Văn hóa giao dịch Bưu điện

Việc ứng xử giao tiếp giữa con người với con người, giữa các thành viên trong một đơn vị, giữa cấp trên với cấp dưới, cấp dưới với cấp trên, giữa người giao dịch với khách hàng sử dụng dịch vụ Bưu điện, giữa gia đình, nhà trường và xã hội giữ vai trò quan trọng, mối quan hệ đồng chí, đồng nghiệp, tình làng, nghĩa xóm, tình ông bà cha mẹ, vợ chồng con cháu ngày càng đoàn kết gắn bó, đầm ấm, vui tươi, tôn trọng qúy mến lẫn nhau, trong cộng đồng với những con người sống có văn hóa, văn minh thanh lịch, hiện đại.

" Con người là tất cả, phải làm công tác con người, hãy quan tám đến họ, hãy nâng

họ lên, không cần kính lúp, không có người tồi, lịch sụ khiêm tốn với họ - Nói cho cùng là phân công xã hội, là đổng chí, đổng nghiệp, là cộng sụ, cùng hội cùng thuyền "

HOÀNG BẠN

Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu diện

V ở n h ó a GIAO DỊCH BƯU ĐIỂN

(Tói bàn)

số: KK 05 HT 04

L Ờ I G I Ớ I T H I Ệ U

Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo

đã đi vào cuộc sông và đang làm thay đôi mạnh mẽ mọi lĩnh vực, nhất là lĩnh vực kinh tế đời sống, văn hóa xã hội,

tủ đó đã dẫn đến những biến đoi về tâm lý xã hội của cộng đồng và mọi thành viên trong tập thể Do vậy, mấy năm gần đây Đảng, Nhà nước ta đã có những Chỉ thị, Nghị quyết chỉ đạo việc xây dựng, giữ gìn và phát huy nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sác dân tộc

Ngành ta đã tố chức cuộc vận động "Văn minh Bưu điên" nhằm phục vụ Đảng, Nhà nước và nhân dân

về truyền, đưa các sản phàm Bưu chính Viễn thông với tinh thần và thái độ ứng xử giao tiếp có văn hóa, lễ phép, lịch thiệp, vui lòng khách đến, vủa lòng khách đi, thực hiện phương châm: "Nhanh chóng - Chính xác - An toàn - Tiện lợi - Văn minh"

Tác giả cuốn sách "Văn hóa giao đích Bưu điên" là người đã học tập, nghiên cứu các vấn đề trên khỉ còn làm công tác lãnh đạo ngành, là tác giả của nhiều bài báo viết

về chuyên đề này Nay có điều kiện thời gian, đã tập hợp,

bổ sung, sửa chữa, đồng thời kết hợp với kinh nghiệm thực

tế của bản thân, cùng với các tài liệu sách báo và các Nghị quyết của Đảng, của Nhà nước có hên quan để hoàn thành cuốn sách này

Được Nhà xuất bản Bưu điện gửi đến, tôi đã đọc và nhận thấy tâm huyết của tác giả mong muốn giúp đỡ cho anh chị em trong Ngành, nhất là anh chị em làm công tác giao dịch có thêm tài liệu tham khảo, học tập về phong cách ứng xử, giao tiếp đê ngày càng nâng cao chất lượng và thái độ phục vụ khách hàng, thực hiện tốt nhiệm vụ kinh doanh và xây dựng nếp sống văn minh Bưu điện

Tôi VUI mủng giới thiệu cùng bạn đọc và mong rằng những kinh nghiệm của tác giả trong cuốn sách này củng nhanh chóng trở thành kinh nghiệm của các bạn và ngày càng được bô sung hoàn chỉnh và phong phú hơn I

M Ấ Y L Ờ I TÓM L Ư Ợ C

Đê góp phần vào cuộc vận động xây dựng phong trào

"Văn minh Bưu điên" làm tót nhiệm vụ Ngành sản xuất vật chất thuộc kết câu hạ tầng và cũng là ngành dịch vụ, phục vụ về Bưu chính Viễn thông không ngủng lớn mạnh và phát triển, đồng thời thực hiện cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dưng đời sống mới ỏ khu dân cư, xây dựng nép sông văn minh gia đình văn hóa"; quyên sách này là kế tiếp những quyển đã xuất bản trước đây nhằm tiếp tục đi sâu chuyên đề giao tiếp ứng xử có nghệ thuật, có văn hóa trong thời đại tủ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường có cạnh tranh đê hội nhập phát triển và toàn cầu hóa trong quá trình kinh tế tri thức; đòi hỏi mỗi con người phải có kiên thức văn hóa, phong cách giao tiếp ứng xử phải văn minh, lịch thiệp, bản lĩnh, tự tin

và khiêm tốn

Việc ứng xử giao tiếp giữa con người với con người, giữa các thành viên trong một đơn vị, giữa cấp trên với cấp dưới, cấp dưới với cấp trên, giữa người giao dịch với khách hàng sử dụng dịch vụ Bưu điện, giữa gia đình, nhà trường

và xã hội giữ vai trò quan trọng mối quan hệ đồng chí, đồng nghiệp, tình làng, nghĩa xóm, tình ông bà cha mẹ, vợ

chồng con cháu ngày càng đoàn kết gắn bó, đầm âm, vui tươi, tôn trọng quý mến lẫn nhau trong cộng đồng với những con người sống có văn hóa, văn minh thanh lịch, hiện đại

Quyển sách "Văn hóa giao đích Bưu điên" củng nhằm mục đích giúp bạn đọc có thêm tài liệu tham khảo, vận dụng trong quá trinh ứng xử các công việc nảy sinh hàng ngày trong gia đỉnh, cơ quan, xí nghiệp, ngoài xã hội thêm vui vẻ, chân thành, sống có tình người, tình đồng chí, đồng nghiệp

Sưu tầm biên soạn tập sách này, mong góp phần nhỏ với các bạn đọc có thêm tài liệu tham khảo nghiên cứu trong quá trình giao tiếp ứng xử VỚI các loại đôi tác

Chắc rang quyên sách này còn có nhiều khiếm khuyết, thiêu sót Mong các bạn đọc thông cảm và góp ý bô sung thêm đê ngày càng hoàn chỉnh, phong phú hơn, góp phần vào công cuộc "Tri thức hóa công nhăn" và "Công nhăn hóa tri thức" - một truyền thông tốt đẹp của ngành Bưu điện Ị

Viết tại Hà Nội, Thu - Đông 2003

HOÀNG BẠN

C\\UƠV\CỊ 1! "Cknật giao dịch xả có văn kóa 9

C h ư ơ n g 1 THUẬT GIAO DỊCH xử THÊ CỦA

N G Ư Ờ I B Ư U Đ I Ệ N C Ó V Ă N H Ó A

Bưu điện là ngành sản xuất vật chất thuộc kết cấu hạ

tầng, đồng thời là ngành dịch vụ phục vụ thông tin liên lạc cho xã hội, làm nhiệm vụ giao nhận truyền đưa các sản

phẩm ý thức, trí tuệ; và tham gia sản xuất, giao nhận, chuyên t ả i các sản phẩm vật chất - là công cụ để quản lý đất nước một cách nhanh chóng, nhạy bén có hiệu lực Đồng thời Bưu điện l ạ i là nguồn lực đi trước trong sự p h á t triển kinh t ế xã hội của đất nước

