Ngày xưa có một nhà hiền t r i ế t nói: "ngay cả bậc t h á n h n h â n mỗi ngày còn phạm bảy sai lầm". Chúng ta chỉ là người bình thường, việc phạm lỗi lầm không thể nào t r á n h được. Vì vậy chúng ta cần phải xét l ạ i những việc đã làm, những lời đã nói xem chúng ta đã sai, đã đúng như thê nào. Chúng ta phải làm quan tòa nghiêm khắc đối vối bản thân.
Nếu c h ú n g ta đã làm phiền lòng ai thì chúng ta phải đế n gặp và nhận lỗi với họ một cách chân thành. Chúng ta nên nhớ một điều là k h i gây ra cho ai đó một điều phật lòng thì người đó đã tự kiềm chế để không trách móc chúng ta. Vì vậy đến nhận lỗi với họ là việc rất cần và rất tốt cho việc giao thiệp lâu dài về sau. Lỗi lầm của chúng ta được xóa mà hơn nữa tình cảm của người đó đối vối chúng ta t ă n g lên.
Chương 10: Tkuột giao dịck... vôV\ sông tàng +t*ải 191 Trong xã hội có không ít người tự ái cao, ai dù vô tình hay cố ý nói đến khuyết điểm của họ thì họ có ác cảm. Nêu là người dưới quyền thì họ "đì", họ trù dập không ngóc đầu lên nổi. Họ tự đào h ố chôn mình vối tinh thần tự tôn cho rằng họ cao quý, họ có quyền làm bất cứ việc gì họ thích.
Chúng ta nên nhổ một điều quan trọng là khi làm điêu gì xúc phạm đến danh dự người khác thì đó là một lỗi nặng. A i cũng trọng danh dự của mình, vì danh dự một khi mất đi thì không tạo l ạ i được. Vì vậy, nếu chúng ta phạm vào lỗi này thì phải xin sự tha thứ ở người đó một cách thành khẩn.
Thưa các bạn, kẻ bần tiện trên đời này là kẻ luôn luôn dằn vặt trong nỗi suy tư phải tìm kiêm sai lầm, khuyết điểm bất kỳ lớn nhỏ của người khác để chê bai. Ngay cả nhìn việc gì tốt người khác làm, họ cũng cho là ý xấu.
Chúng ta phải t r á n h một điểu là chê người khác. Trái lại chúng ta nên tìm ưu điểm đê khen. Có người sợ khen người khác rồi họ l ạ i hay, l ạ i giỏi hơn mình. Không phải như vậy, giá trị thật của mỗi người sẵn có trong bản thân.
Vàng dù chưa t h à n h nữ trang vẫn có giá trị hơn bạc được trạm trổ khéo.
B i ế t khen người khác đê họ h ã n h diện với các ưu điểm là nghệ t h u ậ t thu phục n h â n tâm. Trên đời này, sự t h à n h công thường đến vói người có thuật t â m lý cao. Vối thuật
192 Văn hóa giao dịch Bưu điện tâm lý, chúng ta có thê biên thù t h à n h bạn cũng như khiến người mới quen trò nên t h â n tình.
Ai cũng có ưu điểm, phải tìm cho được ưu điểm để khen, và khen thật t ế nhị. Nhiều thanh niên nổi danh hào hoa cũng nhờ bí quyết, tâm lý này.
Chúng ta phải đem thái độ quân tử ra đôi với bạn và ngay cả với kẻ thù. Vối bạn, chúng ta lấy lòng tốt đã đành, mà vối kẻ thù, chúng ta cũng lấy sự độ lượng mà đối xử.
Mọi người sẽ cảm tình với chúng ta khi chúng ta cư xử sao cho bạn mến và kẻ thù phải nể. Thực t ế chứng minh rằng người quân tử được mọi người thích giao du. Trong lòng kẻ bần tiện dù sao vẫn còn một vài điểm sáng lương tâm. Vì vậy ngay cả kẻ bẩn tiện cũng muôn giao thiệp với người quản tử. Người quân tử thắng kẻ tiêu nhân ở lòng khoan dung, người rộng lượng hơn kẻ bần tiện ở tình người bao la như trùng dưỡng.
