• Kỹ năng: Học sinh nắm đợc cách dựng đờng tròn đi qua ba điểm không thẳng hàng, biết chứng minh một điểm nằm trên, nằm bên trong hay bên ngoài đờng tròn.. - Học sinh tra lời… - Học sinh
Trang 1O R
O B A
Ngaứy soaùn: /10/2011 Ngaứy daùy: / /2011
Tuaàn 10:
Tieỏt 20: Đ1 Sệẽ XAÙC ẹềNH ẹệễỉNG TROỉN CHệễNG II: ẹệễỉNG TROỉN
TÍNH CHAÁT ẹOÁI XệÙNG CUÛA ẹệễỉNG TROỉN
I Muùc tieõu:
• Kiến thức: Học sinh nắm đợc khái niệm đờng tròn, các cách xác định đờng tròn, đờng tròn ngoại tiếp tam
giác và tam giác nội tiếp đờng tròn Nắm đợc đờng tròn là hình có tâm đối xứng là tâm đờng tròn và có vô
số trục đối xứng
• Kỹ năng: Học sinh nắm đợc cách dựng đờng tròn đi qua ba điểm không thẳng hàng, biết chứng minh một
điểm nằm trên, nằm bên trong hay bên ngoài đờng tròn Rèn luyện kỹ năng vẽ hình chính xác
• Thái độ: Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận
II Phửụng tieọn daùy hoùc:
- Saựch giaựo khoa, giaựo aựn, thửựụựt thaỳng, compa, phaỏn maứu Moõ hỡnh hỡnh troứn
III Tieỏn trỡnh baứi daùy:
- Yeõu caàu hoùc sinh veừ ủửụứng
troứn taõm O baựn kớnh R
- Giaựo vieõn ủửa ra kớ hieọu veà
ủửụứng troứn, vaứ caựch goùi
? Neõu ủũnh nghúa ủửụứng troứn
- Gv ủua baỷng phuù giụựi thieọu 3
vũ trớ cuỷa ủieồm M ủoỏi vụựi ủửụứng
troứn (O;R)
? Em naứo cho bieỏt caực heọ thửực
lieõn heọ giửừa ủoọ daứi ủoùan Om vaứ
baựn kớnh R cuỷa ủửụứng troứng O
trong tửứng trửụứng hụùp cuỷa caực
hỡnh veừ treõn baỷng phuù?
- Gv vieõn ghi laùi caực heọ thửực
dửụựi moói hỡnh
- Hoùc sinh thửùc hieọn…
- Hoùc sinh tra lụứi…
- ẹieồm M naốm ngoaứi ủửụứng troứn(O;R) ⇒OM>R
- ẹieồm M naốm treõn ủửụứng troứn (O;R) ⇒OM=R
- ẹieồm M naốm trong ủửụứng troứn(O;R) ⇒OM<R
1 Nhaộc laùi veà ủửụứng troứn
Kớ hieọu (O;R) hoaởc (O) ủoùc laứ ủửụứng troứn taõm O baựn kớnh R hoaởc ủửụứng troứn taõm O
BAÛNG PHUẽ
R O M R
O M M
? Moọt ủửụứng troứn ủửụùc xaực ủũnh
ta phaỷi bieỏt nhửừng yeỏu toỏ naứo?
? Hoaởc bieỏt ủửụùc yeỏu toỏ naứo
khaực nửỷa maứ ta vaón xaực ủũnh
ủửụùc ủửụứng troứn?
- Hoùc sinh tra lụứi…
- Bieỏt taõm vaứ baựn kớnh
- Bieỏt 1 ủoùan thaỳng laứ ủửụứng kớnh
2 Caựch xaực ủũnh ủửụứng troứn
a) veừ hỡnh:
Trang 2? Ta sẽ xét xem, một đường
tròn được xác định thì ta biết ít
nhất bao nhiêu điểm của nó?
- Cho học sinh thực hiện ?2
? Có bao nhiêu đường trong như
vậy? Tâm của chúng nằn trên
đường nào? Vì sao?
- Như vậy, biết một hoặc hai
điểm của đường tròn ta có xác
định được một đường tròn
không?
- Học sinh thực hiện ?3
? Vẽ được bao nhiêu đường
tròn? Vì sao?
? Vậy qua bao nhiêu điểm thì ta
xác định được 1 đường tròn duy
nhất?
- Học sinh thực hiện…
- Học sinh vẽ hình
- Học sinh tra lời…
- Học sinh thực hiện…
- Chỉ vẽ được 1 đường tròn vì trong một tam giác, ba đường trung trực đi qua 1 điểm
- Qua 3 điểm không thẳng hàng
b) có vô số đường tròn đi qua A và B.Tâm của các đường tròn đó nằm trên đường trung trực của AB vì có OA=OB
Trường hợp 1: Vẽ đường tròn đi qua ba điểm không thẳng hàng:
- Gv viên đưa miếng bìa hình
tròn làm sẵn, kẽ 1 đường thẳng
qua tâm, gấp theo đường thẳng
vừa vẽ
? Hỏi hai phân bìa hình tròn như
thế nào?
