài tập 2: đọc các đoạn văn và cho biết:
Câu (hoặc từ ngữ ) chủ đề của mỗi đoạn?
Cho biết mỗi đoạn đuợc trình bày theo
cách nào?
Bài 1: VB Ai nhầm
Có 2 đoạn văn: (1) Giới thiệu ông thầy đồvà mở đầu sự việc (2) Tiến trình và kếtthúc sự việc
Bài 2: a Diễn dịch
b/ Song hành
c/ Song hành
2 Hướng dẫn về nhà.
Học bài, làm bài tập 3,4 sgk và các bt trong sbt
Chuẩn bị viết bài tập làm văn số 1 bằng cách: đọc lại các bài học lí thuyết tập làm văn ởchương trình ngữ văn 7 8 đã học
********************************
TUẦN 3
(*) (sắp xếp tiết viết theo đkiện tkb)
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
VĂN TỰ SỰ(THỜI GIAN: 2 TIẾT)i/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Hs vận dụng kiến thức khái quát về quá trình tạo lập văn bản, kiến thức đã học về phươngthức tự sự để viết bài
Bài viết đảm bảo các yêu cầu: đúng kiểu bài, bố cục, liên kết, thống nhất về chủ đề…Qua bài viết, gv đánh giá đúng tình hình học tập của hs, qua đó đánh giá thực tế tình hìnhdạy và học của gv và hs
II/ CHUẨN BỊ
Gv thống nhất đề bài, đáp án, thang điểm với khối chuyên môn;
Dặn dò hs chuẩn bị tốt ở nhà
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
GV kiểm tra sự chuẩn bị của hs, thông qua đó có một số nhắc nhở lưu ý hs khi viết bài:
Yêu cầu đọc kĩ đề, tìm ý, sắp xếp và lập dàn ý (làm việc theo các bước tạo lập văn bản –đây là yêu cầu bắt buộc đối với hs – gv nhấn mạnh.)
2 Bài viết:
Đề bài:
Kể lại một kỷ niệm của em với người thân (ông bà, bố mẹ, anh chị em)?
I/ YÊU CẦU CHUNG VỀ BÀI VIẾT.
Bài viết phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, bố cục rõ ràng, mạch lạc; đúng phươngthức; bước đầu có sự kết hợp được với các yếu tố miêu tả, biểu cảm khi trình bày các sựviệc
II/ CÁC YÊU CẦU CỤ THỂ VÀ THANG ĐIỂM ĐÁNH GIÁ.
Trang 8- Câu chuyện xác định và xây dựng được hình tượng nhân vật trung tâm, các sự việcxẩy ra có nguyên nhân, diễn biến và kết thúc một cách hợp lí; các tình tiết truyệnxoay quanh sự việc chính có tác dụng làm nổi bật sự việc chính và có tác dụng làmrõ cá tính nhân vật (3)
- Sự việc đề cập trong bài có tác dụng trong việc phát triển nhân cách con người, có ýnghĩa giáo dục (4)
- Lời văn trong sáng, dùng từ đúng, không sai lỗi chính tả; (5)
- Bố cục rõ ràng, văn phong mạch lạc, có trọng tâm (6)
- Có cảm xúc, khơi gợi được tình cảm cho người đọc.(7)
Bài đạt từ điểm 7 đến 8:
- Các yêu cầu (1), (3), (4), (5), (6) Phải đạt tuyệt đối
- Còn lại yêu cầu (2), (7) có thể chưa có hoặc có nhưng chưa đạt hiệu quả
Bài đạt điểm trung bình (5 -6)
- Các yêu cầu (1), (3), (4), (6), phải đạt
- Các yêu cầu (2), (7) có thể chưa có, hoặc nếu có thì chưa có tác dụng như yêu cầu
- Yêu cầu (5) phải đạt, tuy nhiên có thể còn sai một số lỗi chính tả, lỗi dùng từ có thểchấp nhận được
Bài có điểm yếu (3 – 4)
- Các yêu cầu (1), (3), (6) phải đạt, tuy nhiên mức độ trong yêu cầu (3) là chưa cao
- Các yêu cầu còn lại chưa có
Bài có điểm kém ( 1 – 2)
- Chỉ đạt một yêu cầu (3) tuy nhiên chưa xây dựng được hình ảnh nhân vật, câuchuyện thiếu trọng tâm, nội dung lan man, kể nhiều sự việc thiếu liên kết Các yêucầu khác không đạt
Bài điểm 0.
Không đạt các yêu cầu trên
3 Hướng dẫn về nhà.
Trang 9Học bài, ôn lại kiến thức về quá trình tạo lập văn bản; các kỹ năng tạo lập văn bản đãđược học.
Chuẩn bị bài “ Lão Hạc” (thời gian 2 tiết)
- Thấy được lòng nhân đạo cao cả của nhà văn Nam Cao và giá trị nhân đạo của tác phẩm:
thương cảm, xót xa và trân trọng người nông dân nghèo khổ nhưng phẩm chất cao đẹp”
- Nắm đưôc một số đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm
Ii/ chuẩn bị
Giáo viên yêu cầu hs sưu tầm và xem bộ phim Làng Vũ Đại ngày ấy
Gv dùng một số tác phẩm khác của Nam Cao để giới thiệu: Nhà văn viết theo trào lưu vănhọc hiện thực, thường viết về những người nông dân, người tiểu tư sản nghèo nhưng cónhân cách và phẩm chất cao đẹp; ông thường tôn vinh vẽ đẹp nhân cách của con người.Iii/ tiến trình lên lớp
1/ Oån định:
2/ Kiểm tra bài cũ.
(1)/ Tóm tắt đoạn trích Tức nước vỡ bờ? Nêu xuất xứ của đoạn trích, nêu vài nét chính về tác giả, giá trị và nội dung khái quát của tác phẩm Tắt đèn?
(2)/ Phân tích cử chỉ, lời nói, hành động của Cai Lệ để thấy được bản chất của kẻ đại diện
cho cái nhà nước lúc bấy giờ?
(3)/ Chị Dậu có tình cảnh như thế nào? Vì sao chị có thể quật ngã tên Cai lệ?
Câu nói “thà ngồi tù…tôi không chịu được” cho thấy chị là một người như thế nào?
3/ Bài mới.
• Giới thiệu bài:
Gv giới thiệu một vài nét về tác giả Nam Cao, về các khuynh hướng sáng tác trong vănhọc Việt Nam trước 1945
• Tiến trình bài học.
Gv yêu cầu hs đọc phần chú thích giới
thiệu về tác giả Nam Cao và cho các em
lần lượt nêu những nét chính về tác giả
Trang 10* Học sinh nêu khái quát nội dung chính
của tác phẩm theo sự chuẩn bị ở nhà
* Đọc và tóm tắt văn bản
* Tìm hiểu hết tất cả các chú thích trong
sách giáo khoa
* Xác định thể loại và phương thức biểu
đạt của văn bản?
Sau khi học sinh tóm tắt các sự việc chính:
* Yêu cầu thảo luận và thống nhất lại nội
dung chính của tác phẩm So sánh với phần
chuẩn bị ở nhà và sửa chữa, bổ sung
Bằng cách trả lời các câu hỏi phụ:
+ Truyện viết về ai? Viết về những sự việc
nào? Nhân vật là người nông dân Việt
Nam ở thời điểm nào trong lịch sử Việt
Nam? Truyện đề cao điều gì?
- Khái quát lại phần đầu câu truyện (phần
in chữ nhỏ)
Lão Hạc có một tình cảnh đáng thương,
vợ mất sớm, con trai vì không có tiền cưới
vợ đành bỏ đi làm ăn xa Lão ở lại lủi thủi
cùng với chú chó do con trai để lại Đến
lúc già ỵếu, ốm đau, mất mùa Lão không
muốn dùng vào số tiền bấy lâu dành dụm
cho con đành phải bán đi con chó mà bấy
lâu lão quý như vàng.
Cho biết nguyên nhân nào khiến Lão Hạc
phải bán cậu vàng yêu quý của mình?
Tình cảm của cụ đối với con chó như thế
nào?
Sau khi bán chó, Lão làm gì? đọc lại đoạn
văn miêu tả tâm trạng ông lão sau khi bán
chó và cho biết tâm trạng của lão như thế
nào?
*/ Bình luận chi tiết: “ép cho nước mắt
chảy ra” nhận xét nghệ thuật miêu tả
trong đoạn này? Theo em, trong văn tự sự,
những đoạn văn miêu tả như thế này có tác
dụng gì?
Lão đã rất dằn vặt mình khi bán chó, tìm
các chi tiết chứng tỏ điều đó?
Câu chuyện kết thúc cũng là lúc Lão Hạc
chết
cùng của người nông dân Việt Nam trướcnăm 1945 và những phẩm chất cao quý củahọ
II/ Đọc hiểu văn bản.
1/ Đọc và tìm hiểu chú thích.
2/ Thể loại: truyện ngắn, phương thức: Tự
sự xen với biểu cảm, miêu tả, nghị luận
3/ Tóm tắt và tìm hiểu nội dung chính.
Truyện viết về Lão Hạc – người nông dânViệt Nam trước cách mạng tháng 8 – 1945,một lão nông nghèo khó nhưng có phẩmchất cao quý
4/ Phân tích.
4.1/ Khái quát phần đầu tác phẩm.
4.2/ Tâm trạng của Lão Hạc khi bán cậu vàng.
Lão cười như mếu, mắt ầng ậng nước
Mặt co rúm lại, những nếp nhăn xô lại vớinhau, ép cho nước mắt chảy ra…hu hu khóc
Miêu tả các chi tiết ngoại hình thể hiệnnỗi đau khổ tột cùng khi phải bán chó
Lão dằn vặt bản thân: già từng này…con chó”
Độc thoại nội tâm, miêu tả nội tâmnhân vật, thể hiện sự đau khổ của lão vàkhẳng định về sự tình nghĩa thủy chung,nhân hậu của Lão (ngay cả khi đối với mộtcon vật)
4.3/ Cái chết của Lão Hạc.
*/ Nguyên nhân:
Do mất mùa, đói kém, già yếu không cònkhả năng tự nuôi sống bản thân
Trang 11Vậy, theo em vì sao Lão Hạc phải chết?
Hãy thảo luận và nêu tất cả các nguyên
nhân theo cách nghĩ của bản thân
Trước khi chết, Lão đã chuẩn bị những gì?
Đến đây, các em có thể tra lời thêm câu
hỏi trước đó: vì sao Lão bán chó? (ngoài
nguyên nhân thiếu cái ăn cho chó, thiếu
tiền); và vì sao Lão bán chó mà không bán
vườn?
Việc Lão không chịu sự giúp đỡ của ông
giáo và cứ xa dần ông giáo là nhằm mục
đích gì? vì sao ông lão làm như vậy?
Tất cả những điều đó cho phép chúng ta có
thể khẳng định Lão Hạc là một người nông
dân như thế nào?
