Kiểm tra sĩ số lớp: - Diễn vào bài mới Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt Việt Nam 1990 I Tìm hiểu chú thích1- Đọc 2- Tìm hiểu chú thícha Tác giả b Tác phẩm
Trang 1B Chuẩn bị:
- Chuẩn bị đồ dùng, t liệu về Bác Đức tính giản dị Bác Hồ
- Soạn giảng hệ thống câu hỏi, theo mục tiêu SGK
C Lên lớp
- ổn định học sinh Kiểm tra sĩ số lớp:
- Diễn vào bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Việt Nam 1990)
I) Tìm hiểu chú thích1)- Đọc
2)- Tìm hiểu chú thícha) Tác giả
b) Tác phẩm
=> Phong cách Hồ ChíMinh cái vĩ đại với cáigiản dị của Lê Anh Trà introng tập Hồ Chí Minh vàvăn hoá Việt Nam
=> Bình luận khẳng định
ý nghĩa của phong cáchvăn hoá HCM
III) Phân tích
Trang 2- Ngay từ đầu, đoạn văn giới
thiệu tri thức văn hoá của Bác
nh thế nào?
- Sử dụng nghệ thuật gì để nói
lên vốn tri thức văn hoá của Bác?
- Do đâu Bác lại có vốn tri thức
văn hoá nh thế?
- Sâu rộng, truyền thống,hiện đại
- So sánh, làm nổi bậtkhẳng định
- Cuộc đời hoạt động cáchmạng đầy gian truân
- Nói viết thạo nhiều thứtiếng
- Có ý thức hoặc hỏi ở mọinơi, mọi lúc
phong cách HCM
- Sâu rộng, ít có vị lãnh tụnào nh thế
- Hoạt động cách mạnggian truân
- Nói và viết thạo nhiềuthứ tiếng (9 thứ tiếng)
- Có ý thức học hỏi ở mọinơi, mọi lúc
D - Củng cố, hớng dẫn về nhà:
- GV, HS khái quát lại nội dung phần 1: vẻ đẹp trong phong cách HCM trớc hết là sự
kết hợp hài hòa giữa tinh hoa văn hóa nhân loại với văn hóa truyền thống của dân tộc
- Ngoài ra vẻ đẹp trong phong cach của Ngời còn ở lối sống, cách sinh hoạt vô cùnggiản dị - đó là nd phần 2
- Đọc trớc phần 2, tìm thêm các dẫn chứng về lối sống giản dị của Bác
Rút kinh nghiệm
Trang 3
1) Kiểm tra bài cũ:
- Nêu vài nét về tác giả, tác phẩm
- Nêu bố cục của bài viết
- Bộ quần áo bà ba nâu, chiếc
áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ"
t trang ít ỏi, chiếc va li con với
bộ quần áo "
- Cá kho, rau luộc, da ghém,
cà muối, cháo hoa
- Giản dị đơn sơ, rất giống vớicách sinh hoạt của ngời nôngdân
- Không phải là lối sống khắckhổ, mà là cách sống có vănhoá, trở thành quan điểm thẩm
mỹ cái đẹp là sự giản dị tựnhiên
III Phân tích2) Vẻ đẹp của phong cáchsống làm việc của Bác.1) Vẻ đẹp giản dị của một
- Giản dị đơn sơ rất giốngvới cách sinh hoạt củangời nông dân
- Là quan điêmt thẩm mỹ
tự nhiên
- Học, rèn luyện theo
Trang 4Bác Vĩ lãnh tụ của dân tộc
- Bài viết có sử dụng những
phép nghệ thuật gì đặc sắc?
- Nhận xét gì về chi tiết mà
tác giả nêu ra
- Nêu bài học của bài viết
- Cách lập luận, từ khái quát
=> cụ thể
- Chọn chi tiết tiêu biểu
V Tổng kết1) Nghệ thuật
- Cách lập luận => thuyếtphục ngời đọ Kết hợpgiữa kể và bình luận
- Chọn chi tiết tiêu biểu
- Sử dụng nghệ thuật đốilập
2) Nội dungCần phải hoà nhập vớikhu vực và thế giới nhnggiữ và phát huy bản sắcdân tộc
D Củng cố - dặn dò
- Học ghi nhớ phần nội dung - nghệ thuật
- Soạn bài " Các phơng châm hội thoại"
Rút kinh nghiệm
Trang 5
- Soạn hệ thống câu hỏi về phơng châm về lợng, phơng châm về chất
- Nghiên cứu tài liệu về phơng châm hội thoại
- Muốn giúp ngời nghe hiểu,
ngời nói chú ý điều gì?
- ở ví dụ, những câu hỏi, đáp
- Bởi ở địa điểm cụ thể
- Chú ý ngời nghe cần hỏi vềcái gì, nh thế nào, ở đâu?
- Không bình thờng vì nóthừa từ ngữ
I/ Phơng châm về lợng1) Xét ví dụ
- Không rõ nghĩa, mơ hồ
- Có địa điểm cụ thể
- Chú ý xem ngời nghecần hỏi về cái gì
- Thừa từ 2) Nhận xét- ghi nhớ:
- Khi giao tiếp cần nóicho đúng, đủ, không thừakhông thiếu
- Truyện cời này phê phán thói
- Không nói những điều màchính mình tin là không đúng
- Không có bằng chứng xácthực
II Phơng châm về chất1) Xét ví dụ:
- Phê phán thói khoáclác
2) Ghi nhớ:
- Không nói những điều
mà mình tin là không
đúng không có bằngchứng xác thực
III Luyện tập
Trang 6- Tr©u lµ loµi gia sóc nu«i ënhµ.
C©u trªn thõa côm tõ "Nu«i ënhµ"
C©u: Ðn lµ loµi chim cã haic¸nh
C©u trªn thõa côm tõ "cã haic¸nh"
Trang 7Ngày soạn: 12 8 1011
Tiết 4: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh
- Nghiên cứu một số biện pháp nghệ thuật
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
Đây là vấn đề có khó thyết
minh không? Tại sao
- Theo em để cho sinh động
thì ngoài phơng pháp thuyết
minh đã học tác giả còn sử
dụng những phép nghệ thuật
nào nữa?
- Theo em để thu hút ngời đọc
thì trong văn bản thuyết minh
cần đa một số biện pháp nghệ
- Kiểu văn bản thông dụngtrong mọi lĩnh vực đời sốngnhằm cung cấp tri thức kháchquan về đặc điểm, tính chất,nguyên nhân
- Cung cấp tri thức hiểu biếtkhách quan về sự vật - hiện t-ợng
- Định nghĩa: Ví dụ, liệt kê,phân loại, so sánh
- Học sinh đọc - tìm hiểu vídụ
- Thuyết minh về sự kỳ lạ củaHạ long
- Khó thuyết minh vì: Đối ợng thuyết minh khá trừu t-ợng
t Dùng một số biện phápnghệ thuật: Miêu tả, so sánh
để tạo cảm xúc hứng thú chongời đọc
- So sánh, miêu tả
I Khái niệm văn thuyếtminh
Bằng phơng pháp: Trìnhbày, giới thiệu, giải thích
- Cung cấp tri thức và hiểubiết khách quan
- Định nghĩa, ví dụ, liệt kê,
so sánh và phân loại
II Sử dụng các yếu tố nghệthuật trong văn bản thuyếtminh:
1) Tìm hiểu ví dụ
- Thuyết minh về sự kỳ lạcủa Hạ Long
- Dùng một số biện phápnghệ thuật miêu tả, sosánh
- Dùng một số biện phápnghệ thuật miêu tả, sosánh
Trang 8minh nào đã đợc sử dụng?