? Vậy ta rút ra được gì ? đường
tròn có bao nhiêu trục đối
xứng?
- Học sinh thực hiện ?5
- Học sinh quan sát…trả lời…
- Đường tròn có trục đối xứng
- Đường tròn có vô số trục đối xứng là bất cứ đường kính nào
- Học sinh thực hiện…
3 Tâm đối xứng của đường tròn
- Đường tròn có trục đối xứng
- Đường tròn có vô số trục đối xứng là bất cứ đường kính nào
?5:
Có c và C’ đối xứng nhau qua AB nên AB là đường trung trực của CC’,có O ∈ AB.
⇒ OC’=OC=R ⇒ C’∈ (O;R).
- Kiểm tra kiến thức cần ghi
nhớ của tiết học này là những
kiến thức nào?
- Học sinh tra lời…
- Học kĩ lý thuyết từ vỡ và SGK
- Làm bài tập 1,2,4 SGK/99+100 và 3,4 SBT/128
B A
C’
Trang 3* Thái độ: Cẩn thận, tự giác, tích cực trong quá trình học.
II Phương tiện dạy học:
- Sách giáo khoa, thứơc, compa, bảng phụ
III Tiến trình bài dạy:
?! Gv đưa ra câu hỏi:
? Một đường tròn xác định được
khi biết những yếu tố nào?
? Cho tam giác ABC hãy vẽ
đường tròn ngoại tiếp tam giác
ABC?
?! Giáo viên nhận xét đánh giá
cho điểm…
- Học sinh tra lời…
- Học sinh thực hiện…
! ∆ABC nội tiếp đường tròn
(O) đường kíng BC thì ta có
được điều gì?
? AO là đường gì của ∆ABC
? OA = ? Vì sao?
? ·BAC =? ⇒ ∆ABC là tam
giác gì? Vuông tại đâu?
! Gọi 1 học sinh lên bảng
trình bày bài
! Giáo viên nhận xét đánh
giá cho điểm…
? Em nào cho biết tính chất
về đường chéo của hình chữ
- ∆ABC vuông tại A
- Học sinh nhận xét…
- Học sinh tra lời…
Trang 4x y
C B
A
O
x y
C B
A
? Vậy ta có được những gì?
⇒ A,B,C,D nằm ở vị trí nào?
! Gọi 1 học sinh lên bảng
trình bài bài
! Giáo viên nhận xét đánh
giá cho điểm…
! Gv đưa bảng phụ vẽ hình
58, 59 sẵn lên bảng
! Gọi 1 học sinh đọc đề bài
- Giáo viên cho học sinh thực
hiện bài 7/101 SGK theo
nhóm
! Giáo viên nhận xét đánh
giá các nhóm thực hiện như
thế nào?
! Gọi 1 học sinh đọc đề bài/
! Giáo viên vẽ hình dựng
tạm, yêu cầu học sinh phân
tích để tìm ra cách xác định
tâm O
- Học sinh nhận xét…
- Học sinh quan sát trả lời…
- Các nhóm thực hiện…
- Các nhóm nhận xét…
- Học sinh thực hiện…
- Có OB=OC=R
⇒ O ∈ trung trực BC
Tâm O của đường tròn làgiao điểm của tia Ay vàđường trung trực của BC
Hoạt động 3: Hướng dẫn về nhà 2 phút
- Ôn lại các định lí đã học ở bài 1
- Làm bài tập 6,7,8 /129+130 SBT,
Trang 5R O
B A
Ngaứy soaùn: /10/2011 Ngaứy daùy: / /2011
Tuaàn 11:
Tieỏt 22: Đ2 ẹệễỉNG KÍNH VAỉ DAÂY CUÛA ẹệễỉNG TROỉN
I Muùc tieõu:
• Kiến thức: Học sinh nắm đợc đờng kính là dây lớn nhất trong đờng tròn, nắm đợc hai định lý về đờng
kính vuông góc với dây và đờng kính đi qua trung điểm của một dây không đi qua tâm
• Kỹ năng: Học sinh biết vận dụng các định lý trên để chứng minh đờng kính đi qua trung điểm của một
dây, đờng kính vuông góc với dây Vận dụng định lý để tính độ dài của một dây Rèn luyện tính chính xáctrong việc thành lập mệnh đề đảo, trong suy luận và chứng minh
• Thái độ: Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận khi vẽ hình
II Phửụng tieọn daùy hoùc:
- Saựch giaựo khoa, thửụựt thaỳng, compa, phaỷng phuù
III Tieỏn trỡnh baứi daùy:
Hoaùt ủoọng cuỷa thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Ghi baỷng
Hoaùt ủoọng 1: Kieồm tra baứi cuừ 5 phuựt
? Theỏ naứo laứ ủửụứng troứn (O)?
Haừy veừ ủửụứng troứn taõm (O)
ủửụứng kớnh AB = 8cm?
