Khi con tu hóKhi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn n
Trang 2I T×m hiÓu chung
1 Tác giả - tác phẩm
a Tác giả:
- Tè H÷u ( 1920 – 2002 ), tªn khai sinh NguyÔn
Kim Thµnh, quª ë Thõa Thiªn - HuÕ
- ¤ng gi¸c ngé lÝ t ëng c¸ch m¹ng khi cßn lµ häc
sinh
- ¤ng ® îc coi lµ l¸ cê ®Çu cña th¬ c¸ch m¹ng vµ
Tè H÷u
Trang 3b Tỏc phẩm
- Sáng tác tháng 7/1939 tại nhà lao Thừa Phủ (Huế) - In trong tập “Từ ấy”
-Tác phẩm chính : Các tập thơ Từ
ấy (1937-1946), Việt bắc
(1946-1954), Ra trận (1962-197 Máu và hoa (1972-1977), Một tiếng đờn (1979-1992),
Trang 4Tố Hữu ở Pắc Bó năm 1963
Tố Hữu làm việc với Bác Hồ
năm 1961
Tố Hữu vào chiến tr ờng Miền Nam
Một số hình ảnh hoạt động cách mạng của nhà thơ Tố Hữu
Trang 5Khi con tu hó
Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không…
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
2 Đọc văn bản
Trang 6Khi con tu hú
Khi con tu hỳ gọi bầy Lỳa chiờm đang chớn, trỏi cõy ngọt dần
Vườn rõm dậy tiếng ve ngõn Bắp rõy vàng hạt đầy sõn nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đụi con diều sỏo lộn nhào từng khụng…
Ta nghe hố dậy bờn lũng
Mà chõn muốn đạp tan phũng, hố ụi!
Ngột làm sao, chết uất thụi Con chim tu hỳ ngoài trời cứ kờu!
* Nhan đề:
Là vế phụ của một câu trọn ý
Gợi mở cảm xúc cho toàn bài thơ.
* Bố cục:
- 2 đoạn.
Đoạn 1: 6 câu đầu Cảnh mùa
hè trong tâm t ởng ng ời tù cách mạng.
Đoạn 2: 4 câu sau Tâm trạng
ng ời tù.
Trang 7Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không…
Âm thanh
Tu hó gäi bÇy
ve ngân Sáo diều
T ng bõng, rén r·
vàng (bắp, lóa) xanh (trời)
Hång (nắng)
lóa ®ang chÝn Tr¸i ngät dÇn
Trêi: cµng réng cµng cao DiÒu s¸o: lén nhµo tõng kh«ng
II.Tìm hiểu tác phẩm:
1 Cảnh mùa hè trong tâm tưởng
người tù cách mạng.
Trang 8 Vẽ lên bức tranh mùa hè sống động: rộn ràng
âm thanh, rực rỡ sắc màu, ngọt ngào h ơng vị, khoáng đạt tự do.
Thể hiện sự cảm nhận m nh liệt, tinh tế của ã
một tâm hồn trẻ trung, yêu đời.
Nghệ thuật : Miêu tả, sử dụng từ ngữ gợi cảm, giàu hình
ảnh.
Trang 9* Nhịp thơ: thay đổi bất th ờng.
khát khao cháy bỏng muốn thoát khỏi cảnh tù ngục đến với
cuộc sống tự do.
- Dùng nhiều động từ mạnh,
Ta nghe hố dậy bờn lũng
Mà chõn muốn đạp tan phũng, hố ụi!
Ngột làm sao, chết uất thụi Con chim tu hỳ ngoài trời cứ kờu!
nhiều từ cảm thán.
- Nhịp thơ:
+ câu 8: 6/2
+ Câu 9: 3/3
+ Câu 10: 6/2
II.Tỡm hiểu tỏc phẩm:
1 Cảnh mựa hố trong tõm tưởng
người tự cỏch mạng.
2 Tõm trạng người tự cỏch mạng.
Trang 10Thảo Luận nhóm
? Mở đầu và kết thúc bài thơ đều có tiếng tu hú kêu nh ng tâm trạng của ng ời tù khi nghe tiếng tu hú ở hai đoạn rất khác nhau? Vì sao?
Thể hiện sự thay đổi tâm trạng hợp lý và lôgíc Tạo cho bài thơ kết cấu tự nhiên, mở Tiếng chim tu hú chính là tiếng gọi tự do, tiếng gọi tha thiết của cuộc sống đầy quyến rũ
- Tiếng chim gợi bức tranh
mùa hè trong t ởng t ợng với
tâm trạng náo nức, bồn
chồn
tâm trạng và cảm giác u uất bực bội, ngột ngạt, muốn phá cũi sổ lồng
Trang 11Câu hỏi c ng c : ủng cố: ố: ý nào nói đúng nhất tâm trạng
ng ời tù cách mạng.
a Uất ức, bồn chồn, khát khao tự do đến cháy bỏng.
b Nung nấu ý chí hành động để thoát khỏi chốn ngục tù.
c Buồn bực vì chim tu hú ngoài trời cứ kêu.
d Mong nhớ da diết cuộc sống ngoài chốn ngục tù
IV Luyện tập.
- Đọc diễn cảm bài thơ.
Trang 12Câu hỏi củng cố: Kể tên một số bài thơ viết trong tù của các chiến sĩ Cách mạng mà em đã học.
Trang 13III Tæng kÕt:
Lßng yªu cuéc sèng, niÒm kh¸t khao tù do ch¸y báng cña ng
êi chiÕn sü c¸ch m¹ng trong c¶nh tï ® y ày.
- ThÓ th¬ lôc b¸t giµu nh¹c ®iÖu, mềm mại, uyển chuyển.
- DiÔn t¶ c¶m xóc tha thiÕt ch¸y báng cña t©m hån.
Trang 14- Học thuộc bài thơ.
- Phân tích nội dung và nghệ thuật của bài thơ
- S u tầm các bài thơ, văn có cùng chủ đề.
- Hoàn thiện bài tập phần luyện tập.
- Nghiên cứu tr ớc bài: “Câu nghi vấn”