VĂN 8 T1-149- CKTKN

- trên đường tới trường Cảm nhận của tôi - lúc ở sân trường - trong lớp học Theo dõi phần đầu văn bản hãy cho biết kỷ niệm ngày đầu tiên đến trường của nhân vật tôi gắn với không gian t

3 Giáo dục tư tưởng tình cảm:

- Tình cảm tha thiết của tác giả đối với tuổi thơ, bạn bè và mái trường quê hương thân yêu

II Chuẩn bị:

1 Thầy:

Soạn giáo án, nghiên cứu tài liệu

2 Trò:

Soạn bài theo yêu cầu SGK

II TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 KTBC: (2')

Kiểm tra vở soạn sách vở HS

2 Nội dung bài mới:

* Giới thiệu bài: (2')

Trong cu c ộ đời m i con ngỗ ười, nh ng k ni m tu i h c trò thữ ỷ ệ ổ ọ ường đượ c

l u gi b n lâu trong trí nh ư ữ ề ớ Đặc bi t l nh ng k ni m v bu i ệ à ữ ỷ ệ ề ổ đến trường đầ utiên Truy n ng n Tôi i h c ã di n t nh ng k ni m m n man, bâng khuângệ ắ đ ọ đ ễ ả ữ ỷ ệ ơ

* Tác phẩm: Sáng tác 1941

Yêu cầu đọc văn bản: Giọng chậm, dịu, hơi

buồn, lắng sâu, GV đọc mẫu

Gọi HS đọc -> Nhận xét

Em hiểu thế nào là: Ông đốc

Lạm nhận

Văn bản thuộc kiểu loại văn bản nào?

Văn bản biểu cảm vì toàn truyện là cảm xúc

tâm trạng của nhân vật trong buổi tựu trường

đầu tiên ta thấy truyện ngắn này đậm chất trữ

tình, cốt truyện đơn giản

Truyện có mấy đoạn, nội dung từng đoạn?

Đ1: -> rộn rã -> khơi nguồn nỗi nhớ

Đ2: -> ngọn núi -> tâm trạng và cảm giác cảu

nhân vật tôi trên con đường cùng mẹ tựu

trường

Đ3: -> các lớp -> tâm trạng và cảm giác của

tôi khi đứng giữa sân trường khi nhìn mọi

người, các bạn

Đ4: -> chút nào hết -> tâm trạng của tôi khi

gọi tên và rời mẹ vào lớp

Đ5: còn lại -> tâm trạng của tôi khi ngồi vào

chỗ của mình và đón nhận tiết học đầu tiên

Theo dõi văn bản nhân vật nào được kể trong

truyện ngắn này

Tôi, mẹ, ông đốc, những cậu học trò

Nhân vật chính là ai ? Vì sao đó là nhân vật

chính

Tôi là nhân vật được kể nhiều nhất, mọi sự

việc đều được kể từ cảm nhận của tôi

Kỷ niệm ngày đầu tiên đến trường của tôi

được kể theo trình tự không gian, thời gian

nào

- trên đường tới trường

Cảm nhận của tôi - lúc ở sân trường

- trong lớp học

Theo dõi phần đầu văn bản hãy cho biết kỷ

niệm ngày đầu tiên đến trường của nhân vật

tôi gắn với không gian thời gian cụ thể nào.?

Vì sao không gian và thời gian ấy lại trở

thành kỷ niệm trong tâm trí tác giả

Đó là thời điểm và nơi chốn quen thuộc gần

gũi, gắn liền với tuổi thơ của tác giả ở quê

hương, đó là lần đầu tiên được cắp sách tới

trường, tác giả là người yêu quê hương tha

thiết

Cảm giác của nhân vật tôi được ghi lại ở

những chi tiết nào trong ngày đầu tiên trên

đường tới trường

Vì sao cậu bé đi học lại thấy có sự thay đổi

đó

Đối với một cậu bé mới chỉ biết chơi diều,

qua sông thả diều, ra đồng chạy nhảy với bạn

… đi học quả là một sự kiện lớn, một đổi

thay quan trọng, đánh dấu bước ngoặt của

tuổi thơ vì thế tôi cảm thấy trang trọng đứng

đắn với bộ quần áo và mấy quyển vở mới

trên tay Vì thế muốn thử sức mình xin mẹ

cho được cầm bút thước, tôi muốn tự mình

đảm nhiệm việc học tập, muốn được chững

chạc như bạn, không thua kém bạn …

Trong những cảm nhận mới mẻ trên con

đường làng đến trường nhân vật tôi đã tự bộc

lộ đức tính gì của mình?

đường làng dài và hẹp

… con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh … thay đổi … lòng tôi

4 Hướng dẫn học và làm bài tập ở nhà: (1')

- Về nhà đọc tiếp văn bản, đọc hiểu văn bản

- Tìm và phân tích các hình ảnh sẽ được tác giả sử dụng trong truyện ngắn

**************************************************

I Mục tiêu bài dạy:

- Như đã nêu ở tiết 1

II Chuẩn bị:

1 Thầy:

Nghiên cứu tài liệu soạn giáo án

2 Trò:

Học bài, soạn bài

III PHẦN THỂ HIỆN TRÊN LỚP:

1 KTBC: (5')

? Nêu cảm nhận của tôi trên đường đến trường

Đáp án: Yêu học, yêu bạn bè và mái trường quê hương

2 Dạy bài mới:

* Giới thiệu bài: (1')

Ở tiết 1 các em đã tìm hiểu cảm nhận của nhân vật tôi trên đường đến trường Tiết này các em sẽ tìm hiểu tiếp cảm nhận của tôi lúc ở sân trường và trong lớp học lưu lại trong tâm trí tác giả

?

?

HS quan sát văn bản phần tiếp theo

Cảnh trước sân trường làng Mỹ Lý lưu lại

trong tâm trí tác giả là những hình ảnh chi

… trường … xinh xắn … oai nghiêm … lòng tôi … vẩn vơ

…-> HS: Phản ánh không khí đặc

Hình ảnh ông đốc được nhớ lại ở chi tiết nào,

tâm trạng tôi khi nghe ông đốc đọc bản danh

sách HS mới như thế nào

Em có nhận xét về cách dùng từ của tác giả,

qua đó nhà văn diễn tả điều gì về tâm trạng

tôi ở đây

Theo em vì sao cậu bé lại khóc

Đến đây em hiểu thêm gì về nhân vật tôi

biệt của ngày hội khai trường thường gặp ở nước ta, thể hiện tinh thần hiếu học của nhân dân

ta, bộc lộ tình cảm sâu lắng của tác giả đối với mái trường tuổi thơ

… họ như con chim non đứng bên bờ tổ … nhưng còn ngập ngừng e sợ … họ thèm như những người học trò cũ …

-> HS: Diễn tả xúc cảm trang nghiêm vì mái trường miêu tả sinh động hình ảnh tâm trạng các em nhỏ lần đầu tiên tới trường học

… lời nói … nhìn … hiền từ … tươi cười … giật mình … lúng túng … càng lúng túng … nức

nở khóc …

-> HS: Sử dụng từ láy "lúng túng" điệp tới 4 lần miêu tả nhiều tâm trạng, miêu tả chân thực, cử chỉ, ánh mắt, ý nghĩa, cảm giác của cậu học trò trong buổi tựu trường đầu tiên

-> HS: - Lo sợ một phần tách rời người thân

- Sung sướng lần đầu được tự mình học tập -> đó là giọt nước mắt của sự trưởng thành

-> Giàu xúc cảm với trường, lớp, người thân, trưởng thành

Cảm giác nhân vật tôi trong lớp học được ghi

lại ở chi tiết nào ?