Trong xã hội có nhiều kẻ nịnh bợ, luồn lọt để ăn nên làm ra. Nhưng chúng ta đừng bao giờ t i ế n t h â n bằng con đường bán rẻ danh dự như vậy.
Chúng ta hãnh diện vì t h à n h công do bè bạn, do người có ưu t h ế tận tình giúp đỡ. Nhưng chúng ta - nếu biết suy nghĩ sẽ cảm thấy xấu hố khi sự giúp đỡ chỉ do lòng thương hại và chúng ta càng cảm thấy nhục nhã khi sự giúp đỡ có được do chúng ta luồn cúi, quy lụy.
Chương 10: Tkuột giao dịck... vốn sóVig từng +fải 193 Chúng ta cần sự giúp đỡ của người khác do họ có cảm tình và quý mến chúng ta. Muốn như vậy, chúng ta t r á n h việc tỏ ra quá khúm núm, hèn hạ.
Mọi người chân chính đều có ý thức về sự giúp đỡ lẫn nhau. Do đó khi ai giúp đỡ chúng ta thì sự giúp đỡ đó không phải là sự bố thí và chúng ta cần sự giúp đỡ chứ không phải sự bô thí vì chúng ta không ăn xin tình thương, lòng thương hại.
"Sông có khúc, người có lúc", ai cũng có dịp may và lúc rủi. Giúp đỡ nhau là bổn phận cao quý"^ không ai có thê tự hào là mình chưa hề và không bao giò được người khác giúp.
M Ấ Y L Ờ I K Ế T L U Ậ N
Giao tiếp ứng xử là dạng hoạt động lâu đời nhất của loài người, nó là sự tiếp xúc trao đổi, qua l ạ i giữa con người với con người bằng sử dụng các ngôn từ như chữ viết, lời nói, cử chỉ, điệu bộ, nét mặt... Từ kinh nghiệm cha truyền con nối kết hợp vối lý luận khoa học mà con người tiếp thu được và thừa kê nó. Chính vì vậy mà ngày nay việc giao tiếp ứng xử đã trở t h à n h một n h â n cách của con người có văn hóa, có nghệ thuật rất phong phú và đầy tê nhị.
Trong lịch sử con người từ ngàn xưa cho đến ngày nay, không biết bao nhiêu người đã tạo nên sự nghiệp lẫy lừng, những con người đó đã biết thừa kê kinh nghiệm trường đòi kết hợp với vốn sống và kiên thức mà họ đã khéo biết vận dụng trong việc đôi n h â n xử thê, cho nên họ t h à n h đạt mục tiêu sòm hơn những người khác. Họ biết t r á n h những điều cần tránh, b i ế t l à m những việc cần làm. Với bốn chữ Thắng, T h u a , K h ô n , D ạ i hầu như những người này tinh tường hơn, sành sỏi hơn.
Tư tưởng quý báu của cố nhân phần nhiều thể hiện qua các văn chương, các lời nói đã t r u y ề n l ạ i cho đòi sau, nó như là những khuôn vàng thưốc ngọc giúp cho mỗi người chúng
ta nhận rõ đâu là chân lý của cuộc đời. Do vậy việc ôn lại những tư tưởng của người xưa, đặc biệt là tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, ngoại giao, quốc phòng, văn hóa... làm cho bản thân, đơn vị, tổ quốc ta ngày càng lớn mạnh, phát triển, thực hiện tốt mục tiêu dân giàu nưốc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, mọi người sống đoàn kết quý trọng nhàu, tình đồng chí, đồng đội, tình làng nghĩa xóm, tình anh em, bè bạn chan chứa ấm áp tình ngươi, nhằm làm cho mọi người hướng tới "Chân - Thiện - Mỹ" của một xã hội ngày càng văn minh hiện đại.
