Hoán DỤ

ĐÁP ÁN- Ẩn dụ là gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.. chỉ người nông dân chỉ người

Trang 1

Giáo viên dạy: ĐỖ TRẦN PHƯƠNG THẢO

TRƯỜNG THCS THÁI NGUYÊN

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Ẩn dụ là gì? Có những kiểu ẩn dụ nào?

Trang 3

KIỂM TRA BÀI CŨ

Bức tranh này gợi cho em nhớ đến câu thơ nào viết về Bác

có sử dụng phép ẩn dụ mà em đã được học? Em hãy phân tích phép ẩn dụ trong câu thơ đó?

?

Trang 4

ĐÁP ÁN

- Ẩn dụ là gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

- Có 4 kiểu ẩn dụ thường gặp:

+ Ẩn dụ hình thức + Ẩn dụ cách thức + Ẩn dụ phẩm chất + Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

- Ví dụ: Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm.

-> Người Cha: chỉ Bác Hồ (có nét tương đồng về phẩm chất: thương yêu, lo lắng, chăm sóc)

-> Ẩn dụ phẩm chất.

Trang 5

TIẾT 101

Trang 6

người nông dân người công nhân

những người sống ở thành thị

Trang 8

chỉ người nông dân chỉ người công nhân

chỉ những người sống ở thành thị

Hoán dụ làm tăng sức gợi

hình gợi cảm cho sự diễn

đạt.

2 Ghi nhớ 1: học sgk/82

Trang 9

chỉ người nông dân chỉ người công nhân

chỉ những người sống ở thành thị

Hoán dụ làm tăng sức gợi

hình gợi cảm cho sự diễn

đạt.

2 Ghi nhớ 1: học sgk/82

Tìm phép hoán dụ trong

câu thơ sau:

Đầu xanh có tội tình gì

Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi (Nguyễn Du) Đầu xanh:

Má hồng:

chỉ người trẻ tuổi chỉ người phụ nữ

Trang 10

I Hoán dụ là gì?

1 Vd - SGK/82:

- áo nâu : người nông dân

- áo xanh : người công nhân

- nông thôn : những người sống ở

a bàn tay ta: người lao động

-> lấy một bộ phận để gọi toàn thể

b.một: số ít, ba: số nhiều

-> lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

c đổ máu: chiến tranh

-> lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

(Hoàng Trung Thông)

a

Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

(Tố Hữu)

Ngày Huế đổ máuChú Hà Nội về Tình cờ chú cháu Gặp nhau hàng bè

(Tố Hữu)

c

Trang 11

I Hoán dụ là gì?

1 Vd - SGK/82:

- áo nâu : chỉ người nông dân

- áo xanh : chỉ người công nhân

- nông thôn : chỉ những người sống ở nông thôn

-> lấy một bộ phận để gọi toàn thể

b một: số ít, ba: số nhiều

-> lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

-> lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

Trang 12

Một bông hoa có 5 cánh tương ứng với 5 câu hỏi

Lần lượt mỗi đội sẽ chọn 1 cánh hoa cho đội mình Còn cánh hoa thứ 5 sẽ dành cho đội nào có câu trả lời sớm nhất sau khi hết 20 giây Thời gian thảo luận tối đa là 20 giây, nếu tìm ra câu trả lời, đội chọn câu hỏi đó sẽ đưa bông hoa của đội mình lên để trả lời Nếu đội chọn câu hỏi không đưa ra được câu trả lời đúng thì các đội còn lại đưa bông hoa của đội mình lên để giành quyền trả lời Mỗi câu trả lời đúng được tặng một bông hoa điểm

10

Sau khi mở hết 5 cánh hoa, đội nào có số điểm cao nhất sẽ được ưu tiên trả lời câu hỏi ở nhụy hoa Nếu trả lời đúng sẽ được tặng 2 bông hoa điểm 10, nếu trả lời sai, cơ hội sẽ dành cho các đội còn lại.

Trang 13

->Bộ phận - Toàn thể

mười năm: thời gian trước mắt, trăm năm: thời gian lâu dài

áo chàm: người Việt Bắc

Trái đất: nhân

loại trên trái đất

Một tay : người lái đò

làng xóm ta: người sống trong làng xóm

->Vật chứa đựng - Vật bị chứa đựng

6

Vì lợi ích mười năm phải trồng cây

Vì lợi ích trăm năm phải trồng người (Hồ Chí Minh)

Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay (Tố Hữu)

Vì sao? Trái đất nặng ân tình Nhắc mãi tên người Hồ Chí Minh (Tố Hữu)

Một tay lái chiếc đò ngang Bến sông Nhật Lệ quân sang đêm ngày (Mẹ Suốt-Tố Hữu)

Phép hoán dụ được hình thành dựa trên cơ sở của mối

quan hệ nào?

Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh

năm đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể (Hồ Chí Minh)

OFF

Trang 14

1 Vd - SGK/82:

- nông thôn : những người sống ở nông thôn

-> cái cụ thể - cái trừu tượng

c áo chàm: người Việt Bắc

-> dấu hiệu của sự vật - sự vật

d Trái đất: nhân loại trên trái đất

-> vật chứa đựng - vật bị chứa đựng

e Một tay: người lái đò

-> bộ phận – toàn thể

Trang 15

1 Vd - SGK/82:

- nông thôn: những người sống ở nông thôn

a làng xóm ta : người nông dân

b mười năm : thời gian trước mắt, trăm năm : thời gian lâu dài

d Trái đất : nhân loại trên trái đất

e Một tay: người lái đò

-> bộ phận – toàn thể

Trang 17

Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác

Dựa vào mối quan hệ tương đồng về:

- hình thức

- cách thức thực hiện

- phẩm chất

- chuyển đổi cảm giác

Dựa vào mối quan hệ gần gũi giữa:

- bộ phận - toàn thể

- vật chứa đựng - vật bị chứa đựng - dấu hiệu của sự vật - sự vật - cụ thể - trừu tượng

Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm

Trang 18

1 Vd - SGK/82:

- nông thôn: những người sống ở nông thôn

Trang 19

BÀI TẬP BỔ SUNG

Từ những bức tranh gợi ý và các cách diễn đạt bình thường sau đây, em hãy thay đổi cách diễn đạt trên bằng cách sử dụng biện pháp hoán dụ ?

tăng trên sân trường.

Những nữ sinh đang tung

tăng trên sân trường

Cầu thủ số một của đội tuyển Việt Nam đang ghi bàn.

tuyển Việt Nam đang ghi bàn

Trang 20

A Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật sự việc khác có nét tương đồng.

B Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó.

C Gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó.

D Gọi hoặc tả con vật, đồ vật, cây cối,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người.

Câu nào sau đây đúng với định nghĩa về phép hoán dụ?

Trang 21

1 Vd - SGK/82:

- nông thôn :những người sống ở nông thôn

Trang 22

- Học bài cũ : nắm khái niệm, tác dụng và các kiểu hoán

dụ Cho ví dụ minh họa.

- Hoàn thành bài tập 3 : yêu cầu nhớ và viết lại bài Đêm nay Bác không ngủ (từ Lần thứ ba thức dậy đến Anh thức luôn cùng Bác)

Yêu cầu: + Trả lời các câu hỏi 1, 2, 3, 4 trong phần I - Chuẩn bị ở nhà SGK trang 84, 85.

+ Sưu tầm một số bài thơ bốn chữ.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Trang 23

1 Vd - SGK/82:

- nông thôn : những người sống ở nông thôn

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	3,33 MB