Vì sao tôi có cảm giác đó

Những cảm giác đó cho thấy tình cảm nào

của nhân vật tôi đối với lớp học của mình

Hình ảnh nào cần chú ý trong đoạn cuối văn

bản ? Theo em kết thúc truyện có ý nghĩa gì

Dòng chữ "Tôi đi học" vừa khép lại bài văn

vừa mở ra một thế giới mới, giai đoạn mới

một tâm trạng tình cảm mới trong cuộc đời

đứa trẻ, dòng chữ thể hiện niềm tự hào chính

là chủ đề của truyện ngắn

Em hiểu thêm gì về nhân vật tôi ở đoạn kết

văn bản này như thế nào

Qua văn bản này em thấy thái độ cử chỉ của

nguời lớn đối với trẻ thơ trong ngày đầu tiên

đi học như thế nào

trong nhận thức và tình cảm ngay từ ngày đầu tiên đi học

3 Cảm nhận của tôi trong lớp học: (15')

… mùi hương lạ … hình gì … thấy lạ … nhìn bàn ghế … người bạn … chưa hề quen biết nhưng lòng vẫn không thấy xa

lạ …-> H: Lần đầu tiên vào lớp, một môi trường sạch sẽ ngay ngắn, ý thức được những thứ đó sẽ gắn

bó thân thiết với mình bây giờ

và mãi mãi

- H: Tình cảm trong sáng, tha thiết

- H: Gợi nhớ tiếc những ngày tuổi thơ chơi bời tự do đã chấm dứt, dụng ý nghệ thuật ý nghĩa tượng trưng -> giai đoạn mới

… một con chim liệng đến đứng trên bờ cửa sổ … cánh chim …

… những tiếng phấn của thầy

… lẩm nhẩm đánh vần đọc

-> Yêu thiên nhiên, yêu tuổi thơ, yêu cả sự học hành để trưởng thành

-> HS: Chuẩn bị chu đáo, trân trọng tham dự buổi lễ dịu dàng đón chào, động viên quan tâm

và có trách nhiệm

?

?

?

?

Văn bản viết theo phương thức biểu đạt nào

Sự cuốn hút của tác phẩm còn được tạo nên

từ đâu

Sự kết hợp đó đã giúp em cảm nhận những

điều gì tốt đẹp nào đó từ nhân vật tôi

Em học tập được gì từ nghệ thuật kể chuyện

của nhà văn Thanh Tịnh trong truyện ngắn

2 Nội dung:

- Tình cảm tha thiết của tác giả đối với tuổi thơ, bạn bè và mái trường quê hương thân yêu

IV Luyện tập: (4')

-> HS: Muốn kể chuyện hay cần có nhiều kỷ niệm đẹp và giàu cảm xúc, xúc cảm

3 Củng cố: (1')

Các em vừa tìm hiểu xong văn bản "Tôi đi học" của nhà văn Thanh Tịnh Các

em cần nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

4 Hướng dẫn học và làm bài ở nhà: (1')

- Hệ thống biện pháp tu từ so sánh trong truyện "Tôi đi học" và phân tích để thấy được cái hay trong hình ảnh so sánh đó

- Phân tích để làm sáng tỏ chất thơ trong truyện ngắn

- Chuẩn bị bài "Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ"

**************************************************

Ngày soạn:

Ngày giảng: 8C:

8D:

Bài 1: Tiết 3: Tiếng việt:

CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ

I Mục tiêu bài dạy:

- HS hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Thông qua bài học rèn luyện tư duy trong việc nhận thức mối quan h giữa cái chung và cái riêng

II Chuẩn bị:

- Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

- Trò: Học bài, chuẩn bị bài

III PHẦN THỂ HIỆN;

1.KTBC: (5')

Hỏi: Lấy 2 VD về từ đồng nghĩa, 2 VD v từ trái nghĩa

Yêu cầu: - 2 VD về từ đồng nghĩa: phi cơ - máy bay, đá - đá …

- 2 VD về từ trái nghĩa: may - rủi, cao - thấp …

Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn so với nghĩa của các từ voi, hươu, cá

thu … ?

- Rộng hơn vì nó bao hàm nghĩa của các từ

kia

Nghĩa của từ "thú" rộng hơn hay hẹp hơn

nghĩa của "hươu, voi", tại sao ?

- Rộng hơn vì nghĩa của "thú" bao hàm …

Hãy biểu diễn bằng sơ đồ vòng tròn về sự

bao hàm lẫn nhau giữa nghĩa của các từ

trên

Nhận xét và giảng giải nghĩa rộng hẹp của

các từ trên

I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp: (20')

Động vật

Voi, hươu Sáo, sẻ Thu, rô

sáo, sẻ

voi, hươu

thu, rô

Chim

Thú

Động vật Cá

?

?

?

Nếu gọi từ "động vật" là từ ngữ nghĩa rộng

Em hiểu như thế nào là từ ngữ nghĩa rộng ?

Nghĩa của các từ "voi, hươu …" hẹp hơn

nghĩa của những từ nào ? Vì sao ?

- Hẹp hơn "chim, thú, cá, động vật" vì

phạm vi nghĩa của chúng bị bao hàm trong

nghĩa của các từ kia

Có ý kiến cho rằng: 1 từ ngữ vừa có thể có

nghĩa hẹp vừa có thể có nghĩa rộng Đúng

hay sai ? Vì sao ?

* Từ ngữ nghĩa hẹp là từ ngữ mà phạm vi nghĩa của nó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của 1 từ ngữ khác

* Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với từ ngữ này, song có thể có nghĩa hẹp với 1 từ ngữ khác

Yêu cầu: Thể hiện những cảm xúc bỡ ngỡ, hồi hộp của nhân vật tôi trong ngày tựu trường đầu tiên.