Tìm hiểu thêm việc lão chọn cái chết:
Vì sao một người nông dân lương thiện như
vậy nhưng khi chết, Tác giả lại không để
Lão được thật nhẹ nhàng ra đi: cái chết của
lão phải mất mấy giờ đồng hồ, hai thanh
niên đè lên… rất thương tâm?
(cách chọn cái chết như là một sự tự phạt
bản thân vì đã bán đi con chó thân yêu của
mình.)
Khi nghe lão kể chuyện bán chó, ông giáo
tỏ thái độ như thế nào?
Khi nghe tin Lão xin bả chó để đánh bả
chó hàng xóm Oâng giáo nghĩ gì?
Câu nói cuộc đời cứ một ngày càng thêm
đáng buồn” của ông giáo là do ông đang
nghĩ gì?
Còn khi ông nói: “không, cuộc đời chưa
hẵn…” lại là lúc ông giáo nghĩ gì?
Vì sao lại buồn? Vì sao lại “chưa hẵn đã
đáng buồn” và “buồn theo một nghĩa
khác” nghĩa khác là nghĩa nào?
Trong tác phẩm, tác giả đã triết lí khá
nhiều về cuộc sống, đó là những câu đoạn
viết theo phương thức nghị luận Tìm và
phân tích các triết lí đó?
Vd1: các suy nghĩ của ông giáo nêu trên
Vd2: “chao ơi! Đối với những người….che
*/ Chuẩn bị cho cái chết.
Là người chu đáo, giàu lòng tự trọng
*/ Chọn cái chết.
Dùng thuốc độc tự vẫn
Cái chết thật dữ dội
Lão Hạc là một nông dân nghèo khó,
giàu tình thương, lòng chung thủy và rất giàu lòng tự trọng.
4.4/ Thái độ và tình cảm ông giáo với Lão Hạc.
Khi nghe Lão Hạc kể chuyện bán chó –ông giáo thờ ơ nghe cho có
Buồn khi nghĩ Lão Hạc có thể đánh bả chóngười khác
Không hiểu Lão, Khi hiểu ra sự việc: ông giáo tỏ lòngđồng cảm, xót xa, khâm phục
Trang 12Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Việc
chọn ngôi kể này có tác dụng gì? theo em,
nếu người kể chuyện là Lão Hạc thì giá trị
của câu chuyện sẽ như thế nào?
Đọc ghi nhớ
Đọc các bài tập Và thảo luận trả lời câu
hỏi 7/sgk/
Ghi nhớ (SGK) III/ Luyện tập.
Câu hỏi 7/sgk:
Tình cảnh túng quẩn của người nông dânViệt Nam trước cách mạng tháng 8-1945.Tâm hồn cao đẹp, lòng tận tụy, hy sinh vìngười thân ruột thịt
Đối với chị Dậu: sức mạnh sự phản khángxuất phát từ tình yêu thương chồng con
Lão Hạc: vẽ đẹp từ nhân cách
4/ Hướng dẫn về nhà.
4.1/ học bài, đọc lại văn bản Tóm tắt nội dung và phân tích nội dung thành văn bản hoànchỉnh
4.2/ Chuẩn bị bài Từ tượng hình, từ tượng thanh.
**************************
02/10/07; Nd: 4/10/07
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
Hiểu thế nào là từ tượng hình – từ tượng thanh
Thấy được từ tượng hình và từ tượng thanh trong tiếng việt rất phong phú Thấy được giá trịcủa việc dùng các từ này để tạo hình ảnh, âm thanh, tăng giá trị biểu đạt và biểu cảm chovăn bản khi viết cũng như khi nói
Biết phân biệt và sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh trong giao tiếp và trong việc tạolập văn bản
Ii/ chuẩn bị
Bảng phụ
Hs chuẩn bị bài, làm các bài tập, trả lời các câu hỏi trong sgk
Iii/ tiến trình lên lớp
Suy nghĩ, buồn, giận, ngẫm nghĩ, căm tức, suy tư, hân hoan (2 đ)
Câu 2: cho các từ, cụm từ:
Phương tiện giao thông, ô tô, xe cộ, xe máy, ô tô For.
a/ Vẽ sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ cho các trên? (1,5 đ)
Trang 13b/ Các từ ô tô, xe cộ, xe máy, ô tô For có cùng chung một trường nghĩa không?(0,5 đ) Nếu
là trường từ vựng thì cho biết đó là trường gì? (1 đ)
Câu 3: Nêu ngắn gọn (2 dòng) về tác giả Nam Cao? (1 đ) Nêu ngắn gọn (tối đa không quá
5 dòng) về giá trị truyện ngắn “Lão Hạc” (1,5 đ)
Đáp án:
Câu 1: khái niệm trường từ vựng, theo định nghĩa trong sgk.
Nhóm 1 bao gồm các từ:suy nghĩ, ngẫm nghĩ, suy tư Hoạt động tư duy của con người.Nhóm 2 bao gồm các từ: Buồn, giận, căm tức, hân hoan Trạng thái tinh thần, tình cảmcủa con người
Câu 2: a/ sơ đồ: phương tiện giao thông
Xe cộ
Oâ tô, xe máy
Xe Forb/ Các từ trên cùng chung một trường từ vựng: phương tiện giao thông đường bộ
Câu 3: Nam Cao – tên thật, quê quán, sự nghiệp.
Tác phẩm Lão Hạc: giá trị hiện thực: nêu lên được số phận cùng cực của người nông dânViệt Nam trước cách mạng tháng 8
Giá trị nhân đạo: tác phẩm đề cao giá trị con người, nhân cách, phẩm chất con người tỏasáng trong cả những lúc sống cùng cực nhất
3/ Bài mới:
• Giới thiệu bài.
Gv đọc và phân tích lại đoạn văn trong văn bản “Lão Hạc” – đoạn miêu tả Lão Hạc sau khi bán chó khẳng định lại giá trị của đoạn văn miêu tả này trong việc thể hiện tính cách nhân vật
• Bài mới.
Giáo viên treo bảng phụ, ghi các ví dụ
trong sgk Gạch chân các từ in đậm
y/c hs đọc và thảo luận
Liệt kê các từ gạch chân và chia thành 2
nhóm
Giải thích cơ sở nào để chia thành 2 nhóm
như thế?
Gợi ý: những từ nào mô phỏng âm thanh
của sự vật hiện tượng ngoài tự nhiên?
Những từ nào mô phỏng hình dáng của sự
vật – hiện tượng?
I/ ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG.
VD: cho các từ: móm mém, xồng xộc, vật vã, rũ rượi, sòng sọc.
Mô phỏng hình dáng, trạng thái của sự vật, hiện tượng.
Trang 14Đọc lại đoạn văn miêu tả tâm trạng Lão
Hạc khi bán chó trong văn bản “Lão Hạc”
cũa Nam Cao và cho biết các từ tượng
thanh và tượng hình trong đoạn văn này có
tác dụng gì? nếu bỏ các từ này đi thì đoạn
văn sẽ như thế nào?
Yêu cầu học sinh lược bỏ hết các từ tượng
hình và từ tượng thanh trong đoạn trích
trên và sau đó đọc lại Rút ra nhận xét và
kết luận.
Vậy theo em, từ tượng hình và từ tượng
thanh được sử dụng trong các thể loại văn
có tác dụng gì?
Đọc ghi nhớ
Đọc bài tập 1 và cho biết bài tập nêu yêu
cầu gì?
Tìm các từ tượng hình và các từ tượng
thanh có trong các đoạn trích ở bài tập 1?
(đối với bài tập này, gv dành cho học sinh
trung bình yếu đọc và nhận diện Sau đó
yêu cầu học sinh dùng các từ tìm được để
đặt câu.)
Các học sinh khác nhận xét bổ sung
Bài 2: cho hs làm nhanh bằng các hình thức
tranh luận tập thể Giáo viên ghi lại và sau
đó nhận xét
thế nó được sử dụng rất nhiều trong cácphương thức biểu đạt nhất là miêu tả và tựsự
Ghi nhớ (sgk)
II/ LUYỆN TẬP.
Bài 1:
a/ Các từ tượng thanh:
xoàn xoạt, bịch, bốp,
b/ Các từ tượng hình:
rón rén, lẻo khẻo, chỏng quèo.
bài 2: đi lò dò
Đi thoăn thoắt, đo lom khom, nghênhngang…
Bài 3:
Ha hả, tiếng cười thoải mái, vô tư,
khoái chí
Hi hi: cười nhỏ, hiền.
Hô hố: tiếng cười to, không có ý tứ, vô
duyên, thô lỗ Tiếng cười làm người nghekhó chịu
Hơ hớ: tiếng cười không thật sự giữ ý, có
cảm giác khó chịu cho người nghe
Bài 4: đặt câu:
Mẫu: Mưa lắc rắc.
Học sinh tiếp tục làm bài
4/ Hướng dẫn về nhà.
a/ Học bài, học và ghi nhớ các kiến thức trong bài
b/ Làm các bài tập còn lại trong sgk và các bài tập ở sbt
c/ Chuẩn bị bài liên kết đoạn văn trong văn bản.
******************************
03/10/07; Nd: 5/10/07
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
Thấy rõ tác dụng của việc liên kết tốt các đoạn văn trong văn bản, hiểu cách sử dụng cácphương tiện liên kết để liên kết các đoạn văn làm cho các đoạn liền ý, liền mạch, rõ nghĩa.Rèn luyện các kỹ năng sử dụng các phương tiện liên kết
Ii/ CHUẨN BỊ
Bảng phụ, ngữ liệu ví dụ
Trang 15Iii/ tiến trình lên lớp.
1/ Oån định.
2/ Bài cũ.
Liên kết trong văn bản là gì? phương tiện liên kết trong văn bản là gì?(kiến thức lớp 7)
Thế nào là đoạn văn? Đoạn văn có thể được trình bày theo những cách nào?
Câu chủ đề trong đoạn văn là gì?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài: gv nhắc lại khái niệm đoạn văn; một bài văn thường gồm nhiều đoạn văn
liên kết với nhau tạo thành Để có một bài văn hoàn chỉnh, thống nhất thì các đoạn vănnày phải liên kết chặt chẻ với nhau…
Tiến trình bài học.
Đọc 2 đoạn văn ở mục I.1 và 2 đoạn ở mục
I.2 (trang 50 –sgk)
Thảo luận các câu hỏi và trả lời:
Văn bản 1 (I.1) có mấy đoạn văn? Các
đoạn văn này đã liên kết với nhau chưa?
Nội dung của đoạn 1 và đoạn 2 lần lượt là
gì?
Đoạn 1 cảnh ở sân trường làng Mỹ Lý thời
điểm hiện tại; đoạn 2 trường thời điểm quá
khứ hai khung cảnh ở 2 thời gian khác
nhau mà không có từ liên kết.
Ơû ví dụ 2 (I.2) đã liên kết các đoạn với
nhau chưa? Yếu tố nào đã giúp cho đoạn
văn có sự liên kết?