Ngày nay, khi mà nên công nghệ thông tin phát triển

như vũ bão và nó được ứng dụng một cách rộng rãi trong các hoạt động vê thông tin của xã hội, không một n g à n h

nào, lĩnh vực hay địa phương nào, kê ca an ninh, quốc phòng đêu có liên quan đèn thông tin liên lạc trong kết

quả đạt được của các ngành đó Một xã hội mà nên kinh t ế

càng p h á t t r i ể n nhanh, càng vă n minh hiệ n đ ạ i bao nhiê u

thì h à m lượng thông tin liên lạc k ế t tinh trong sản phẩm của xã hội càng lớn,đưa l ạ i hiệu quả càng cao bấy nhiêu

10 Văn hóa giao dịch Bưu điện Nhận rõ vai trò, vị trí, nhiệm vụ của mình như vậy

nên ngành Bưu điện đã nhanh chóng đào tạo phát triển

nguồn lực mới, bồi dưỡng giáo dục nguồn lực đang có về cả

kỹ thuật nghiệp vụ, phong cách giao dịch ứng xử văn minh, lịch thiệp khiêm tốn với khách hàng, có ý nghĩa chiến lược, có t ầ m quan trọng đặc biệt, quyết định sự thành bại của sản xuất kinh doanh trên toàn hệ thống hoạt động Bưu điện cả nước

Vai trò con người là như vậy, cho nên không làm công tác con người, không quan tâm đến họ, không công bằng với họ, không nâng cao họ lên thì không đạt hiệu quả cao trong sản xuất kinh doanh Vì vậy mà trên thế gian này không gì vĩ đại bằng con người, và trong con người không

có gì vĩ đại hơn kiến thức Còn trong đời người không có tài sản nào quý bằng "trí thông minh, óc sáng tạo, sức khỏe mạnh" và không có gỉ cao thượng hơn "đạo đức tài năng"

Do vậy mà ở đời chớ vội lo người ta chưa biết mình mà nên

lo là mình thiếu tài đức đê hiểu đời, còn sự thành đạt của con người không phải do sự giúp đỡ của người khác là chính, mà do người ta có ý chí lớn, nghị lực và lòng quyết tâm cao vượt lên mọi trở ngại, ngăn cản để tiến lên thành đạt Người không có khát vọng thì chẳng trỏ t h à n h nhân tài đức hạnh Làm người chỏ có khoe điều hay, chó có phơi

bày công trạng A i muốn có nhiều điểm sáng thì càng phải

đốt cháy rực lên, còn giữ vững đạo đức lương t â m trong

chương "ì: TTkMẬt giao dịck xả có văn hóa l i

t h à n h đạt khó ngàn lần trong gian lao khổ hạnh Làm người mà để nhiều người ghét thì nguy to, còn khôn ngoan

mà l ạ i thông minh thì người đó l ạ i giữ được t h â n lâu bền Trong cuộc sống ở đời của con người trê n t h ế gian n à y

việc m à n h ư ý thì ít, việc mà không như ý thì nhiêu, người

mà t h à n h đạt thì chẳng có bao nhiêu, người mà không

t h à n h đạt thì hằng hà sa số Chang bao lâu họ nhìn l ạ i sự

đời thì đã chiều tà xế bóng, mái tóc đã điểm bạc theo thòi

gian, họ không còn đủ sức vượt qua các gian t r u â n vất vả

đê mưu sinh sự sống trong cuộc h à n h trình ngắn ngủi còn

l ạ i của một đòi người Vì t h ế mà họ tự an ủi cho mình là số

phận đã "an bài"

- Xưa vậy nay cũng vậy

- Chế độ phong kiên là như thế, chê độ tư bản l ạ i

càng hơn như t h ế nữa

- Bất luận phương Đông hay phướng Tây cũng vậy

Vì sao? Sinh ra ở đời con người l ạ i luôn ám ảnh 4 chữ

"thắng, thua, khôn, dại", 4 chữ "đối n h â n xử thế" và 4 chữ

"khôn dại sự đời" Nhưng với đất nưốc ta, nhờ có đường lối lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại đã đưa dân tộc ta từ một nưốc chìm đắm trong nhũng đêm dài nô l ệ , nghèo nàn, lạc hậu, đến một nước độc lập, tự chủ, thực hiện mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, d â n chủ, văn minh" từng bưốc CNH, HĐH đất nưốc

12 VÕK\ [\óa giao dịch Bưu ã\Ận

ì PHẢI HỌC TẬP TU DƯỠNG RÈN LUYỆN ĐẺ ỨNG x ử

CÓ VĂN HÓA TRONG c u ộ c SONG

Khi vào đòi ai ai cũng muốn tìm tòi học hỏi Hầu như người ta học, học nhiều, dành nhiều thì giò cho việc học khoa học văn, sử, địa, toán lý, hóa đê thi cử đỗ đạt, rồi là bằng cấp này học vị nọ nhưng l ạ i ít quan tâm một khoa học quan trọng đó là khoa học "Sống", khoa học "Cách làm

người" Cho nên nhiêu gia đình buồn bã khi thây con cháu

mình chữ nghĩa thì thao thao bất tuyệt, nhưng nói năng thì vô lè, đi đứng thì lấc cấc, ăn mặc thì như đào kép

Một nhân tài mà mất lịch sự cũng đáng để cho người

ta khinh rẻ Một người cậy có địa vị quyền uy mà kiêu ngạo, vô đạo đức, thì l ạ i càng đáng khinh rẻ hờn Một kẻ

mà gió chiêu nào che chiêu ấy, nịnh bợ cấp trên, chèn ép đồng cấp, xem thường cấp dưới, cơ hội, vụ lợi, thu vén thì lại càng đê cho mọi người chê trách xem thường Những con người đó khi vào đòi cọ sát, va chạm sẽ lộ chân tướng, tất nhiên sớm muộn sẽ vấp ngã, buồn chán, bất mãn, tiêu cực Cũng từ thực t i ễ n đó mà họ dần dần nhận thấy học ở trường, lóp là phần lý thuyết khoa học cơ bản, còn học ở

đòi đê có cách đối nhản xử thế, để có cuộc sống vui tươi,

thanh thản, sông đẹp, sông hài hòa giữa con người với con người, con người với xã hội

Học ở đòi là học loại văn hóa giao tiếp l ễ phép, văn minh, lịch thiệp, phép tắc ứng xử vối mọi người, những việc cần làm, những điêu nên tránh

CX\Uơy\Q "li ~uhwộ+ giao dịch Tíả +kế" có văn hóa 13

Hiện nay đất nước chúng ta đang trong quá trình đổi mối với mục tiêu là "dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" Một đất nước mà từ cơ chê quản

lý nền kinh tê tập trung bao cấp sang cơ chê kinh tè thị

trường, có sự điểu tiết vĩ mô của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa tiên lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước x ử lý quá trình ấy là biết bao khó khăn phức tạp, cho nên mỗi con người trong cộng đồng, không những cần có kiến thức khoa học quản lý giỏi, mà l ạ i r ấ t cần cả

k i ế n thức làm người, k i ế n thức giao tiếp, kiến thức ứng xử VỚI công việc, với những con người, với sự cám dỗ của vật chất BỞI vậy mà việc "đối n h â n xử thê", "tê nhị, khôn khéo" thì ta sẽ dành được nhiều thuận lợi dễ dàng, vượt qua được khó k h ă n phức tạp và góp phần đưa xã hội đi lên, hoàn t h à n h mục tiêu chung của đất nước và mục tiêu riêng của mỗi cá n h â n con người