- Bài thuyết minh này có ý
nghĩa gì đặc biệt?
- Hớng dẫn học sinh
- Có vì cung cấp cho ngời
đọc tri thức về loài ruồi
- Giải thích nêu số lợng, sosánh
- Hình thức
- Cấu trúc
- Nội dung
IV Luyện tậpBài tập 1
- Có vì đã cung cấp chongời ta tri thức về loài ruồi
- Giải thích, nêu rõ số liệu,
Trang 9Ngày soạn: 12 8 1011
trong văn bản thuyết minh
2) Kiểm tra bài cũ
- Tại sao phải sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản- thuyết minh Đó lànhững biện pháp nghệ thuật nào?
3) Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
- Chia lớp học thành 4 nhóm
- Giao đề bài cho mỗi nhóm
N1: Lập dàn ý chi tiết cho bài
thuyết minh về cái quạt
N2: Lập dàn ý cho đề bài sau:
Thuyết minh về cái bút
N3: Lập dàn ý cho đề bài : Em
hãy thuyết minh về chiếc nón
N4: Lập dàn ý chi tiết cho đề bài:
"Em hãy thuyết minh về quyển
vở"
- Giáo viên gọi học sinh trình bày
dàn ý chi tiết
- Đã sử dụng biện pháp nghệ thuật
gì trong bài văn thuyết minh?
- Học sinh chia theo 4 nhóm
- Học sinh làm theo nhóm
- Học sinh làm bài theo nhóm
- Từng nhóm trình bày dàn ýchi tiết, dự kiến cách sử dụngbiện pháp nghệ thuật trongbài thuyết minh
- Sử dụng biện pháp nghệthuật: Miêu tả, so sánh
- Sử dụng biện phápnghệ thuật miêu tả, sosánh
Hớng dẫn h/s viết đoạn văn mở bài
? Đọc đoạn văn đã chuẩn bị
? Nhận xét , sửa chữa
? Viết lại đoạn văn của mình
VD1 : Là ngời Việt Nam thì ai mà chẳng biết chiếc nón trắng quen thuộc phải không cácbạn ? Mẹ ta đội chiếc nón trắng ra đồng nhổ mạ, cấy lúa, chở thóc Chị ta đội chiếc nóntrắng đi chợ chèo đò Em ta đội nón trắng đi học Ban ta đội chiếc nón trắng lên sânkhấu Chiếc nón trắng gần gũi thiết tha là thế nhng có khi nào bạn tự hỏi chiếc nón trắng
ra đời từ bao giờ ? Nos đợc làm ra nh thế nào ? Giá trị kinh tế văn hóa của nó ra sao ? VD2 : Chiếc nón trắng VN không phải chỉ để dùng che ma che nắng mà dờng nh còn làmột phần không thể thiếu đê góp phần làm nên vẻ đẹp duyên dáng cho ngời phụ nữ VN Chiếc nón trắng từng đi vào ca dao :
Qua đình ngả nón trông đình
Đình bao nhiêu ngói thơng mình bấy nhiêu !
Trang 10trọng nh vậy ? Xin bạn hãy cùng tôi thử tìm hiểu về lịch sử cấu tạo và công dụng của nónhé !
4 Hớng dẫn về nhà:
Hoàn chỉnh bài viết cho đề bài trên (chú ý các y/c về nội dung , hình thức )
Soạn bài mới
Rút kinh nghiệm
Trang 11
là ngăn chặn nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình.
- Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả: Chứng cứ cụ thể, xác thực với cách sosánh rõ ràng, chặt chẽ
B Chuẩn bị
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
- Đọc các tài liệu, báo chí về nguyên tử, hạt nhân, thanh sát vũ khí tại Irắc
- Mác-két, nhà văn bi-a sinh năm 1928, tác giả
Cô-lôm-của nhiều tiểu thuyết và tậptruyện ngắn theo khuynh h-ớng hiện thực huyền ảo
I) Tìm hiểu chú thích1) Đọc
2) Tìm hiểu chú thích
a Tác giả
- Mác-két, nhà văn Cô-lôm bi- a sinh năm 1928,tác giả của nhiều tiểuthuyết và tập truyện ngắntheo khuynh hớng hiệnthực huyền ảo
- Em hãy nêu xuất xứ của tác
độ, Mê hi cô họp lần thứ 2
và đã ra 1 bản tuyên bố kêugọi chấm dứt chạy đua vũtrang Nhà văn Mắc- Két đợcmời tham dự
Văn bản này trích từ thamluận của ông
b Tác phẩm8- 1986, nguyên thủ 6 n-
ớc họp tại Mê-hi-cô lần 2
đã ra tuyên bố kêu gọichấm dứt chạy đua vũtrang
- Văn bản này trích từtham luận của Mác-két
- Hớng dẫn học sinh đọc - Đọc theo hớng dẫn của giáo
viên
- Văn bản nhật dụng: Nghịluận chính trị xã hội
II Đọc - tìm hiểu chung:1) Đọc
2) Tìm hiểu chung
- Văn bản nhật dụng:Nghị luận chính trị xã hội
Trang 12em hãy nêu nội dung của từng
=> Nhiệm vụ của chúng
ta và đề nghị khiêm tốncủa tác giả
- Ngay phần đầu văn bản có
tính xác thực - cập nhật không
vì sao?
- Có tính xác thực và cậpnhật: Xác định thời gian cụthể (8 - 8 -1986)
- Số liệu cụ thể và phép tính
đơn giản: Mỗi ngời đangngồi trên 1 thùng 4 tấn thuốcnổ
III Phân tích1) Nguy cơ chiến tranhhạt nhân:
- Tác giả đã đa ra những số liệu
=> Nêu ra nguy cơ khủngkhiếp của chiến tranh hạtnhân
=> Nêu ra nguy cơ khủngkhiếp của chiến tranh hạtnhân
- Em nhận xét gì về cách nêu
các dẫn chứng đó
- Bằng số liệu cụ thể, xácthực, đơn giản, dễ hiểu đã thuhút đợc ngời đọc, gây ấn tợng
về tính chất hệ trọng
=> Tạo ấn tợng mạnh vềtính chất hệ trọng của vấn
để đáng đợc nói tới
d Hớng dẫn về nhà:
? Theo tác giả chiến tranh hạt nhân đe dọa sự sống nhân loại nh thế nào ?
? Đọc văn bản tiếp theo và cho biết nd của nó
? Theo em vỡ sao tác giả lại sắp xếp trỡnh tự hệ thống luận điểm như trong bài ?
Rút kinh nghiệm
Trang 13
Ngày soạn: 18 8 2011
Tiết 7: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình
(G Mác-két)
A Mục tiêu bài dạy
- Hiểu được nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: nguy cơ chiến tranh hạt nhõn đang đedoạ sự sống trờn trỏi đất ; Nhiệm vụ cấp bỏch của toàn thể nhõn loại là ngăn chặn nguy cơ
đú, là đấu tranh cho một thế giới hoà bỡnh
- Thấy được nghệ thuật nghị luận của tỏc giả: Chứng cứ cụ thể, xỏc thực, cỏch so sỏnh rừràng giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ
B Chuẩn bị: Tìm hiểu về vấn đề vũ khí, chính trị tại Irắc trên các phơng tiện thông tin
C Tiến trình dạy - học
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
III Phân tíchHớng dẫn học sinh tìm hiểu
phần 2
2) Sự nguy hiểm và phi lýcủa chiến tranh
- Học sinh đọc đoạn 2 - 2 học sinh đọc a Cuộc chạy đua vũ trang
chuẩn bị cho chiến tranh hạtnhân làm mất đi khả năng
để con ngời đợc sống tốt
đẹp hơn
- Để làm nổi bật nội dung
trung tâm, tác giả sử dụng
- Chiến tranh hạt nhân phảnlại sự tiến hoá của tự nhiên
- Theo em thế nào là lý trí của
tự nhiên
- Quy luật của tự nhiên
- Lô gíc tất yếu của tự nhiên
- Quy luật của tự nhiên
- Theo em thì nguồn gốc của
sự tiến hoá của con ngời, của
tự nhiên diễn ra lâu cha?