2 Bài mới:

* Vào bài:

Những hồi tưởng của tác giả về ngày đầu tiên đi học chính là chủ đề của văn bản "Tôi đi học" Vậy chủ đề của văn bản là gì ? Văn bản cần có tính thống nhất về chủ đề ra sao

Văn bản miêu tả những việc đang xảy ra

(hiện tại) hay đã xảy ra (hồi ức, kỷ niệm) ?

- Những việc đã xảy ra, đó là những hồi

tưởng của tác giả về ngày đầu tiên đi học

Tác giả viết văn bản này nhằm mục đích

gì?

- Để phát biểu ý kiến và bộc lộ cảm xúc của

mình về một kỷ niệm sâu sắc từ thuở thiếu

thời

Chủ đề của văn bản "Tôi đi học" là vấn đề

chủ chốt, những ý kiến, những cảm xúc của

tác giả được thể hiện một cách nhất quán

trong văn bản này

Vậy em hiểu thế nào là chủ đề của văn bản?

Để tái hiện những kỷ niệm về ngày đầu tiên

đi học, tác giả đã đặt nhan đề của văn bản

và sử dụng những câu, từ như thế nào ?

Nhan đề này giúp chúng ta hiểu ngay rằng

nội dung của văn bản là nói về chuyện nhân

vật tôi đi học

I Chủ đề của văn bản: (10')

Văn bản "Tôi đi học"

Miêu tả những việc đã xảy ra

Mục đích bộc lộ cảm xúc

-> Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt

II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản: (15')

* Tái hiện kỷ niệm:

- Nhan đề "Tôi đi học"

- Các từ ngữ: những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường, lần đầu tiên đến trường, đi học, 2 quyển vở mới …

?

?

?

Các câu: Hôm nay tôi đi học, hằng năm cứ

vào cuối thu lòng tôi lại nao nức những kỷ

niệm mơn man của buổi tựu trường, tôi

quên thế nào được những cảm giác trong

sáng ấy …, hai quyền vở mới đang ở trên

tay tôi đã bắt đầu thấy nặng, tôi bặm tay …

xuống đất

Để tô đậm cảm giác trong sáng của nhân

vật tôi trong ngày đầu tiên đi học, tác giả đã

sử dụng các từ ngữ và các chi tiết nghệ

thuật nào ?

VD: Trước đây có thể đi chơi cả ngày cũng

không thấy xa nhà xa mẹ chút nào hết, giờ

đây mới bước vào lớp đã thấy xa mẹ nhớ

nhà

Dựa vào kết quả phân tích 2 VD trên em

hãy cho biết thế nào là tính thống nhất về

chủ đề của văn bản ?

- Là sự nhất quán v ý đồ, ý kiến, cảm xúc

của tác giả được thể hiện trong văn bản

Tính thống nhất này được thể hiện ở những

phương diện nào ?

- Các câu:

* Tô đậm cảm giác nhân vật tôi:

- Trên đường đi học:

+ Con đường quen đi lại lắm lần bỗng đổi khác, mới mẻ

+ Hoạt động lội qua sông thả diều

đã chuyển thành việc đi học thật thiêng liêng, tự hào

- Trên sân trường:

+ Ngôi trường cao ráo … khiến lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.+ Cảm giác ngỡ ngàng, lúng túng khi xếp hàng vào lớp, đứng nép bên người thân …

+ ở hình thức: Nhan đề của văn

Quan hệ giữa các phần của văn bản và các

từ ngữ, chi tiết đều tập trung làm rõ ý đồ, ý

kiến, cảm xúc của văn bản

H đọc ghi nhớ

Đọc văn bản "Rừng cọ quê tôi" Văn bản

viết về đối tượng nào và về vấn đề gì ?

Có thể thay đổi trật tự này không ? Vì sao ?

- Không vì văn bản được sắp xếp theo một

* Ghi nhớ: SGK - 12

III Luyện tập: (10')

1 Bài 1:

- Văn bản viết về rừng cọ và s gắn bó của rừng cọ với con người sông Thao

- Triển khai các đoạn:

Giới thiệu rừng cọ -> tả cây cọ -> tác dụng của cây cọ -> tình cảm gắn bó với cây cọ

- > Chủ đề: Sự gắn bó và tình cảm yêu thương của người dân sông Thao đối với rừng cọ quê mình

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án, SGK.

2 Trò: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới.

III PHẦN THỂ HIỆN:

1 KTBC:

Câu hỏi: Em hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu ý mà em cho là đúng ?

Trong văn bản "Tôi đi học" nhà văn đã sử dụng phương thức biểu đạt nào ?

A Miêu tả, biểu cảm

B Tự sự, biểu cảm

C Tự sự xen lẫn miêu tả và biểu cảm

Đáp án: C

2 Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Trong tâm hồn mỗi chúng ta, tình mẫu tử luôn là nhu cầu chính đáng, trong sáng và thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta sẽ được sống lại tình cảm ấy khi đọc hồi ký của nhà văn Nguyên Hồng, ở đó trong tâm hồn của một em bé cô đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn ta thiết và ấm áp tình yêu thương dành cho người mẹ khốn khổ của mình Một đoạn của hồi ký ấy mang tên Trong lòng mẹ và đó là tên của bài học hôm nay

Dựa vào chú thích để trả lời

Ngay từ tác phẩm đầu tay Nguyên Hồng đã

hướng ngòi bút về những người cùng khổ

gần gũi mà ông yêu thương thắm thiết Ông

viết cả tiểu thuyết, ký, thơ, đặc biệt là

những bộ sử thi nhiều tập …

Nêu xuất xứ của đoạn trích ?

Tác phẩm thuộc thể loại văn học nào ?

Hồi ký là một thể loại thuộc loại hình ký,

kể lại những biến cố đã xảy ra trong quá

khứ mà tác giả là người tham dự hoặc

chứng kiến

Ngoài hồi ký Những ngày thơ ấu, em còn

biết đến những tác phẩm nào khác của

Nguyên Hồng ?

- Bỉ vỏ (chuyển thể điện ảnh), Cửa biển

(tiểu thuyết), Sóng gầm …

Theo em cần dùng giọng điều nào để đọc

diễn cảm văn bản Trong lòng mẹ

- Đọc chậm rãi, tình cảm, thể hiện nội tâm

khi thì uất ức, xót xa, khi thì hồi hộp, sung

- Đoạn trích thuộc chương 4 của tác phẩm

2 Đọc văn bản:

- Phần 1: Từ đầu -> "người ta hỏi đến chứ":

Những cảm xúc của bé Hồng trong cuộc

đối thoại với người cô

- Phần 2: Đoạn còn lại: Cuộc gặp gỡ bất

ngờ và tâm trạng của bé Hồng khi được ở

trong lòng mẹ

Trong đoạn hồi ký này quan hệ giữa nhân

vật bé Hồng và tác giả cần hiểu như thế

nào?

