ngữ văn 8 lão hạt

Lời của ông giáo người kể chuyện khi thì từ tốn, lúc lại cất lên xót xa, thương cảm với những đoạn độc thoại nội tâm * Giọng điệu đọc sẽ là một thước đo chân thực mức độ thâm nhập tác

sau khi bán cậu Vàng.

* Cái chết của Lão Hạc:

-Lão vật vã trên gi ờng, đầu tóc rũ r ợi, quần áo

xộc xệch, mắt long sòng sọc, bọt mép sùi ra khắp ng ời, chốc chốc lại giật mạnh nẩy lên

=> 1 loạt các từ t ợng hình và t ợng thanh

=> Hình ảnh cụ thể, sinh động về cái chết dữ dội, thê thảm

=> Nhân cách cao th ợng, không phiền lụy đến ng ời xung quanh, hi sinh vì con, khẳng định phẩm chất của mình nhờ tâm hồn nặng hơn gấp trăm lần thể xác.

- Lúc đầu ông giáo ch a hiểu lão và có phần dửng d ng với chuyện con chó.

- Cũng từng có nỗi đau nh L Hạc vì phải bán sách

- cũng nghèo túng không hơn gì L Hạc,.

Ông là ng ời có chiều sâu tâm lí và thấm đ ợm triết lí nhân sinh thâm trầm và sâu sắc Đó chính là tình th III Luyện tập:

Nam Cao

• 1915-1951

• Tên khai sinh Trần Hữu Tri

• Quê: làng Đại Hoàng, phủ Lí Nhân ( nay là xã Hòa Hậu,

huyện Lí Nhân), tỉnh Hà Nam.

• Là nhà văn hiện thực xuất sắc với những tác phẩm viết

về người nông dân nghèo đói bị vùi dập và những trí thức nghèo sống mòn mỏi, bế tắc trong xã hội cũ.

• Sau Cách Mạng, ông chân thành, tận tụy sáng tác phục

vụ kháng chiến

• Ông hy sinh trên đường công tác ở vùng sau lưng địch.

• Được Nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về

văn học nghệ thuật ( 1996).

Tác phẩm chính

• Truyện ngắn: Chí Phèo ( 1941), Trăng sáng

( 1942), Đời thừa ( 1943), Lão Hạc (1943), Một đám cưới ( 1944)…

• Truyện dài: Sống mòn ( 1944), truyện ngắn

Đôi mắt ( 1948)

• Tập Nhật kí Ở rừng ( 1948)

• Bút kí Chuyện biên giới ( 1951)

• Lão Hạc là một trong những truyện ngắn

xuất sắc nhất viết về người nông dân của

Nam Cao, đăng báo lần đầu năm 1943)

Lời của lão Hạc khi chua chát, xót xa,lúc chậm

chãi,nằn nì

Lời vợ ông giáo khi nói về lão Hạc thì lạnh lùng, dứt khoát.

Lời của Binh Tư lại đầy vẻ nghi ngờ, mỉa mai.

Lời của ông giáo( người kể chuyện) khi thì từ tốn, lúc lại cất lên xót xa, thương cảm với những

đoạn độc thoại nội tâm

* Giọng điệu đọc sẽ là một thước đo chân thực

mức độ thâm nhập tác phẩm.

Tóm tắt tác phẩm

Các ý chính

• Tình cảnh lão Hạc: Nhà nghèo, vợ đã mất, chỉ

còn đứa con trai Anh ta phẫn chí vì không có

tiền cưới, bỏ đi làm phu đồn điền cao su biền

biệt, một năm rồi chẳng có tin tức gì.

• Tình cảm của lão Hạc với con chó vàng: con

chó như người bạn để làm khuây, như kỉ vật của đứa con trai.

• Sự túng quẫn ngày càng đe h µnh h¹ lão Hạc:

sau trận ốm nặng kéo dài, lão yếu người ghê

lắm, đồng tiền bấy lâu nay dành dụm cạn kiệt,

lão không có việc.

• Lão Hạc ngậm ngùi bán “ cậu vàng” rồi chọn

cho mình một cái chết thật đau đớn, ngậm ngùi.