- Kớ hieọu (O;R) hoaởc (O) ủoùclaứ ủửụứng troứn taõm O baựn kớnh
R hoaởc ủửụứng troứn taõm O
Hoaùt ủoọng 2: So saựnh ủoọ daứi cuỷa ủửụứng kớnh vaứ daõy 15 phuựt
- Cho hoùc sinh ủoùc ủeà baứi
toaựn SGK
? Giaựo vieõn veừ hỡnh Hoùc sinh
quan saựt vaứ dửù ủoựan ủửụứng
kớnh cuỷa ủửụứng troứn laứ daõy coự
ủoọ daứi lụựn nhaọt phaỷi khoõng?
? Coứn AB khoõng laứ ủửụứng
kớnh thỡ sao?
?! Qua hai trửụứng hụùp treõn
em naứo ruựt ra keỏt luaọn gỡ veà
ủoọ daứi caực daõy cuỷa ủửụứng
troứn
- Giaựo vieõn ủửa ra ủũnh lớ
- Cho vaứi hoùc sinh nhaộc laùi
ủũnh lớ
- Hoùc sinh thửùc hieọn…
- Hoùc sinh tra lụứi…
- ẹửụứng kớnh laứ daõy lụựn nhaỏtcuỷa ủửụứng troứn
- AB < 2R
- Hoùc sinh traỷ lụứi
1 So saựnh ủoọ daứi cuỷa ủửụứng kớnh vaứ daõy
* Trửụứng hụùp AB laứ ủửụứng kớnh:
AB laứ ủửụứng kớnh, ta coự: AB=2R
* Trửụứng hụùp AB khoõng laứ ủửụứngkớnh:
Xeựt ∆AOB ta coự:
AB<OA+OB=R+R=2RVaọy AB<2R
ẹũnh lớ: (SGK)
Trang 6O I B
?! GV vẽ đường tròn (O;R)
đường kính AB vuông góc
với dây CD tại I so sánh độ
dài IC với ID?
? Để so sánh IC và ID ta đi
làm những gì?
? Gọi một học sinh lên bảng
so sánh
? Như vậy đường kính AB
vuông góc với dây CD thì đi
qua trung điểm của dây ấy
Nếu đường kính vuông góc
với đường kính CD thì sao?
Diều này còn đúng không?
- Cho vài học sinh nhắc lại
định lí 2
? Còn đường kính đi qua
trung điểm của dây có vuông
góc với dây đó không? Vẽ
hình minh họa
? Vậy mệnh đề đảo của định
lí này đúng hay sai, đúng khi
nào?
- Học sinh tra lời…
- Học sinh tra lời…
- Học sinh thực hiện…
- Học sinh tra lời…
- Học sinh thực hiện…
- Học sinh tra lời…
- Đường kính đi qua trungđiểm của một dây khôngvuông góc với dây ấy
2 Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây
Xét ∆OCD có OC=OD(=R)
⇒ ∆OCD cân tại O, mà OI là đườngcao nên cũng là trung tuyến ⇒
IC=ID
Định lí 2 (SGK).
- Đường kính đi qua trung điểm củamột dây không vuông góc với dâyấy
Định lí 3 (SGK)
?! Gọi một học sinh lên bảng
vẽ hình bài 10 trang 104
SGK?
- Vẽ hìnhChứng minh:
a Vì ∆BEC ( µE = 1v)và ∆BDC ( µD = 1v) vuông nên
EO = DO = OB = OC Vậybốn điểm B, E, D, C cùngthuộc một đường tròn
b DE là dây cung không làđường kính, BC là đường kínhnên DE < BC
Bài 10 trang 104 SGK
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà 2 phút
- Học kĩ 3 định lí đã học
- Về nhà chứng minh định lí 3
- Làm bài tập 11/104 SGK và 16 đến 21 /131 SBT
Trang 7R O
B A
R
R O
B A
H C
O A
B
H C
O A
• Kiến thức: Củng cố và khắc sâu giúp học sinh nắm chắc định lý về đờng kính là dây lớn nhất trong đờng
tròn, nắm đợc hai định lý về đờng kính vuông góc với dây và đờng kính đi qua trung điểm của một dâykhông đi qua tâm
• Kỹ năng: Học sinh biết vận dụng các định lý trên để giải một số bài tập có liên quan, vận dụng định lý để
tính độ dài của một dây Rèn luyện kỹ năng vẽ hình, ghi GT, KL và trình bày chứng minh hình học
• Thái độ: Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận khi vẽ hình
II Phửụng tieọn daùy hoùc:
- Saựch giaựo khoa, thửụựt thaỳng, compa, phaỏn maứu
III Tieỏn trỡnh baứi daùy:
Hoaùt ủoọng cuỷa thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Ghi baỷng
Hoaùt ủoọng 1: Kieồm tra baứi cuừ 10 phuựt
Gv neõu caõu hoỷi:
Phaựt bieồu ủũnh lớ so saựnh ủoọ daứi
cuỷa ủửụứng kớnh vaứ daõy?
