Kiến thức: Giúp h/s : - Thấy đợc tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao qúy của nhân vật Lão hạc, qua đó hiểu thêm về số phận đang thơng và vẻ đẹp tâm hồn đáng trân trọng của ng-ời nông
Trang 1Tiết 13 - V ă n ba ̉ n:
lão hạc
-Nam Cao -
1 Mục tiêu
a Kiến thức: Giúp h/s :
- Thấy đợc tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao qúy của nhân vật Lão hạc, qua đó hiểu thêm về số phận đang thơng và vẻ đẹp tâm hồn đáng trân trọng của
ng-ời nông dân VN trớc CM T8
- Bớc đầu hiểu đợc nghệ thuật viết truyện đặc sắc của tác giả: khắc họa NV với chiều sâu tâm lí, cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn, kết hợp giữa tự sự, trữ tình và triết lí
b Kĩ năng: -Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua độc thoại, đối thoại.
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt để
phõn tớch tỏc phẩm tự sự
- Rốn KN tự nhận thức, KN giải quyết vấn đề, KN tư duy sỏng tạo
c Thỏi độ: Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao ( thể hiện chủ
yếu qua nhân vật ông giáo ): thơng cảm, xót xa và trân trọng đối với những ngời nông dân nghèo khổ
2 Chuẩn bị
- GV: Giáo án, ảnh chân dung Nam Cao, bảng phụ.
- HS: Soạn bài, đọc kĩ chú thích.
3 Hoạt động dạy và học: (5p)
a Kiểm tra bài cũ.
- Qua các nhân vật anh Dậu , chị Dậu em có thể khái quát điều gì về số phận
và phẩm
cách của ngời nông dân VN trớc CM T8 ?
b Bài mới
Giới thiệu bài
Nam Cao đợc coi là một trong những nhà văn xuất sắc trong dòng văn học hiện thực Đề tài trong các sáng tác của ông chủ yếu viết về ngời nông dân và trí thức tiểu t sản truyện '' Lão Hạc '' là một bức tranh thu nhỏ về đời sống ngời nông dân trớc cách mạng tháng 8 Trong truyện tác giả không trực tiếp phản ánh sự bóc lột ,
đàn áp của cờng hào , lí trởng mà tập trung miêu tả quá trình ngời nông bị bần cùng hoá đên chỗ bị phá sản , lu vong Quá trình ấy diễn ra ntn ? Chúng ta cùng tìm
hiểu bài học
Hoạt động 1 : Tỏc giả, tỏc phẩm.(5p)
? Đọc chú thích về tác giả Nêu
ngắn gọn? - Theo dõi chúthích, trả lời.
I Tỏc giả, tỏc phẩm.
1 Tác giả.
- (1915 – 1951), quê ở Hà Nam
Là nhà văn xuất sắc
Trang 22 Tác phẩm: Viết năm
1943
Hoạt động 2 : HD đọc, hiểu vb.(10p)
- Yêu cầu đọc, giọng ông giáo:
chậm, buồn, cảm thông có lúc
xót xa đau đớn
- Lão Hạc: khi đau đớn, ân hận,
dằn vặt
- G đọc mẫu 1 đoạn Gọi h/s
đọc tiếp
? Đọc chú thích về tác giả Nêu
ngắn gọn?
? Cho h/s hỏi - đáp chú thích
5,6,21,22,43
? Truyện ngắn này có thể chia
làm mấy phần Nội dung của
từng phần? Hs tóm tắt lại văn
bản? ( Tình cảnh của lão Hạc:
nhà nghèo, vợ đã chết, con trai
phẫn trí vì không có tiền cới vợ
bỏ nhà đi
- Tình cảnh của lão Hạc với con
chó Vàng , con chó nh ngời bạn
làm khuây, nh kỉ vật của đứa
con trai)
- Nghe, hiểu
- Lắng nghe
- Hs nối nhau
đọc tiếp Nhận xét phần đọc của bạn
- Hỏi đáp dựa vào phần chú thích / 46;47
- Chia bố cục
- Tóm tắt
II Đọc, hiểu văn bản.
1 Đọc.
2 Từ khó: (SGK)
3 Bố cục:
HĐ 2 : HD phân tích vb (20p)
? Vì sao lão Hạc rất yêu thơng
'' cậu Vàng '' mà vẫn phải quyết
định bán cậu Vàng?
- Suy nghĩ, Tlời
III.Tỡm hiểu chi tiết.
1 Nhân vật lão Hạc.
- Lão Hạc đành lòng bán con Vàng là điều bất đắc dĩ Lão quá nghèo, sau trận
ốm, không việc làm, hoa màu bị bão phá sạch Tiền dành dụm cạn kiệt, nuôi thân chẳng nổi,làm sao có thể nuôi chó ->bán nó đi
Trang 3? Khi quyết định bán cậu Vàng
tâm trạng của lão Hạc thể hiện
ra sao?