- Nhân vật bé Hồng là tác giả thời thơ bé

Chuyện của bé Hồng được kể theo 2 sự

việc chính: Bé Hồng bị hắt hủi (tương ứng

với phần 1) và bé Hồng yêu quý mẹ (phần

2)

Em hãy đọc lại diễn cảm phần đầu của văn

bản

Cảnh ngộ của bé Hồng có gì đặc biệt ?

Theo dõi cuộc đối thoại giữa người cô và

bé Hồng, cho biết người cô đó có quan hệ

như thế nào với bé Hồng ?

- Quan hệ cô - cháu ruột

Nhân vật người cô hiện lên qua những lời

nói điển hình nào với cháu ?

- Mày có muốn vào Thanh Hoá … ?

- Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm,

có như dạo trước đâu ?

- Mày dại quá … vào mà bắt mợ mày may

vá sắm sửa … em bé chứ

Nhận xét về người cô của chú bé Hồng?

Vì sao bé Hồng cảm nhận trong những lời

nói đó là những ý nghĩa cay độc, những rắp

- Người cô là con người hẹp hòi, tàn nhẫn, lạnh lùng độc

ác và thâm hiểm

?

- Vì trong những lời nói chứa đựng sự giả

dối, mỉa mai, hắt hủi thậm chí độc ác dành

cho người mẹ đáng thương của Hồng

Nghe những lời nói của người cô, mỗi em

sẽ cảm nhận ở đó một sự cay độc Sự cay

độc ấy là ngôn ngữ lạnh giá của một tâm

hồn thiếu vắng tình thương, thiếu sự đồng

cảm với nỗi khổ của người khác, với người

thân, nó không chỉ hẹp hòi tàn nhẫn mà còn

đê tiện Nó là một biểu hiện của sự độc ác

Cảnh ngộ của bé Hồng và cách đối xử của

người cô đối với Hồng đã khiến cho em

thấy bé Hồng có thân phận như thế nào ?

3 Củng cố:

Cảnh ngộ đặc biệt của bé Hồng và cuộc

sống cô độc của em gợi lên sự đồng cảm

yêu thương của người đọc và tình yêu

thương thực sự của gia đình, cảu người cô

ruột có lẽ là điều mà bé Hồng luôn khao

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án, SGK.

2 Trò: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới.

III PHẦN THỂ HIỆN:

1 KTBC:

Hỏi: Trong văn bản Trong lòng mẹ tác giả đã sử dụng những phương thức biểu

đạt nào ? Tác dụng của nó ?

Trả lời: Sự đan xen của 2 phương thức trên một cách hài hoà đã tạo nên sức

truyền cảm mạnh mẽ của văn bản

2 Bài mới:

Vào bài: Trước cảnh ngộ éo le và đầy tủi cực của mình, bé Hồng vẫn giữ

nguyên những tình cảm yêu thương tha thiết dành cho mẹ …

- Nhắc đến mẹ tôi … ruồng rẫy mẹ …

- Hai tiếng "em bé" … cô tôi muốn …

- Giá những cổ tục đã … mới thôi

Trong đó, cảm xúc nào của bé Hồng gây ấn

tượng mạnh nhất cho người đọc ? Vì sao ?

- HS tự bộc lộ theo cảm nhận của mình

Những cảm xúc của bé Hồng có thể gợi lên ở

mỗi người những cảm nghĩ riêng về những nỗi

đắng cay tủi cực mà bé Hồng phải chịu đựng

Có điều, trong những đắng cay của bé Hồng

không chỉ có nỗi đau mà còn có niềm căm hờn

cái xấu, cái ác đang chà đạp lên tình mẫu tử

của con người

ở đây phương thức biểu đạt nào được vận dụng

? Tác dụng ?

- Phương thức biểu cảm -> thể hiện trực tiếp và

gợi cảm trạng thái tâm hồn đau đớn của bé

1 Bé Hồng bị hắt hủi:

Người mẹ hiện lên qua các chi tiết nào ?

- Mẹ tôi về … đem rất nhiều quà bánh …

- Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi … vừa kéo tay tôi,

xoa đầu tôi … lấy vạt áo nâu thấm nước mắt

con gắn bó.Cách gọi mẹ tôi liên tục trong các

chi tiết ấy cho thấy người mẹ là trung tâm mọi

sự cảm nhận của bé Hồng Đó là người mẹ của

riêng em, thân thiết, gắn bó không có rắp tâm

tanh bẩn nào chia cắt được Hình ảnh người mẹ

hiện lên cụ thể, sinh động, gần gũi và thật hoàn

hảo với gương mặt tươi sáng, hai gò má hồng,

những hơi thở thơm tho ở khuôn miệng xinh

xắn nhai trầu, với tình yêu vô bờ bến dành cho

đứa con đáng thương đã bao ngày xa cách Tất

cả hoàn toàn khác so với những lời gièm pha

cay độc của người cô trẻ đó

Tâm trạng của bé Hồng khi gặp lại mẹ còn

được thể hiện ở những chi tiết nào nữa ? (hành

động) ?

- Đuổi theo xe mẹ … gọi bối rối … ríu cả chân

… oà khóc

Những giọt nước mắt của bé Hồng lúc này có

gì khác nước mắt khi nói chuyện với bà cô

- Khóc vì đau đớn, uất ức khác với lúc này

khóc dỗi hờn, hạnh phúc, mãn nguyện

Phân tích tác dụng của so sánh "nếu người ngồi

trên đệm xe … sa mạc" để thấy nỗi thất vọng

của bé Hồng và đặc sắc nghệ thuật của ngòi bút

Nguyên Hồng

Em tưởng tượng bé Hồng sẽ có cảm giác như

- Căm hờn cái xấu, cái

ác, bền bỉ tình yêu thương quý trọng mẹ

2 Bé Hồng yêu quý mẹ:

- Sẽ vô cùng thất vọng nếu không phải là mẹ.

Cảm giác của bé Hồng khi ở trong lòng mẹ?

- Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi mẹ tôi, đầu

ngả vào cánh tay mẹ, tôi thấy những cảm giác

ấm áp …

- Phải bé lại ùa lăn vào lòng mẹ …

Tất cả những chi tiết trên cho thấy tâm trạng bé

Hồng như thế nào khi gặp lại mẹ ?

Hãy rút ra nghệ thuật của văn bản?

Chương hồi ký đậm chất trữ tình, lời văn tự

truyện chân thành, giàu sức truyền cảm

Nêu nội dung của văn bản?

Bé Hồng có cảnh ngộ đầy tủi cực song có nội

tâm sâu sắc và có tình yêu thương mãnh liệt

dành cho mẹ

Gọi HS đọc phần ghi nhớ

Em có biết một bài hát nào về tình mẫu tử ?