Trở lại văn bản trên:
Yếu tố giúp cho 2 đoạn văn trên liên kết
với nhau chính là cụm từ, ngoài cụm từ thì
có từ, câu, dấu câu… có thể liên kết câu
với câu, câu với đoạn.
Thảo luận trao đổi cho biết có thể dùng
các từ nào, cụm từ nào để liên kết các
đoạn nếu :
a/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ tiếp diễn?
b/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ nhân quả?
c/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ đối ngược?
d/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ điều kiện?
e/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ đồng thời?
g/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ mệnh
Đoạn 2: Cảnh thời quá khứ ở sân trườngMỹ Lý
Cụm từ Trước đó mấy hôm đã liên kết 2
đoạn từ hiện tại trở về quá khứ
(ghi nhớ sgk)
II/ Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.
1/ Dùng từ, cụm từ để liên kết.
Tùy theo từng mối quan hệ về ý nghĩa giữacác đoạn văn mà có thể lựa chọn các từliên kết phù hợp
Ví dụ: các từ trái lại, nhưng, ngược lại… dùng trong mối quan hệ đối lập nhau về ý Các từ tiếp đó, sau đó, tiếp theo, … dùng trong mối quan hệ tiếp diễn…
2/ Dùng câu để liên kết.
Ngoài cách dùng từ thì có thể dùng câu đểliên kết các đoạn
III/ Luyện tập.
Bài 1: a/ Nói như vậy – Đại từ thay thế.
Đoạn 2 giải thích cho đoạn 1
Trang 16Đọc ghi nhớ.
Đọc bài tập 1:
Đọc từng mục trong bài tập và xác định
các từ được dùng làm phương tiện liên kết
đoạn
Sau đó cho biết mối quan hệ ý nghĩa giữa
các đoạn
Bài 2: yêu cầu học sinh trung bình trả lời
trước Các học sinh khá bổ sung nhận xét
sau
Bài tập 3: yêu cầu hs làm ở nhà
b/ Thế mà – Hai đoạn đối lập.
c/ Cũng – Quan hệ nối tiếp, liệt kê thêm Tuy nhiên - kết luận và khẳng định một
nội dung mang tính đối lập với điều trướcđó
Bài 2:
a/ Từ đó
b/ Nói trái lại
c/ Tuy nhiên
d/ Thật khó trả lời
4/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài, làm các bài tập còn lại trong sgk và các bài tập khác trong sách bài tập
Chuẩn bị bài từ địa phương và biệt ngữ xã hội.
**********************
06/10/07; Nd: 9/10/07
Tiếng việt: TỪ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs: hiểu rõ thế nào là từ địa phương và biệt ngữ xã hội
Biết sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xã hội đúng cách, đúng lúc, đúng đối tượng giaotiếp
Ii/ CHUẨN BỊ
Từ điển từ ngữ địa phương
Từ địa phương trong một số tác phẩm văn học
Iii/ tiến trình lên lớp
Giới thiệu bài.gv cho các học sinh là người cùng địa phương nói chuyện với nhau một đến
2 câu (chọn học sinh sinh ra và lớn lên ở vùng Quảng Ngãi)
Sau đó cho các học sinh khác nhận xét
Giáo viên kết luận
Tiến trình bài học.
Gv treo bảng phụ, yêu cầu hs đọc.
(các ví dụ này gv chép từ sgk)
Các từ bẹ, bắp còn có cách gọi khác
(chính thức) là gì?
I/ Từ ngữ địa phương.
Ví dụ: các từ:
Bẹ, bắp Ngô
các từ bẹ, bắp chỉ được dùng trong một số
Trang 17Gv cho thêm một số từ khác: ví dụ như các
từ: bố – ba –cha – bo – tía Mẹ – má – u –
bầm …
Liên hệ: tiếng của đồng bào Kho có phải
là tiếng địa phương không?
(không, đây là một hệ ngôn ngữ riêng.
Không phải từ ngữ địa phương)
Trong văn bản trong lòng mẹ – Nguyên
Hồng Tồn tại một lúc hai từ dùng chỉ một
người Mẹ và Mợ
mẹ là phát ngôn của ai? Ai dùng từ Mợ?
Mẹ: là lời người dẫn truyện- ngôn ngữ
chung –toàn dân
Mợ: là cách gọi mẹ của bé Hồng Cách gọi
này không thông dụng, chỉ được dùng trong
một bộ phận người dân lúc bấy giờ
Các từ Ngỗng, trúng tủ trong các ví dụ có
nghĩa là gì?
Những người nào thì thường sử dụng các từ
này?
Vậy cách gọi như thế có thông dụng trong
toàn dân hoặc trong tất cả các tầng lớp
người trong xã hội không?
Những từ mà chỉ có một bộ phận nhỏ tầng
lớp người dân gọi Đó là biệt ngữ xã hội
Thử đọc văn bản chú này giống con bọ
hung và cho biết tại sao người chiến sĩ bộ
đội lại sửng sốt khi nghe câu này?
Giải thích nghĩa của câu này theo nghĩa
toàn dân
Vậy thì chúng ta nên sử dụng từ ngữ địa
phương trong những trường hợp nào? Vì
sao?
Theo em, tại sao trong một số tác phẩm
văn học, người ta vẫn sử dụng từ ngữ đại
phương?
Trong trường hợp này, sử dụng từ địa
phương là có dụng ý của tác giả, đó là gì?
Giáo viên hướng dẫn hs cách làm bài tập
Bài tập 1:
Tìm theo mẫu: ví dụ từ toàn dân hoa từ địa
phương miền nam tương ứng bông.
địa phương nhất định
Từ địa phương
II/ biệt ngữ xã hội.
Vd: Mợ: (cách gọi người phụ nữ sinh ra
mình của bé Hồng – Trong lòng mẹ)
Cách gọi không thông dụng – chỉ được sửdụng ở một số tầng lớp xã hội nhất định.Ngỗng: cách gọi để chỉ điểm 2 chỉ được sửdụng trong học sinh
Biệt ngữ xã hội
III/ Sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xã hội.
Phải sử dụng từ địa pgương đúng lúc, đúngđối tượng giao tiếp để tránh g6y khó hiểu,hiểu nhầm
Trong văn chương, từ địa phương và biệtngữ xã hội vẫn được sử dụng với mục đíchtạo tính cá biệt, tính vùng miền đặc trưngvà tạo cá tính cho nhân vật
IV/ Bài tập:
Bài 1 và bài 2:
Làm theo mẫu
Hs thảo luận và làm bài theo nhóm
(Hs trình bày kết quả vào tiết chương trìnhđại phương)
Trang 184/ Hướng dẫn về nhà.
Làm bài tập
Học bài
Thực hiện làm bài tập và chuẩn bị cho tiết chương trình địa phương (sgk trang 91)
Tất cả hs làm bài tập bằng cách kẻ bảng tìm từ địa phương tương ứng với từ toàn dân đãcho Ngoài các từ trong sgk, có thể sưu tầm và tìm thêm các từ khác
Chuẩn bị bài Tóm tắt văn bản tự sự.
*********************************
Nd: 11/10/07
Làm văn: TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
Nắm được mục đích và cách thức tóm tắt văn bản tự sự
Tóm tắt được các văn bản đã học
Phân biệt tóm tắt với việc kể có phân tích, có bình luận…
Rèn kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự cho hs
Ii/ CHUẨN BỊ
Yêu cầu hs đọc lại các văn bản tự sự trong sgk văn 8 đã học
Gv chuẩn bị bảng phụ
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
2/ Bài cũ:
Giáo viên kiểm tra phần chuẩn bị bài của hs thông qua vở soạn
Kiểm tra 5 phút: (mục đích kiểm tra lại chất kượng chuẩn bị bài của hs: tóm tắt đoạn cuối văn bản Lão Hạc – đoạn sau khi Lão Hạc bán chó cho đến hết)
3/ Bài mới:
Giới thiệu bài.
Gv cho học sinh hình dung về việc tóm tắt Trong cuộc sống, khi làm một việc người ta cũng có thể tóm tắt lại quy trình Chứng kiến một sự việc xẩy ra, người ta có thể kể lại mộtcách trung thực và vắn tắt… đó gọi là tóm tắt
Tóm tắt có tác dụng gì? tòm tắt vănbản tự sự là gì?
Tiến trình bài học
Gv cho hs đọc các mục trắc nghiệm trong
sgk Thảo luận và chọn đáp án đúng
Gv chốt ý
Từ đáp án trên ( có thể xem như định nghĩa
về tóm tắt văn bản tự sự) thảo luận và tar3
lời:
Muốn người nghe hiểu đúng nội dung thì
I/ Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự?
Tóm tắt văn bản tự sự là ghi lại một cáchngắn gọn, trung thành nội dung chính củavăn bản
Trang 19phải tuân thủ nguyên tắc nào?
Trong khi tóm tắt, chúng ta có thể thêm
các lời phân tích, đánh giá, bình luận
không? Vì sao?
Độ dài của văn bản tóm tắt sẽ khác như
thế nào so với nguyên văn tác phẩm?
Vậy, nhắc lại: thế nào là tóm tắt văn bản
tự sự?
Theo em tóm tắt lại một sự việc trong đời
sống hằng ngày có tác dụng gì với người
nghe?
Trong văn bản tự sự, việc tóm tắt là nhằm
mục đích gì?
Muốn đạt được các mục đích đó thì khi
tóm tắt chúng ta phải tuân thủ các yêu cầu
gì?
Vì sao khi tóm tắt, chúng ta cần phải chọn
lọc và chỉ ghi lại các sự việc tiêu biểu? Vì
sao không được thêm các chi tiết ngoài
văn bản vào?
Muốn tóm tắt được một văn bản thì điều
kiện đầu tiên cần có là gì?
Và các điều kiện tiếp theo?
Thử tóm tắt lại văn bản Tức nước vỡ bờ –
Tắt đèn – Ngô Tất Tố?
Gv cho hs ghi lại các nét tiêu biểu tron
đoạn trích và sau đó tóm tắt trước lớp
Gv yêu cầu hs làm việc theo nhóm:
1/ tìm các sự việc chính và ghi lại
2/ Sắp xếp các sự việc này theo thứ tự hợp
lí
3/ Viết lại thứ tự đó bằng lới văn của mình
4/ Trình bày bằng miệng trước lớp
Ví dụ: - Chị Dâu đang chuẩn bị cho chầng
ăn cháo thì bọn Cai lệ và người nhà Lý
trưởng vào đòi tiền sưu.
- Chúng quát nạt, dọa dẫm đò đánh trói
nếu không nạp sưu.
- Chị Dậu xin khất nhưng bọn chúng
không cho, chúng lao vào trói anh Dậu.
- Chị Dậu không xin khất được, lại bị
chúng đánh, sợ chồng lại bị bắt đi Chị đã
đứnh lên đánh trả Cai Lệ và người nhà Lý
II/ Cách tóm tắt văn bản tự sự.