- Rất lâu rồi nó là kết quả
của quá trình tiến hoá lâudài, đợc tính bằng triệunăm
- Là kết quả lâu dài đựơctích luỹ bằng triệu năm(Triệu năm con bớm mớibay đợc, 180 triệu năm bônghồng mới nở)
- Nếu chiến tranh hạt nhân nổ
ra thì hậu quả nh thế nào?
- Tiêu huỷ mọi thành quả
tiến hoá tự nhiên, trở về
điểm xuất phát ban đầu
-> Tiêu huỷ tất cả và trởthành điểm xuất phát ban
đầu
- Tác giả sử dụng biện pháp
nghệ thuật gì?
- Nêu giả thiết - Nghệ thuật nêu giả thiết
- Qua việc nêu những giả thiết
đó, tác giả muốn nhấn mạnh
điều gì?
- Hiểm hoạ chiến tranh hạtnhân đợc nhận thức sâu sắchơn ở Tính chất phản tựnhiên phản tiến hoá
- Tính chất phản tự nhiên,phản tiến hoá
Hớng dẫn học sinh đọc đoạn 3 - Đọc đoạn 3 3) Nhiệm vụ ngăn chặn
chiến tranh hạt nhân
- Tác giả đã nêu ra giải pháp gì - Hớng ngời đọc đến thái độ
đấu tranh cho hoà bình
- Ngăn chặn nguy cơ chiếntranh hạt nhân
Trang 14nhớ- Lợp nhà băng lu trữ trínhớ thảm hoạ
quên những kẻ đã gây rathảm hoạ
III Tổng kết
1 Nghệ thuậtNghệ thuật (Tính thuyết phục
của văn bản)
- Luận điểm đúng đắn, hệthống luận chứng rànhmạch, đồng sức thuyếtphục, cách so sánh bằngnhiều dẫn chứng, lời vănnhiệt tình
- Luận điểm đúng đắn, hệthống luận chứng rànhmạch, đồng sức thuyết phục,cách so sánh bằng nhiều dẫnchứng, lời văn nhiệt tình2) Nội dung
- Sau khi học xong, em có suy
nghỉ gì?
- Đấu tranh chống lại chiếntranh hạt nhân, bảo vệ hoàbình
- Đấu tranh chống lại chiếntranh hạt nhân, bảo vệ hoàbình
Phát biểu cảm nghĩ của em sau
khi đọc bài đấu tranh cho một
thế giới hoà bình
- Học sinh viết hình thức 1bài văn
? Từ văn bản này em đó học được cỏch viết văn nghị luận như thế nào?
? Theo em vỡ sao tác sgiả lại sắp xếp trỡnh tự hệ thống luận điểm như trong bài?
- ễn bài, chuẩn bị bài tiết sau
Rút kinh nghiệm
- Đọc giáo trình về phong cách học, giao tiếp văn bản
- Soạn bài theo mục tiêu bài dạy
- Chuẩn bị đồ dùng máy đa năng
C Tiến trình dạy - học
1) ổn định lớp
2) Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là phơng châm về lợng, phơng châm về chất, cho ví dụ
3) Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
I/ Phơng châm quan hệ1) Ví dụ
Trang 15"Ông nói gà bà nói vịt"
Thành ngữ trên chỉ tình
huống giao tiếp nh thế nào?
- Mỗi ngời một nội dung, chủ
đề khác nhau khi giao tiếp - Nội dung giao tiếp khôngcó quan hệ với nhau
- Theo em chuyện gì sẽ xảy
ra khi có tình huống giao
tiếp nh vậy?
- Ngời tham gia giao tiếpkhông hiểu đợc nội dunggiao tiếp => không đạt đợcmục đích giao tiếp
- Khi giao tiếp nh vậy sẽ dẫn
đến không đạt đợc mục đíchtrong giao tiếp
- Khi giao tiếp cần nói đúngvào đề tài giao tiếp, tránh nóilạc đề
- Khi giao tiếp cấn nói đúngvào đề tài giao tiếp tránh nóilạc đề
II/ Phơng châm cách thứcHớng dẫn học sinh đọc tìm
- Cách nói dài dòng, liênmiên lan man không gẫy gọn
- Cách nói không rĩo ràngrành mạch - Cách nói không rĩo ràngrành mạch
- Có ảnh hởng đến giao tiếp
nh thế nào? Ngời nghe không rõ ràng, dễnhầm lẫn => không đạt đợc
mục đích giao tiếp
=> Không đạt đợc mục đíchgiao tiếp
2) Bài học
- Rút ra bài học gì? - Khi giao tiếp nói ngắn gọn,
rành mạch tránh nói mơ hồ
III/ Phơng châm lịch sựVì sao ngời ăn xin và cậu bé
đều cảm thấy mình đã nhận
đợc từ ngời kia một cái gì
đó
- Đều nhận đợc tình cảm, từcách c xử giao tiếp của ônglão và cậu bé
1) Ví dụ:
- Nhận đợc tình cảm tôntrọng
- Rút ra bài học gì trong
giao tiếp - Khi giao tiếp cấn tế nhị vàtôn trọng ngời khác 2) Bài học
Học sinh đọc bài tập 1 IV/ Luyện tập
nên chú ý lời lẽ lịch sự tronggiao tiếp
- Khẳng định vai trò củangôn ngữ trong đời sống
"chim khôn kêu ngời khônnói "
Bài 2:
Phép tu từ nào liên quan đến
phơng châm lịch sự? - Phép tu từ từ vựng đó là:"Nói giảm nói tránh" - Phép tu từ "Nói giảm nóitránh" D/ Hớng dẫn về nhà
1) Học phơng châm hội thoại
2) Làm bài tập 3, 4, 5 sách giáo khoa trang 23, 24
3) Soạn bài:"Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản TM"
Rút kinh nghiệm
Trang 16
Tiết 9: Sử dụng yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minh
A Mục tiêu bài học
- Giúp học sinh hiểu đựơc văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tảthì văn luận mới hay
b Chuẩn bị
- Đọc tài liệu tham khảo về văn bản thuyết minh
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
- Chuẩn bị đồ dùng máy chiếu đa năng
c Tiến trình dạy - học
1) Kiểm tra bài cũ
Văn bản thuyết minh có thể sử dụng một số biện pháp nghệ thuật nào? Đọc một đoạnvăn thuyết minh làm ví dụ
2) Bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hớng dẫn học sinh tìm hiểu
phần 1
- Học sinh tìm hiểu I/ Tìm hiểu yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minhHớng dẫn học sinh đọc đoạn
văn
- tìm hiểu đoạn văn 1) Tìm hiểu đoạn văn
- Theo em nhan đề đoạn văn là
gì?