Với Cán bộ công nhân viên ngành Bưu điện, việc học hỏi, trau dồi kiên thức văn hóa giao dịch ứng xử càng cần thiết đê phục vụ, kinh doanh ngày càng t h à n h đạt và hiệu quả hơn./.
Hà Nội, Thu - Đông 2003
MỤC LỤC
Lời giới thiệu 5 Mấy lời tóm lược 7 Chương 1: T h u ậ t giao d ị c h x ử t h ê của n g ười
B ư u đ iệ n có v ă n h ó a 9
ì. Phải học tập tu dưỡng rèn luyện để ứng xử
có văn hóa trong cuộc sống 12 l i . Việc ứng xử giữa con ngươi với con người
trong cuộc sống 15 IU. Chức vụ càng cao càng khiêm nhường,
quyên thê càng lớn càng phải bình dân 17 IV. Lễ phép lịch thiệp, n h â n t ố đến t h à n h công 21
V. Nóng nảy và kiên n hẫn 26
VI. Nắm đúng thời cơ, quyết tâm vươn tới mục tiêu..29 V I I . Biết kiêm chê lời nói, nét mặt lúc tức giận 31 Chương 2: T h u ậ t giao d ị c h x ử t h ế của n g ười
B ư u d i ệ n với x ã h ộ i 33
ì. Gia đình và họ tộc 34 l i . Trời sinh voi tròi sinh cỏ 35 H I . Chưa đạ i học vẫn t h à n h n h â n 36
IV. Chiếc cần câu mà không cảu được cá 37
V. Đồng t i ề n điều khiên con người
hay con người điều khiển đồng t i ề n 39
V I . Phải mờ rộng quan hệ giao tiếp ứng xử 40 VU. Bạn bè chung thủy là kho vàng quý báu
nhất trên đòi này 42 V U I . Lời hứa phải đi đôi vói việc làm 44
IX. Rượu vào lòi ra, cả n h à khô sở 46
Chương 3: T h u ậ t giao d i c h , x ử t h ê của n g ười
B ư u đ iệ n t r o n g c ô n g t á c 48 ì. Ta nghĩ gì, muốn gì thì mọi người
cũng nghĩ, cũng muốn vậy cả thôi 49 l i . Của quý, tài cao, danh vọng, địa vị
thì ai mà chả muốn 52 I U . Người đời bao giờ cũng cho ý kiên mình
là quan trọng hơn tất cả 55 IV. Con người với xã hội 56 V. Con ngươi tạo ra lịch sử xã hội 58
V I . Các cá tính trong giao tiếp 59 V U . Tự kiêm chê trong quá trình giao tiếp 61 Chương 4: T h u ậ t giao d ị c h x ử t h ế của n g ười
B ư u đ iệ n với n g ười d ưới q u y ề n 62 ì. Người lãnh đạo cần có kỹ năng nhận thức
con người 63
l i . Cách ứng xử vói mọi người
của người lãnh đạo 64 IU. Một vài kinh nghiệm
trong công tác lãnh đạo 68 rv. Người lãnh đạo chân chính của một tập thê
cần có những phẩm giá sau 70
V. Nói chuyện là cách ứng xử tốt,
có hiệu quả nhất 71 VI. Lúc bắt đầu phải thực hiện đầy đủ
các yêu cầu 73 VII. Sống có văn hóa lễ phép với mọi người 75
V i n . Đừng vụ lợi vun vén cho mình 77
IX. Đừng gia trưởng độc quyên 78
X. Đừng hẹp hòi t h à n h kiên 79
XI. Đừng tự kiêu tự m ã n 81
Chương 5: T h u ậ t ứng x ử lễ p h é p v ă n m i n h
t r o n g cuộc s ô n g h à n g n g à y 84 ì. Lễ phép lịch thiệp là sự khiêm tôn,
nhường nhịn, kính trên, quý dưới, giản dị,
nghiêm chỉnh, h i ế u thảo với mọi người 85 l i . Phải có đức tính bình tĩnh, giản dị