Hãy hát cho cả lớp cùng nghe?

- Chuẩn bị bài: Trường từ vựng

- Mừng vui, sung sướng

vô cùng khi được gặp lại

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2 Trò: Học bài, chuẩn bị bài mới.

III PHẦN THỂ HIỆN:

1 KTBC:(5’)

Hỏi: GV gọi 2 em lên bảng làm BT 3 (11) phần a, c.

Đáp án: a Xe cộ: xe máy, xe đạp, ô tô, xích lô …

b Hoa quả: xoài, nhãn, vải, mít, mận …

2 Bài mới:

* Giới thiệu bài: (1’)

Chúng ta đã tìm hiểu cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ, nghĩa là tìm hiểu từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp Trong 1 trường từ vựng có những từ có thể so sánh

về mức độ rộng hẹp của nghĩa từ Vậy trường từ vựng là gì ? Một trường từ vựng có những đặc điểm ra sao ?

Các từ được gạch chân trong đoạn trích có

nét chung nào về nghĩa ?

- Đều chỉ bộ phận cơ thể người

Cho VD 2: lưới, nơm, câu, vó

Tìm nét nghĩa chung của các từ ngữ này ?

- Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản

Tìm những từ nói về tính cách con người ?

- Tính cách: hiền lành, độc ác, cởi mở, nhân

Vậy em hiểu thế nào là trường từ vựng ?

Cô có trường từ vựng tên là "Hình dáng

người" em hãy tìm những từ ngữ có chung

nét nghĩa chỉ hình dáng người ?

Trong trường từ vựng này, từ nào có nghĩa

rộng nhất và những từ nào có nghĩa hẹp ?

I Thế nào là trường từ vựng: (16’)

1 Trường từ vựng:(8’)

Là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

Hình dáng người

Cao Thấp Lùn Béo Gầy

Hay nói cách khác, nghĩa của "hình dáng

người" rộng hơn so với nghĩa của "cao,

thấp…" Như vậy khái niệm trường từ vựng

có điểm giống với vấn đề cấp độ khái quát

của… mà ta đã học tiết trước Song chúng

có điểm gì khác nhau thì ta sẽ học ở các bài

Ngoài ra có trường từ vựng cảm giác của

mắt (chói, quáng, lờ đ, hoa, cộm …), trường

từ vựng bệnh về mắt (cận - viễn thị, quáng

gà…)

Các trường từ vựng này có thể nằm trong

trường từ vựng nào lớn hơn ?

- Một trường từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại

Ngọt: - trường mùi vị (cay, ngọt, đắng …)

- trường âm thanh (the thé, ngọt …)

- trường thời tiết (rét ngọt, hanh,

ẩm )

Ngọt 1: Vị ngọt của đồ ăn

Ngọt 2: Âm thanh nghe dễ chịu

Ngọt 3: Rét vừa phải không quá lạnh

Nếu từ ngọt chỉ có 1 nghĩa là "vị ngọt của

đồ ăn" thì nó có thể thuộc nhiều trường từ

vựng khác nhau như vậy không " (VD

trường âm thanh)

- Không

Vậy do đâu mà từ ngọt có thể nằm trong

nhiều trường từ vựng khác nhau như vậy ?

- Vì nó là từ đa nghĩa

Đọc VD SGK - 22 (con chó …)

Ghi bảng động: tưởng, mừng, cậu, chực, cậu

vàng, ngoan

Trong đời sống hàng ngày thì những từ ngữ

này thường dùng để chỉ người hay con vật ?

- Chỉ người

Nhưng ở trong văn bản này thì chỉ đối tượng

nào ?

- Chỉ con vật

Tại sao tác giả lại chuyển các từ vốn thuộc

trường từ vựng "người" sang trường từ vựng

"thú vật" như vậy ?

- Để nhân hoá thể hiện tình thương yêu của

lão Hạc đối với con chó

Các em giở lại văn bản Trong lòng mẹ, đọc

- Trong thơ văn hay trong cuộc sống hàng ngày, người

ta thường dùng cách chuyển trường từ vựng

Qua bài em hãy cho biết: Chúng ta xác định

các từ thuộc cùng một trường từ vựng dựa

trên cơ sở nào ?

(Cơ sở để hình thành 1 trường từ vựng là

gì?)

- Là đặc điểm chung về nghĩa

Không có đặc điểm chung về nghĩa thì

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2 Trò: Học bài, chuẩn bị bài

III PHẦN THỂ HIỆN:

1 KTBC(5’)

Hỏi: Bảng phụ: Lựa chọn ý đúng và đánh dấu x vào ô trống.

Để viết hoặc hiểu 1 văn bản, cần xác định chủ đề Chủ đề được thể hiện ở:

a Nhan đề, đề mục của văn bản

b Nội dung các phần có quan hệ mạch lạc nhất quán

c Các từ ngữ lặp đi lặp lại

d Tất cả các ý trên

Yêu cầu: Chọn ý d.

2 Bài mới:

*Vào bài:(1’) Bố cục của văn bản là gì ? Cần bố trí, sắp xếp nội dung phần thân

bài như thế nào ?

GV treo bảng phụ văn bản trên

Văn bản trên có thể chia làm mấy phần, chỉ

Mỗi phần này tương ứng với phần nào trong

bài tập làm văn mà các em thường thấy ?

- Mở bài, thân bài, kết bài

Nội dung 3 phần trên tập trung làm rõ chủ đề

gì của văn bản ?

- Ca ngợi CVA

Cách sắp xếp nội dung như trên gọi là bố cục

của văn bản

Thế nào là bố cục của văn bản

Chủ đề của văn bản trên được thể hiện ở

Vì vậy khi định viết về chủ đề gì, chúng ta

cần xác định rõ và nêu ra trong phần mở bài

Phần thân bài được trình bày bằng mấy

đoạn, vì sao ?

- 2 đoạn vì nó triển khai các khía cạnh khác

nhau của chủ đề mà phần mở bài đã nêu

-> Phần thân bài có nhiệm vụ gì ?

Nhiệm vụ của phần kết bài có gì khác ?

Quan hệ của 3 phần MB - TB - KB như thế

nào ?

- Có quan hệ chặt chẽ, liên kết với nhau

Theo em phần nào là quan trọng nhất, vì

Trình tự: Những cảm xúc trường khi tới

trường, những cảm xúc khi đến trường,

những cảm xúc khi bước vào lớp

Những cảm xúc này được sắp xếp theo trình

tự nào ?