Nói về cây chuối, vai trò củacây chuối đối với đời sốngvật chất và tinh thần của ngờiViệt Nam từ xa tới nay
- Thái độ của con ngời
- Vai trò của cây chuối đốivới đời sống vật chất, tinhthần
- Thái độ của con ngờitrong việc sử dụng loàichuối
Chỉ ra trong văn bản những
câu văn thuyết minh
- Nhà nào cũng có chuối, quả
chuối là một món ăn
- Nhà nào cũng có chuối,quả chuối là một món ăn
- Mỗi cây chuối đều cho mộtbuồng
- Mỗi cây chuối đều chomột buồng
- Quả chuối có tác dụng làm
- Đi khắp Việt Nam, nơi
đâu ta cũng gặp những câychuối thân mềm vơn lên
nh những trụ cột nhẵnbóng, toả ra làm tán lá
Trang 17ờn tợc đến núi rừng xanh mớt, che rợp từ vờn
- Chuối với thân tròn mọngnớc, lá xanh rờn, xào xạcbay trong gió
- Đa những câu văn miêu tả
vào văn bản thuýêt minh có
- Theo em để bài văn thuyết
minh đợc cụ thể sinh động,
hấp dẫn cần chú ý điều gì?
- Để thuyết minh cho cụ thểsinh động, hấp dẫn, bàithuyết minh có thể kết hợp sửdụng yếu tố miêu tả
- Để thuyết minh cho cụthể sinh động, hấp dẫn, bàithuyết minh có thể kết hợp
sử dụng yếu tố miêu tả
- Yếu tố miêu tả có tác dụng
gì?
- Làm đối tợng thuýêt minh
đợc nổi bật, gây ấn tợng
- Làm đối tợng thuýêtminh đợc nổi bật, gây ấn t-ợng
III/ Luyện tậpBài 2
Chỉ ra các yếu tố miêu tả trong
đoạn văn sau
- Tách , nó có tai Chéncủa ta không có tai
- Tách , nó có tai.Chén của ta không có tai
- Khi mời ai thì bủng hoátay mà mời
Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 21 8 2011
Tiết 10: Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minh
a mục tiêu cần đạt
- Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
b Chuẩn bị
- Nêu đề bài cho học sinh chuẩn bị ở nhà
- Soạn bài, lập dàn ý cho đề bài
c Tiến trình dạy - học
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
- Giáo viên hớng dẫn học
sinh chuẩn bị bài ở nhà
- Học sinh chuẩn bị bài học ở nhà I/ Chuẩn bị ở nhà của
học sinh
Đề bài Con trâu ở làng quê Việt Nam Đề bài: Con trâu ở làng
quê Việt Nam
- Em hãy giải thích đề bài - Thuyết minh Con trâu trong việc
Trang 18- Con trâu trong nghề làm ruộng
- Con trâu trong lễ hội
- Con trâu trong nghềlàm ruộng
- Con trâu trong lễ hộiII/ Luyện tập
Học sinh vận dụng yếu tố
miêu tả trong việc giới thiệu
Học sinh vận dụng yếu tố miêu tả
trong việc giới thiệu
1) Học sinh làm bàitheo tổ
- Mỗi tổ một phầnCon trâu ở làng quê Việt
1) Em hãy viết bài văn hoàn chỉnh có yếu tố miêu tả từ đề bài trên
2) Soạn bài "Tuyên bố "
Rút kinh nghiệm
Trang 19
- Tìm hiểu một số điều luật về quyền trẻ em
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
- Em hiểu gì về xuất xứ tác phẩm - Là toàn bộ lời tuyên bố
của hội nghị cấp cao thếgiới về trẻ em họp tại trụ
sở LHQ Niu Oóc ngày30/91990
- Là toàn bộ lời tuyên bốcủa hội nghị cấp cao thếgiới về trẻ em
II/ Đọc tìm hiểu chung
- Theo em kiểu loại văn bản là gì - Văn bản nhật dụng - Văn bản nhật dụng
- Nghị luận chính trị xã
hội
- Nghị luận chính trị xã hội
Nếu bố cục của văn bản và nêu
nội dung của từng phần đó
- Phần mở đầu
=> lý do của bản tuyên bố(sự thách thức của tìnhhình
=> Lý do của bản tuyên bố
P2: Cơ hội => Những điều kiện thuận
lợi để thực hiện nhiệm vụP3: Nhiệm vụ => Những nhiệm vụ cụ thể
III/ Phân tích1) Những thách thức
- Chịu đựng thảm hoạ đóinghèo
- Chịu đựng thảm hoạ đóinghèo
- Tình trạng vô gia c, dịchbệnh
- Tình trạng vô gia c, dịchbệnh
- Tình trạng mù chữ, môitrờng xuống cấp
- Nhận xét cách nêu vấn đề - Toàn diện, đầy đủ -Toàn diện, đầy đủ mọi
Trang 21Ngày soạn: 01 / 9 / 2011
Tiết 12: Tuyên bố thế giới về sự sống còn
Quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em
- Đọc tài liệu về quyền trẻ em
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
- Chuẩn bị đồ dùng
c Tiến trình dạy - học
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
III/ Phân tích2) Những cơ hộiTheo em tác giả đã nêu ra
những thuận lợi gì để thực
hiện quyền trẻ em?
- Liên kết lại các quốc giacùng có ý thức cao
- Liên kết lại các quốc giacùng có ý thức cao
- Hợp tác đoàn kết các quốcgia ngày càng có hiệu quả
Đã có công ớc quyền trẻ em
- Hợp tác đoàn kết các quốcgia ngày càng có hiệu quả
Đã có công ớc quyền trẻ em
Em hãy trình bày những suy
nghĩ về điều kiện của đất nớc
- Gọi học sinh đọc từ mục
(Học sinh tóm tắt)
- Trẻ em mồ côi có hoàncảnh khó khăn cần đợc quantâm nhiều hơn nữa
- Giáo viên khái quát nêu
- Nhận ra đựơc trình độ vănminh của xã hội
- Nhận ra đựơc trình độ vănminh của xã hội
1) Nghệ thuật
Trang 22- Rõ ràng, có tính thuyếtphục cao
- Rõ ràng, có tính thuyếtphục cao
- Dẫn chứng cụ thể xác thực2) Nội dung
- Khẳng định bảo vệ quyềnlợi, chăm lo đến sự pháttriển của trẻ em có ý nghĩacấp bách toàn cầu
- Đọc giáo trình, tài liệu về phơng châm hội thoại, giao tiếp
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
Hớng dẫn học sinh tìm hiểu - Học sinh đọc tìm hiểu ví dụ 1) Ví dụ
Trang 23ời khác
- Đã gây rối làm phiền hàcho ngời khác
- Từ đây em hãy nêu ra kiểu
tình huống mà lời hỏi thăm
kiểu nh trên đợc dùng thích
hợp
- Học sinh nêu những tìnhhuống giao tiếp phù hợp vớiloại câu hỏi thăm trên
- Đa ra một số loại câu hỏi
và một số tình huống giaotiếp nhất định
2) Bài học
- Từ đây em rút ra nhận xét,
bài học gì? - Việc vận dụng các phơngchâ hội thoại, cần phù hợp
với đặc điểm của tình huốnggiao tiếp
- Vận dụng phơng châm hộithoại cần phù hợp với đặc
điểm của tình huống giaotiếp
- Hớng dẫn học sinh tìm hiểu
ví dụ - Hớng dẫn học sinh tìm hiểuphần 2 II/ Những trờng hợp khôngtuân thủ phơng châm hội
thoại1) Ví dụ
- Theo em câu trả lời của Ba
- Không biết chính xácthông tin của ngời hỏi để trảlời
- Em hãy tìm những tình
h-ớng tơng tự - Học sinh tìm tình huống t-ơng tự - Thầy giáo khái quát
- Khi nói "Tiền bạc chỉ là tiền
bạc" thì có phải ngời nói
không tuân thủ phơng châm
về lợng không?