1/ Yêu cầu khi tóm tắt VBTS.
Phải thâu tóm được toàn bộ nội dung chínhcủa văn bản và thâu tóm một cách ngắngọn
Không được thêm bất cứ một chi tiết nàongoài văn bản vào phần tóm tắt
2/ Các bước tóm tắt VBTS.
Đọc kỹ văn bản
Liên kết, xâu chuỗi các sự việc chính theothứ tự hợp lí
Tóm tắt lại bằng lời văn của mình
Đọc ghi nhớ(*sgk)
III/ Luyện tập.
Bài 2: Yêu cầu hs làm việc theo nhóm.
Thực hiện việc theo thứ tự các bước
Tóm tắt văn bản Tức nước vỡ bờ – Tắt đèn
- Ngô Tất Tố.
(sau khi thảo luận – làm việc theo nhóm,
gv yêu cầu đại diện nhóm lên trình bàytrước lớp)
Gv nhận xét sửa chữa các lỗi
Trang 20Gv lưu ý sửa các lỗi cho hs thường mắc:
(1)Không chọn được các sự việc trọng tâm
(2)Không kể theo thứ tự
(3)Còn dùng lời nhân vật khi tóm tắt
(4)Thường hay kèm lời phân tích, bình luận
4/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài
Làm bài tập
Chuẩn bị cho bài luyện tập tóm tắt văn bản tự sự.
Bằng cách: đọc lại các văn bản đã học và làm theo các bước tóm tắt đã học vào vở bài tập
*********************
Nd: 12/10/07
Làm văn: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
Nắm được mục đích và cách thức tóm tắt văn bản tự sự
Tóm tắt được các văn bản đã học
Phân biệt tóm tắt với việc kể có phân tích, có bình luận…
Rèn kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự cho hs
Học sinh thực hành tóm tắt được tất cả các văn bản tự sự đã học
Ii/ CHUẨN BỊ
Yêu cầu hs đọc lại các văn bản tự sự trong sgk văn 8 đã học
Gv chuẩn bị bảng phụ.( dùng cho học sinh ghi các sự việc chính của văn bản cần tóm tắt)Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
2/ Bài cũ:
Giáo viên kiểm tra phần chuẩn bị bài của hs thông qua vở soạn Kết hợp với kiểm tra kiến thức cũ:
1/* Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự? Việc tóm tắt văn bản tự sự nhằm mục đích gì?
2/* Nêu các yêu cầu khi tóm tắt văn bản tự sự? Các bước tóm tắt văn bản?
3/* Tóm tắt văn bản Lão Hạc – Nam Cao.
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài: GV nêu yêu cầu của tiết học luyện tập – là một tiết thực hành Tất cả hs
cần phải tích cực làm việc theo sự hướng dẫn của nhóm trưởng và giáo viên
Tiến trình bài học.
Gv kiểm tra lại việc đọc tác phẩm của học
sinh
Yêu cầu hs tóm tắt lại toàn bộ văn bản
( bao gồm cả phần chữ nhỏ – Văn bản Lão
Trang 21Các nội dung chính đã được liệt kê trong
sgk Học sinh các nhóm cần thảo luận lựa
chọn sắp xếp các ý chính theo thứ tự hợp lí
và trình bày
Bài tập 3:
Các văn bản Tôi đi học, trong lòng mẹ,
khó tóm tắt, vì sao?
Đây là các văn bản tự sự nhưng yếu tố cốt
truyện không được đặt lên hàng đầu, các
tác giả chỉ chú ý khắc họa nội tâm nhân
vật, khai thác diễn biến tâm trạng mà
không xây dựng nhiều hành động diễn biến
truyện chủ yếu là diễn biến củ cảm xúc,
của yếu tố tình cảm.
Bài tập 3:
Đọc bài đọc thêm.
4/ Hướng dẫn về nhà.
Tóm tắt lại các văn bản đã học
Đọc và sau đó tóm tắt các văn bản sắp học như đánh nhau với cối xay gió, Cô bé bán diêm, chiếc lá cuối cùng…
Chuẩn bị bài trả bài tập làm văn số 1 bằng cách:
Đọc và xem lại các kiến thức tạo lập văn bản tự sự đã học
*************************
Nd: 12/10/07
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
Nhận rõ ưu khuyết điểm của bài viết Qua đó tìm các biện pháp khắc phục các lỗi mắcphải, phát huy các kết quả đạt được nhằm rút kinh nghiệm cho các bài viết tiếp theo
Biết đánh giá đúng năng lực bản thân để có hướng phấn đấu trong học tập
Rèn kỹ năng tạo lập văn bản thông qua các hướng dẫn sửa lỗi,
Rèn ý thức sửa các lỗi trong quá trình tạo lập văn bản
Điểm 5,06,4(Trung bình )
Điểm 6,57,9(Khá )
Điểm 810(Giỏi)
Thống kê các lỗi có tần số xuất hiện nhiều trong các bài viết, tìm biện pháp khắc phục chohọc sinh
Phân tích một số bài viết khá (nếu có), hoặc phân tích một số bài viết mắc lỗi nhiều
Iii/ tiến trình lên lớp
1/ Oån định.
2/ Nhận xét chung.
Trang 22Ưu điểm:
Nội dung bài viết đã tránh được kiểu viết hình thức, nội dung và ngôn ngữ sáo rỗng mà đãkhá trung thực, và vì bài viết đa số là chuyện thực nên gây khá nhiều cảm xúc cho ngườiđọc
Phần lớn các bài viết khá cẩn thận trong cách trình bày, chuẩn bị khá chu đáo cho bài viết
Khuyết điểm.
Không nắm được các kỹ năng trong việc tạo lập văn bản vì thế các lỗi như bố cục, liên
kết, thống nhất về chủ đề … còn mắc khá phổ biến.
Riêng về kỹ năng văn bản tự sự: chưa nắm được mục đích chính của văn bản tự sự hoặcchưa phân biệt được mục đích của các phương thức biểu đạt như biểu cảm, tự sự, miêu tả…cho nên không xây dựng được một văn bản tự sự theo yêu cầu kiểu bài
3/ Phân tích đề.
Đề bài: kể lại một kỷ niệm của em với người thân (ông bà, bố mẹ, anh chị…) khiến em nhớ mãi.
Yêu cầu của đề bài: phương thức biểu đạt: Tự sự.
Nội dung: Kể câu chuyện (là kỷ niệm của em với người thân).
Yêu cầu về bố cục và thang điểm (ở tiết 11& 12)
4/ Phát bài, phân tích lỗi.
Các lỗi cần khắc phục
(giáo viên yêu cầu hs đọc lại bài, đọc lời nhận xét có trong bài sau đó biết nhận ra lỗi củamình)
Yêu cầu một số học sinh đứng lên trình bày lỗi của mình mắc phải trong bài viết
Giáo viên cho học sinh thấy các lỗi còn mắc phải trong bài viết này có ảnh hưởng như thếnào đến kết quả đánh giá
4.1/ Lỗi kiểu bài.
Đây là lỗi điển hình nhất mà hầu hết các học sinh có điểm dưới 5 đều mắc phải
Nguyên nhân, biểu hiện:
không xây dựng được một nhân vật trọng tâm, không giới thiệu được thời gian, không gian,không xây dựng được cốt truyện Bài viết chủ yếu chỉ dừng lại ở việc miêu tả hoặc bộc lộcảm xúc
Khắc phục.
Phải xem lại kiến thức kiểu bài tự sự: yêu cầu khi tạo lập văn bản tự sự là phải xây dựngđược nhân vật, các tình huống truyện, diễn biến truyện, kết thúc truyện
4.2/ Lỗi bố cục, Lỗi liên kết, mạch lạc, không thống nhất về chủ đề.
Nguyên nhân, biểu hiện:
Bài viết không phân đoạn cho từng phần, hoặc có phân đoạn nhưng nội dung các đoạnchưa phù hợp với chức năng chính của nó Yêu cầu của một văn bản là phải có bố cục rõràng, hợp lý
Nội dung các đoạn trong văn bản không theo một thứ tự nào, trình bày lộn xôn, viết khôngtheo mạch tư duy nào, không theo mạch ý nào
Nội dung của toàn văn bản không thống nhất, không xây dựng nhân vật hoặc diễn biếntrọng tâm Nội dung chỉ liệt kê các chi tiết vụn vặt
Khắc phục:
Trang 23Cần lập dàn ý trứơc khi viết bài ( đây là yêu cầu bắt buộc đễ rèn luyện kỹ năng tạo lậpvăn bản)
Xem lại bài bố cục văn bản, và xem lại kiến thức về văn tự sự ở chương trình ngữ văn 6
4.3/ Lỗi dùng từ, chính tả.
Các lỗi được chỉ ra trong bài viết, học sinh tự chỉnh sủa lại
5/ Đọc một số bài viết khá.
Giáo viên nêu một số bài viết khá (bài của:Huyền, Ngọc Anh, Thanh Mai, Tú Oanh,)
6/ Hướng dẫn về nhà.
Đọc lại bài, sửa các lỗi
Tất cả các bài viết có điểm duới 5 đều phải sửa lại toàn văn bản
Tất cả các bài sửa lại đều nạp vào ngày 16 tháng 10
******************************
Nd: 16/10/07
Văn bản: CÔ BÉ BÁN DIÊM
- Truyện cổ - An đéc
Xen-i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs cảm nhận được:
Yù nghĩa hiện thực từ văn bản: Trên một thế giới lạnh lùng và thiếu tình thương, không cóchổ nào cho những người nghèo khổ!
Yù nghĩa nhân đạo: Niềm thương cảm sâu sắc của Andecxen đối với những người bất hạnh.Nghệ thuật kể truyện đan xen giũa các phương thức biểu đạt (tự sự – miêu tả – Biểu cảm)Nghệ thuật xây dựng các chi tiết truyện đối lập nhằm làm tăng giá trị tác phẩm
Ii/ chuẩn bị
Giáo viên yêu cầu hs tìm đọc toàn bộ văn bản từ trước
Yêu cầu và khuyến khích hs tìm các tập truyện của Andecxen và đọc
Cho học sinh tìm hiểu về đất nước Đan Mạch nhằm cho các em nhận ra ngay từ đầu rằngđây là một vùng đất có khí hậu khắc nghiệt (vùng Bắc Âu – khí hậu lạnh)
Iii/ Tiến trình lên lớp
1/ Oàn định.
2/ Bài cũ.
Nêu một vài nét chính về nhà văn Nam Cao? Cho biết tác phẩm Lão Hạc được viết trong
khoảng thời gian nào trong lịch sử Việt Nam? Tác phẩm viết về ai? Việc gì?
Bằng các dẫn chứng trong văn bản Lão Hạc hãy chứng minh rằng Lão Hạc là một nông dân nghèo nhưng rất giàu tình thương và lòng tự trọng?