Sắp xếp theo cách này là việc nào diễn ra

trước nói trước, việc nào diễn ra sau nói sau

Chỉ ra diễn biến tâm trạng bé Hồng trong

thân bài

- Đau đớn, uất ức -> căm tức -> sung sướng

khi ở trong lòng mẹ

- Phần mở bài nêu ra chủ đề của văn bản

- Phần thân bài thường có một số đoạn nhỏ trình bày các khía cạnh của chủ đề

- Phần kết bài tổng kết chủ đề của văn bản

II Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản: (15')

- Trình tự thời gian

- Theo sự phát triển của sự việc

- Hoặc theo trình tự thời gian.

Phần thân bài của văn bản "Người thầy …"

nói về vấn đề gì ?

- Tài, đức của CVA

Đó là cách trình bày nội dung theo trình tự

GV chia lớp thành 3 nhóm, thảo luận

a Theo trình tự không gian: xa -> gần -> gần

hơn -> xa dần

b Theo trình tự thời gian: chiều -> hoàng

hôn - tối

c Theo mạch suy luận: truyện HBT ->

truyện Phù đổng thiên vương

3 Củng cố:(4’)

Thế nào là bố cục của văn bản ? Nội dung

phần thân bài thường được trình bày theo

những cách nào ?

4 Hướng dẫn học bài:(4’)

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Làm BT 2, 4 (27)

- Chuẩn bị bài: Tức nước vỡ bờ

- Theo trình tự không gian

- Theo mạch suy luận

Bài 3: Tiết 9: Văn bản:

TỨC NƯỚC VỠ BỜ(Trích "Tắt đèn") Ngô Tất Tố

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- HS thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ xã hội đương thời và tình cảnh đau thương của người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy Cảm nhận được quy luật của hiện thực: Có áp bức có đấu tranh Thấy được vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân trước cách mạng

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2 Trò: Học bài, soạn bài.

III.PHẦN THỂ HIỆN:

1 KTBC: 5’

Câu hỏi: Nêu ND của căn bản Trong lòng mẹ?

Đáp án: Đoạn văn Trong lòng mẹ đã kể lại một cách chân thực và cảm động

những cay đắng, tủi cực cùng một t/y thương cháy bỏng của nhà văn thời thơ ấu đối với một người mẹ bất hạnh

2 Bài mới:

* Vào bài: (1’) Trong kho tàng văn học hiện thực Việt Nam từ 30 - 45 có nhiều

tác phẩm viết về người nông dân Việt Nam và chế độ xã hội đương thời, song tiêu biểu nhất phải kể đến Tắt đèn của Ngô Tất Tố với nhân vật chị Dậu nổi tiếng đã được đưa lên màn ảnh

Nêu vài nét về tác giả?

Ngô Tất Tố là một trong những nhà văn xuất

sắc của trào lưu văn học hiện thực trước cách

mạng tháng 8/1945 Có thể coi Ngô Tất Tố

là nhà văn của nông dân, gần như chuyên

viết về nông thôn và đặc biệt thành công ở

- "Tắt đèn" là tác phẩm tiêu

- Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu trong sự

nghiệp của Ngô Tất Tố và là một trong

những tác phẩm tiêu biểu nhất của trào lưu

văn học hiện thực trước cách mạng

GV tóm tắt phần trước của tác phẩm

Đoạn trích cần được đọc như thế nào ?

- Đọc làm rõ kết cấu truyện hồi hộp, căng

thẳng ở đoạn đầu, bi hài, sảng khoái ở đoạn

cuối chuyển ý thể hiện sự tương phản, đối

lập giữa các nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại

của họ

Đọc mẫu 1 đoạn - gọi HS đọc

Sưu nghĩa là gì ? Tay thước ?

Tóm tắt nội dung đoạn trích ?

- Khi anh Dậu tỉnh lại, chị Dậu vay gạo nấu

cháo cho chồng Anh Dậu vừa đưa bát cháo

lên miệng thì cai lệ và người nhà lý trưởng

ập đến chúng đòi bắt trói anh Dậu giải ra

đình Chị Dậu hết lời van xin tha thiết nhưng

bọn chúng không nghe còn đánh chị Đường

cùng, chị Dậu tức giận cãi lý với chúng

không được, chị xông vào đánh 2 tên người

nhà lý trưởng và cai lệ một trận nhớ đời

Đoạn trích có thể chia làm mấy phần ? Nội

dung chủ yếu của mỗi phần là gì ?

- P1: (Đến "ngon miệng không") cảnh buổi

sáng ở nhà chị Dậu

P2: (còn lại) cuộc đối mặt với cai lệ, người

nhà lý trưởng, chị Dậu vùng lên cự lại

Cai lệ là chức danh gì ? Tên cai lệ có mặt ở

làng Đông Xá với vai trò gì ?

- Là viên cai chỉ huy một tốp lính lệ, là viên

chỉ huy cấp thấp nhất trong quân đội của chế

độ phong kiến đương thời Là tay sai đắc

lực, chuyên chóc nã người dân nộp sưu thuế

Ngoại hình, hành động, ngôn ngữ của nhân

vật này được miêu tả như thế nào ?

- Hành động:

Sầm sập tiến vào … roi song tay thước và

biểu, nổi tiếng viết về đề tài nông dân của Ngô Tất Tố

- Đoạn trích thuộc chương 18 của tác phẩm

2 Đọc:

II Phân tích

1 Hình ảnh tên cai lệ

(Qua ngôn ngữ, hành động của cai lệ) em có

nhận xét gì về ngôn ngữ, hành động của cai

lệ ?

Những điều đó chứng tỏ cai lệ là người như

thế nào ?

Tại sao một tên tay sai mạt hạng lại dám có

những hành động, lời nói hống hách tàn bạo

như vậy đối với người nông dân ?

- Hắn làm việc cho lý trưởng, hắn nhân danh

nhà nước

Qua đó em hiểu thêm gì về xã hội thực dân

phong kiến đương thời ?

- Xã hội bất công, tàn ác với những loại thuế

vô lý đè nặng lên đầu người dân khốn khổ

Những tên quan tham tranh nhau ăn như

quần ngư tranh thực; những kẻ ăn trên ngồi

chốc, ngồi mát ăn bát vàng Họ chỉ quan tâm

đến những nguồn lợi cho mình, bất chấp

hoàn cảnh của người dân ra sao

Chị Dậu đối với chồng, con như thế nào ?

Khi bọn tay sai xông vào nhà, tình thế của

chị Dậu như thế nào ?

- Không đủ sưu, chồng ốm, con nhỏ đói

khát, trong nhà không còn gì Tất cả sự sống

chết của chồng phụ thuộc vào một vai chị

Dậu

- Hành động thô bạo, độc ác, ngôn ngữ hống hách

- Cai lệ là một kẻ lộng hành, tàn bạo, mất nhân tính

2 Hình ảnh chị Dậu:

Trước tình thế đó, chị Dậu làm như thế nào

(tìm những chi tiết miêu tả hoạt động, lời nói

của chị Dậu)

- … cháu xin … 2 ông … cháu khất

… cháu xin ông … trông lại

… cháu van … ông tha cho…

… run run … thiết tha xin…

Em có nhận xét gì về thái độ của chị Dậu ?