- Xét về nghĩa tờng minh thì
câu này không tuân thủ
- Ngời nói phải u tiên cho
ph-ơng châm hội thoại - Ngời nói phải u tiên chophơng châm hội thoại
- Ngời nói muốn gây sự chú
ý để ngời nghe hiểu câu nóihàm ý nào đó
- Ngời nói muốn gây sự chú
ý để ngời nghe hiểu câu nóihàm ý nào đó
D- Hớng dẫn về nhà:
? Khi giao tiếp cần chỳ ý điều gì để đạt hiệu quả cao trong giao tiếp ?
- Phương chõm hội thoại
- Tỡnh huống giao tiếp ?
Từ đó nên chú ý vận dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp sao cho hợp lý
* Làm bài tập 2 trang 38 sgk
* Ôn tập văn thuyết minh , chuẩn bị giấy kiểm tra viết bài 2 tiết trên lớp
Rút kinh nghiệm
Trang 24
- Thể loại : Thuyết minh
- Đối tượng : Cây lúa
- Bố cục : 3 phần
Chú ý sử dụng các biện pháp nghệ thuật, miêu tả trong bài làm một cách phù hợp
D– Cñng cè, h íng dÉn vÒ nhµ :
- Thu bµi , nhËn xÐt giê kiÓm tra
- ¤n tËp l¹i v¨n b¶n thuyÕt minh
- So¹n bµi “ChuyÖn ngêi con g¸i Nam X¬ng ”
Rót kinh nghiÖm
Trang 25
Ngày soạn: 10 / 9 / 2011
Tiết 16: Chuyện ngời con gái Nam Xơng
(Trích Truyền kì mạn lục- Nguyễn Dữ)
a Mục tiêu
- Giúp học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn của ngời phụ nữViệt Nam qua nhân vật Vũ Nơng
- Thấy rõ số phận oan trái của ngời phụ nữ dới chế độ phong kiến
- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm: nghệ thuật dựng chuyện,dựng nhân vật sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kỳ ảo trớc những tình tiết cóthực, tạo nên vẻ đẹp riêng của loại truyện truyền kỳ
b Chuẩn bị
- Đọc tài liệu về loại truyện truyền kỳ
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
c Tiến trình dạy - học
1) ổn định lớp
2) Kiểm tra bài cũ
- ý nghĩa văn bản :"Tuyên bố thế giới về "
- Nêu vài nét về tác giả? - Nguyễn Dữ ngời huyện Trờng
Tân, nay thuộc Thanh Miện tỉnhHải Dơng ông là học trò củaTuyết Giang phu tử Ông sống ở
TK XVI
- Nguyễn Dữ ngời huyện ờng Tân, nay thuộc ThanhMiện- tỉnh Hải Dơng ông làhọc trò của Tuyết Giang phu
Tr-tử Ông sống ở TK ĩVI
- Đặc điểm thời đại lịch
sử mà Nguyễn Dữ sống - Thời đại Triều Lê bắt đầukhủng hoảng, nội chiến kéo dài - Thời đại Triều Lê bắt đầukhủng hoảng, nội chiến kéo
dài
- Ông học rộng tài cao, nhng chỉlàm quan có 1 năm rồi xin nghỉ - Ông học rộng tài cao, nhngchỉ làm quan có 1 năm rồi
xin nghỉ
- Nêu hiểu biết của em
về tác phẩm - Truyền kỳ mạn lục (ghi chépnhững điều kỳ lạ vẫn đợc lu
- Là tác phẩm chữ Hán, khaithác các truyện cổ dân gian
và truyền thuyết lịch sử ViệtNam
- Nhân vật chính là ngời phụ nữ,khao khát cuộc sống yên bình,hạnh phúc nhng luôn bị cổ tục xã
hội đẩy vào hoàn cảnh éo le
- Nhân vật chính là ngời phụnữ, khao khát cuộc sống yênbình, hạnh phúc nhng luôn bị
cổ tục xã hội đẩy vào hoàncảnh éo le
Loại nhân vật thứ 2 là trí thức có - Loại nhân vật thứ 2 là trí
Trang 26cuộc mãn với thời cuộc
- Chuyện ngời con gái Nam
X-ơng là một trong 20 truyện củatác phẩm"Truyền kỳ mạn lục"
- Chuyện ngời con gái NamXơng là một trong 20 truyệncủa tác phẩm "Truyền kỳmạn lục"
II/ Đọc - Tìm hiểu chung
- Hớng dẫn học sinh đọc
- tóm tắt - Học sinh đọc - tóm tắt- Tóm tắt: Truyện kể về VTT (VN),
ngời huyện NX, xinh đẹp nết na, có chồng là TS con nhà hào phú nhng không có học vấn và có tính đa nghi.
Khi TS phải đi lính, VN ở nhà sinh con, hết lòng dạy dỗ con, chăm sóc mẹ chồng, chung thuỷ chờ chồng Đêm
đêm, nàng thờng lấy bóng mình giả
làm TS để dối con Khi hết hạn lính,
TS trở về, nghe câu nói ngây thơ của con đã nghi ngờ VN không chung thuỷ với mình, mắng mỏ và đánh đuổi nàng
đi Uất ức quá, VN gieo mình xuống sông HH mà chết VN đợc các nàng tiên cứu, sống ở động tiên cùng vợ vua biển Nam Hải Tại đây, nàng gặp PL – ngời cùng làng cũng đợc tiên cứu, nàng nhờ PL nói với chồng lập đàn giải oan cho mình Trong lễ giải oan, nàng trở về và ngỏ lời từ biệt chồng vĩnh viễn.
P1: Từ đầu => mình => Cuộc hôn nhân giữa
Tr-ơng Sinh và Vũ NTr-ơng, sự xacách vì chiến tranh và phẩmhạnh của nàng
P2: Tiếp => Qua rồi => Oan khuất của Vũ NơngP3: Tiếp => hết => Vũ Nơng đựơc minh oanD- Củng cố , hớng dẫn về nhà
- Nêu vài nét về tác giả
Trang 27Ngày soạn: 10 / 9 / 2011
Tiết 17: Chuyện ngời con gái Nam Xơng
(Trích Truyền kì mạn lục- Nguyễn Dữ)
a Mục tiêu
- Giúp học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn của ngời phụ nữ ViệtNam qua nhân vật Vũ Nơng
- Thấy rõ số phận oan trái của ngời phụ nữ dới chế độ phong kiến
- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm: nghệ thuật dựng chuyện, dựngnhân vật sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kỳ ảo trớc những tình tiết có thực, tạonên vẻ đẹp riêng của loại truyện truyền kỳ
b Chuẩn bị
- Đọc tài liệu về "Truyền kỳ mạn Lục"
- Soạn hệ thống câu hỏi: 3 phần theo mục tiêu bài dạy
- Chuẩn bị đồ dùng
c Tiến trình dạy - học
1) Kiểm tra bài cũ
- Nêu khái quát về tác giả Nguyễn Dữ và Truyền kỳ mạn lục
- Tóm tắt:"Chuyện ngời con gái Nam Xơng" và nêu bố cục của truyện
2) Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
III/ Phân tích1) Phẩm hạnh của Vũ Nơng
- Theo em nét khác biệt giữa
truyện này với các truyện cổ
tích ở điểm nào?
- Nhân vật trong Cổ tíchkhông có tính cách, còntrong truyện này nhân vật
Vũ Nơng có tính cách,phẩm chất rõ ràng
- Trong cuộc sống bình thờng - Giữ gìn khuôn phép không - Giữ gìn khuôn phép => tinh
Trang 28nh thế nào?