Câu hỏi thảo luận

• Phân tích diễn biến tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán chó

• Qua đó, em thấy lão Hạc là người

như thế nào?

Phân tích tâm trạng lão Hạc

• Qua nhiều lần lão Hạc nói đi nói lại ý định

bán cậu Vàng, có thế thấy lão đã suy tính,

đắn đo nhiều lắm Lão coi việc này rất hệ

trọng bởi “ cậu Vàng” là người bạn thân

thiết, là kỉ vật mà con trai lão rất thương yêu.

• Sau khi bán “cậu Vàng”, lão Hạc cứ day dứt,

ân hận vì già bằng này tuổi đầu rồi mà còn

đánh lừa một con chó Cả đời, ông già nhân

hậu này nào đã lỡ lừa ai

Bộ dạng, cử chỉ lão Hạc khi kể lại

với ông giáo chuyện bán chó

• Lão cố làm ra vẻ vui vẻ Nhưng trông lão cười như mếu và đôi mắt lão ầng ậng

• Xung quanh việc lão Hạc bán cậu Vàng,

chúng ta nhận ra đây là người sống rất

tình nghĩa, thủy chung, rất trung thực

Đặc biệt, ta càng thấm thía lòng thương con sâu

sắc của người cha nghèo khổ Từ ngày con trai

phẫn chí bỏ đi phu đồn điền vì không có tiền cưới

vợ, có lẽ lão vừa mong mỏi đợi chờ vừa luôn mang tâm trạng ăn năn, cảm giác “mắc tội” vì không lo liệu nổi cho con.

Người cha tôi nghiệp này còn mang cảm giác day dứt vì đã không cho con bán vườn lấy vợ.

C¸I chÕt cña l·o H¹c ® îc miªu t¶ nh thÕ

nµo?

*************

Em hiểu thế nào về nguyên nhân cái chết của lão Hạc?

Ý nghĩa cái chết

- thể hiện lòng thương con vô hạn

- Thể hiện lòng tự trọng cao độ

- Có ý nghĩa tố cáo xã hội sâu sắc

Em hi ểu gì về người nông dân VN trước cách mạng tháng Tám qua nhân vật Lão Hạc?

-Cuộc sống cực khổ

-Phẩm chất tốt đẹp

-Có tinh thần phản pháng

Thái độ, tình cảm của nhân vật “ tôi” đối với lão Hạc?

Thái độ của nhân vật “tôi” khi nghe lão

Hạc kể chuyện

Những ý nghĩa của nhân vật “tôi” về tình

cảm,nhân cách của lão Hạc.

• Khi nghe Binh Tư cho biết lão Hạc xin

hắn bả chó để bắt một con chó hàng

xóm thì nhân vật “tôi” cảm thấy cuộc

đời quả thật…đáng buồn, nhưng khi

chứng kiến cái chết đau đớn của lão

Hạc, “tôi” lại nghĩ: Không! Cuộc đời

chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn

đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác

• Em hiểu ý nghĩ đó của nhân vật tôi

như thế nào?

• Trong truyện này, chi tiết lão Hạc xin bả chó của Binh Tư có một vị trí nghệ thuật quan trọng.

• Nó chứng tỏ ông lão giàu lòng tự trọng ấy đã đi đến quyết định cuối cùng

• Nó còn có ý nghĩa đánh lừa - chuyển ý nghĩ tốt

đẹp của ông giáo và người đọc về lão Hạc sang

một hướng trái ngược Cuộc đời quả thật cứ mỗi

ngày một thêm đáng buồn - nó đẩy những con

người đáng kính như lão Hạc đến con đường cùng, bị tha hóa Với câu nói của Binh Tư:

- Lão làm bộ đấy! Thật ra lão chỉ tẩm ngẩm

thế, nhưng cũng ra phết chứ chả vừa đâu…

tình huống truyện được đẩy lên đỉnh điểm

• Cái chết đau đớn của lão Hạc lại khiến ông giáo giật mình mà ngẫm nghĩ về cuộc đời Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn bởi may mà ý nghĩa

trước đó của mình đã không đúng, bởi còn đó

những người cao quý như lão Hạc

• Nhưng cuộc đời lại đáng buồn theo nghĩa:

Con người có nhân cách cao đẹp như lão Hạc

mà không được sống Sao ông lão đáng

thương, đáng kính như vật mà phải chịu cái chết vật vã, dữ dội đến thế này!