và tự nhiên 86 I U . Trong thuật giao thiệp phải
theo hai điều chính 89
IV. Trong các quan hệ giao tiếp cần sự giói thiệu....92 V. Nói là một nghệ thuật, còn im lặng l ạ i
là một nghệ thuật khác 96 Chương 6: T h u ậ t giao dịch x ử t h ê có v ă n h ó a
t r o n g c á c cuộc gặp gỡ b ạ n b è 99 ì. Luôn luôn tôn trọng n h â n cách phẩm giá
con người l ũ i
l i . Trình tự tám bưóc bao gồm các việc 105
I U . Về đánh giá phẩm chất chính trị
và phẩm chất công tác 107 IV. Phong cách trao đổi thảo luận 113
V. Các buổi chiêu đãi tiệc tùng 115 V I . Tập tục một số nước mà ta
hay tiếp xúc làm việc 117 V I I . Phong cách tiếp xúc với người đến
nhờ giúp đỡ 122 Chương 7: T h u ậ t giao d ị c h x ử t h ế t r o n g
c á c cuộc h ộ i đ à m k ý k ế t hợp đổ n g 127
ti Quá trình chuẩn bị cho hội đàm 128
l i . Cách bố trí chỗ ngồi trong giao tiếp
thảo luận, hội đàm 131 I U . Nắm được lý do hoàn cảnh đặt vấn đề 134
IV. Nắm chắc thời điểm hội đàm 135
V. Cần giỏi chuyên môn và có quyền biết
quyết định 136
V I . Biện pháp đạt k ế t quả trong hội đàm 137 V I I . Vấn đề của giá cả và b ế tắc trong hội đàm 140
V i n . Ký k ế t hợp đồng 142 Chương 8: T h u ậ t ứng x ử k h i ê m t ố n giữa
gia đì n h , n h à t r ườn g v à x ã h ộ i 144 ì. Danh vọng, địa vị, tài năng l ạ i càng ít
liên quan đến sự nghiệp giáo dục 145
l i . Những nơi đông đúc 148 IU. Những điêu cần có của người lịch sự 150
IV. Sắp xếp chỗ ngồi khi tiếp khách 152 V. Láng giêng bà con, bạn bè, trong gia đình 153
V I . Quà biếu, ăn mặc, thăm viếng 155
Chương 9: T h u ậ t giao d ị c h x ử t h ế h à n g n g à y
với mọi n g ười t r o n g c ộ n g đồ n g 158 Chương 10: T h u ậ t giao dịch x ử t h ế của n g ười
có v ố n s ô n g từn g t r ả i 175
ì. Uy tín, t r i â n và bội ân 177 l i . Xử t h ế là cách giao tiếp giữa con người
vói con người 180 IU. Phải n h â n đạo giản dị và chân t h à n h 183
IV. Cách xã giao đơn giản nhất 186 V. Phải biết nhận sai lầm khuyết điểm,
tôn trọng giúp đỡ bạn bè 190
Mấy lời kết luận 195
V Ã N H ò n G I A O D Ị C H B ư u Đ l f N
Chịu trách nhiệm xuất bản LƯU ĐỨC VĂN
Biên tập
Chế bản Sửa bản in Trình bày bia
: ĐÀO THỊ MINH
TRẦN CHÍ ĐẠT - NGÔ TẤN ĐẠT VŨ HỒNG NHUNG
NGÔ TẤN ĐẠT BÙI NGỌC KHOA
NHÀ XUẤT BẢN BƯU ĐIỆN Trụ sở : 18 Nguyễn Du, Hà Nội
Điện thoại : 04-9430202, 9432438 Fax: 04-9431285 E-mail : bientap@hn.vnn.vn
Chi nhánh : 27 Nguyễn Bĩnh Khiêm, Quận 1, TP Hổ Chi Minh Điện thoại : 08-9100925 Fax: 08-9100924 E-mail : chinhanh-nxbbd@hcm.vnn.vn
In 2.300 cuốn, khổ 14,5 X 20,5 em tại Công ty In Bưu điện Số xuất bản: 1186/17/XB-QLXB cấp ngày 20/8/2004 In xong và nộp lưu chiểu tháng 10 năm 2004