Chửựng minh ủũnh lớ ủoự
Giaựo vieõn nhaọn xeựt ủaựnh giaự
cho ủieồm…
Chửựng minh:
* Trửụứng hụùp AB laứ ủửụứng kớnh:
AB laứ ủửụứng kớnh, ta coự:
Chửựng minh:
* Trửụứng hụùp AB laứ ủửụứng kớnh:
AB laứ ủửụứng kớnh, ta coự: AB=2R
* Trửụứng hụùp AB khoõng laứ ủửụứng kớnh:
Xeựt ∆AOB ta coự:
AB<OA+OB=R+R=2RVaọy AB<2R
- Goùi moọt hoùc sinh leõn baỷng
trỡnh baứy baứi taọp18 trang 130
SBT
Baứi 18.
Goùi trung ủieồm cuỷa OA laứ H
Vỡ HA=HO vaứ BH ⊥ OA taùiH
⇒ ∆ABO caõn taùi B:
AB=OB
Baứi 18
Goùi trung ủieồm cuỷa OA laứ H
Vỡ HA=HO vaứ BH ⊥ OA taùi H
⇒ ∆ABO caõn taùi B: AB=OB
Trang 8D K
B O
M N I
H A C
D K
B O
M N I
H A C
- Yêu cầu lớp nhận xét Giáo
viên nhận xét và cho điểm
- Gọi một học sinh đọc đề bài
và vẽ hình bài tập 21 tr131
? Thì những cặp đọan thẳng
nào bằng nhau?
- Giáo viên nhận xét đánh
giá cho điểm…
Mà OA=OB=R
⇒ OA=OB=AB
⇒ ∆AOB đều ⇒ ·AOB=600
BH=BO.sin600
33
Xét ∆AKB có OA=OB (gt) ON//KB (cùng vuông CD)
⇒ AN=NK
Xét ∆AHK có:
AN=NK (cmt) MN//AH (cùng vuông vớiCD)
⇒ MH=MK (2)Từ (1) và (2) ta có:
CH=DK
Mà OA=OB=R
⇒ OA=OB=AB
⇒ ∆AOB đều ⇒ ·AOB=600
∆BHO vuông có BH=BO.sin600
33
⇒ MH=MK (2)Từ (1) và (2) ta có:
MC-MH=MD-MK hay CH=DK
Hoạt động 3: Hướng dẫn về nhà 2 phút
- Học bài cũ
- Làm bài tậ 22 SBT
- Chuẩn bị bài 3 liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến day
Trang 9K O
D C
Ngaứy soaùn: /11/2011 Ngaứy daùy: / /2011
• Kỹ năng: Học sinh có kỹ năng vẽ hình và trình bày chứng minh Biết sử dụng định lý để tính độ dài một
dây hoặc so sánh độ dài hai dây bất kỳ hay so sánh hai khoảng cách
• Thái độ: Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận khi vẽ hình và trình bày chứng minh hình học
II Phửụng tieọn daùy hoùc:
- Saựch giaựo khoa, thửụựt thaỳng, compa, phaỏn maứu
III Tieỏn trỡnh baứi daùy:
?! Goùi moọt hoùc sinh leõn baỷng
veừ hỡnh baứi 10 trang 104 SGK? - Veừ hỡnha Vỡ ∆BEC (àE= 1v) vaứ ∆BDC (
àD= 1v) vuoõng neõn EO = DO =
OB = OC Vaọy boỏn ủieồm B, E, D,
C cuứng thuoọc moọt ủửụứng troứn
b DE laứ daõy cung khoõng laứủửụứng kớnh, BC laứ ủửụứng kớnhneõn DE < BC
Baứi 10 trang 104 SGK
- GV giụựi thieọu noọi dung baứi
hoùc vaứ vaứo baựi Goùi moọt hoùc
sinh ủoùc ủeà baứi toựan 1
- Goùi hoùc sinh veừ hỡnh
- GV hửụựng daón hoùc sinh
chửựng minh baứi toaựn
? Qua baứi toaựn treõn em coự
nhaọn xeựt gỡ ?
! Gv ruựt ra keỏt luaọn: Vaọy keỏt
luaọn cuỷa baứi toựan treõn vaón
ủuựng neỏu moọt daõy hoaởc caứ
hai daõy laứ ủửụứng kớnh
- Hoùc sinh thửùc hieọn…
Ta coự OK ⊥ CD taùi K
OH ⊥ AB taùi H
Xeựt ∆KOD (àK =900) Vaứ ∆HOB (àH =900) Aựp duùng ủũnh lớ Pitago ta coự:
Trang 10Hoạt động 3: Liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây 13 phút
- GV yêu cầu học sinh thực
hiện ?1
? Theo kết quả bài toán 1
nào chứng minh được:
a Nếu AB=CD thì OH=OK
b Nếu OH=OK thì AB=CD
- Gv gợi ý cho học sinh:
OH ? AB, OK? CD theo
định lí về đường kính vuông
góc với dây thì ta suy ra
- Học sinh nhắc lại đlí 1
Cho AB,CD là hai dây
của đường tròn (O), OH
vuông AB, OK ⊥ CD Theo
định lí 1
Nếu AB>CD thí OH?CK
Nếu OH<OK thì AB?CD
- GV yêu cầu học sinh phát
biểu câu a thành định lí
? Nếu cho câu a) ngược lại
thì sao?