Chiến tranh đến tiễn chồng đi
lính cho cuộc chiến tranh phi
nghĩa, Vũ Nơng đã nói gì với
Trơng Sinh?
"Chỉ mong ngày trở về vớihai chữ bình yên"
- Không mong vinh hiển
Qua lời nói đó của Vũ Nơng
với Trơng Sinh em hiểu gì về
những suy nghĩ của nàng?
-> Thấu hiểu cảm thông trớcnỗi vất vả của gian lao củachồng sẽ phải chịu đựng
-> Thấu hiểu cảm thông trớcnỗi vất vả của gian lao củachồng sẽ phải chịu đựng
- Khi Trơng Sinh đi xa Vũ
N-ơng đối xử nh thế nào với
mẹ?
- Lo thuốc thang, lấy lờingọt ngào để khuyên lơnmẹ
- Nàng hết lời thơng xót nh
mẹ đẻ của mình
- Qua đó em thấy Vũ Nơng
có phẩm chất gì nữa?
- Là ngời mẹ hiền, dâu thảo - Không những là ngời vợ
chung thuỷ mà còn là ngời
mẹ hiền, dâu thảo
- GV khái quát: Phẩm chất
đó, và công lao của Vũ Nơng
đã đợc mẹ Trơng Sinh mến
mộ, ghi nhận trong lời trăng
trối đầy thơng cảm dành cho
- Đức tính của Vũ Nơng còn
thể hiện nh thế nào khi Trơng
Sinh nghi oan?
- Nàng bình tĩnh phân trầncho chồng hiểu
- Nàng bình tĩnh phân trầncho chồng hiểu
- Tìm cách hàn gắn hạnhphúc cho gia đình
- Lời thoại thứ 2 nói nên điều
gì
- Lời thoại thứ 3 - Thất vọng tột cùng đau
khổChú ý: GV cho h/s hoạt động
nhóm (mỗi tổ nêu một lời
thoại)
Vũ Nơng có phẩm chất, đức
tính gì?
- Vũ Nơng xinh đẹp, nết na,hiền thục, đảm đang, tháovát, ngời vợ chung thủy, dâuthảo
=> Vũ Nơng xinh đẹp, nết
na, hiền thục, đảm đang, tháovát, ngời vợ chung thủy, dâuthảo
2) Nỗi oan khuất của Vũ
N-ơng
Trang 29- Theo em nghệ thuật của
truyện có gì đặc biệt?
- Tạo tình huống truyện độc
đáo, bất ngờ
- Tình huống truyện độc đáo,bất ngờ
- Em hãy thuật lại các tình
huống oan khuất của Vũ
N-ơng
- Học sinh thuật ( kể lại) (Tóm tắt tình huống)
- Nguyên nhân nỗi oan khuất
- Tố cáo xã hội phong kiến => Tố cáo xã hội phong kiến
- Niềm thơng cảm đối ngờiphụ nữ
=> Niềm thơng cảm đối ngờiphụ nữ đức hạnh
- Thích nhất chi tiết nào? Chi tiết cuối truyện
- Em hãy kể - tả lại chi tiết
- Vũ Nơng đợc minh oan - Vũ Nơng đợc minh oan
- Đa chi tiết đó vào truyện có
tác dụng gì?
- Khẳng định sự trong trắngcủa Vũ Nơng cũng nh ngờiphụ nữ phong kiến
- Khẳng định sự trong trắngcủa Vũ Nơng cũng nh ngờiphụ nữ phong kiến
- Lên án mạnh mẽ chế độphong kiến đơng thời
- Lên án mạnh mẽ chế độphong kiến đơng thời
- Làm câu truyện thấm đẫmtinh thần nhân đạo
- Làm câu truyện thấm đẫmtinh thần nhân đạo
IV/ Tổng kết1) Nghệ thuật
- Nêu nét chính về nghệ thuật
của truyện?
- Là áng văn hay thành công
về nghệ thuật dựng chuyện,tình huống truyện, miêu tả
nhân vật với nhiều yếu tố kỳ
ảo
- Là áng văn hay thành công
về nghệ thuật dựng truyện,tình huống truyện, miêu tảnhân vật với nhiều yếu tố kỳ
ảo
- Nêu ý nghĩa của truyện Qua câu truyện về cuộc đời
và cái chết thảm thơng của
Vũ Nơng, chuyện thể hiệnniềm cảm thơng đồng thờikhẳng định vẻ đẹp truyềnthống của ngời phụ nữ ViệtNam phong kiến
Qua câu truyện về cuộc đời
và cái chết thảm thơng của
Vũ Nơng, chuyện thể hiệnniềm cảm thơng đồng thờikhẳng định vẻ đẹp truyềnthống của ngời phụ nữ ViệtNam phong kiến
D- Hớng dẫn về nhà :
Trang 30- Viết 1 bài nghị luận nêu cảm nhận của em về nhân vật Vũ Nơng trong tác phẩm (GVhớng dẫn cách làm bài )
- Đọc trớc bài mới
Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 12 / 9 / 2011
Tiết 18: Xng hô trong hội thoại
A/ Mục tiêu
- Giúp học sinh hiểu đợc sự phong phú tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của hệ thống các
từ ngữ xng hô trong hội thoại
- Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô với tình huống giao tiếp
- Nắm vững và sử dụng thích hợp từ ngữ xng hô
b/ Chuẩn bị
- Đọc nghiên cứu cuốn sách "Tiếng Việt thực hành"
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
C/ Tiến trình dạy - học
1) Kiểm tra bài cũ
- Những trờng hợp không sử dụng phơng châm hội thoại
- Khi sử dụng phơng châm hội thoại cần chú ý điều gì
Em hãy nêu cách dùng của - Ngôi thứ nhất: Tôi, tao, - Ngôi thứ nhất: Tôi, tao,
Trang 31những từ ngữ xng hô trong
hội thoại chúng tôi, chúng ta chúng tôi, chúng ta
- Ngôi thứ 2: Mày, chúngmày - Ngôi thứ 2: Mày, chúngmày
- Ngôi thứ 3: Nó, hắn - Ngôi thứ 3: Nó, hắn
Suỗng sã: Mày, tao Suỗng sã: Mày, taoThân mật: Anh, chị Thân mật: Anh, chịTrang trọng: Quý ông, quý bà Trang trọng: Quý ông, quý bà
- Đầu tiên là cách xng hôkhông bình đẳng: Dế Choắt
có mặc cảm thấp hèn, còn DếMèn ngạo mạn, hách dịch
- Đoạn 2: Là cách xng hô
bình đẳng Dế Mèn khôngcòn ngạo mạn nữa Dế Choắtkhông mặc cảm nữa
- Đoạn 2: Là cách xng hôbình đẳng Dế Mèn không cònngạo mạn nữa Dế Choắtkhông mặc cảm nữa
2) Ghi nhớ-Từ ví dụ trên em hãy nêu
- Ngời nói cần căn cứ vào đốitợng và đặc điểm khác nhaucủa tình huống giao tiếp đểxng hô cho thích hợp
- Ngời nói cần căn cứ vào đốitợng và đặc điểm khác nhaucủa tình huống giao tiếp đểxng hô cho thích hợp
II/ Luyện tậpBài 1
- Có lần 1 giáo s Việt Nam
nhận đợc th mời đám cới
của nữ học viên ngời Châu
Âu
- Nhầm lẫn từ chúng ta Lẽ raphải nói là từ chúng tôi - Nhẫm lẫn ngôi từ, xng hô- Chúng em => chúng ta
" Ngày mai chúng ta làm lễ
thành hôn mời thầy đến dự"
Có nhầm lẫn không?