Con người, hớn t h ế nữa, những con người được giao các trọng trách của xã hội, dù to hay nhỏ phải có cá tính, bản lĩnh và kiên thức, nhất là trong thòi kỳ mở cửa, đôi mối, chấn hưng kinh tê Vì vậy mà những n ă m gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã có những Chỉ thị, Nghị quyết về công tác cán bộ, vê bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhất là cán

bộ phụ trách, cán bộ dân tộc, cán bộ nữ, cán bộ quản lý xã

hội, cán bộ kinh doanh thuộc các ngành, các cấp trong

toàn quốc Không có chuyện bẩm sinh ra là làm lãnh đạo

14 Văn hóa giao dịck Bưu điện

mà phải học nữa, học mãi, phải tu dưỡng, rèn luyện mới

trở thành cán bộ lãnh đạo

Lý luận cũng như thực t i ễ n đã và đang thừa nhận rằng: công tác của người cán bộ, nhất là cán bộ phụ trách

là một thê loại công tác: "Vừa mang tính khoa học, vừa có

tính nghệ thuật" Cho nên người cán bộ muốn hoàn thành

nhiệm vụ, không những phải có nhiệt tình cách mạng cao, có kiến thức chuyên môn giỏi, mà phải biết: "Tổ chức cách làm việc khoa học" Tổ chức cách làm việc là mặt rất quan trọng, t h ể hiện phẩm chất và năng lực của cán bộ,

trong thực t ế có không ít nơi cán bộ có nhiệt tình, có kiến

thức nhưng hiệu quả công tác l ạ i r ấ t thấp, điều đó nói lên

r ấ t rõ về nhiệm vụ của người cán bộ là: "Tổ chức cho mọi

người trong cơ quan làm việc" Người cán bộ lãnh đạo tổ

chức ra bộ máy chức n ă n g là để chuẩn bị cho các quyết định, hay nói cụ thể hơn là nhũng người đó phải đi được, viêt được, nói được, rồi từ đó mà đề xuất và chuẩn bị các quyết định mới

Sản phẩm "xuất xưởng" của người lãnh đạo nói cho

cùng là các quyết định Thiếu quyết định thì hệ thống

quản lý không thể hoạt động và phát triển được Thậm chí còn gây thêm chậm trễ, chờ đợi, phiền hà, chồng chéo, trùng lặp và tiêu cực cho cả hệ thống Điều này trong thực

t ế đã xảy ra ở nhiều cơ quan, xí nghiệp, thậ m chí ở cả hệ

thông tô chức rộng lớn hơn Một bộ máy chức n ă n g đồ sộ

chương "li XhuẬt giao dịck xả tkê có văn Kóo 15

mà giao ban mỗi tuần kiểm điểm chẳng có bao nhiêu việc

đã giải quyết, bao nhiêu quyết định đã ban hành Vậy cả

mấy t r ă m ngươi trong cả tuần họ làm ra sản phẩm gì và như vậy hiệu suất là cái gì? Đó là câu hỏi mà người lãnh đạo phải suy nghĩ để tìm biện pháp tổ chức và phân công kiểm tra các đơn vị dưới quyền nhằm đạt mục tiêu năng suất, chất lương, Kiêu quả

li VIỆC ỨNG XỬ GIỮA CON NGƯỜI VỚI CON NGƯỜI

TRONG CUỘC SỐNG

Công tác con ngươi là toàn bộ công việc của người lãnh đạo, không làm công tác con người thì không làm được việc

gì có hiệu quả cao Con người là vốn quý nhất, cách mạng

là sự nghiệp của con người: do đó mà mình đối xử vài người là phải bình đẳng, như mình muốn đôi xử với mình

Hãy t i n ở con người mà không cần kính lúp Không có

người tồi, hãy giữ lòi hứa, biết tôn trọng n h â n cách và phẩm giá của con người, hãy quan tâm đến họ; hãy nâng

họ lên; công bằng vối họ, họ là đồng chí, đồng nghiệp, là cộng sự, là p h â n công trách nhiệm trước lịch sử và xã hội Nhưng mối quan hệ giữa con người với con người trên thê gian này thật là vô cùng phong phú, phức tạp, t ế nhị, nhất

là ở các nưốc giàu có, tư bản, đ ế quốc lâu đời, nó xoay

quanh trục danh vọng, tiên tài, địa vị, sắc đẹp, mình hớn người, lưu danh đời sau mà đã xảy ra biết bao tai họa đáng tiếc, thậm chí d ẫ n đến xung đột chiến tranh giết hại

16 Văn ]r\óa giao dịek Buu điện hằng chục triệu, trăm triệu nhân mạng như trong thê chiến th ứ nhất và thứ hai, cuộc chiên tranh vùng Vịnh, Nam Tư, I-rắc để l ạ i biết bao di chứng, đói nghèo bệnh tật và phá hỏng biết bao làng mạc, thành phô, danh lam thắng cảnh, văn hóa truyền thống

Do vậy mà việc xử thê của người đòi cũng vô cùng tê

nhị khéo léo, phong phú, đa phương, t r á n h né, thăm dò

nhằm đạt mục tiêu và ý đồ Trong quá trình họ ứng xử giao tiêp giữa các khôi, các nhóm, các nước cùng hoặc khác nhau về chê độ thì họ thường ứng xử là:

a Quan hệ có khoảng cách, không gần không xa, thân

sơ vừa phải Nêu quá thân thì dễ bị ràng buộc, quá sơ thì

dễ mất bạn bè và cần tránh, giảm mọi sự nghi ngờ

b Cứng nhắc và nguyên tắc quá thì mất hết bạn bè, liên kết quá chặt chẽ thì mất hết tính độc lập

c Đứng đầu thì phải tốn công mất sức, đứng cuối thì

dễ bị tụt hậu, chọn chỗ đứng hợp lý, bên nào cũng không nghi, không kéo, lạ i được kính nể

d Lúc mới được bô nhiệm chức vụ mối, thường ngươi

ta phải cư xử với mọi người bao dung rộng lượng, kêu gọi lòng yêu nước, đoàn kết nội bộ, tập hợp lực lượng để thu

phục n h â n tâm

e Không nhất trí thì cứ đê đấy, hạ hồi phân giải, cứ làm, cùng làm, cần thiết thì im lặng không tranh chấp, không cãi cọ, vấn đê là phát triển và hiệu quả

<ZWươv\g "li x k u ộ t giao dịch xả +kế có văn kóa 17

g Muôn tiến lên phía trước phải phát triển nguồn lực,

mở cửa, cải thiện đời sông đê nâng cao chất lượng cuộc sông, xã hội giàu mạnh hùng cường, con người khỏe mạnh

hạnh phúc

HI CHỨC VỤ CÀNG CAO CÀNG KHIÊM NHƯỜNG,

QUYẾN THẺ CÀNG LỚN CÀNG PHẢI BÌNH DÂN

Vì con người chỉ khác nhau trong cuộc sống, nhưng giống nhau là cuối cùng đêu vê cõi vĩnh hằng Tình bạn nam nữ thường kết thúc ỏ tình yêu, còn ít khi tình yêu k ế t thúc ỏ tìn h bạn Trong tìn h bằng hữu ta đừng đ ẩ y bạn

t h à n h t h ù mà phải kéo thù t h à n h bạn, nếu tỏ ra hơn bạn,

bạn sẽ t h à n h thù, chịu nhường nhịn bạn, bạn sẽ mật thiết

vói ta - người bạn tốt bao giờ cũng đến với ta trong những lúc khó khăn, cơ cực nhất Trong các kẻ tiểu n h â n thù ghét

ta thì kẻ nguy hiểm đáng sợ hơn cả là kẻ đã là bạn của ta,

vì họ hiểu hết cả vê ta, còn nỗi bất hạnh lớn nhất của con

người là chết rồi còn đê l ạ i tiêng tăm xấu xa trong cộng

đồng - cho nên muôn có uy tín với mọi người thì việc ta làm trở nên có ích cho họ - còn ta hãy sớm quên đi những

t h á n g n ă m bị kẻ tiểu n h â n gièm pha vu không, nhưng không thể quên nổi những gương mặt ích kỷ, hại người, ghen tỵ, bè phái Bởi vậy con người trên quả đất không bao giờ sông tách biệt nhau, kê từ buổi bình minh của xã hội loài người vượn, xã hội từ những người riêng l ẻ hình t h à n h các nhóm nhỏ cùng huyết thống và sau đó tiến lên đông