! Từ những kết quả trên GV
đưa ra định lí 2
- Học sinh thực hiện…
- Học sinh tra lời…
- Học sinh thực hiện…
- Trong một đường tròn: Haidây bằng nhau thì cách đềutâm và ngược lại
- Học sinh tra lời…
- Học sinh thực hiện…
- Nếu OH<OK thì AB>CD
- Học sinh ghi bài và nhắc lại
2 Liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây
?1
a) OH ⊥ AB, OK ⊥ CD theo định lívề đường kính vuông góc với dây
⇒
2 2
⇒ OH2=OK2 ⇒ OH=OK
Nếu OH=OK ⇒ OH2=OK2Mà OH2+HB2=OK2+KD2
⇒ HB2=KD2 ⇒ OK+KDHay
⇒ HB2>KD2 (1)Mà OH2+HB2=OK2+KD2 (2)Từ 1 và 2 suy ra OH2<OK2 màOH;OK>0 nên OH<OK
b) nếu OH<OK thì AB>CD
Định lí 2 SGK.
- Cho học sinh thực hiện ?3
- Giáo viên vẽ hình và tóm
tắt đề bài trên bảng
Biết OD>OE;OE=OF
So sánh các độ dài: a BC và
AC; b AB và AC
- Cho học sinh trả lời miệng
Học sinh tra lời…
a O là giao điểm của các đường trung trực của ∆ABC ⇒ O là tâmđường tròn ngoại tiếp ∆ABC
Có OE=OF ⇒ AC=BC (theo đlí về liên hệ giữa dây và khoảngcách đến tâm)
b Có OD>OE và OE=OF nên OD>OF ⇒ AB<AC (theo đlí về liênhệ giữa dây và khoảng cách đến tâm)
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà 2 phút
- Học bài theo vở ghi và kết hợp sách giáo khoa
- Làm bài tập 13,14,15 SGK
- Xem trước bài 4 vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn
Trang 11a A
B a
H R O
• Kiến thức: Học sinh nắm đợc ba vị trí tơng đối của đờng thẳng và đờng tròn, các khái niệm cát tuyến, tiếp
tuyến, tiếp điểm Hiểu đợc định lý về tính chất của tiếp tuyến Nắm đợc các hệ thức liên hệ giữa bán kính
và khoảng cách từ tâm đến đờng thẳng ứng với từng vị trí tơng đối
• Kỹ năng: Học sinh có kỹ năng nhận biết các vị trí tơng đối của đờng thẳng và đờng tròn Vận dung để giải
một số bài tập Rèn luyện kỹ năng vẽ hình
• Thái độ: Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận chính xác khi vẽ hình
II Phửụng tieọn daùy hoùc:
- Saựch giaựo khoa, thửụựt thaỳng, compa, phaỏn maứu baỷng phuù
III Tieỏn trỡnh baứi daùy:
Hoaùt ủoọng cuỷa thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Ghi baỷng
Hoaùt ủoọng 1: Kieồm tra baứi cuừ 5 phuựt
? Neõu moỏi lieõn heọ giửừa daõy
vaứ khoaỷng caựch tửứ taõm ủeỏn
daõy?
- Traỷ lụứi nhử SGK
Hoaùt ủoọng 2: Ba vũ trớ tửụng ủoỏi cuỷa ủửụứng thaỳng vaứ ủửụứng troứn 15 phuựt
? Haừy neõu caực vũ trớ tửụng ủoỏi
cuỷa ủửụứng thaỳng?
? Yeõu caàu hs thửùc hieọn ?1
? Vỡ sao ủửụứng thaỳng vaứ moọt
ủửụứng troứn khoõng theồ coự
nhieàu hụn hai ủieồm chung?
- GV vieõn ủửa ra trửụứng hụùp:
ẹửụứng thaỳng vaứ ủửụứng troứn
caột nhau
? ẹửụứng thaỳng vaứ ủửụứng troứn
caột nhau thỡ xaừy ra maỏy
trửụứng hụùp ủoự laứ nhửừng
trửụứng hụùp naứo em naứo bieỏt?
?! GV cho hoùc sinh laứm baứi
taọp ?2
? Neỏu taộng ủoọ lụựn cuỷa OH thỡ
ủoọ lụựn cuỷa AB nhử theỏ naứo?
? Taờng ủoọ lụựn cuỷa OH ủeỏn
khi ủieồm H naốm treõn ủửụứng
troứn thỡ OH baống bao nhieõu?
? Luực ủoự ủửụứng thaỳng a naốm
ụỷ vũ trớ nhử theỏ naứo?