- Làm chúng ta nhầm là lễthành hôn của cô học viênvới vị giáo s
D- Hớng dẫn về nhà:
? Khi giao tiếp việc sử dụng từ ngữ xưng hụ cần lưu ý điều gỡ ?
- Về nhà học thuộc lớ thuyết , làm bài tập 4, 5,6 trang 40,41 sgk
- Hướng dẫn bài tập 4-5-6
- Đọc trớc bài : Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp
Rút kinh nghiệm
Trang 32
Tiết 19: cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp
A/ Mục tiêu
- Bài này giúp học sinh nắm đợc hai cách dẫn lời nói hoặc ý nghĩa: cách dẫn trực tiếp
và gián tiếp
B/ Chuẩn bị
- Soạn hệ thống câu hỏi
- Chuẩn bị đồ dùng, các phiếu học tập thảo luận nhóm
C/ Tiến trình dạy - học
1) Kiểm tra bài cũ
- Em hãy nêu đặc điểm của từ ngữ xng hô trong hội thoại Lấy ví dụ
- Đây là lời nói vì trớc đó có
từ nói trong phần trả lời củangời hớng dẫn
- Đánh dấu bằng dấu : vàdấu " "
- Theo em trong hai đoạn trích
trên, có thể thay đổi vị trí giữa
bộ phận in đậm với bộ phận
đứng trớc nó đợc không?
Đều có thể thay đổi đợc vì
trong trờng hợp ấy hai bộphận ngăn cách với nhaubằng dấu " " hoặc gạchngang
Đều có thể thay đổi đợc vìtrong trờng hợp ấy hai bộphận ngăn cách với nhaubằng dấu " " hoặc gạchngang
- Thế nào là lời dẫn trực tiếp - Là nhắc lại nguyên văn lời
nói hay ý nghĩa của nhânvật, nó đợc đặt trong dấungoặc kép
- Là nhắc lại nguyên văn lờinói hay ý nghĩa của nhânvật đợc đặt trong dấu ngoặckép
II/ Cách dẫn gián tiếp1) Ví dụ
Trong ví dụ a và b thì đó là lời
nói chung hay ý nghĩ?
- Là lời nói và ý nghĩ - Lời nói ý nghĩ đã đợc điều
chỉnh
- Nó có đợc thay đổi gì không ít nhiều có thay đổi
- Thế nào là lời dẫn gián tiếp - Thuật lại lời nói, ý nghĩ
của nhân vật, có sự điềuchỉnh
- Thuật lại lời nói, ý nghĩcủa nhân vật, có sự điềuchỉnh cho phù hợp
- Tìm lời dẫn trong những A/ Lão già tệ lắm A/ Lão già tệ lắm
Trang 33đoạn trích sau: B/ Cái vờn của con ta Hồi
còn mồ ma mẹ nó Hồi ấymọi thứ còn rẻ cả
B/ Cái vờn của con ta Hồicòn mồ ma mẹ nó Hồi ấymọi thứ còn rẻ cả
- Em hãy thuật lại lời nhân vật
của Vũ Nơng trong đoạn trích
sau đây theo cách gián tiếp
- Học sinh thuật lại theo ớng dẫn của giáo viên
h-Bài3: =>"Nhờ nói hộ vớichàng Trơng, nếu còn chúttình xa nghĩa cũ,xin lập một
đàn giải oan bên bờ sông,
đốt cây đèn thần chiếuxuống nớc Vũ Nơng sẽ về
D- Hớng dẫn về nhà:
? Giữa lời dẫn trực tiếp và lời dẫn giỏn tiếp cú gỡ giống và khỏc nhau ?
- Về nhà ụn lại nội dung đó học , chú ý cách dẫnlời khi tạo lập văn bản
- Làm lại bài tập 1,2 hớng dẫn làm bài tập 3 T55 sgk
- Chuẩn bị bài tiết sau
Rút kinh nghiệm
-Yêu cầu học sinh chuẩn bị bài tập, tóm tắt văn bản
- Soạn hệ thống câu hỏi theo mục tiêu bài dạy
C/ Tiến trình dạy - học
1) Kiểm tra bài cũ
- Đọc một đoạn văn thuyết minh về "Truyền kỳ mạn lục" có sử dụng yếu tố miêu tả.2) Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
I/ Sự cần thiết của việc tóm tắt văn bản tự sự
Hớng dẫn học sinh đọc- tìm
hiểu 3 tình huống - Học sinh đọc tìm hiểu cáctình huống 1) Tìm hiểu tình huống sauVì sao cần tóm tắt văn bản tự
sự - Giúp ngời đọc và ngời nghedễ nắm đợc nội dung chính
của một câu truyện
- Giúp ngời đọc, ngời nghe
dễ nắm đợc nội dung chínhcủa một câu chuyện
- Do tớc bỏ đi những yếu tốphụ => làm nổi bật đợc sự - Do tớc bỏ đi những yếu tốphụ => làm nổi bật đợc sự
Trang 34II/ Luyện tập
- Tóm tắt văn bản tự sự nh
vậy đã đầy đủ cha? - Cha đầy đủ Thiếu 1) Ví dụ
- Thiếu sự việc nào Thiếu sự việc quan trọng khi
vợ tự vẫn, một đêm TrơngSinh cùng con trai của mình,
đứa con chỉ chiếc bóng trêntờng và chỉ đó là cha
- Trơng Sinh nhận ra nỗi oankhuất của Vũ Nơng nhng đãquá muộn
- Lóo Hạc ở nhà làm thuờlàm mướn kiếm sống, ốmđau khụng việc làm, lóokiếm khụng ra tiền nờn đànhbỏn con Vàng
- Nhờ ụng giỏo đứng tờntrụng cho mảnh vườn, gửitiền
- Cỏi chết đau đớn của Lóo Hạc
Trang 35B/ Chuẩn bị
- Nghiên cứu soạn giáo án - hệ thống câu hỏi
- Chuẩn bị đồ dùng, máy chiếu đa năng
C/ Tiến trình dạy - học
1) Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là lời dẫn trực tiếp lời dẫn gián tiếp
2) Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
I/ Sự biến đổi và phát triểnnghĩa của từ
- Lo việc nớc việc đời
- ngày nay từ kinh tế còn đợc
dùng với nghĩa đó nữa không?
- Không còn đợc dùng nhnghĩa đó nữa
- Chuyển từ nghĩa rộng sangnghĩa hẹp
Từ xuân trong câu
"Chị em sắm sửa bộ hành chơi
xuân" có nghĩa là gì?
- Có nghĩa là mùa xuân - Nghĩa là mùa xuân
Từ xuân trong câu" Ngày xuân
con én đa thoi" Có nghĩa là gì?
- Là tuổi trẻ => Hiện tợng chuyển nghĩa
theo phơng thức ẩn dụ
- Từ trong câu" Cũng phờng - Kẻ buôn ngời => Dùng theo nghĩa
Trang 36së nghÜa gèc theo 2 ph¬ngthøc Èn dô, ho¸n dô.