18 Văn kóa giao dịck Biíu điện đúc hơn như ngày nay, ngay cả Rô-bin-xơn k h i ở giữa

hoang đảo cũng tìm t h ổ dân và t h ú vật để cùng chung sông nương tựa vào nhau, nhờ cậy nhau

Do vậy phải hiếu ý nghĩa của con người:

Người có thiên cảm với ta mới giúp ta: K ể cả người thân trong nhà, người sơ cho đến người chỉ gặp một vài lần

trên xe, tàu

Người Có thiện cảm với ta mới hợp tác vối ta làm nên việc lớn

Ta muốn gì thì người muốn vậy, đừng bắt người muốn

điêu ta không muôn

Muốn và không muốn: Trả lời câu hỏi đó là tâm lý

con người ở đòi ai mà chả có t á m ham muốn sau:

7 Mình là người quan trọng hờn người

8 Lưu danh đời sau

Muốn khen không muốn chê: Chê là chạm đến lòng

tự ái của người khác nhưng nhiều người l ạ i r ấ t phung phí,

CX\ươv\g 1: TKuột giao dịch xả thê có văn káa 19

lạm dụng lời chê và ngược l ạ i thì rất bủn xỉn, keo kiệt lời khen Điểu này là do tâm lý ở chỗ người này không muốn khen người khác, vì sợ người đó quan trọng hơn mình Đôi vói chúng ta lời khen là đức tính t r â n trọng, cao thượng, cao cả bao nhiêu thì ngược l ạ i nịnh là h à n h vi cơ hội, đê

tiện thấp kém bấy nhiêu

Do vậy ta phải tự biết ta, xưa nay v ẫ n ví mỗi người có hai túi đeo theo: túi trước đeo l ỗ i người khác thì rõ như thuộc, còn túi sau giấu l ỗ i mình thì nào ai mà biết được

Vì vậy, vói ta thì phải thanh thản, vui tươi, cởi mở,

chân tình, với người thì phải rộng lượng, bao dung, thêm thuận, bớt nghịch thì ta sẽ có bạn bè đó đây, tiếng khen rộng khắp

Chê: Chê thì sẵn sàng bất cứ lúc nào, ở đâu, việc gì cũng chê được Nhưn g ta phả i thậ n trọng, vì chê nh ư mồi

lửa mạnh, còn lòng kiêu căng, tự ái cho mình là hay, là

giỏi, là quan trọng như kho thuốc nô, lửa mạnh chạm vào kho thuốc nổ bùng lên gieo tai họa vô cùng Do vậy muôn lấy mật đừng phá tô ong

Cho mình là quan trong: Người khác phải phục tùng mình mà xảy ra bao điêu đáng tiếc trong cỡ quan, ngoài xã hội và cả trên t h ế giới Do vậy mà lời khen tặng thì ai cũng hài lòng, còn lòi phỉnh nịnh thì ai cũng khinh bỉ

Bí quyết t h à n h công là phải biết đặt mình vào địa vị người khác, hiểu được họ đang muốn gì, cách giải quyết ra

18 Văr\ \r\óa giao dịch Bi/lu điện đúc hơn như ngày nay, ngay cả Rô-bin-xơn khi ở giữa

hoang đảo cũng tìm thổ dân và thú vật để cùng chung sống nương tựa vào nhau, nhò cậy nhau

Do vậy phải hiểu ý nghĩa của con người:

Người có thiện cảm với ta mới giúp ta: Kê cả người

t h â n trong nhà, người sơ cho đến người chỉ gặp một vài lần

trên xe, tàu

Người có thiện cảm vói ta mới hợp tác vối ta làm nên

việc lốn

Ta muôn gì thì người muôn vậy, đừng bắt nguôi muốn

điều ta không muôn

Muôn và không muốn: Trả lòi câu hỏi đó là tâm lý

con người ở đời ai mà chả có tám ham muốn sau:

7 Mình là người quan trọng hơn người

8 Lưu danh đời sau

Muôn khen không muôn chê: Chê là chạm đến lòng

tự ái của người khác nhưng nhiều người l ạ i r ấ t phung phí,

Chương 1: "Ukuột giao dịch Xi3 thế •• có văn kóa 19

lạm dụng lời chê và ngược l ạ i thì rất bủn xỉn, keo kiệt lời khen Điều này là do t â m lý ỏ chỗ người này không muốn khen người khác, vì sợ người đó quan trọng hơn mình Đối với chúng ta lời khen là đức tính t r â n trọng, cao thượng, cao cả bao nhiêu thì ngược l ạ i nịnh là hành vi cơ hội, đê

tiện thấp kém bấy nhiêu

Do vậy ta phải tự biết ta, xưa nay v ẫ n ví mỗi người có hai túi đeo theo: túi trước đeo l ỗ i người khác thì rõ như thuộc, còn túi sau giấu l ỗ i mình thì nào ai mà biết được

Vì vậy, với ta thì phải thanh thản, VUI tươi, cởi mở, chân tình, với người thì phải rộng lượng, bao dung, thêm thuận, bớt nghịch thì ta sẽ có bạn bè đó đây, tiêng khen rộng khắp

Chê: Chê thì sẵn sàng bất cứ lúc nào, ở đâu, việc gì cũng chê được Nhưn g ta phả i thậ n trọng, vì chê nh ư mồi

lửa mạnh, còn lòng kiêu căng, tự ái cho mình là hay, là

giỏi, là quan trọng như kho thuốc nổ, lửa mạnh chạm vào kho thuốc nô bùng lên gieo tai họa vô cùng Do vậy muôn lấy mật đừng phá tổ ong

Cho mình là quan trọng: Người khác phải phục tùng

mình mà xảy ra bao điêu đáng tiếc trong cơ quan, ngoài xã

hội và cả trên thê giới Do vậy mà lời khen tặng thì ai cũng

h à i lòng, còn lòi phỉnh nịnh thì ai cũng khinh bỉ

Bí quyết t h à n h công là phải biết đặt mình vào địa vị người khác, hiểu được họ đang muốn gì, cách giải quyết ra

20 VÕK\ kéo giao dịck Bùn điện

sao, ta tận tâm giúp họ mà không vụ lợi thì chân lý đó sáng tỏ minh bạch giản dị làm sao

Cảm ơn: Chữ cảm ơn như là loại dầu dễ bôi trớn bộ máy sinh hoạt hàng ngày của chúng ta, thế hiện sự tôn trọng, văn minh, có văn hóa của giao tiếp quan hệ giữa con người với con người, chớ quên nó