Sự nhẫn nhục của chị Dậu lúc này có hợp lý

không ? Vì sao ?

- Có, vì hoàn cảnh lúc đó, vì thói quen nhún

nhường, cam chịu của người nông dân

Nhưng cai lệ và người nhà lý trưởng vẫn

không hề động lòng thương xót, cai lệ bịch

vào ngực chị Dậu, tát vào mặt chị một cái

đánh bốp

Chị Dậu đã phản ứng như thế nào ?

…tôi…ông không được phép

…mày … bà… bà cho mày xem

Em có nhận xét gì về cách xưng hô của chị

- Chị Dậu đã tự đặt mình ngang hàng với cai

lệ, chị đã nhân danh đạo lý muôn đời "ốm

tha già thải" mà cãi lý với chúng, đối mặt

trực diện với kẻ thù độc ác Song lý lẽ cũng

không thay đổi được bon chúng và chị vùng

dậy quát: mày trói ngay … bà cho mày xem

Em thấy thái độ của chị Dậu lúc này như thế

nào ?

Chị chẳng những không còn xưng hô cháu

ông, mà cũng không phải tôi - ông như kẻ

ngang hàng nữa, mà chị xưng bà, gọi tên cai

lệ là mày -> cách xưng hô hết sức đanh đá

của người phụ nữ nông dân, thể hiện sự căm

giận cao độ, đồng thời cho thấy tư thế đứng

trên đầu thù, sẵn sàng đè bẹp đối phương

Với tên cai lệ không còn một chút lương

tâm, lương tri nào để hiểu lý nữa, chị quyết

- Thái độ nhẫn nhục

- Căm giận ngùn ngụt

ra tay đấu lực với hắn.

Tìm những chi tiết miêu tả hoạt động của chị

Dậu ?

Túm cổ… ấn dúi… xô đẩy… ngã chỏng

quèo… nắm… giằng co…

Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ

của tác giả ? Tác dụng ?

- Những động từ mạnh liên tiếp đã gợi tả

cuộc đụng độ quyết liệt, gay cấn… những

tính từ miêu tả ngoại hình lẻo khẻo đến nực

cười của tên nghiện

Kết quả cuộc đụng độ như thế nào ?

- Tên tay sai thua chị chàng con mọn, chỉ

một lát chị đã khiến chúng ngã lổng chổng

và bị đánh bật ra khỏi cửa

Chị Dậu nhanh chóng biến 2 tên tay sai hung

hãn vũ khí đầy mình thành những kẻ thảm

bại xấu xí, tơi tả Lúc mới xông vào chúng

hùng hổ, dữ tợn bao nhiêu thì giờ đây chúng

hài hước, thảm hại bấy nhiêu Đoạn văn đặc

biệt sống động và toát lên một không khí hào

hứng rất thú vị "làm cho độc giả hả hê một

chút sau khi đọc những trang rất buồn thảm"

Trong xã hội mà tội ác hoành hành, còn gì

hả hê hơn khi thấy cái ác bị chặn đứng, kẻ

gây ác bị trừng trị

Do đâu mà chị Dậu có sức mạnh lạ lùng khi

quật ngã 2 tên tay sai như vậy ?

Em cảm nhận như thế nào về con người của

chị Dậu ?

Khi nghe anh Dậu can, chị Dậu càng phẫn

uất, chị nói như thế nào ? Câu nói thể hiện

điều gì ?

- Thà ngồi tù …

Câu nói như một tuyên ngôn của người

- Sức mạnh của lòng căm hờn, xuất phát từ tình yêu thương chồng con

- Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu, đầy vị tha, biết nhẫn nhục chịu đựng nhưng không yếu đuối mà có một sức sống mạnh mẽ, một tinh thần phản kháng tiềm tàng

Hoạt động của chị Dậu tuy là bột phát và về

căn bản chưa giải quyết được gì, chị vẫn bế

tắc nhưng có thể tin rằng khi có ánh sáng

cách mạng rọi tới, chị sẽ là người đi đầu

trong cuộc đấu tranh

Nêu nét đặc sắc về nghệ thuật của đoạn

trích?

- Ngòi bút khắc hoạ tính cách nhân vật rõ

nét, cách miêu tả linh hoạt, sống động, ngôn

ngữ kể chuyện của tác giả, ngôn ngữ đối

thoại của các nhân vật rất đặc sắc

Nêu ND của văn bản?

- Đạn trích toát lên hiện thực có áp bức có

- Kinh nghiệm dân gian "Tức nước - vỡ bờ"

có áp bức - có đấu tranh -> chân lý con

đường sống của giai cấp bị áp bức chỉ có thể

là con đường đấu tranh để tự giải phóng,

không có con đường nào khác

Bài 3 - Tiết 10: Tập làm văn:

XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: - Học sinh biết được khái niệm đoạn văn, câu chủ đề, từ ngữ chủ

đề, quan hệ giữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung đoạn văn

2 Kĩ năng:- Viết được các đoạn văn mạch lạc đủ làm sáng tỏ một nội dung nào

đó

3 Giáo dục: - có ý thức viết câu chủ đề khái quát ngắn gọn.

II Chuẩn bị:

1.Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án, chuẩn bị bảng phụ.

2.Trò: Đọc bài, chuẩn bị bài mới.

III PHẦN THỂ HIỆN:

1 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Bố cục của văn bản là gì ? Các phần trong văn bản có nhiệm vụ như

thế nào ?

Đáp án:- Bố cục của văn bản là sự tổ chức các đơn vị thể hiện chủ đề.

- Văn bản thường gồm 3 phần: Phần mở bài nêu ra chủ đề của văn bản, phần thân bài trình bày các khía cạnh của chủ đề, phần kết bài tổng kết chủ đề của văn bản

- 2 ý: Giới thiệu Ngô Tất Tố và sự nghiệp

sáng tác của ông, đánh giá những thành công

xuất sắc của tác phẩm tắt đèn

Mỗi ý trên được trình bày bằng mấy đoạn

văn ? Dựa vào đâu em xác định được như

vậy

- Hai đoạn, dựa vào dấu chấm câu

Các câu trong 1 đoạn văn có quan hệ với

nhau như thế nào ?

- Mỗi đoạn văn gồm nhiều câu có quan hệ

chặt chẽ với nhau về nội dung

I Thế nào là đoạn văn (8')

1 Ví dụ:

ở đoạn 1 có mấy câu văn ? đoạn 2 ?

- Đoạn 1 có 3 câu, đoạn 2 có 7 câu

Em hãy khái quát các đặc điểm cơ bản của

đoạn văn ?