Giải thích triết lí của Nam Cao trong văn bản Chao ơi! Đối với những người xung quanh
ta, nếu ta không cố mà tìm hiểu họ thì ta chỉ thấy … Từ đó em rút ra bài học gì cho bản
thân mình?
Văn bản cô bé bán diêm của tác giả nào?
Em biết gì về tác giả này?
Ngoài văn bản này, em đã được đọc, được
I/ TÌM HIỂU CHUNG.
1/ Tác giả: (sgk) 2/ Tác phẩm
Trang 24nghe văn bản nào khác của tác giả
Andecxen?
Văn bản này thuộc thể loại nào? Viết theo
phương thức biểu đạt nào?
Tóm tắt phần đầu của văn bản một cách
ngắn gọn nhưng đầy đủ các nội dung chính
Đọc đoạn văn còn lại trong văn bản
Tóm tắt lại toàn bộ văn bản
Chia phần cho đoạn trích này (nếu xem
những lần quẹt diêm của cô bé là trọng
tâm)
Theo dõi phần thứ nhất của văn bản và cho
biết:
Gia cảnh của cô bé có gì đặc biệt? Cuộc
sống của cô bé?
Cô bé cùng những bao diêm xuất hiện
trong hoàn cảnh nào? (trong không gian,
thời gian nào)?
Khung cảnh xung quanh em trong đêm
giao thừa như thế nào?
Còn thời tiết trong lúc này?
Khi nói tới hoàn cảnh cô bé Nhằm làm nổi
bật thêm, khắc sâu thêm, tác giả đã sử
dụng biện pháp nghệ thuật nào? Chỉ rõ các
chi tiết chứng minh tác giả đã sử dụng biện
pháp nghệ thuật đó?
Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật này?
Học sinh tự bộc lộ Giáo viên có thể cho
nhiều học sinh trình bày phần này một
cách tự nhiên theo cảm xúc thật
Chú ý phần 2 cho biết phần này có thể
chia thành mấy phần nhỏ?
Cô bé đã tránh rét bằng cách nào? Cho
biết vì sao cô không về nhà? (chú ý nhấn
mạnh không chỉ vì người cha mà còn vì
ngôi nhà em đang ở cũng chẳng khác gì
ngoài đường cả)
Câu nói thể hiện sự ước ao đầu tiên của cô
bé là muốn được thắp một que diêm để
sưởi ấm bàn tay Em có ý nghĩ gì khi đọc
chi tiết này?
(việc suởi ấn trong lúc lạnh cóng, đói rét
Là một trong những tác phẩm tiêu biểu củaAndecxen
II/ ĐỌC HIỂU VĂN BẢN.
1/ Đọc và tìm hiểu chú thích.
2/ Chia đoạn.
(3 đoạn)
(1)/ Hoàn cảnh sống của cô bé
(2)/ Những mộng tưởng của cô bé
(3)/ Cái chết thương tâm
3/ Tóm tắt tác phẩm.
4/ Phân tích văn bản.
4.1/ Cô bé và đêm giao thừa.
Khung cảnh xung quanh
Mẹ và bà qua đời.Cô sống với bốtrong một xó tốităm Bé luôn bị bố
la mắng
Phải đi bán diêmtrong đêm giaothừa Trong lúc đóirét
Tác giả xây dựng các hình ảnh, chi tiết đối lập nhằm làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của cô bé.
Cô bé nhỏ nhoi, cô độc, đói rét, không ai đoái hoài trong đêm giao thừa.
4.2/ Những lần quẹt diêm.
Trong đêm lạnh ngoài phố:
Cô bé đã có 4 lần quẹt diêm
Lần thứ nhất: diêm cháy – lò sưởi hiện ra.Lần thứ hai: Bàn ăn hiện ra
Mong ước được sưởi ấm khi lạnh, được ănkhi đói
Những mong ước giản dị nhất, nhữngđiều bình dị nhất đối với một con người(được sưởi ấm, được ăn) đối với cô bé cũng
Trang 25Với một que diêm đang có trên tay em
cũng phải ước ao mới có thể có Và phài
đánh liều mới dám quẹt một que để suởi.
Que diêm cháy, những gì lần lượt hiện ra
trong hai lần đầu?
Chi tiết diêm tắt, tất cả mọi thứ từ lò sưởi
đến bàn ăn đều biến mất khi em bé chưa
được sưởi, chưa được ăn khiến em suy nghĩ
gì? (tất cả đối với cô bé, kể cả đó chỉ là
những giấc mơ cũng không thể đạt được)
Các lần quẹt diêm tiếp theo đã diễn ra như
thế nào? Những gì tiếp tục hiện ra trong
đêm khi diêm cháy?
Theo em, vì sao thứ tự của các mộng tưởng
lại là lò sưởi – bàn ăn – Thông noel –
Người bà mà không phải là một thứ tự
khác?
Hai mộng tưởng sau khác gì so với các
mộng tưởng trước đó?
(lò sưởi, bàn ăm – là nhu cầu vật chất->
được sưởi ấm khi lạnh, được ăm khi đói;
các mộng tưởng sau là những khát khao
về mặt tinh thần: được hưởng hạnh phúc
gia đình- đón giao thừa, có người bà)
Cô bé đã làm gì khi thấy bà mình?
Việc cô bé xin bà cho đi theo, khiến em có
cảm nghĩ gì? (việc đi theo bà tức là về với
thượng đế – Chết)
Theo dõi đoạn kết và thử nêu lên các suy
nghĩ của bản thân về các chi tiết sau:
Chi tiết hai bà cháu bay về trời là chi tiết
rất bi thảm hoặc không hề bi thảm, vì sao?
Câu nói nào của người qua đường khiến
em phải suy nghĩ nhiều nhất? Em suy nghĩ
gì về câu nói đó? (chắc nó muốn sưởi cho
đỡ lạnh)
Đó là chi tiết thể hiện sự thờ ơ, vô tình của
thế giới xung quanh em (liên hệ chi tiết
trước đó: đứa bé đã lấy của em một chiếc
dày chỉ để làm đồ chơi)
Chi tiết má vẫn hồng, môi vẫn cười của cô
bé khi đã chết khiến em suy nghĩ gì?
(đó là sự mãn nguyện của cô bé: được chết
chỉ là ước ao
Lần thứ ba: Cây thông Noel
Lần thứ tư: Người bà hiền từ:
Khao khát có được niềm hạnh phúc giađình
Tất cả đều là những mong ước chínhđáng và bình dị nhưng với cô bé chỉ là điềutrong mộng tưởng
4.3/ Cái chết của cô bé.
Cô bé cùng bà bay lên trời đi chầu thượngđế
Cái chết vô tội của một đứa trẻ bấthạnh
Đó là sự giải thoát Cô bé được về với bàlà về với nơi có ngọn lửa tình thương, nơicó niềm hạnh phúc
Trang 26– là được về với bà – về nơi có tình yêu
thương, nơi có niềm hạnh phúc)
Chứng minh rằng chi tiết kết thúc truyện
(cô bé chết) thể hiện sâu sắc giá trị nhân
đạo của tác phẩm
Qua tác phẩm, tác giả muốn gửi thông điệp
gì cho mọi người?
III/ Luyện tập.
Viết đoạn văn ngắn (khoảng từ 10 đến 15 dòng) nêu lên suy nghĩ của em khi học xong tác phẩm này?
1/ Suy nghĩ và tình cảm của em với cô bé bán diêm?
2/ Suy nghĩ, những điều rút ra được sau khi học xong tác phẩm?
4/ Hướng dẫn về nhà.
Đọc lại toàn văn bản Tìm và đọc toàn bộ tác phẩm từ đầu
Kể chuyện sáng tạo Thử viết đoạn kết khác cho câu chuyện theo cách của riêng em Lígiải cho mọi người nghe hiểu cách kết bài của em
Chuẩn bị bài Trợ từ, thán từ.
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs nắm được:
Hiểu được thế nào là trợ từ, thán từ
Biết vận dụng các trợ từ, thán từ vào trong các tình huống giao tiếp phù hợp
Ii/ chuẩn bị
Giáo viên chuẩn bị bảng phụ ghi các ví dụ từ trong văn bản Lão Hạc, Tức nước vỡ bờ.
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
2/ Bài cũ.
Thế nào là từ ngữ địa phương? Biệt ngữ xã hội?
Các tiếng của đồng bào dân tộc ít người như Kho, Eâđê, …có phải là từ ngữ địa phương haykhông?
Việc sự dụng từ địa phương phải biết cách, đúng lúc, đúng nơi, đúng đối tượng, vì sao phảinhư vậy? Trong văn chương người ta vẫn sử dụng tử địa phương và biệt ngữ xã hội nhằm cótác dụng gì?
3/ Bài mới
Giới thiệu bài.
Giáo viên nhắc lại hệ thống từ loại Tiếng Việt mà học sinh đã học từ chương trình lớp 6
Tiến trình bài học.
giáo viên treo bảng phụ: I/ Trợ từ.
Trang 27(ghi các ví dụ)
Yêu cầu hs đọc các ví dụ trên bảng
Thảo luận nhanh và cho biết ý nghĩa biểu
đạt trong các câu 1 và câu 2 có gì khác
nhau không?
Từ nào trong câu đã chi phối sự khác nhau
về nghĩa đó?
Từ những trong câu này có phải là lượng
từ không? (nhắc lại khái niệm lượng từ đã
học ở lớp 6)
(là những từ chỉ lượng ít hay nhiều)
Từ có trong câu có phải là động từ không?
(không – động từ là những từ chỉ hoạt
động)
Hai từ những và có được đưa vào câu là
có mục đích gì?
Thử bỏ các từ này đi và đọc lại để dễ dàng
nhận ra điều đó
Các trợ từ khác như: chính, đích, ngay, …
Đặt câu với các từ đó?
Vậy: thế nào là trợ từ?
Đọc ghi nhớ
Thử tìm trong tiếng Việt các từ mà người
nói thường thốt ra khi tỏ vẻ ngạc nhiên,
hoảng hốt, bộc lộ sự viu sướng hay đau
khổ…?
Sau đó đọc ví dụ trong sgk mục 2
Cho biết có từ nào dùng để gọi đáp, từ nào
dùng để bộc lộ tình cảm cảm xúc của
người nói?
Đọc ghi nhớ: skg
Bài tập 1:
Thảo luận nhanh và cho biết các từ trong
câu (in đậm) từ nào là trợ từ?
VD:
So sánh các câu: Nó ăn hai bát cơm -> Nghĩa thông báo bình thường
Nó ăn những hai bát cơm.
Nghĩa có sự nhấn mạnh hơn bìnhthường Nhiều hơn mức bình thường
Nó ăn có hai bát cơm
Nghĩa có sự nhấn mạnh hơn Ít hơnmức bình thường
Các từ Những và có được đưa vào câu
nhằm thể hiện sự đánh giá, nhận định, hoặc nhấn mạnh sự vật hiện tượng đề cập trong câu.