? Sau khi bán '' cậu vàng '' tâm
trạng lão Hạc diễn biến ra sao?
Tìm các chi tiết miêu tả bộ
dạng, cử chỉ của lão Hạc khi kể
lại với ông giáo?
- Chốt ý
? Qua việc lão Hạc bán cậu
Vàng
cho thấy lão là con ngời ntn?
- Khái quát ND tiết 1
- Trả lời
- Tìm chi tiết
- Trình bày
- Bổ sung
- Tiếp thu
- Nhận xét
- Nghe, nhận
- Lão suy nghĩ, cất nhắc nhiều lắm
a Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu vàng
- Lão coi đó là một việc rất
hệ trọng bởi cậu vàng là
ng-ời bạn thân thiết, là kỉ vật của anh con trai
- Cố làm ra vui vẻ, cời nh mếu, mắt ầng ậng nớc , mặt
đột nhiên co rúm lại,vết nhăn xô lại, ép cho nớc mắt chảy ra, miệng mếu máo,
hu hu khóc
- Tự trách mình già bằng này tuổi rồi mà còn đánh lừa một con chó
-> Tâm trạng day dứt, đau
đớn, xót xa, ân hận
=>Lão Hạc là con ngời sống rất tình nghĩa, thuỷ chung, trung thực, hết lòng yêu thơng con
c Củng cố: (3p) BT: Câu văn '' Kiếp con chó là kiếp khổ kiếp ngời nh kiếp
tôi chẳng hạn '' Biểu hiện điều gì?
A Sự chua chát của lão Hạc khi nói về thân phận mình
B Sự tự an ủi của lão Hạc đối với bản thân mình
C Sự thơng tiếc của lão Hạc đối với cậu Vàng
D Cả A,B,C đều sai
d Dặn dò: (5p)- Về nhà học bài, tóm tắt ,đọc diễn cảm VB.
- Soạn tiết 2
_
Trang 4
Tiết 14 - V ă n ba ̉ n:
lão hạc (Tiếp)
-Nam
Cao-1 Mục tiêu :
a Kiến thức: Giúp h/s:
- Thấy đợc tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao qúy của nhân vật Lão hạc ,
qua đó hiểu thêm về số phận đang thơng và vẻ đẹp tâm hồn đáng trân trọng của
ngời nông dân VN trớc CM T8
- Bớc đầu hiểu đợc nghệ thuật viết truyện đặc sắc của tác giả
b Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua độc thoại, đối thoại
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt để p.tớch tỏc phẩm
tự sự
- Rốn KN tự nhận thức, KN giải quyết vấn đề, KN tư duy sỏng tạo
c Thỏi độ: Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao: thơng cảm,
xót xa và trân trọng đối với những ngời nông dân nghèo khổ
2 Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, bảng phụ.
- HS: Soạn bài.
3 Hoạt động dạy và học: (5p)
a Kiểm tra bài cũ:
- Phân tích tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu Vàng?
b Bài mới: Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Tiếp tục tìm hiểu nhân vật lão Hạc (25p)
? Sau khi bán cậu Vàng lão Hạc
chọn cho mình cái chết Vậy cái
chết của lão Hạc bắt nguồn từ
nguyên nhân nào?
- Trớc khi tìm đến cái chết sợ sẽ
gây phiền hà cho hàng xóm nên lão
Hạc đã thu xếp, nhờ cậy ông giáo
rồi sau đó tìm đến cái chết
? Có ý kiến cho rằng lão Hạc làm
thế là gàn dở Lại có ý kiến cho
rằng lão Hạc làm nh thế là đúng
Vậy ý kiến của em ntn?
- GV chốt ý
? Qua việc làm đó giúp em hiểu
thêm gì về lão Hạc?
Tình cảnh nghèo khổ, đói rách, túng quẫn đã đẩy lão Hạc đến cái chết
nh một h/đ tự giải thoát
- Nghe, hiểu
- Suy nghĩ, tbày ý kiến cá nhân
- Tiếp thu
- Nhận xét
I.
II.
III.
1 Nhõn vật Lóo Hạc.
a Tõm trạng của Lóo sau khi bỏn cậu vàng.
b Cái chết của lão Hạc.
- Nguyên nhân: tình cảnh nghèo khổ, đói rách và quá túng quẫn
- Là ngời cha hết lòng vì con, sống chu đáo, ngghĩa
Trang 5? Cái chết của lão Hạc có ý nghĩa
gì, em hiểu gì về số phận ngời nông
dân và thực trạng xã hội lúc đó?