Nu cười: Không ai có thê mua, xin, mượn, lấy của ai được N ụ cười là gốc của hạnh phúc, dấu hiệu quý mến của bạn bè động viên lúc mệt nhọc, hy vọng cho kẻ ngã lòng, nắng xuân cho kẻ buồn bã, liều thuốc tốt cho kẻ lo âu Nụ cười không làm nghèo người đó, chẳng mất vốn mua, nhưng phải biết sử dụng đúng lúc, đúng nơi, đúng chỗ thì giá trị của nụ cười mới được phát huy

ít nói vê mình, về cái tôi: Hãy nghe họ nói về họ

nhiêu, ta nói vê họ nhiều, nói những điều họ đang muốn

đê cao họ hớn; khen cái hay, cái giỏi, cái tốt, cái đẹp của họ thi cáu chuyện cả ngày không hết; nhưng đừng nói tôi hơn anh, phải trọng ý kiên của họ dạy, có lỗi thì tự nhận lỗi về mình, khiêm tốn mới làm nguôi mọi giận dữ, nghĩ k ỹ thì ta

cũng có gì đáng đê kiêu cảng, tự phụ, khoe khoang, xa rời

quần chúng Đời biêt bao người tài đức, bao việc phải làm, hởi đâu mà bắt nguôi ta phải nghe tả kể l ể về tài nghệ, đức tính của ta

Chiên công: Hãy coi chiên công t h à n h đạt là của tập thể đừng giành vê cá n h â n mình Mưa nguồn, nước l ũ từ

chương 1: Thuật giao dịch XL? thế có văn Kóa 21 núi cao bao giò cũng chảy về sông sâu biển cả Nêu có kém

thì trước khi phê bình cũng phải tìm cái tốt để khen, khen

t h à n h thực, biêu dương hoan nghênh chân tình rồi sau đó

mới đê cập sai sót, nhưng nhố giữ sĩ diện và phẩm giá cho họ; vì khi t h à n h công, thắng lợi, thắng cuộc là sự sung sướng, vinh dự, vẻ vang với trăm nghìn người ngưỡng mộ,

nhưng cũng không nên quên người yêu kém thua cuộc còn

muốn gì, họ đã chịu ta đâu, đó chính là quy luật tồn t ạ i phát triền của xã hội

IV LỄ PHÉP LỊCH THIỆP, NHÂN Tố ĐÈN THÀNH CÔNG

(LẤY CHỮ TÂM LÀM ĐAU)

- Tước vị cao nhiêu người để ý

- Quyền lực lớn nhiều người theo dõi

- Bông lộc lắm nhiêu kẻ oán hờn

Cho nên địa vị càng lớn thì càng cần phải khiêm tốn

- Quyên lực càng cao càng dân chủ

- Bông lộc càng nhiêu càng công bằng

- Người xưa xử mình r ấ t nghiêm, xử người rất khoan,

nên suôi đời yên lòng dân, được lòng tin

- Quá trọng người t h â n là lòng dân không yên

- Quá quý của hiếm là gây nên đầu cơ trộm cắp, tranh

chấp

22 Võ* kéo giao dịch Đun điện

- Quá khoe điều ham muốn là tạo nên sự tranh giành, kèn cựa

- Cây ngay thường hay bị người dùng chặt trước

- Giếng nước trong thường hay bị khô cạn nhanh

- Chuyện người thì sáng, chuyện mình thì quáng do vụ

lợi cá n h â n xen vào lý trí

- Ân lớn oán to, oán không dùng oán để xử lý mà phải dùng tình thương mới giải oán được

- Gập việc phi thường không sợ, gặp điều bình thường không kiêu - đó là nhờ có hoài bão lớn và ý chí tự lập cao Thắng không kiêu, bại không nản

- Biết tiên và biết thoái, biết nhận và biết loại bỏ, biết

còn và mất, biết nóng phải bìn h tĩnh, biết nghiêm nghị,

phải biết cởi mỏ, giản dị, khiêm tốn, biết chủ động nhìn xa,

hiếu t á m lý

- Ta phải biết ta, thói xấu của ta, nó làm cho người

khác không ưa ta mà ta l ạ i hay khoe khoang bộc lộ ra cho

nên t h à n h hay bại trong cuộc sông không phải may r ủ i mà

t ạ i ta, vì ta cả

1 Các phong cách giao tiếp được chia thành ba loai

a Phong cách "cứng rắn", hay còn gọi là quyền lực

có những đặc điểm: không tranh luận, quyền hành, nghiêm khắc, sử dụng rộng rãi hình phạt - không chú ý tới

chương l i Tkuột giao dịch xả thế có văn kóa 23

ý kiên của những người dưới quyển Người lãnh đạo không

chỉ giao nhiệm vụ, mà còn đưa ra các phương pháp thực

hiện, chi tiết hóa các nhiệm vụ, thực hiện theo quy tắc cụ

thể, xác định các phương tiện để phục vụ, tổ chức một hệ

thông kiêm tra nghiêm ngặt các hoạt động của người dưói

quyên Nhược điểm chủ yêu của phong cách này là ở chỗ

kìm h ã m sáng kiên cải tiên của những người dưới quyển, ỏ

một mức độ đáng kể đã không sử dụng khả n ă n g sáng tạo

t r i thức, kinh nghiệm và năng lực của họ

b Phong cách "mém dẻo", thê hiện tính dân chủ,

linh hoạt, tin tưởng ở những người dưói quyên, sử dụng

rộng rãi việc khen thưởng, không thê chê hóa nghiêm ngặt

đối vói những người thực hiện nhiệm vụ Phong cách này

tạo cho người dưối quyển tự do lựa chọn phương pháp đê

thực hiện nhiệm vụ, p h á t huy tính sáng tạo, cải tiên thoải

mái vối công việc được giao và đoàn kết thống nhất trong

tập thê

c Phong cách "phôi hớp" bao gồm các n h â n tô của

phong cách "cứng rắn" và "mềm dẻo" của hoạt động quản lý

Phong cách hoạt động quản lý là n h â n t ố quan trọng

của t ấ t cả các quá trình quản lý Nó mang tính chất lịch sử

giai cấp, chính trị - xã hội, tư tưởng - đạo đức và t â m lý xã

hội Đó là sự hiện diện của các phương p h á p phổ biến, các

đặc điểm trong phong cách hoạt động của người lãnh đạo

các cấp khác nhau trong phạm vi đời sống xã hội

24 Văn kóa giao dịch Bưu điện

2 Đôi v ớ i c ô n g v i ệ c

Con đường t r ả i đầy tơ lụa không bao giờ d ẫ n đến vinh quang, do vậy mà hai tiếng "có và không" r ấ t ngắn ngủi

nhưng ta phải suy nghĩ nghiêm túc

Trước khi làm việc:

- Tâm phải bình tĩnh;

- Không so đo, không phâ n biệt nặng, nhẹ, anh, tôi;

- Không lo sợ, không t r á n h né, t h à n h bại;

- Không tính toán, không ảo tưởng được mất hơn thiệt

Trong khi làm việc:

- Tâm phải vui vẻ, tin tường;

- Nghiêm túc, đúng mực, đúng luật;

- Không vội vàng, không tham lam;

- Không cảng thẳng, không phân tán để mất tập trung, đô vỡ

Sau khi làm xong:

- Tâm phải nhẹ nhàng, thoải mái;

- Thư giãn tinh thần, không còn vưống bận;

- Nghỉ ngơi hồi phục để tịnh tâm, dưỡng thần

duAcmcỊ "li "ITkiAợt giao dịch xả tkê có văn hóa 25 Nêu việc t h à n h công:

- Tâm phải thanh thản;