Trợ từ
II/ Thán từ.
VD:
Các từ: Này, vâng…
Dùng để gọi đáp
Các từ: A, Nhỉ, Nhé, Ô hay,…
Dùng để bộ lộ cảm xúc
Các từ dùng để gọi đáp, bộ lộ cảm xúcnhư trên gọi là thán từ
Đọc ghi nhớ (sgk)
III/ Luyện tập.
Bài 1:
Các từ trong các câu:a, c, g, i
Chứa trợ từGiải thích:
Từ : chính (b) tính từ.
Là (e) -> động từ Những (h) lượng từ.
Bài 2:
a/ Cho hs đọc đoạn văn (2 lần Lần 1 đọc
nguyên văn, lần 2 đọc lược bỏ từ lấy.
Bài 3: các thán từ : này, À, ấy, vâng, chao
ơi, hởi ơi.
Trang 284/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài, làm các bài tập trong sách giáo khoa và sách bài tập
Tìm trong tiếng Việt các trợ từ và các thán từ và ghi vào sổ aty văn học Có thể dùng từđiển
Chuẩn bị bài “ Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự”
Nắm được cơ bản cách thức kết hợp các phương thức này khi viết văn tự sự
Rèn kĩ năng làm văn tự sự
Ii/ chuẩn bị
GV: chuẩn bị bảng phụ ghi các ngữ liệu làm ví dụ
Tích hợp với các văn bản đã học như Lão Hạc, Tức nước vỡ bờ…
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
2/ Bài cũ.
Yêu cầu học sinh khái quát lại Đặc điểm của văn bản biểu cảm, văn bản miêu tả
Văn bản biểu cảm: là loại văn bản được viết ra nhằm mục đích bộc lộ tình cảm cảm xúccủa người viết với đối tượng; miêu tả là nhằm tái hiện lại đối tượng một cách rõ nét, và tựsự nhằm mục đích ghi lại nguyên nhân, diễn biến kết quả một sự việc, một câu chuyện…
3/ Bài mới
Giới thiệu bài.
Giáo viên nhắc đến khái niệm giao thoa trong vật lí để chỉ sự kết hợp giữa các yếu tố nào
đó trong cuộc sống Trong bất cứ văn bản nào, nó không bao giờ tồn tại độc lập mộtphương thức duy nhất mà bao giờ cũng có sự kết hợp, giao thoa với nhau Lồng ghép vàonhau để chuyển tải nội dung một cách nhanh nhất, rõ nhất, hiệu quả nhất
Tiến trình bài học.
Phân tích mẫu:
Đọc đoạn văn sgk trang 72 &73
Yêu cầu hs thảo luận và thực hiện các
công việc sau:
I/ Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và bộc lộ cảm xúc trong văn tự sự.
Các yếu tố miêu tả, biểu cảm và tự sựthường được trình bày đan xen vào nhau,
Trang 29Lựa chọn và ghi lại ra giấy các chi tiết
miêu tả và các chi tiết bộc lộ cảm xúc
trong đoạn văn trên
Sắp xếp lại đoạn văn khi đã lược bỏ các
chi tiết miêu tả, các chi tiết bộc lộ cảm xúc
sau đó đọc đoạn văn mà không có các chi
tiết này
Rút ra nhận xét
Giáo viên treo bảng phụ, trong đó ghi: xe
chạy chầm chậm Mẹ tôi vẫy tôi Tôi đuổi
kịp và trèo lên xe Mẹ kéo tay tôi, xoa đầu
tôi hỏi, tôi khóc, mẹ tôi cũng khóc theo,
mẹ lấy vạt áo thấm nước mắt cho tôi rồi
xốc nách tôi lên xe, ôm tôi vào lòng…”
Đoạn văn này chỉ ghi lại việc hai mẹ con
gặp lại nhau, tình cảm của họ đối với nhau
qua thời gian xa cách chưa được thể hiện vì
vậy người đọc không hình dung được tình
cảm của Hồng đối với mẹ cũng như của
mẹ Hồng đối với Hồng
Giáo viên dùng hình ảnh một cây khô để
diễn đạt ý này:
Cây khô đầy đủ cành song không có lá hoa
(các chi tiết cột sống của văn bản tự sự)
nhìn cây này có cảm giác khô cứng, không
sống vì vậy muốn cây trở nên sống động
thì cần vẽ thêm lá cho cây (các yếu tố
miêu tả) Và cuối cùng là thể hiện tình
cảm của mình với cây (bộc lộ tình cảm)
như vậy: người ta phải xây dựng cốt truyện
trước, sau đó mới vẽ thêm các chi tiết phụ
để tạo dựng cốt truyện sống động gợi
cảm…
Bài tập 1:
Cho học sinh làm theo nhóm Mỗi nhóm
liệt kê ra giấy và thực hiện việc trình bày
trước lớp
Việc tìm ra các chi tiết miêu tả và biểu
cảm không khó Yêu cầu hs trình bày được
tác dụng của các chi tiết này trong văn
bản
Bài 2: viết đoạn văn ngắn kể lại phút giây
kết hợp với nhau trong các văn bản
Miêu tả và biểu cảm là các yếu tố quantrọng trong văn bản tự sự Các yếu tố nàygiúp cho các nhân vật, sự việc trong vănbản tự sự trở nên cụ thể hơn, sinh động hơnvà gợi nhiều cảm xúc hơn
Lưu ý: các yếu tố miêu tả và biểu cảmtrong văn tự sự chỉ được kết hợp với việckể các sự việc và các yếu tố này chỉ là phụtrợ Không phải là nội dung chính
Nên vân dụng hợp lí, phù hợp Vừa đủ đểxây dựng hình ảnh, đủ để thể hiện cảmxúc Tránh lạm dụng nhiều sẽ gây saiphương thức biểu đạt
II/ Luyện tập.
Bài tập 1:
Tìm các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong
văn bản Lão Hạc ?
(từ đoạn văn sau khi bán chó, Lão sang nhàông Giáo.)
Ví dụ như các chi tiết: cười như mếu, mắt ầng ậng nước, mặt lão đột nhiên co rúm lại, những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra…
Đoạn văn này tác giả chú trọng miêu tả ngoại hình nhằm thể hiện nội tâm nhân
Trang 30gặp lại người thân sau nhiều năm xa cách?
(ông bà, bố mẹ, anh chị)
Hoặc có thể chọn cách khác: viết đoạn văn
kể chuyện có kết hợp các yếu tố miêu tả,
biểu cảm kể lại chuyện một lần em mắc
khuyết điểm khiến bố mẹ buồn lòng?
(yêu cầu hs viết, giáo viên thu bài một số
hs và chấm)
vật.(nỗi đau khổ thể hiện trên nét mặt)
4/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài
Làm bài tập 2 nêu trên vào giấy Nạp vào tiết kế tiếp
Chuẩn bị bài Đánh nhau với cối xay gió.
tìm đọc tác phẩm Donquichoté của nhà văn Xecvantéc (Tây ban nha)
*********************************
Nd: 23 &25/10/07
Văn bản ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ
{(Trích tiểu thuyết “Đônkihote” của Xecvantec)
Ii/ chuẩn bị
Giáo viên cho hs vẽ tranh, có thể vẽ theo sgk hoặc có thể dùng trí tưởng tượng để vẽ
Sưu tầm tư liệu thêm về nhà văn và một số tác phẩm của nhà văn Tâybannha này
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
2/ Bài cũ.
Tóm tắt truyện Cô bé bán diêm ?
Phân tích hoàn cảnh của cô bé?
Yù nghĩa của tác phẩm thông qua cái chết của cô bé?
Những ấn tượng của em sau khi học xong văn vản này?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Trang 31Giáo viên cho hs hình dung đất nước Tâybannha thời kỳ phục hưng Trong đó nhấn mạnhđến chi tiết đất nước với những kỵ sĩ cưỡi ngựa.
Tiến trình bài học.
Đọc chú thích và cho biết những nét chính
về tác giả Xecvantec?
Ngoài các chi tiết trong sgk, gv có thể nệu
thêm sơ bộ một số nét chính khác về tác
giả như ông là một người có hoàn cảnh
sống hết sức đặc biệt khó khắn vất vả: hai
lần đi lính và hai lần vào tù
Đoạn trích này được trích từ văn bản nào?
Em đã biết những gì về tác phẩm này?
Tác phẩm ra đời trong thời kỳ nào của lịch
sử Châu Âu?
Thế nào là thời kỳ phục hưng?
(thời kỳ sau trung cổ: tìm lại những giá trị
tốt đẹp trước đó- bởi Châu âu thời trung cổ
là một thời kỳ đen tối nhất gọi là thời kỳ
của đêm trường nôlệ…)
Giáo viên tóm tắt sơ lược toàn bộ tác phẩm
cho hs hình dung Sau đó đọc lại một lượt
phần tóm tắt đầu văn bản
Đọc đoạn trích và tìm hiểu các chú thích
trong văn bản
Cho hs thảo luận nhanh và liệt kê tất cả
các chi tiết chính, msự việc chính diễn ra
trong đoạn trích này, sau đó liên kết lại và
tóm tắt đonạ trích
Các sự việc chính:
Đôn thấy những chiếc cối xay gió trên
cánh đồng Anh ta nhận định đó là những
tên không lồ do phù thủy biến thành Và
đôn quyết định lao vào đánh.
Xanchopanxa không nghĩ như thế và anh
ta đã ra sức can ngăn hành động điên rồ
của Đôn.
Cuộc chiến không cân sức, Đôn bị ngã
ngựa, bị thương, gãy ngọn giáo tuy nhiên
Đôn không hề thấy đau đớn tí nào.
Hai thầy trò tiếp tục cuộc hành trình của
mình với những câu chuyện và quan điểm
của mỗi người về cái đau.
I/ Tìm hiểu chung.
1/ Tác giả:
(dgk) 2/ đoạn trích:
Trích từ tiểu thuyết “Đônkihote”
II/ Đọc hiểu văn bản.
1/ Đọc và tìm hiểu chú thích.
2/ thể loại:
Tiểu thuyết
3/ Bố cục (Chia đoạn theo nội dung đoạn
trích)(có thể chia thành 3 đoạn)
- Đônkihoté đánh nhau với cối xay gió
- Hậu quả của việc đánh nhau
- Quan điểm về việc ăn ngủ của hai người
Trang 32Sau trân đánh, Đôn nhớ về tình nương
không ngủ anh ta tiếp tục sửa lại ngọn
giáo cho cuộc hành trình tiếp theo Còn
Xanchopanxa thì ăn no và ngủ say theo
cách sống của mình.
Sáng hôm sau Hai thầy trò lại tiếp tục lên
đường.
Đọc xong đoận trích, em thấy tác giả đã sử
dụng biện páhp nghệ thuật chính nào? Tác
dụng của biện pháp nghệ thuật đó?
Thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
Lí do gì khiến đônkihôtê muốn trở thành
Và Xanchopanxa thì thế nào?