Tõ ch©n dung c¸c c©u sau lµ tõ
nhiÒu nghÜa
II/ LuyÖn tËpBµi 1:
- ë c©u nµo tõ ch©n dïng víi
- T×m hiÓu vÒ Vò trong tuú bót
- So¹n hÖ thèng c©u hái theo môc tiªu bµi d¹y
Trang 37c/ Tiến trình dạy - học
1) Kiểm tra bài cũ
- Tóm tắt "Chuyện ngời con gái Nam Xơng"
1) Tác giả:- Phạm Đình Hổ tụcgọi là Chiêu Hổ Hải Dơng
- Ông sống vào thời buổiloạn lạc, nên muốn ẩn c
- Ông sống vào thời buổi loạnlạc, nên muốn ẩn c
- Ông mấy lần làm quan dớitriều Nguyễn và từ chức
- Ông mấy lần làm quan dớitriều Nguyễn và từ chức
- Ông để lại nhiều côngtrình biên soạn, khảo cứu
- Ông để lại nhiều công trìnhbiên soạn, khảo cứu
- Nêu hiểu biết của em về
- Tác phẩm gồm 88 mẩuchuyện nhỏ viết theo thể tuỳbút
- Tác phẩm gồm 88 mẩu chuyệnnhỏ viết theo thể tuỳ bút
- Ghi chép tuỳ bút, tản mạn
về mọi vấn đề đời sống xã
hội đợc trình bày giản dị
- Ghi chép tuỳ bút, tản mạn vềmọi vấn đề đời sống xã hội đợctrình bày giản dị
- Tác phẩm vừa có giá trịvăn chơng, và cung cấp tàiliệu quý về sử học, địa lý,xã hội
- Tác phẩm vừa có giá trị vănchơng, và cung cấp tài liệu quý
về sử học, địa lý, xã hội
II/ Đọc - tìm hiểu chung1) Đọc - tóm tắt
2) Tìm hiểu chungThể loại văn bản
- Em có thể nêu bố cục của
quan
III/ Phân tích1) Cuộc sống xa hoa của Trịnh
Trang 38- Tìm những câu văn miêu
tả cuộc sống xa hoa của
Trịnh Sâm
- Chúa cho xây dựng nhiều
đình đài, hao tiền tốn của
- Chúa cho xây dựng nhiều đình
đài, hao tiền tốn của
- Cuộc dạo chơi ở Tây Hồdiễn ra thờng xuyên
- Cuộc dạo chơi ở Tây Hồ diễn
=> Để tự sự việc nói lên vấn đề
- Em hiẻu gì về triệu bất
2) Sự nhũng nhiễu của bọn hoạnquan
-Dựa vào thế chúa bọn
hoạn quan đã làm gì?
- Doạ dẫm dân chúng - Doạ dẫm dân chúng
- Đi cớp đoạt trắng trợn mọi
đồ quý hiếm của dân làng
- Đi cớp đoạt trắng trợn mọi đồquý hiếm của dân làng
- Sai lính đem non bộ, câycảnh về
- Sai lính đem non bộ, cây cảnhvề
- Cho lính phá tờng đập nhàtạo lối đi
- Cho lính phá tờng đập nhà tạolối đi
- Chi tiết cuối cùng của tác
phẩm nhằm mục đích gì?
- Tính chân thực của truyệntăng thêm
- Tính chân thực của truyệntăng thêm
- Xót xa tiếc, hận của tácgiả
- Xót xa tiếc, hận của tác giả
IV/ Tổng kết1) Nghệ thuật
- Em hãy nêu nét nghệ
thuật tiêu biểu của văn bản
- Thể loại tuỳ bút là nhữngghi chép tỷ mỷ khách quan
- Cách viết khách quan, tỉ mỉ vàlạnh lùng của tác giả
2) Nội dung
- Nội dung cơ bản của
truyện
- Phản ánh đời sống xa hoacảu vua chúa và sự nhũngnhiễu của bọn quan lại thời
Lê - Trịnh
- Phản ánh đời sống xa hoa cảuvua chúa và sự nhũng nhiễu củabọn quan lại thời Lê - Trịnh
V/ Luyện tậpBài 1
Trang 39nhạt, hoặc không có cốttruyện
- Kết cấu tự do, lỏng lẻo, cókhi tản mạn tuỳ theo cảmxúc của ngời viết
- Kết cấu chặt chẽ, có sự dànbày theo dụng ý của ngời viết
- Giàu tính cảm xúc chủquan, chữ tình
- Tình cảm đợc thể hiện kín đáo
- Chi tiết sự việc chân thực - Chi tiết sự việc phần nhiều đợc
sáng tạo h cấu
D/ Củng cố, hớng dẫn về nhà:
? Đọc và thực hiện yêu cầu phần luyện tập
? Giữa tuỳ bỳt cổ và tuỳ bỳt hiện đại cú gỡ khỏc nhau ?
? So sỏnh giữa tuỳ bỳt và truyện ?
- Thuộc tóm tắt văn bản, nắm chắc giá trị về nghệ thuật , nội dung
- Soạn bài tiết sau , chú ý trớc khi soạn phải tóm tắt
Rút kinh nghiệm
Trang 40
Tiết 23: Hoàng lê nhất thống chí
(Hồi thứ 14- Ngô gia văn phái)
A/ Mục tiêu
- Giúp học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp hào hùng của ngời anh hùng dân tộc NguyễnHuệ trong chiến công đại phá quân Thanh Sự thảm hại của bọn xâm lợc số phận của lũ vuaquan hại dân - hại nớc
- Hiểu sơ bộ về thể loại và nghệ thuật của lối văn trần thuật kết hợp miêu tả chân thựcsinh động
1) Kiểm tra bài cũ
- Tóm tắt "Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh"
- ý nghĩa của "Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh"
2) Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
I/ Đọc - tìm hiểu chú thích1) Đọc
2) Tìm hiểu chú thích
- Nêu hiểu biết của em về
tác giả - Là một số ngời cùng trongdòng họ Ngô thì viết trong
thời điểm nối tiếp nhau
- Là một số ngời cùng trongdòng họ Ngô thì viết trongthời điểm nối tiếp nhau
- Trong đó 2 tác giả chính là:
Ngô Thì Chí (1758 - 1788) vàNgô Thì Du (1772 - 1840)
- Trong đó 2 tác giả chính là:Ngô Thì Chí (1758 - 1788) vàNgô Thì Du (1772 - 1840)
- Đây là dòng họ từng làmquan dới triều Lê - Đây là dòng họ từng làmquan dới triều Lê
b, Tác phẩm
- Nêu hiểu biết của em về
tác phẩm - Tác phẩm viết bằng chữ hánghi chép về sự thống nhất
v-ơng triều nhà Lê vào thời
điểm Tây Sơn diệt Trịnh trả
lại Bắc Hà cho vua Lê
- Tác phẩm viết bằng chữ hánghi chép về sự thống nhất v-
ơng triều nhà Lê vào thời điểmTây Sơn diệt Trịnh trả lại Bắc
Hà cho vua Lê
- Tác phẩm tái hiện 1 giai
đoạn lịch sử đầy biến độngcủa xã hội phong kiến ViệtNam vào khoảng 30 nămcuối TK 18
- Tác phẩm tái hiện 1 giai đoạnlịch sử đầy biến động của xãhội phong kiến Việt Nam vàokhoảng 30 năm cuối TK 18.II/ Đọc - Tìm hiểu chung
- Hớng dẫn HS đọc tóm tắt - Học sinh đọc tóm tắt ở nhà 1) Đọc - Tóm tắt
2) Tìm hểu chungVăn bản thuộc thể loại gì? - Tiểu thuyết lịch sử chơng
hồi viết bằng chữ hán, chịu
ảnh hởng của phong cáchtam quốc chí
a, Thể loại
b, Bố cục
- Em hãy nêu bố cục của
văn bản? - 3 đoạnĐ1: Từ đầu => nhằm ngày 25 => Nguyễn Huệ lên ngôihoàng đế và thân chinh cầm