- Hình thức: Chữ viết in hoa, nội dung:

thường biểu đạt 1 ý khá hoàn chỉnh

HS đọc thầm đoạn văn 1

Đối tượng mà đoạn văn nói đến là ai ?

- Ngô Tất Tố

Các từ ngữ nào có tác dụng duy trì đối tượng

trong đoạn văn ?

- Từ "Ngô Tất Tố", ông, tác giả, nhà văn,

ông

Từ "Ngô Tất Tố" có trong đề mục và được

lặp lại nhiều lần trong đoạn văn - gọi là từ

ngữ chủ đề

Thế nào là từ ngữ chủ đề ?

Đọc đoạn văn 2 tìm câu then chốt trong đoạn

văn ? Vì sao em biết ?

- Câu "tắt đèn là … của Ngô Tất Tố" vì nó

có nội dung khái quát, nhận xét khái quát về

giá trị của tắt đèn

Em có nhận xét gì về vị trí, vai trò của câu

then chốt trong đoạn văn ?

Thế nào là câu chủ đề của đoạn văn ?

ở đoạn văn 1 của văn bản trên có câu chủ đề

không ?

- Không

ý đoạn văn được triển khai theo trình tự nào?

- Các ý được lần lượt trình bày trong các câu

bình đẳng với nhau

2 Bài học:

- Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, bắt đầu từ chữ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng

II Từ ngữ và câu trong đoạn văn

1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ

đề của đoạn văn (10')

- Đoạn văn thường có từ ngữ chủ đề và câu chủ đề Từ ngữ chủ đề là các từ ngữ được dùng làm đề mục biểu đạt

- Câu chủ đề là câu mang nội dung khái quát, lời lẽ ngắn gọn

2 Cách trình bày nội dung trong đoạn văn

- Trình bày theo cách song hành

Đoạn 2 có câu chủ đề không ? Vị trí ?

- Có, đứng đầu đoạn văn

Em có nhận xét gì về cách trình bày nội

dung trong đoạn văn 2 ?

- Đi từ khái quát đến cụ thể

Người ta gọi đó là trình bày nội dung đoạn

văn theo cách

Đọc đoạn văn "các tế bào của lá…"

Có câu chủ đề không ? Vị trí ?

- Có, đứng cuối đoạn văn

Các câu đứng trước nó có vai trò gì ?

- Cụ thể hoá, bổ sung ý nghĩa cho câu cuối

Cách trình bày nội dung như vậy có gì khác

so với cách diễn dịch ?

- Đi từ cụ thể đến khái quát

Đọc bảng phụ, văn bản gồm mấy ý, mỗi ý

được trình bày bằng mấy đoạn văn ?

GV chia lớp thành 3 nhóm thảo luận

HS đọc yêu cầu bài tập, viết tại lớp (5') gợi

Khái niệm thế nào là đoạn văn?

Cách trình bày ND của đoạn văn?

IV Hướng dẫn học bài: 1’

1 Kiến thức: - Củng cố kiến thức của học sinh về kiểu văn tự sự, ngôi kể, nhân

vật và sự việc trong văn tự sự

2 Giáo dục: - Bồi dưỡng tình cảm của học sinh với một đối tượng được xác

định trong đề bài

3 Kĩ năng: - Rèn luyện kỹ năng viết, kể chuyện, sáng tạo.

II Chuẩn bị:

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2 Trò: Ôn bài, chuẩn bị giấy kiểm tra.

III PHẦN THỂ HIỆN:

1 Kiểm tra bài cũ: Không

2 Bài kiểm tra:

( *) a Giáo viên ra đề: Đề của lớp 8B

Đề bài: Em hãy kể lại một kỷ niệm sâu sắc với một người bạn mà em yêu quý

b Gợi ý:

- Kiểu bài: Tự sự

- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất

- Xác định trình tự kể: - Theo thời gian, không gian

- Hay theo diễn biến của sự việc

- Theo diễn biến tâm trạng

c Dàn ý:

* Mở bài: Giới thiệu người bạn em định kể và tình huống diễn ra kỷ niệm.

* Thân bài: Kể về kỷ niệm sâu sắc với bạn đã làm em nhớ mãi.

Ví dụ:

- Lần đó đi học, tôi quên không mang đồ dùng học tập mà thầy giáo dạy toán đã dặn, để chuẩn bị cho bài học về hình tam giác hôm ấy Bạn ấy đã cho tôi mượn khi thấy tôi lo lắng bồn chồn, sợ thầy kiểm tra và trách phạt.

- Thầy giáo kiểm tra đò dùng học tập, thấy bạn ấy không có, thầy đã khiển trách trước lớp, phạt bạn phải trực nhật lớp 1 buổi, nhưng bạn ấy im lặng nhận lỗi về mình Tôi cảm thấy thật xấu hổ và biết ơn bạn, càng yêu quý, khâm phục bạn hơn vì bạn luôn giúp đỡ người khác và rất dũng cảm

- Chúng tôi cùng lao động trực nhật phạt với nhau Từ đó chúng tôi càng thêm thân thiết và luôn giúp đỡ nhau trong học tập

* Kết bài: Tình cảm với người bạn và ấn tượng không phai mờ về kỷ niệm khó quên thời đi học

(*) a Giáo viên ra đề: Đề của lớp 8A:

Kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học

b Gợi ý:

- Kiểu bài: Tự sự

- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất

- Xác định trình tự kể: - Theo thời gian, không gian

- Hay theo diễn biến của sự việc

- Theo diễn biến tâm trạng

- Suy nghĩ về hiện tại

4 Giáo viên thu bài và nhận xét ý thức làm bài của học sinh.

III Hướng dẫn học bài:

- Học bài cũ: Tức nước vỡ bờ

- Xem lại đề và làm lại bài kiểm tra ở nhà

- Soạn bài: Lão Hạc

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2 Trò: Học bài, soạn bài.

III PHẦN THỂ HIỆN:

1 Kiểm tra:

Câu hỏi: Từ các nhân vật chị Dậu, anh Dậu, bà lão hàng xóm trong "Tức nước

vỡ bờ" em có nhận xét gì về số phận và phẩm cách của người nông dân Việt Nam trước cách mạng ?

Đáp án: Người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng 8 có cuộc sống cực

khổ, đói nghèo bị áp bức, bóc lột đến xương tuỷ song luôn gắn bó, quan tâm đến nhau,

có phẩm cách trong sáng: Mộc mạc, vị tha, có một sức sống mạnh mẽ, một tinh thần phản kháng tiềm tàng

2 Bài mới:

*Vào bài: 1’

Có những người nuôi chó, quý chó như người, như con nhưng quý chó đến mức như Lão Hạc thì thật hiếm Và quý đến thế, tại sao Lão vẫn bán chó để rồi lại tự