- Không tự cho mình là đúng, là giỏi hớn người,

hơn bạn bè;

- Không tự cho mình là có tài, có đức, có trí tuệ;

- Không tự cho mình là có công, là có ân

Nếu việc thấ t bại :

- Tâm phải cầu tiến, không chán nản, bi quan;

- Không nên trách người không giúp;

- Không nên trách trên dưới không ủng hộ;

- Không nên trách mình trí t u ệ kém, phúc mỏng,

số xấu

3 Đôi với gia đình

- Trên kính, dưới hòa, khiêm nhưỡng, thương yêu, đùm bọc, vui vẻ, cởi mở;

- Vói vợ con phải hết lòng yêu thương, đùm bọc, giúp

26 Văn Kóa giao dịch Bưu điện

V NÓNG NẢY VÀ KIÊN NHAN (LAY CHỮ NHAN LÀM ĐAU)

Nóng lên là nổi cơn khùng

Người khôn hóa dại, người tài hóa ngu

No mất ngon, giận mất khôn

Đúng vậy, khi nóng giận, tính khí con người mất bình

tĩnh, lý trí của con người bị mất đi bởi sự bùn g phát, nóng nổi nhất thòi, khi ấy con người không điều khiển được ý nghĩ và h à n h động của mình được nữa, chỉ nôn nóng giải quyết thắng lợi ngay sự việc xảy ra, do vậy mà dẫn đến xung đột, tranh chấp mâ u thu ẫ n không thê giải quyết ngay được - Phải biết tự kìm chế bản thân một cách triệt để Nóng nảy, giận hòn nằm trong hệ thống tình cảm của con ngươi như: vui, buồn, yêu, ghét, giận, hờn, ích kỷ, cô độc, nó đến với con người tự nhiên như thời tiết, như thủy

t r i ề u lên xuống bất thường

- Ngày nay đôi khi chỉ một va chạm nhỏ trong xe, tàu, trên đường phố cũng trỏ t h à n h một cuộc cãi vã,

đ á n h đá nhau, sau đó còn hận kéo phe, chặn đường thanh toán l ẫ n nhau

- Ớ gia đình chỉ một việc không đâu vào đâu mà xảy ra

to tiêng, cãi vã sinh bất hòa có khi ly tán

- Một cầu t h ủ bóng đá nhiều khi do không n h ẫ n nhịn, kiêm chê được mà bị thẻ đỏ phải ra sân, bản t h â n bị thiệt

thòi mà đồng đội cũng bị vạ lây

CXvAƠTiCỊ "li "Chuột S' dịch ?ci3 thế có văn hóa 27

- Người có chức tuốc càng cao, không kiềm chê được bản thân, đê cơn giận dữ nổi lên, ra các quyết định độc đoán thiếu lý trí thì tai họa khôn lường

Một trong các biện pháp sửa chữa là phải kiên n h ẫ n xưa nay việc xử t h ế của các bậc vĩ n h â n luôn nhố kỹ chữ

-"Nhẫn" trong đầu óc, trong tâm trí mình

Các cụ nhà nho xưa đã nêu ra các câu "Nhẫn" để dạy

dỗ con cháu và học trò của mình Xin nêu ra đây cũng là

đê tham khảo:

Với cuộc đời

1 Nghe như thủng ruột, tai lò điếc

2 Giận dữ cắm gan, miệng v ẫ n cười

Với moi người

3 Chịu nhẫn một lúc, gió yên biển lặng

4 Nén được cơn giận một lúc, tránh được trăm

ngày lo lắng

5 Nhịn được thì cứ nhịn, kiêng được thì cứ kiêng

6 Không nhịn, chả kiêng, việc nhỏ hóa ra to

Với tủng người

7 Lùi một bưốc sẽ thấy biển rộng trời cao

8 Nhịn được việc nhỏ thì việc lớn mối thành công

9 Nhẫn nhịn là vật báu, không nhịn là tai họa

28 Văn hóa giao dịek Bi4u đ\Ận

10 Lưỡi mềm nên còn mãi, răng cứng mới gay nhanh

l i N g ẫ m xem chữ n h ẫ n ấy, phương thuốc hay

tuyệt vòi

12 Chỉ một giây không nhẫn, phiền não suôt cuộc đời Với gia đình

13 Trăm điều nhịn, gia đình luôn vui vẻ

14 T r ă m điêu nhẫn, gia đình luôn hạnh phúc Với xã hôi

15 Quan n h ẫ n thì mau tăng tiên địa vị

16 Anh em n h ẫ n thì gia đình hòa thuận sung túc

17 Vợ chồng nhẫn thì ăn ở VỚI nhau suốt đời

18 Bạn bè nhẫn thì tình nghĩa bền chặt

19 Bản t h â n n h ẫ n thì tránh được tai họa

20 Muốn hòa khí thì lấy chữ n h ẫ n làm gốc

21 Vua quan nhẫn thì đất nước được vẹn toàn

22 Cha con nhẫn thì giữ trọn đạo nghĩa cha con

23 Vợ chồng nh ẫ n thì con cái không cô đớn

24 Anh em nhẫn thì gia đình t r á n h mọi tai họa

25 Bạn bè n h ẫ n thì tình bạn càng thắm thiết

26 Bản t h â n nh ẫ n thì cuộc đòi thanh thản sống lâu

I CUuơr\g "li xknệit giao dịch xả thê có văn Uóa 29

VI NẮM ĐÚNG THỜI cơ, QUYẾT TÂM VƯƠN TỚI

MỤC TIÊU

Người tài trí hay lo, người nghĩa dũng hay làm, còn

người n h â n ái hay suy nghĩ, trì hoãn chín chắn Do vậy,

những kẻ nên khôn đều t r ả i qua vấp dại, mà đã qua vấp

dại thì kẻ đó l ạ i nên khôn, do đó ta không nên nói ra cái

xấu cái dở của người và chó khoe khoang cái hay cái t h à n h

đạt của mình Không có l ỗ i nào to bằng lòng ham muôn,

không có tai họa nào dở bằng lòng tham không biết đủ

Của cải có thê tìm đến ta, còn khôn ngoan, trí tuệ thì ta

phải tìm đến nó Có khuyên bảo ai cũng thật vắn tắt, còn

đừng khuyên bảo người ta giữa đám đông, ngược l ạ i tiêng

êm ái dễ lọt vào tai người, nhất là những lòi cảm ơn, chúc

tụng, khen ngợi chân thành

Một khi trong bản t h â n ta luôn có ý muốn mở rộng

giao tiếp với bạn bè xung quanh thì cơ hội đó sẽ đến, như

vậy ta phải xác định được thòi gian gặp gỡ, trò chuyện cho

mục đích chung, mục đích riêng

Tuy ở đời nhiêu người được trời phú cho hết vận may

này đến vận may khác, song không ít người cho đến hết cả

cuộc đòi cũng chả nhận được một sự ân huệ, ưu ái nào của

xã hội, của cơ quan đoàn thể ban tặng cho Điêu này thật

t ế nhị, may hơn khô n cũng có, nhưn g ta tự trác h ta là do

các bước đi trong ứng xử giao tiếp, trong không gian thời

gian, trong mục tiêu, mục đích ta tiên h à n h chưa phù hợp,

30 Wóa giao dịck B ư u đ'[Ậv\

n ê n vô t ì n h đê thời cơ qua đi, đ ể v ậ n may bị t u ộ t k h ỏ i tay,

đã t h ế r ồ i t h ì k h ó k h ă n l ắ m mới tạo l ậ p được v ậ n may nữa

N h ữ n g n g ư ờ i có k h ả n ă n g suy đ o á n n ắ m b ắ t v ậ n may

m ộ t cách t h ô n g m i n h s á n g suôi, n h ấ t định sẽ có một tinh

t h ầ n tích cực, m ộ t cách ọng xử tê nhị hợp t h ò i cơ, luôn có ý chí quyết t â m t ì m các p h ư ơ n g p h á p lô-gic d ũ n g cảm xông