- Hoùc sinh tra lụứi…
- Laứm baứi taọp ?1
- Neỏu ủửụứng thaỳng vaứ ủửụứngtroứn coự 3 ủieồm chung trụỷ leõnthỡ ủửụứng troứn ủi qua 3 ủieồmkhoõng thaỳng haứng Voõ lớ
- Hoùc sinh tra lụứi:
+ ẹửụứng thaỳng a khoõng quataõm O
+ ẹửụứng thaỳng a ủi qua O
- Laứm baứi taọp ?2
- ẹoõ lụựn cuỷa AB giaỷm
- OH = R
- Tieỏp xuực vụựi ủửụứng troứn
1 Ba vũ trớ tửụng ủoỏi cuỷa ủửụứng thaỳng vaứ ủửụứng troứn
a) ẹửụứng thaỳng vaứ ủửụứng troứn caột nhau:
* ẹửụứng thaỳng a khoõng qua taõm O
coự OH<OB hay OH<R
OH⊥AB
=> AH=BH= R2−OH2
* ẹửụứng thaỳng a ủi qua O thỡ
OH=O<R
Trang 12a
H
- GV đưa ra trường hợp:
đường thẳng và đường tròn
tiếp xúc nhau
- Gọi một hs đọc SGK
? Đường thẳng a gọi là đường
gì? Điểm chung duy nhất gọi
là gì?
? Có nhận xét gì về: OC?
a,H? C,OH=?
?! Dựa vào kết quả trên em
nào phát biểu được dưới dạng
định lí?
? Còn vị trí nào nửa về đường
thẳng và đường trong không?
- GV đưa ra trường hợp:
Đường thẳng và đường tròn
không giao nhau.
? Đường thẳng a và đường
tròn không có điểm chung, thì
ta nói đường thẳng a và
đường tròn đó như thế nào?
Có nhận xết gì về OH với
bán kính?
- Học sinh thực hiện…
- Đường thẳng a gọi là tiếptuyến, điểm chung duy nhấtgọi là tiếp điểm
- Học sinh tra lời…
OC a,H C;OH R⊥ ≡ =
- Trả lời như SGK
-Không giao nhau
- Học sinh tra lời…
- Đường thẳng a và đườngtròn không có điểm chung, thì
ta nói đường thẳng a vàđường tròn không giao nhau
Ta nhận thấy OH>R
b) Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau.
OC a,H C;OH R⊥ ≡ =
Định lí Nếu một đường thẳng là tiếp tuyến của một đường tròn thì nó vuông góc với bán kính đi qua tiếp điểm c) Đường thẳng và đường tròn không giao nhau.
Người ta chứng minh được OH>R
Hoạt động 3: Hệ thức giữa khoảng cách từ tâm đường tròn đến đường thẳng và bán
kính của đường tròn
13 phút
?! Nếu ta đặt OH = d, thì ta
có các kết luận như thế nào?
GV gọi một hs đọc SGK
? Em nào rút ra các kết luận?
? Làm bài tập ?3
- Học sinh thực hiện…
- Học sinh tra lời…
- Làm bài tập ?3
2 Hệ thức giữa khoảng cách từ tâm đường tròn đến đường thẳng và bán kính của đường tròn
Kết luận (SGK).
? Bài tập 17 trang 109 SGK?
?! Yêu cầu học sinh trả lời
GV nhận xét kết quả bài tập?
- Làm bài tập
R d của đường thẳng và đường tròn Vị trí tương đối
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà 2 phút
- Học kĩ lí thuyết trước khi làm bài tập
- Làm bài tập SGK còn lại
- Làm thêm bài 40/133 SGK
IV-Lưu ý:Cần khắc sâu ĐL về tính chất tiếp tuyến của ĐT để HS áp dụng làm BT
O
Trang 13a O
• Kiến thức: Học sinh nắm đợc các dấu hiệu để nhận biết một đờng thẳng là tiếp tuyến của đờng tròn, từ đó
biết cách chứng minh một đờng thẳng là tiếp tuyến của một đờng tròn
• Kỹ năng: Học sinh biết vẽ tiếp tuyến tại một điểm của đờng tròn, vẽ tiếp tuyến đi qua một điểm nằm bên
ngoài đờng tròn Biết vận dụng dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến vào các bài tập tính toán và chứng minh Rènluyện kỹ năng vẽ hình
• Thái độ: Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận chính xác khi vẽ hình
II Phửụng tieọn daùy hoùc:
- Saựch giaựo khoa, thửụực thaỳng, compa, phaỏn maứu
III Tieỏn trỡnh baứi daùy:
? Neõu caực vũ trớ tửụng ủoỏi cuỷa
ủửụứng thaỳng vaứ ủửụứng troứn,
cuứng caực heọ thửực lieõn heọ tửụng
ửựng?
? Theỏ naứo laứ tieỏp tuyeỏn cuỷa
ủửụứng troứn? Vaứ tớnh chaỏt cụ baỷn
cuỷa noự?
- Hoùc sinh traỷ lụứi…
- Hoùc sinh traỷ lụứi
Hoaùt ủoọng 2: Daỏu hieọu nhaọn bieỏt tieỏp tuyeỏn cuỷa ủửụứng troứn 15 phuựt
? Coự caựch naứo ủeồ nhaọn bieỏt tieỏp
tuyeỏn cuỷa ủửụứng troứn hay
khoõng?
? GV veừ hỡnh vaứ hoỷi: Cho ủửụứng
troứn taõm (O), laỏy ủieồm C thuoọc
(O) qua C veừ ủửụứng thaỳng a
vuoõng goực vụựi baựn kớnh OC
ẹửụứng thaỳng a coự laứ tieỏp tuyeỏn
cuỷa ủửụứng troứn (O) hay khoõng
vỡ sao?