Các vật dụng mang theo của đôn và của
giám mã?
Điều đó khiến em có ý nghĩ gì về hai nhân
vật này?
Đôn mang theo giáo khiên, trong khi đó
Xancho lại manh theo túithứ ăn?
Lí tưởng sống của hai người?
Tính cách của họ?
Việc Đon xem các cối xay gió là những tên
khổng lồ và lao vào đánh cho thấy hành
động của đôn là hành động như thế nào?
Vì sao Xancho lại khuyên can hành động
này của Đôn?
Đôn có thể đau đến xổ cả ruột gan ra
nhưng không kêu đau, trong khi đó thì
Xancho có thể kêu đau khi chỉ một cái gai
nhỏ đâm vào? Vì sao lại có sự khác biệt
này?
Thực ra là Đôn cũng rất đau, nhưng Y
không kêu đau Vì sao?
Việc đôn thức trắng đêm nghĩ về nàng
Đuyxinea và lắp lại ngọn giáo khiến em có
suy nghĩ gì về nhân vật này?
Đó là chi tiết đáng khen hay đáng chê?
Việc Xancho cầm bình rượu lên và thấy
4/ Phân tích văn bản.
Đặc điểm
Đônkihôte Xanchopanxa
Xuấtthân Quýnghèo tộc Nông dânHình
dáng
Cao lênhkhênh, gầygò
Mập, lùn
Vậtdụng Giáo, khiên, Túi thức ănMục
đíchsống
Làm hiệp sĩlang thang,diệt trừ cáiác, cứu ngườilương thiện
Làm giám mã,theo hầu Đônđể mong cóchiến lợi phẩm
Tínhcách Không nềkhó, trọng
danh dự, luônnghĩ đến việcchung
Thật thà, tư lợi
Suynghĩ Aûo tưởng,hão huyền,
thiếu thực tế,dẫn đến hànhđộng điên rồ
Tỉnh táo thựctế
Có lí tưởng
nhưng thiếuthực tế nênhành độngnực cười Đontrở thành conngười đángtrách màđáng thương
Sống thực tếquá mức trởthành thực dụngtầm thường
Tác giả sử dụng nghệ thuật đối lập tạo nên cặp nhân vật tương phản về mọi mặt.
Trang 33nhẹ, Y lo lắng Cho ta biết thêm gì về anh
ta?
Nói tóm lại, Đôn đáng khen ở những điểm
nào? Và điềm đáng chê trách? Ngược lại,
Xancho lại có những điểm đáng chê nhưng
không phải hoàn toàn xấu, đâu là điểm
đáng khen trong Xancho panxa?
Luyện tập:
Lập luận đề người đọc, người nghe hiểu rằng Đon kihôtê có chỗ đáng thương nhưng cũngcó chỗ đáng trách?
(yêu cầu Hs lập luận bằng hệ thống luận điểm khái quát và trình bày bằng miệng.)
Suy nghĩ của em khi hai nhân vật này là một *(nhập hai nhân vật này thành một con người)
4/ Hướng dẫn về nhà
Học bài, đọc lạ toàn văn bản
Kể lại câu chuyện có sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biễu cảm?
Hiểu được thế nào là tình thái từ
Biết vận dụng và sử dụng tình thái từ trong các tình huống gia tiếp hợp lí
Rèn kĩ năng và ý thức lựa chọn sử dung5 từ trong giao tiếp và trong quá trình tạo lập vănbản
Ii/ chuẩn bị
Gv: chuẩn bị bảng phụ
Hs chuẩn bị bài ở nhà
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
2/ Bài cũ.
Thế nào là thán từ? Cho ví dụ?
Thế nào là trợ từ, nêu một số trợ từ có trong Tiếng Việt và đặt câu với các trợ từ đó
Trang 34Cho các từ sau: Những, có, chính, ngay Hãy dùng các từ này đặt câu với yêu cầu: mỗi từ
đặt hai câu trong đó một câu sử dụng các từ này là lượng ừ, tính từ động từ một câu sử sụngvới vai trò là trợ từ
Mẫu: Những cậu học sinh đang học bải Từ Những Lượng từ
Học sinh lớp 8 có những hai tiết thể dục trong tuần Những – Trợ từ.
(tương tự viết tiếp)
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên nêu ra thực tế giao tiếp của học sinh hiện nay, từ đó dẫn dắt các em đến cáccách giao tiếp hợp lí, …
Tiến trình bài học.
Bảng phụ
So sánh hai cách diễn đạt:
(a) (b)
a/ mẹ đi làm rồi (Mẹ đi làm rồi à?)
b/ Con nín (Con nín đi!)
c/ Em chào cô (Em chào cô ạ!)
bông hoa đẹp (bông hoa đẹp thay!)
Gợi ý: các từ À, đi, ạ, thay được thêm vào
câu và các từ này lần lượt đóng vai trò gì?
Nếu các từ đó được bỏ đi thì kiểu câu của
cột a và cột b có thay đổi không?
các từ À, đi, ạ, thay được thêm vào câu
để tạo câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán…
gọi là tình thái từ
Tìm các tình thái từ khác dùng để:
Tạo câu nghi vấn?
Tạo câu cầu khiến? (gợi ý: nhớ lại các phó
từ cầu khiến đã học ở lớp 6)
Tạo câu cảm thán? Hoặc bộc lộ sắc thái
tình cảm?
So sánh hai cách diễn đạt sau đây và cho
biết chúng ta có nên sử dụng tình thái từ
trong giao tiếp không, vì sao?
a/ Chào thầy.
a1/ Chào thầy ạ!
I/ Chức năng của tình thái từ.
Vd: bảng phụ
a/ Từ à được thêm vào câu để tạo câu nghi vấn (còn có các từ ư, hả, hử, chăng, chứ)
ví dụ: bài này mà khó ư?
b/ Từ đi được thêm vào câu để tạo câu cầu khiến (còn có các từ: nào, thôi, với, nào)
ví dụ: thôi không chơi nữa!
c/ Từ ạ được thêm vào câu để biểu thị sắc thái tình cảm (còn có các từ nhé, nhỉ, cơ mà…)
ví dụ: Cậu làm bài tập này cùng mình nhé!
d/ Từ thay được đưa vào câu để tạo câu cảm thán (còn có các từ: sao…)
vd: Thương sao cô bé.
Trang 35Cần sử dụng tình thái từ phù hợp trong các
tình huống giao tiếp
Đọc các ghi nhớ trong sgk
Bài tập: đọc bài tập 1 và cho biết trong
các câu, câu nào chứa tình thái từ?
Bài 2:
Đọc và phân tích ý nghĩa của các tình thái
từ có trong các câu
Bài tập 3:
Gv cho hs lần lượt đặt câu, các hs khá sửa
và nhận xét:
Chủ yếu xét về mặt dùng từ đúng hay sai
(tránh nhầm lẫn giũa tình thái từ với động
từ, tính từ…)
Các câu chứa tình thái từ:
(b, c, e, i)
Bài 2:
Câu a: từ chứ: tình thái từ nghi vấn, điều
muốn hỏi gần như đã được khẳng định
Câu b: từ chứ : tình thái từ nhấn mạnh sự
thâït hiển nhiên
Câu c từ ư: TTT nghi vấn, băn khoăn, chưa
chắc chắn
Câu d., từ nhỉ thân mật.
Câu e từ nhé thân mật, có ít nhiều sự cầu
khiến ẩn chứa bên trong, nhưng thường làdặn dò một cách thân mật
Câu g Từ vậy : không hài lòng, thái độ
miễn cưỡng
Câu h, Từ cơ mà: thái độ chắc chắn khi
hỏi
4/ Hướng dẫn về nhà
Học bài, viết lại và làm tiếp các bài tập vào vở bài tập
Chuẩn bị bài “Luyện tập viết đoạn….”
Chọn 1 trong 3 đề để viết trước ở nhà, lên lớp đọc và nhận xét, sửa chữa
Riêng đề “ chẳng may em đánh vỡ lọ hoa đẹp” có thể thay thế lọ hoa bằng một vật kháctùy chọn
*********************
25/10/07; Nd: 26 /10/07
Làm văn LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ
KẾT HỢP MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
i/ mục tiêu cần đạt
Cho hs chuẩn bị viết bài trước ở nhà (các đề bài torng sgk)
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
Trang 361/ Oån định.
2/ Bài cũ.
Kiểm tra sự chuẩn bị của hs và yêu cầu trả lời các câu hỏi:
Theo em, việc kết hợp tốt các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự sẽ mang lạihiệu quả gì?
Các yếu tố biểu cảm và miêu tả đóng vai trò gì trong bài văn tự sự?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên nêu yêu cầu của tiết học thực hành:
Oân lại kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn tử sự
Thực hành viết đoạn: xây dựng cốt truyện và các yếu tố kết hợp
Tiến trình bài học.
cho các sự việc theo sgk:
1/ Em vô tình đánh vỡ lọ hoa đẹp
2/ Em giúp một cụ già qua đường
3/ em được nhận một món quà bất ngờ
Yêu cầu:
1/ đọc và chọn một trongcác nội dung trên
để thảo luận xây dụng nội dung và viết
đoạn
2/ xác định các chi tiết cần miêu tả, biểu
cảm khi kể việc
3/ trình bày lại bài của mình trước lớp
4/ các nhóm có ý kiến nhận xét và cùng
nhau sửa chữa các khuyết điểm
Ví dụ: tiến hành các bước cho đề số 1:
1/ xây dựng nội dung: nguyên nhân của sự
việc đánh vỡ lọ hoa: nhân ngày lễ (hoặc
một dịp nào đó)
- Lựa chọn chi tiết miêu tả và biểu cảm: đó
là chiếc lọ hoa đẹp có các họa tiết trang
trí…, chiếc lọ hoa do bố (mẹ…) mua tặng bố
(mẹ…) và bố (mẹ…) rất thích chiếc lọ hoa
này…
Đang chuẩn bị (học bài, lau nhà, …) thì em
vô tình va vào chiếc lọ hoa Nó rơi xuống
và bị vỡ tan
- Chú ý miêu tả một vài chi tiết khi chiếc
lọ bị vỡ (tan từng mảnh nhỏ…) miêu tả tâm
trạng của nhân vật gây ra sự việc (lo sợ,
khóc,…)
I/ Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn có sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm.
Ví dụ: cho sự việc: em vô tình đánh vỡ lọhoa đẹp
1/ Xác định sự việc trọng tâm: em (nhânvật), đánh vỡ lọ hoa (sự việc)
Xây dựng thêm các nhân vật khác (mẹ,bố ) các sự việc khác ( lau nhà, học bài….)