x á o đi về p h í a trước, chờ đón t h ờ i cơ N ữ t h ầ n may mắn

t h ư ờ n g chỉ m ỉ m cười vói n h ữ n g ai chọn đường đi, nưóc bước b ằ n g t ấ t cả ý chí quyết đ o á n của m ì n h v à t i ế n tới một cách tích cực Ta p h ả i có quyết t â m n ắ m b ắ t v ậ n m ệ n h và thời cơ của m ì n h , h ễ t h ấ y v ậ n may h è mở t h ì c h í n h đó là thòi cơ q u ý n h ấ t , cơ h ộ i đ ế n gần, t ừ đó m à kịp thòi n ắ m

b ắ t và ọng xử k h ô n k h é o , t h à n h đ ạ t ước mơ sẽ đ ế n T h ế

n h ư n g n h ữ n g n g ư ờ i k h ô n g có mong m u ố n t h a m vọng thì cơ hội t ố t ở ngay trước m ắ t , họ cũng đ à n h đ ể cớ h ộ i t ố t đó trôi qua m ấ t H ơ n nữa chiếc chìa k h ó a đ ể mở cửa cuộc đòi của

m ì n h cũng sẽ vì t h ế m à bị đ á n h m ấ t C h ẳ n g h ạ n k h i nghe đọc được t h ô n g t i n t h i ế t thực đ ế n mong ưóc l â u nay của

m ì n h t h ì ta p h ả i t ì m h i ể u , hỏi han, xác m i n h việc đó để

t ì m m ọ i b i ệ n p h á p ọng xử t i ế p xúc, đ ề x u ấ t t r ì n h bày

n h ằ m đ ạ t tói d ầ n nguyện vọng ưóc mơ m à ta h ò n g ấp ủ

t r ô n g đợi bao l â u nay

Cho dù đó là công việc tốn thời gian, tốn công sọc, tốn

k é m k h á c , ta p h ả i quyết t â m , còn ta lơ là, ngồi chò thòi cơ

đ ế n t h ì k h ô n g bao giờ đ ế n cả Nói t ó m l ạ i p h ả i t r i ệ t để sử

d ụ n g sọc m ạ n h của t r í t u ệ tổng hợp m à m ì n h có được, là

Chương 1! T h u ậ t giao dịch xả 4\ế cổ vătt Kóa 31 điều quyết định cực kỳ quan trọng, k h ô n g t h ể ai làm thay

ta được m à p h ả i bằng nỗ lực chủ quan

VO BIẾT KIỂM CHÊ' LỜI NÓI, NÉT MẶT LÚC TỨC GIẬN

"Lời nói không mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau"

Lời nói nhẹ n h à n g l à m nguôi cỡn giận dữ, lòi nói bực tọc làm t ă n g sự bất đồng Chính lời nói và n é t m ặ t nó t h ể hiện t r ì n h độ v ă n h ó a ọng xử và t r i thọc của con người L ờ i nói t r u n g thực c h í n h xác làm t ă n g t h ê m sự kính trọng

k h â m phục, còn t h á i độ giọng nói và n é t m ặ t được t â m phục, k h ẩ u phục k h i nó x u ấ t p h á t t ừ t ì n h cảm c h â n t h à n h , lòng dạ vô tư, nó dễ đi vào lòng người nghe, d ù cho việc đó xảy ra một cách đột ngột, đột xuất, không có dự đoán ọng phó trưốc

- Cũng n h ư những con người đó, k h i anh ta nói chậm rãi, b ì n h tĩnh, lời l ẽ khiêm tốn, gẫy gọn, có đầu, có cuối, dẫu có phê b ì n h người ta n h ư n g người ta v ẫ n đón nhận,

v ẫ n tiếp thu, v ẫ n l ọ t tai T h ế n h ư n g lúc anh ta bực tọc, vì

cố nói cho h ả giận, lòi nói gắt gỏng, người nghe cọ t h ấ y chối tai, k h ó vào, h i ệ u quả thuyết phục k é m hẳn

- v ẫ n là bà, là cô, lúc dịu dàng, d ù là giọng cao, người nghe v ẫ n t h ấ y t h o ả i mái, vậy m à lúc bà, lúc cô cáu kỉnh,

n é t m ặ t và giọng nói n ặ n g n ề k h i ế n người ta k h ô n g còn cảm t ì n h nữa, hỏng việc đ ế n gần kề

32 Văn hóa giao dịch Buu điện

- Hoặc là ông, là chú, là bác, khi ông chê người khác bằng giọng nhẹ nhàng ấm áp mà chẳng kém phần nghiêm khắc, người nghe dễ tiếp thu, thấm thìa Vậy mà lúc ông nói câu trịnh thượng, giọng nói hách dịch, ra oai, tưởng đê người khác phải nể mình, sợ mình, đó chính là tự ông đã đánh mất đi cái đáng yêu vốn có của bản thân, tạo ra một khoảng cách VỚI đôi tượng giao tiếp

- Biêt điểu khiên giọng nói của bản thân , chứng tỏ mình là người có văn hóa, có thái độ ứng xử lịch thiệp vối đôi tác giao tiếp, là điều đáng quan tâm và rèn luyện của bất cứ ai Tất nhiên điêu khiến giọng nói không chỉ chú ý đến âm lượng to, nhỏ, trầm bông, mà chủ yêu là làm sao cho sắc thái của nó phù hợp vối từng cách ứng xử và đôi tượng giao tiếp Tình cảm nào, giọng nói ấy, muôn làm được trước hết bản t h â n ta phải biết chủ động nắm, kìm chê được "dây cường" tình cảm lý trí của chính bản thân mình VỚI đôi tượng giao tiếp để ứng xử có hiệu quả

- Tai nghe là thu, mồm nói là phát, t r ă m thu, một

phát thì dù có bực tức đi nữa, v ẫ n có thời gian để suy nghĩ, kìm chế bản thân , đê giọng nói nét m ặ t nguôi dần đi

cơn thịnh nộ, làm cho câu nói chính xác lịch thiệp hơn

Thuật xử t h ế của người xưa là làm người phải biết im lặng lúc bất đồng, biết kìm chê lý trí tình cảm lúc giận dữ Uốn lưỡi ba lần, cân nhắc bảy lần rồi hãy nói Làm được như vậy thì lời nói, nét mặt mang tính thuyết phục đối tác giao tiếp đạt hiệu quả cao hơn, t r á n h đổ vỡ!