? Khi nghe Binh T cho biết lão Hạc
xin bả chó n/v '' tôi '' cảm thấy
cuộc đời quả thật đáng buồn ,
nh-ng khi chứnh-ng kiến cái chết đau đớn
của lão Hạc '' tôi '' lại nghĩ '' không
cuộc đời nhng lại đáng buồn
theo một nghĩa khác'' Em hiểu ý
nghĩ của n/v
'' tôi'' ntn? (Y/C thảo luận nhóm)
- Treo đáp án
- Đánh giá
? Qua cuộc trò chuyện giữa lão Hạc
và ông giáo, lời suy nghĩ của ông
giáo, em thấy ông giáo là ngời ntn?
- G: Nh vậy NV chị Dậu, lão Hạc,
ông giáo Ta thấy họ đều là những
ngời nghèo, c/s luôn luôn bị bế tắc
không có lối thoát
- Trao đổi trong bàn, trả lời
- Nhận phiếu
- Thảo luận 5 phút
- Đại diện trình bày
- Qsát, nhận xét - Tiếp thu
- Phát biểu
- Nghe, tiếp thu
tình, giàu lòng tự trọng -> Chu đáo và giàu lòng tự trọng
- Góp phần bộc lộ rõ số phận và t/c của lão Hạc (của ngời nd trong XHVN trớc CMT8: nghèo khổ, bế tắc nhng giàu tình yêu
th-ơng tự trọng Tố cáo thực trạng XH TD nửa phong kiến tàn ác, đẩy ngời nd
đến đờng cùng, không có lối thoát buộc họ phải tìm
đến cái chết
2 Nhân vật ông giáo - ngời kể chuyện.
- Chi tiết lão Hạc xin bả chó có một vị trí nghệ thuật quan trọng Nếu lão làm
nh vậy qủa là đáng buồn Con ngời nhân hậu, tự trọng đến khi cùng đờng cũng bị tha hoá
- Cái chết của lão Hạc khiến ông giáo giật mình
mà ngẫm nghĩ về cuộc đời: cha hẳn đã đáng buồn bơỉ còn có những con ngời cao qúy nh lão Hạc Nhng lại
đáng buồn theo nghĩa khác Con ngời có nhân cách cao
đẹp nh lão Hạc mà không
đợc sống , phải chết bởi một cái chết vật vã và dữ dội
- Ông giáo là trí thức nghèo, giàu lòng yêu
th-ơng, biết cảm thông chia sẻ với nỗi đau của
ng-ời khác
Hoạt động 2: HD h/s tổng kết.(6p)
? Việc tạo dựng tình huống truyện IV Tổng kết:
Trang 6bất ngờ có tác dụng ntn ? Cách xây
dựng n/v có gì đặc sắc Việc truyện
đợc kể bằng lời của n/v
'' tôi '' có hiệu quả NT gì?
? Truyện ngắn '' Lão Hạc '' chứa
chan tình nhân đạo đồng thời sâu
đậm tính hiện thực Qua tác phẩm
em hãy nêu rõ điều này?
- Gọi h/s đọc ghi nhớ
- Phát biểu
- Trả lời, bổ sung
- Đọc ghi nhớ
1 Nội dung.
- Bút pháp khắc họa nhân vật rất thành công, sinh
động, ấn tợng, giàu tính tạo hình
- Diễn biến câu chuyện đợc
kể bằng n/v '' tôi '' - ông giáo, câu chuyện trở nên gần gũi, chân thực
2 Nghệ thuật:
- Kết hợp giữa kể với tả, với hồi tởng bộc lộ trữ tình, kết hợp nhuần nhuyễn giữa hiện thực với trữ tình
3 í nghĩa văn bản:
Văn bản thể hiện phẩm giỏ của người nụng dõn khụng thể bị oen hố dự phải sống trong cảnh khốn cựng *) Ghi nhớ: (SGK)
Hoạt động 3 : HD luyện tập.(4p)
? Nhận định nào nói đúng nhất ý
nghĩa cái chết của lão Hạc ?
A Là bằng chứng cảm động về tình
phụ tử mộc mạc, giản dị nhng cao
qúy vô cùng
B Gián tiếp tố cáo XHTD phong
kiến đã đẩy ngời nông dân vào hoàn
cảnh khốn cùng
C Thể hiện lòng tự trọng và quyết
tâm không rơi vào con đờng tha hoá
của ngời nông dân
D Cả ba ý trên đều đúng
- Đánh giá
- Đáp án D
- Tiếp thu
V Luyện tập
1 Bài tập:
Nhận định nào nói đúng nhất ý nghĩa cái chết của lão Hạc?
c Củng cố:( 3p) GV khái quát lại toàn bộ nội dung bài học.
d Dặn dò: (2p)Về nhà:
- Học thuộc ghi nhớ
- Tóm tắt lại truyện
- Chuẩn bị bài mới: '' Cô bé bán diêm ''
_