• Tại sao lão

ý muốn tự trừng phạt ghê gớm.

- Nó càng chứng tỏ đức tính trung thực, lòng tự trọng đáng quý ở lão Hạc.

- Cái chết càng gây

ấn tượng mạnh ở người đọc.

Theo em cái hay của truyện thể

hiện rõ nhất ở những điểm nào?

* Ngôn ngữ sinh động, ấn tượng, giàu tính tạo hình và sức gợi cảm

* Bút pháp khắc họa nhân vật

* Nghệ thuật kể chuyện: dẫn dắt, tạo tình huống, gỡ nút…

Việc truyện được kể bằng lời của nhân vật “ tôi” đem lại

hiệu quả nghệ thuật gì?

• Nhờ cách kể này, câu chuyện trở nên gần gũi, chân

thực Tác giả như kéo người đọc cùng nhập cuộc,

cùng sống, chứng kiến với các nhân vật Vì thế, ở

đây không hề gợn lên một chút nghi ngờ về sự

tưởng tượng, sắp xếp mà người đọc thấy đúng là

câu chubyện thực của đời đã diễn ra.

• Khi tác giả nhập vai thành nhân vật “tôi” để kể ở

ngôi thứ nhất, câu chuyện được dẫn dắt tự nhiên,

linh hoạt Cốt truyện có thể được linh hoạt dịch

chuyển không gian, thời gian, có thể kết hợp tự

nhiên giữa kể với tả, với hồi tưởng bộc lộ trữ tình.

• Chọn cách kể này, tác phẩm có nhiều giọng điệu

Tác phẩm có thể vừa tự sự vừa trữ tình, đặc biệt

có khi hòa lẫn những triết lí sâu sắc Vì thế, truyện

ngắn Lão Hạc cũng như nhiều tác phẩm khác của

Nam Cao- kết hợp nhuần nhuyễn giữa hiện thực

với trữ tình.

Em hiểu g× vÒ nhµ v¨n Nam Cao qua đoạn văn sau:

Chao ôi! Đối với những người ở quanh

ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì

ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi…tòan những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta

thấy họ là những người đáng thương, không bao giờ ta thương

• Đây là lời triết lí lẫn cảm xúc trữ tình xót xa của

Nam Cao.

• Với triết lí trữ tình này, Nam Cao khẳng định một

thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần

nhân đạo: cần phải biết quan sát, suy nghĩ đầy đủ

về những con người hàng sống quanh mình, cần phải nhìn nhận họ bằng lòng đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương Vấn đề “đôi mắt” này đã trở thành một chủ đề sâu sắc, nhất quán ở sáng tác

của Nam Cao Ông cho rằng con người chỉ xứng đáng với danh nghĩa con người khi biết đồng cảm với mọi người xung quanh, khi biết nhìn ra và trân trọng, nâng niu những điều đáng thương, đáng

quý ở họ.

• Nam Cao đã nêu lên một phương pháp đúng đắn,

sâu sắc khi đánh giá con người: Ta cần biết tự đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của họ thì mới có thể

hiểu đúng, cảm thông đúng.

Qua đoạn trích Tức nước vỡ bờ và truyện ngắn Lão Hạc

em hiểu thế nào về cuộc đời và tính cách người nông dân

trong xã hội cũ?

• Qua các tác phẩm này người

đọc hiểu được tình cảnh nghèo khổ, bế tắc của tầng lớp nông dân bần cùng trong xã hội thực dân nửa phong kiến.

Truyện ngắn Lão Hạc đã thể hiện một cách

chân thực, cảm động số phận đau thương của người nông dân trong xã hội cũ và

phẩm chất cao quý tiềm tàng của họ Đồng thời, truyện còn cho thấy tấm lòng yêu

thương, trân trọng đối với người nông dân

và tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao, đặc biệt trong việc miêu tả tâm lí nhân vật và cách kể chuyện.

Ghi nhớ