? Vaọy em naứo phaựt bieồu thaứnh
ủũnh lớ ủửụùc?
? Laứm baứi taọp ?3 theo nhoựm
- Hoùc sinh tra lụứi:
+ Moọt ủửụứng thaỳng laứ tieỏp tuyeỏncuỷa moọt ủửụứng troứn neỏu noự chổcoự moọt ủieồm chung vụựi ủửụứngtroứn ủoự
+ Neỏu d = R thỡ ủửụứng thaỳng ủoựlaứ tieỏp tuyeỏn cuỷa ủửụứng troứn
- Hoùc sinh tra lụứi…
Coự OC⊥a, vaọy OC chớnh laứkhoaỷng caựch tửứ O ủeỏn ủửụứngthaỳng a hay d=OC Coự C∈(O;R)=>OC=R
Vaọy d=R => ủửụứng thaỳng a laứtieỏp tuyeỏn cuỷa ủửụứng troứn taõmO
- Hoùc sinh phaựt bieồu ủũnh lớ
- Laứm baứi taọp ?3
1 Daỏu hieọu nhaọn bieỏt tieỏp tuyeỏn cuỷa ủửụứng troứn
ẹũnh lớ Neỏu moọt ủửụứng thaỳng ủi qua moọt ủieồm cuỷ aủửụứng troứn vaứ vuoõng goực vụựi baựn kớnh ủi qua ủieồm ủoựthỡ ủửụứng thaỳng aỏy laứ moọt tieỏp tuyeỏn cuỷa ủửụứng troứn.
Tieỏp tuyeỏn Tieỏp ủieồm
Trang 14O A
M
B
5 3 B
C A
? Có mấy cách chứng minh BC
là tiếp tuyến của đường tròn?
?3
Cách 1:
Ta có : OH=R hay H ∈ đường tròn.
Do đó BC là tiếp tiến của đường tròn.Cách 2:
BC ⊥ AH tại H, AH là bán kính nên
BC kà tiếp tuyến của đường tròn
- GV yêu cầu hs thực hiện bài
? Tương tự ta có AC là gì?
- Làm bài toán
Ta có ∆ABO ;BM là trungtuyến ứng với cạnh huyền vàbằng AO
2 nên ABO 90· = 0
=> AB ⊥ OB tại B => AB làtiếp tuyến của (O)
Chứng minh tương tự ta có: AClà tiếp tuyến của (O)
? Làm bài tập 21 trang 111
Bài tập 21 trang 111 SGK
Xét ∆ABC có AB=3; AC=4; BC=5.Có: AB2+AC2=32+42=52=BC2 theo định
lí Pitago ta có BAC 90· = 0
- Các em cần nắm vững: định nghĩa, tính chất, dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đường tròn
- Làm bài tập 23,24 SGK Và 42,44 /134 SBT
- Chuẩn bị bài tập tiết "Luyện tập"
IV:Lưu ý:Cần hình thành cho Hscác phương pháp CM 1đt là tiếp tuyến của đường tròn
Trang 15d
A B
Ngaứy soaùn: /11/2011 Ngaứy daùy: / /2011
Tuaàn 14:
I Muùc tieõu:
• Kiến thức: Củng cố và khắc sâu giúp học sinh nắm chắc dấu hiệu để nhận biết một đờng thẳng là tiếp
tuyến của đờng tròn, từ đó biết cách chứng minh một đờng thẳng là tiếp tuyến của một đờng tròn
• Kỹ năng: Học sinh biết vẽ tiếp tuyến tại một điểm của đờng tròn, vẽ tiếp tuyến đi qua một điểm nằm bên
ngoài đờng tròn Biết vận dụng dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến vào các bài tập tính toán và chứng minh Rènluyện kỹ năng vẽ hình
• Thái độ: Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận chính xác khi vẽ hình
II Phửụng tieọn daùy hoùc:
- Saựch giaựo khoa, giaựo aựn, thửụựt thaỳng, compa, phaỏn maứu, baỷng phuù, baỷng nhoựm
III Tieỏn trỡnh baứi daùy:
Hoaùt ủoọng cuỷa thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Ghi baỷng
? Neõu daỏu hieọu nhaọn bieỏt tieỏp
tuyeỏn cuỷa moọt ủửụứng troứn?
? Dửùng tieỏp tuyeỏn cuỷa ủửụứng
troứn ủi qua moọt ủieồm naốm
ngoaứi ủửụứng troứn (O)?
- Traỷ lụứi nhử SGK
- Moọt HS ủoùc ủeà baứi 22/111
SGK
? Baứi toaựn nay thuoọc daùng gỡ?
Caựch tieỏn haứnh nhử theỏ naứo?
- Goùi 1 hoùc sinh leõn baỷng dửùng
hỡnh
- Goùi moọt Hs ủoùc ủeà baứi Moọt
hoùc sinh veừ hỡnh
- Hoùc sinh ủoùc vaứ veừ hỡnh
- Hoùc sinh tra lụứi: Baứi toaựn naứythuoọc baứi toaựn dửùng hỡnh
Trửụực heỏt veừ hỡnh taùm, sau ủoựphaõn tớch baứi toaựn, tửứ ủoự tỡm racaựch dửùng
- Hoùc sinh thửùc hieọn…
- Hoùc sinh thửùc hieọn…
Baứi 22/111 SGK.