2./ Lựa chọn ngôi kể: tôi, đứa em, hoặcmột người náo đó chứng kiến (bố, mẹ…)(Tùy chọn – Phù hợp)
3/ Lựa chọn các yếu tố đan xen để miêu tả,lựa chọn thời điểm miêu tả
Miêu tả chiếc bình khi chưa vỡ, tâm trạngvà niềm vui của chủ chiếc bình…
Khi chiếc bình bị đánh vỡ
Tâm trạng của người đánh vỡ và chủ chiếcbình khi chiếc bình bị vỡ…
II/ Thực hành viết đoạn.
Mỗi học sinh viết bài của mình theo gợi ýhướng dẫn trong khoảng 15 phút
Sau đó đọc và nhận xét chấm điểm
Trang 37Diễn biến tiếp theo của sự việc (có thể thú
nhận và thu dọn, hoặc vì lo sợ mà giấu
không nói…
Miêu tả tâm trạng nhân vật (khi nói dối,
hoặc khi nói thật ; tâm trạng của chủ chiếc
lọ hoa (mẹ, bố…) khi biết nhân vật làm vỡ
lọ nói dối (hoặc nói thật)…
Giáo viên thu bài cả lớp chấm điểm thực hành hệ số 1
4/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài viết tiếp tất các đề còn lại vài vở bài tập
Chuẩn bị bài “chiếc lá cuối cùng”
Tìm tư liệu: sách giáo khoa văn học lớp 8 chỉnh lí (sách cũ) để đọc toàn văn tác phẩm này
Cảm nhận được tình yêu thương cao cả của người lao động nghèo khổ
Hịểu được thông điệp nghệ thuật: nghệ thuật chân chính là nghệ thuật phục vụ cuộc sống,phục vụ con người”
Nắm được nghệ thuật xây dựng tình huống truyện, hình ảnh nghệ thuật và bước đầu phântích được các chi tiết nghệ thuật trong tác phẩm văn chương
Ii/ chuẩn bị
Yêu cầu hs tìm đọc toàn tác phẩm
Gợi ý cho hs vẽ tranh theo trí tưởng tượng của mình
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
2/ Bài cũ.
Tóm tắt đoạn trích “đánh nhau với cối xay gió” trích tiểu thuyết Đonkihote của Xecvatec?
Nêu vài nét chính về tác giả và tác phẩm?
Nghệ thuật chính của tác phẩm là gì? Đônkihôtê là một người thế nào? Phân tích làm rõ
luận điểm: “Đônkihôte là một người đáng thương nhưng đáng được tôn trọng” ?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên chuyển từ bài cụ sang Từ đất nước Tây Ban Nha thời phục hưng, sang nước Mỹthời hiện đại
Giới thiệu vài nét về phong cách nghệ thuật của O’ henry
Tiến trình bài học.
Trang 38Giáo viên cho hs đọc các chú thích và sau
đó nêu lên các nét chính tiêu biểu về tác
giả O’ Henry
Tác giả tên thật là Uyliam XitnayPotơ, là
nhà văn nữ chuyên viết truyện ngắn
Bêu xuất xứ của đoạn trích?
Thể loại của văn bản?
Văn bản được viết theo phương thức biểu
đạt nào?
Tóm tắt ngắn gọn phần đầu của truyện?
(phần được giới thiệu)
Đọc văn bản sau khi tóm tắt phần đầu
Tìm hiểu các chú thích
Cho biết nhân vật chính trong văn bản là
ai?
Cô gái là nghề gì? ngoài nhân vật chính thì
còn có các nhân vật nào khác? Các nhân
vật này làm nghề gì? ở đâu? Chú ý phần
giới thiệu đầu văn bản để cho biết tại sao
họ lại sống trong một khu phố tồi tàn như
vậy?
Giônxi đang ở trong tình trạng như thế
nào? Vì sao cô ta lại đợi cái chết?
Cô ta chờ cái chết theo cách nào?
Việc Giônxi luôn yêu cầu Xiu mở cửa sau
mỗi buổi sáng khiến Xiu có cảm giác như
thế nào?
Xiu đã chăm sóc Giônxi như thế nào?
Điều gì khiến một căn bệnh viêm phổi mà
khiến Giôn xi tuyệt vọng như vậy?
Bác sĩ đã nói như thế nào với Xiu? (đại ý:
bệnh có thể dùng thuốc, nhưng sự tuyệt
vọng thì không có thuốc nào có thể chữa
khỏi)
Điều gì khiến Giônxi hồi sinh?
Điều bất ngờ gì đã xẩy ra với chiếc lá sau
một đêm mưa gió vùi dập?
Chiếc lá đã lần lượt rụng xuống (nhưng
còn một chiếc “chưa rụng”) vì sao chỉ vì
chiếc lá Giônxi quyết định chờ chết và
cũng chỉ vì chiếc lá mà cô lại hồi sinh?
Chiếc là trên cây lúc này có Đặc điểm như
thế nào?
I/ Tìm hiểu chung.
Tác giả: O’ Henry, người Mỹ tên thật làUyliam Xitnaypotơ – là nhà văn nữ chuyênviết truyện ngắn
Xuất xứ văn bản: Trích từ truyện ngắn
“chiếc là cuối cùng”
Thể loại: truyện ngắn
Phương thức: tự sự
Tóm tắt toàn bộ tác phẩm
II/ Đọc hiểu văn bản.
1/ Đọc và tìm hiểu chú thích.
2/ Phân tích văn bản.
2.1/ Giônxi đợi cái chết.
Giônxi là một nữ họa sĩ nghèo
Cô bị bệnh viêm phổi
Nghèo túng, chán nản, cô tuyệt vọng vàđếm những chiếc lá thường xuân rụng đểchờ chết
Cô mất niềm tin vào sự sống của mình.Là một người yếu đuối
Cô tuyệt vọng trong bệnh tật, nghèo nànvà sự chán nản
2.2/ Giônxi hồi sinh.
Sau một đêm mưa gió vùi dập, chiếc là vẫngan góc trụ lại trên cành
Giônxi hiểu được giá trị của cuộc sống
Cô bắt đầu hồi sinh
Trang 39Bản thân chiếc lá mang bí mật gì?
Ai đã vẽ nó? Trong trường hợp nào?
Vì sao bác Bơmen lại vẽ chiếc lá lên
tường? Yù của Bác có phải là muốn tạo ra
một tác phẩm hội họa đặc biệt cho mình
không? (giáo viên nhấn mạnh thêm: cụ
Bơmen đã vẽ rừ rất lâu, bức vẽ dựng sẵn
trong phòng nhiều năm mà vẫn chưa vẽ
được một tác phẩm nào Việc vẽ một kiệt
tác nghệ thuật là khát khao của người nghệ
sĩ hội họa, nhất là cụ Bơmen)
Việc vẽ chiếc lá không được tác giả kể
ngay mà tác giả để nhân vật Xiu sau này
kề lại là có dụng ý gì?
(tạo sự bất ngờ cho nhân vật Giônxi cũng
như người đọc)
Chứng minh rằng: chiếc lá do cụ Bơmen
vẽ lên tường trong một đêm mưa gió là
một kiệt tác nghệ thuật?
Theo em, chúng ta có nên xem nhân vật
Bơmen là trung tậm không? Vi sao?
(tác giả chỉ nhắc tới cụ Bơmem ở phần đầu
truyện, sau đó cụ lại âm thầm xuất hiện ở
cuối truyện; về dụng ý, tác giả không xây
dựng nhân vật này là trung tâm, song có
thể coi là trung tâm khi đề cập đến khía
cạnh khác của tác phẩm)
Giáo viên liên hệ hình ảnh chiếc lá: là một
hình ảnh nghệ thuật, trong tác phẩm văn
chương, tác giả thường xây dựng một hình
ảnh nghệ thuật để góp phần chuyển tải nội
dung một cách khéo léo: ví dụ hình ảnh
chiếc bóng trong truyện “truyện người con
gái Nam Xuơng”)
Chứng minh rằng: truyện có nhiều tính
huống bất ngờ? Tình huống bị đảo ngược?
Theo em, vì sao Giônxi không nói gì khi rõ
mọi chuyện?
Thông điệp mà tác giả muốn gửi vào tác
phẩm là gì?
(gv cho hs hình dung vài nét về tác dụng
của nghệ thuật trong cuộc sống, việc này
giúp hs có cách nhìn nhận đúng đắn hơn
2.3/ Bí mật của chiếc lá và cụ Bơmen.
Bản thân chiếc lá mang một bí mật:
Do cụ Bơmen vẽ thay vào khi chiếc lá thật đã rụng xuống trong đêm
Chiếc lá giống như thật nhưng không hề lay động
Chiếc lá rất giống thật, nó được vẽ lên bằng tình yêu thương, sự hy sinh thầm lặng mà cao thượng của cụ Bơmen
2.4/ Nghệ thuật của tác phẩm.
Truyện được xay dựng với những tình huống đảo ngược bất ngờ
Xây đựng hình ảnh chiếc là xuyên suốt nhằm thể hiện nội dung tư tưởng của truyện
4.5/ Thông điệp từ tác phẩm.
Trong bất cứ hoàn cảnh nào, tình yêu thương cao cả giũa con người vẫn luôn tồn tại
Nghệ thuật chân chính là nghệ thuật phục vụ cuộc sống, phục vụ con người
Trang 40trong quan niệm về học văn hiện nay ở
trường phổ thông)
4/ Hướng dẫn về nhà
Đọc lại văn bản, phân tích tác phẩm làm rõ nhận định: “truyện Chiếc lá cuối cùng của
O’henry là bức thông điệp về về tình yêu thương và sự sống con người”
Chuẩn bị Chương trình địa phương theo hướng dẫn từ tiết từ địa phưong và biệt ngữ xã hội.
***********************
Tuần 8 tiết 31 Ns:29/10/07; Nd: 01 /11/07
Tiếng Việt CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
(phần Tiếng Việt)
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
Hiểu và nắm được các từ ngữ toàn dân và từ ngữ địa phương chỉ các quan hệ ruột thịt.Biết phân biệt từ địa phương và từ toàn dân, biết sử dụng từ địa phương một cách hợp lítrong các tình huống giao tiếp
Mở rộng và trau dồi vốn từ
Ii/ chuẩn bị
Học sinh chuẩn bị bài theo hướng dẫn từ tiết từ địa phương và biệt ngữ xã hội trước đó.
Giáo viên chuẩn bị bài, sưu tầm thêm các từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt ở các địaphương khác nhau
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ Oån định.
2/ Bài cũ.
giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên cho học sinh nắm được ỵêu cầu của tiết học: chương trình địa phương
Tất cả hs chuẩn bị ở nhà
Hoạt động ở lớp: thảo luận theo nhóm, mỗi học sinh thực hiện việc bổ sung vốn từ chonhau thông qua phần chuẩn bị của mình
Các nhóm trình bày bài và báo cáo số lượng từ nhóm sưu tầm được
Tiến trình bài học.
Từ toàn dân và nghĩa của từ Từ địa phương tương ứng Các từ tương ứng ở địa
phương khác Cha – Người đàn ông sinh ra
Bọ, tía, thầy…