CX\UƠY\ỹ 2: ~cìr\uậị giao dịck xả ú\ể vái xã hội 33

C h ư ơ n g 2

T H U Ậ T G I A O D Ị C H x ử T H Ế C Ủ A

N G Ư Ờ I B Ư U Đ I Ệ N V Ớ I X Ã H Ộ I

Sự khôn ngoan thì có hạn, còn sự ấu trĩ khò dại thì vô

hạn - Hãy suy ngẫm cho kỹ trưốc khi nói, vì lỡ lòi ngàn đời hối hận - Người không biết im lặng thì chẳng biết cách nói hay nói tốt - Nh à có dâu dữ mấ t cả họ, nh à có chó dữ mất

cả láng giềng - Anh em hiên thật là hiên, chỉ vì đồng tiền

mà tan n á t lòng nhau - Kẻ nào không yêu gia đình, quê hương thì kẻ đó chả có thể yêu gì cả Tình bạn sẽ mất đi khi sự bình đẳng không còn nữa; l ạ i không có tình bạn bền vững nếu hình t h à n h tình bạn đó trên bạo lực Tính ích kỷ

là nguồn gốc của mọi sự t à n ác Còn lòng biết ơn là biểu hiện của một tâm hồn cao đẹp Ngược l ạ i , có làm ơn được cho ai xong rồi thì hãy sớm quên đi mới là người quân tử Còn có những cánh cửa của con tim mà trí thông minh uyên bác cũng chịu không t h ể mở được, t h ế nhưng đôi tai

họ thì l ạ i là lối vào của trái tim đó Do vậy phải biết nói, nói hay, nói đúng, nói đẹp, lúc cần l ạ i phả i biết i m lặng Đừng bao giò cho lời khuyên t r ừ khi nguôi ta thấy cần hỏi, cần xin và ta nên nói ngắn gọn

34 Văn kóa giao dịck Bi4u điên

ì GIA ĐÌNH VÀ HỌ TỘC

Từ xưa cho đến nay con người r ấ t coi trọng gia đình, gia đình là t ế bào của mọi xã hội, là cái nôi của mọi thành còng, là truyền thống lâu đời, cho nên trong họ tộc các gia đình thường khuyên bảo nhau, chăm sóc giúp đõ l ẫ n nhau trong cuộc sông và sinh hoạt ở đời, đó là phẩm chất tốt đẹp cần phát huy, có nơi còn hội họp họ tộc l ạ i để khuyên khích giúp đõ động viên con cháu học hành, l ễ nghi, phong tục ứng xử đê gìn giữ phát triển danh giá của gia đình họ tộc

đê nhiều người làm được nhiều việc lớn cho Tổ quốc, cho xã hội; như vậy làm tôn vinh gia đình họ tộc trong làng xã, góp phần tạo nên một xã hội có văn hóa, có t r i thức, nhiêu nơi lập ra ban khuyến học, quỹ khuyên học rất bổ ích

T h ế nhưn g ngày nay có số ít người lợi dụng gia đình

họ tộc mà đưa người gia đình họ tộc và t h â n quen vào các

vị trí quá với tài năng đức độ của người đó, tạo nên phe cánh trong tô chức, gây cho mọi người xung quanh bất

bình về chuyện "con ông cháu cha" chuyện gia đình trị và

gần đây t h à n h câu khôi hài của người đời là: 6C tức là "con cháu của các cụ cả" Ớ một số địa phương, nông thôn bố trí người dòng họ quen t h â n vào các vị trí quan trọng tạo nên một "é kíp" dẫn đến thực hiện ý đồ cá n h â n tạo nên sự mất dân chủ, công bằng ở nơi đó, che giấu sai lầm khuyết điểm cho nhau, làm nảy sinh mâu th u ẫ n nội bộ, m â u thuẫn

n h â n dân, tị nạnh giữa các dòng họ - Thậm chí có người làm lãnh đạo khi sắp đi nơi khác hay về hưu thì tìm cách đưa người nhà, dòng họ vào để thay t h ế theo lối truyền

CX\Ucfr\Q 2: Tkuật giao dịch xá thê với xa hội 35

ngôi của vua chúa thòi phong kiên - Như vậy ngươi có tài đức, trí tuệ không có đất dụng võ, không có vị trí đê dung thân, làm thui đi một số n h â n tài của địa phương, của đất nước Do vậy bất kỳ ở địa phướng và ngành nghề nào phải

có quy hoạch cán bộ theo phân công phân cấp một cách

chặt chẽ cụ thê

li TRỜI SINH VOI TRỜI SINH cỏ

Từ bao đòi nay nhất là trong các thập kỷ qua với các cuộc vận động sinh đẻ có k ế hoạch, một đôi vợ chồng chỉ nên sinh từ một đến hai con; thê mà trong xã hội, trong các thôn bản v ẫ n lưu truyền câu ca dao cũ kỹ như: "Trời sinh voi trời sinh cỏ", "Trẻ cậy cha, già cậy con", hoặc phải

có con trai đê nối dõi tông đường Bây giò mới thấm thìa dần là do "voi" quá nhiêu mà "cỏ" thì rất ít Bởi vì đất thì không đẻ ra được mà ngày càng thu hẹp dần, con người sinh ra ngày càng đông đúc, không còn đủ đất để canh tác

và làm nhà ở, đời sông không nâng lên được theo ý muôn,

do đó phải bồng bê nhau lên núi, phá rừng làm nương rẫy,

ra biển khơi ra bò đánh cá mò cua bắt ốc, dùng cả xung điện để đánh cá, cứ như thê thì cá cũng cạn kiệt, rừng cũng

căn bản phá xong, cua ốc cũng hết dần Nhà nưốc thì ra

sức tìm mọi biện p h á p thực hiện sinh đẻ có k ế hoạch để

góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao dân trí, cải thiện

đòi sống vật chất và tinh thần của n h â n dân, hạn chê được bệnh tật, làm cho nòi giống không ngừng được nâng cao sức khoe, chiều cao, trọng lượng, chỉ số thông minh của

con em trong cộng đồng

36 Vãn Uóa giao dịek Bui* điện

HI CHƯA ĐẠI HỌC VAN THÀNH NHÂN

Sau 12 n ă m với biết bao tốn kém, gia đình cố gắng nuôi con ăn học hết bậc phổ thông trung học, chưa hết và

chưa đến hồi kết, còn gian t r u â n vất vả tốn kém hơn thê

nữa: ôn thi đại học, mặc dù học yêu, kém, trung bình cũng

ôn t h i , t h i n ă m đ ầ u không đạt, ôn t h i tiếp n ă m sau, năm

sau nữa; Còn k h i đã tốt nghiệp đại học, chò xin việc, phải

có t h ủ tục "đầu tiên", tê nhị lắm Do nhận thức trên mà bao gia đình chạy theo, cửa trước, cửa sau tốn kém hơn cả

t i ề n ă n học, là m cho gia đình đã tún g thiêu, càng túng thiêu thêm Con đường đi đến ấm no, hạnh phúc đâu chỉ

có vào đ ạ i học, biết bao nhiêu con đường d ẫ n đến ấm no hạnh phúc n h ư học nghê, công nhân, trung cấp, cao đẳng,

làm kinh tê vườn đồi, VÁC,

Vối chiến lược đào tạo nguồn lực ở các nước mà mỗi học sinh phổ thông k h i học đã tự xác định cho mình sẽ đi theo loại hình nào N ế u học sinh học xong bậc trung học cơ

sỏ (cấp 2) mà không thuộc loại khá giỏi thì sẽ chuyển sang con đường học công n h â n - nếu học sinh học xong bậc trung học phổ thông (cấp 3) m à không thuộc loại khá giỏi thì sẽ sang thi vào trung cấp hoặc cao đẳng, còn loại khá giỏi mói được nộp đơn thi vào đ ạ i học, sau 4 - 5 n ă m học đại học và tốt nghiệp mà thuộc loại giỏi thì có t h ể học tiếp cao học, nghiên cứu sinh nê u ngàn h nghề ấy có nh u cầu Cũng k h ô n g ít những người học công n h â n , trun g cấp sau thời gian công tác tốt, được đơn vị giới thiệu đi học