- Giaỷ sửỷ ta dửùng ủửụùc ủửụứng troứn (O) ủiqua B vaứ tieỏp xuực vụựi ủửụứng thaỳng d taùiA
- ẹửụứng troứn (O) tieỏp xuực vụựi ủửụứngthaỳng d taùi A => OA ⊥ d ủửụứng troứn(O) ủi qua A vaứ B => OA=OB
=> O ∈ ủửụứng trung trửùc cuỷa AB vaọy Ophaỷi laứ giao ủieồm cuỷa ủửụng vuoõng goựcvụựi d taùi A vaứ ủửụứng trung trửùc cuỷa AB
Trang 162 1 H
O
C A
B
2 1 H
O
C A
B
- Moọt HS ủoùc ủeà baứi 22/111
SGK
? Baứi toaựn nay thuoọc daùng gỡ?
Caựch tieỏn haứnh nhử theỏ naứo?
- Goùi moọt hoùc sinh leõn baỷng
trỡnh baứy baứi giaỷi Hoùc sinh
caỷ lụựp thửùc hieọn trong vụỷ
- Giaựo vieõn nhaọn xeựt ủaựnh
giaự cho ủieồm…
Goùi giao ủieồm cuỷa OC vaứ ABlaứ H ∆OAB caõn taùi O(OA=OB=R)
OH laứ ủửụứng cao neõn ủoàngthụứi laứ phaõn giaực: ảO1 =Oả2Xeựt ∆OAC vaứ ∆OBC coựOA=OB=R
2Trong tam giaực vuoõng OAH
Trong tam giaực OAC
OA2=OH.OC (heọ thửực lửụùngtrong tam giaực vuoõng)
2Trong tam giaực vuoõng OAH
Trong tam giaực OAC
OA2=OH.OC (heọ thửực lửụùng trongtam giaực vuoõng)
Hoaùt ủoọng 3: Hửụựng daón veà nhaứ 2 phuựt
- Hửụựng daón hs laứm baứi baứi 25/112 SGK
- Hoùc lớ thuyeỏt vaứ laứm baứi taọp 25 SGK
- Laứm baứi 46/134 SBT
- Chuaồn bũ baứi “Tớnh chaỏt hai tieỏp tuyeỏn caột nhau”
IV:L u ý khi sử dụng giáo án:GVcó thể căn cứ vào đối tợng hs của mình để cho BT sao cho phù hợp
Trang 171 2
1
O A
• Kiến thức: Học sinh nắm đợc định lý về tính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau Nắm đợc thế nào là đờng
tròn nội tiếp tam giác, tam giác ngoại tiếp đờng tròn, đờng tròn bàng tiếp tam giác
• Kỹ năng: Học sinh biết vẽ đờng tròn nội tiếp tam giác, đờng tròn ngoại tiếp tam giác Biết chứng minh
định lý về tính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau và vận dụng định lý đó để giải toán Biết cách tìm tâm củamột vật hình tròn bằng thớc phân giác Rèn luyện kỹ năng vẽ hình
* Thái độ: Có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác, cẩn thận chính xác khi vẽ hình
II Phửụng tieọn daùy hoùc:
- Saựch giaựo khoa, thửụựt thaỳng, compa, phaỏn maứu, thửụực phaõn giaực
III Tieỏn trỡnh baứi daùy:
? Phaựt bieồu ủũnh lớ, daỏu hieọu
nhaọn bieỏt tieỏp tuyeỏn cuỷa ủửụứng
troứn Vaứ chửừa baứi taọp 44tr 134
SBT
- Giaựo vieõn nhaọn xeựt ủaựnh giaự
cho ủieồm…
- Hoùc sinh tra lụứi…
- Hoùc sinh thửùc hieọn…
- GV yeõu caàu hs thửùc hieọn ?1
- GV gụùi yự: coự AB, AC laứ tieỏp
tuyeỏn cuỷa ủửụứng troứn (O) thỡ
AB, AC coự nhửừng tớnh chaỏt gỡ?
- Goùi moọt hs leõn baỷng trỡnh baứy
? Qua ?1 em ruựt ra ủửụùc nhaọn
xeựt gỡ veà hai tieỏp tuyeỏn cuỷa moọt
ủửụứng troứn caột nhau taùi moọt
ủieồm?
! ẹoự chớnh laứ noọi dung ủũnh lớ
- Goùi moọt hoùc sinh ủoùc chửựng
minh saựch giaựo khoa
- Hoùc sinh thửùc hieọn…
- Hoùc sinh tra lụứi…
- Hoùc sinh thửùc hieọn…
Xeựt ∆ABO vaứ ∆ACO coự:
1 ẹũnh lớ veà hai tieỏp tuyeỏn caột nhau
Xeựt ∆ABO vaứ ∆ACO coự: