II/ DẠY VÀ HỌC BÀI MỚI: * HĐ1: Tìm hiểu nguyên nhân sâu xa của việc thực dân Pháp xâm lược Việt Nam.. 10- Thực dân Pháp tấn công Đại Đồn Chí Hòa - Nhân nhượng với Pháp để giữ quyền lợi c
Trang 1Tuần 18 - Tiết 36
04 – 01 – 2010
Phần II - LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1958 ĐẾN NĂM 1918
Chương I CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX
Bài 24(Tiết 1) CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài, HS cần đạt
- Giúp HS thấy được bản chất tham lam, tàn bạo, hiếu chiến của CNTD
- Tinh thần bất khuất, kiên cường chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta trong những ngày đầuchống Pháp xâm lược, cũng như thái độ yếu đuối, bạc nhược của giai cấp PK
- Ý chí thống nhất đất nước
3 Về kỹ năng:
Rèn luyện phương pháp quan sát ảnh, sử dụng lược đồ, các tư liệu lịch sử, văn học
B/ CHUẨN BỊ CỦA GV-HS:
GV: Sưu tầm một số tranh ảnh có liên quan và một số tác phẩm văn học liên quan đến bài
HS: Học bài đọc bài và trả lời các câu hỏi trong bài
C/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I/ GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
GV nêu khái quát nội dung cơ bản của chương trình lịch sử dân tộc mà học sinh được tìmhiểu trong HK II sau đó vào bài mới
II/ DẠY VÀ HỌC BÀI MỚI:
* HĐ1: Tìm hiểu nguyên nhân sâu xa của việc
thực dân Pháp xâm lược Việt Nam
- HS đọc bài phần 1
- GV trình bày
1- Thực dân Pháp lấy cớ gì để đem quân vào
nước ta? Thực chất chúng đưa quân vào nước ta
đông nam, cảng Đà Nẵng rộng sâu, kín gió;
hậu phương Quảng Nam giàu có đông dân
* HĐ2: Tìm hiểu tình hình chiến sự ở Đà Nẵng
3- Tình hình chiến sự ở Đà Nẵng diễn ra như thế
nào?
- GV: sử dụng tranh và lược đồ trình bày
I/ THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM:
Trang 24- Nhân dân ta kháng chiến chống Pháp như thế
nào?
CHIẾN SỰ Ở ĐÀ NẴNG
* HĐ3: Tìm hiểu tình hình chiến sự ở Gia Định
5- Thất bại ở âm mưu đánh nhanh thắng nhanh,
thực dân Pháp có âm mưu mới gì?
- HS: Kéo vào Gia Định
- GV: Nam kì là kho lúa gạo của triều đình,
cắt đứt sự viện trợ của Nam kì, Huế sẽ khó
khăn, lấy xong Nam kì chúng sẽ tấn công
Cam-pu-chia; Vì Anh đang ngấp nghé đánh
SG
6- Chiến sự ở Gia Định diễn ra như thế nào?
7- Trong lúc quan quân nhà Nguyễn bỏ thành
mà chạy, nhân dân kháng chiến như thế nào?
8- Sau khi mất thành Gia Định, triều đình Huế
chống Pháp như thế nào?
9- Em có nhận xét gì về thái độ chống Pháp của
triều đình Huế?
- Không có quyết tâm chống giặc
10- Thực dân Pháp tấn công Đại Đồn Chí Hòa
- Nhân nhượng với Pháp để giữ quyền lợi của
giai cấp, dòng họ; rảnh tay để đối phó với
phong trào nông dân khởi nghĩa ở phía Bắc
12- Hãy nêu nội dung cơ bản của Hiệp ước
- Quân triều đình chống trả yếu ớt rồi tan rã
- Nhân dân tự động kháng Pháp làm chochúng khốn đốn
- Triều đình chỉ thủ hiểm ở Đại Đồn (ChíHòa)
- Đêm 23 sáng 24/02/1861, Pháp tấn công vàchiếm Đại Đồn Chí Hòa, sau đó, chúngchiếm tỉnh Định Tường, Biên Hòa và VĩnhLong
* Câu hỏi: Nhà Nguyễn đã chống Pháp như thế nào? Nhận xét về thái độ đó của triều đình?
* Bài tập: HS học , đọc và trả lời câu hỏi ở tiết học sau
Trang 3Tuần 19 - Tiết 37
09 – 01 – 2010
Bài 24(Tiết 2) CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài, HS cần đạt
- Giúp HS thấy được bản chất tham lam, tàn bạo, hiếu chiến của CNTD
- Tinh thần bất khuất, kiên cường chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta trong những ngày đầuchống Pháp xâm lược, cũng như thái độ yếu đuối, bạc nhược của giai cấp PK
- Ý chí thống nhất đất nước
3 Về kỹ năng:
Rèn luyện phương pháp quan sát ảnh, sử dụng lược đồ, các tư liệu lịch sử, văn học
B/ CHUẨN BỊ CỦA GV-HS:
GV: Sưu tầm một số tranh ảnh có liên quan và một số tác phẩm văn học liên quan đến bài
HS: Học bài đọc bài và trả lời các câu hỏi trong bài
C/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I/ Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Hãy trình bày tóm tắt quá trình thực dân Pháp xâm lược Việt Nam(1858-1862)? Nhữngnội dung cơ bản của Hiệp ước Nhâm Tuất?
* HS: Trả lời, nhận xét; GV nhận xét, ghi điểm.
II/ GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
Khi triều đình đã tỏ rõ sự nhu nhược của mình thì nhân dân ta vẫn anh dũng kháng chiến.Cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta từ năm 1858 – 1873 đã diễn ra như thế nào? Đó là nộidung thầy trò ta tìm hiểu trong tiết học hôm nay
III/ DẠY VÀ HỌC BÀI MỚI:
* HĐ1: Tìm hiểu tinh thần kháng chiến anh
dũng của nhân dân ta khi Pháp xâm lược Đà
Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì
?- Em hãy cho biết thái độ của nhân dân ta
khi thực dân Pháp xâm lược Đà Nẵng?
?- Khi quân Pháp kéo vào Gia Định thì phong
trào kháng chiến ở đây đã diễn ra như thế
b/ Tại Gia Định và 3 tỉnh miền Đông nam kỳ:
- Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu pê-răng của Pháp (10 – 12 – 1861)
- Khởi nghĩa do Trương Định lãnh đạo (02/1859 –08/1864) làm địch thất điên bát đảo
TRƯƠNG ĐỊNH NHẬN PHONG SOÁI
- Khởi nghĩa Trương Quyền ở Tây Ninh phối hợp
Trang 4?- Khởi nghĩa Trương Quyền có điểm gì nổi
bật?
* HĐ2: Tìm hiểu tình hình nước ta sau Hiệp
ước Nhâm Tuất
?- Sau Hiệp ước Nhâm Tuất, triều đình Huế
có thái độ và hành động gì?
?- Trước thái độ bạc nhược đó của triều đình,
thực dân Pháp đã làm gì?
* HĐ3: Tìm hiểu phong trào kháng chiến của
nhân dân ở 6 tỉnh Nam Kỳ
?- Sau khi 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ rơi vào
tay Pháp, phong trào kháng chiến của nhân
dân tâ đã diễn ra như thế nào?
với người Cam-pu-chia kháng Pháp
2/ Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây NamKỳ:
a/ Tình hình nước ta sau Hiệp ước Nhâm Tuất (5 –
b/ Phong trào kháng chiến ở 6 tỉnh Nam Kỳ:
- Khởi nghĩa nổ ra ở khắp nơi
- Nhiều trung tâm kháng chiến thành lập: ĐồngTháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre…
- Nổi bật là khởi nghĩa của Trương Quyền,Nguyễn Hữu Huân, Nguyễn Trung Trực…
- Phong trào tiếp tục phát triển đến 1875
III/ IV/ ĐÁNH GIÁ HĐNT-BTVN:
* Câu hỏi: Dựa vào lược đồ hình 86, nêu một số địa điểm diễn ra kháng chiến chố Pháp ở Nam kỳ?
* Bài tập: Sưu tầm thơ văn chống Pháp của các nhà thơ thời kỳ này?
Học bài, đọc trước bài và trả lời câu hỏi trong bài
Tuần 20 - Tiết 38
13 – 01 – 2010
Bài 25 (tiết1) KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
(1873 – 1884)
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài, HS cần đạt
1 Về kiến thức: Giúp HS
- Tình hình nước ta trước khi thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ(1867 – 1873).
- Thực dân Pháp tiến đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất(1873) Cuộc kháng chiến của nhân dân HàNội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ(1873 – 1874)
- Nội dung chủ yếu của hiệp ước và thương ước 1874
2 Về tư tưởng:
- Giáo dục cho HS trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc
- Căm ghét đối với thực dân Pháp
- Có nhận xét đúng đắn về trách nhiệm của triều đình Huế
3 Về kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng tường thuật sự kiện lịch sử; sử dụng lược đồ, tranh ảnh lịch sử
B/ CHUẨN BỊ CỦA GV-HS:
GV: Sưu tầm một số tranh ảnh có liên quan, bả đồ hành chính Việt Nam(nếu có).
HS: Học bài đọc bài và trả lời các câu hỏi trong bài.
C/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I/ Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Tinh thần kháng chiến chống quân Pháp xâm lược của nhân dân ta diễn ranhư thế nào?
* HS: Trả lời, nhận xét; GV nhận xét, ghi điểm.
II/ GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
Sau khi đã ổn định được tình hình ở Nam Kỳ, thực dân Pháp bắt đầu bắt đầu tiến đánh Bắc
Kỳ lần thứ nhất Ở tiết học này, thày trò ta cùng tìm hiểu về việc đánh chiếm của thực dân Pháp và cuộckháng chiến của nhân dân ta qua bài 25
Trang 5III/ DẠY VÀ HỌC BÀI MỚI:
* HĐ1: Tìm hiểu về tình hình nước ta trước
-GV: Khởi nghĩ nông dân nổ ra ở nhiều nơi,
triều đình đàn áp, cầu cứu nhà Thanh, thậm
chí nhờ Pháp đem quân từ Sài Gòn ra giúp
* HĐ2: Tìm hiểu quá trình thực dân Pháp
- GV: Nam kỳ đã được củng cố, biết rõ
triều đình Huế suy yếu
?- Pháp lấy cớ gì để đưa quân ra Bắc?
- GV: Lực lượng của địch khoảng 212
lính, 11 khẩu đại bác, 2 tàu chiến và 1
tàu đổ bộ
?- Quân triều đình đã chống Pháp ra sao?
?- Tại sao qiân triều đình đông mà vẫn
không thắng giặc?
- GV: Do đường lối bạc nhược, bảo thủ
của nhà Nguyễn và những sai lầm chủ
quan của Nguyễn tri Phương
?- Sau khi chiếm thành Hà Nội, thực dân
Pháp làm gì?
* HĐ3: Tìm hiểu về cuộc kháng chiến chống
thực dân Pháp trong những năm 1873-1874
?- Tại Hà Nội, nhân dân ta đã kháng chiến ra
sao?
- HS đọc phần chữ nhỏ
?- Chiến thắng cầu Giấy có ý nghĩa gì?
?- Tại các tỉnh Bắc Kỳ, nhân dân ta chống
giặc như thế nào?
?- Trong khi ta chiến thắng tại cầu Giấy, triều
đình đã làm gì?
?- Điều ước Giáp Tuất có những nội dung gì?
* HS thảo luận: Tại sao triều đình Huế kí
Hiệp ước Giáp tuất(1874)?
I/ THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KỲ LẦN THỨNHẤT CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀCÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KỲ
1/ Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ:
a/ Thực dân Pháp:
- Xây dựng bộ máy cai trị có tính chất quân sự
- Đẩy mạnh bóc lột tô thuế
- Cướp đoạt ruộng đất
- Mở trường đào tạo tay sai
- 10/1873, 200 quân Pháp do Gác-ni-ê chỉ huykéo ra Bắc
- Sáng 20-11-1873, Pháp nổ súng đánh thành HàNội Đến trưa, thành bị thất thủ
PHÁP ĐÁNH THÀNH HÀ NỘI
- Chưa đầy 1 tháng, Pháp chiếm được HảiDương, Hưng Yên, Phủ Lý, Ninh Bình, NamĐịnh
3/ Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ(1873 – 1874):
a/ Tại Hà Nội: nhân dân đã anh dũng đúng lên
kháng chiến
- Ngày 21 –
12 – 1873,quân củaHoàng TáViêm phốihợp vớiquân cờ đencủa Lưu
Trang 6- GV: Vì sự nhu nhược và tư tưởng chủ hòa
để bảo vệ quyền lợi giai cấp, dòng họ
Vĩnh Phúc phục kích và giết Gác-ni-ê ở cầuGiấy
b/ Tại các tỉnh Bắc Kỳ: Quân địch đi tới đâu cũng
* Câu hỏi: Quân Pháp đã gặp phải khó khăn gì khi ra Bắc?
* Bài tập: Học bài, đọc trước bài và trả lời câu hỏi trong bài.
Tuần 21 - Tiết 39
18 – 01 – 2010
Bài 25 (tiết2) KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
(1873 – 1884)
II - THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THƯ HAI NHÂN DÂN
BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM 1882 - 1884 A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài, HS cần đạt
1 Về kiến thức: Giúp HS nắm được
- Tại sao năm 1882, thực dân Pháp lại đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai
- Nội dung Hiệp ước Hác-măng 1883 và Hiệp ước Pa-tơ-nốt 1884
- Tinh thần và thái độ kháng chiến của nhân dân cũng như triều đình Huế khi Pháp đánh Bắc Kì lân 2
2 Về tư tưởng:
- Giáo dục cho HS trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc
- Căm ghét đối với thực dân Pháp
- Có nhận xét đúng đắn về trách nhiệm của triều đình Huế
3 Về kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng tường thuật sự kiện lịch sử; sử dụng lược đồ, tranh ảnh lịch sử
B/ CHUẨN BỊ CỦA GV-HS:
GV: Sưu tầm một số tranh ảnh có liên quan, bản đồ hành chính Việt Nam(nếu có).
HS: Học bài đọc bài và trả lời các câu hỏi trong bài.
C/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I/ Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì (1873 – 1874) đã diễn ranhư thế nào?
* HS: Trả lời, nhận xét; GV nhận xét, ghi điểm.
II/ GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
Sau Hiệp ước Giáp Tuất, tình hình nước ta vô cùng rối loạn Thực dân Pháp đánh chiếmBắc Kì lần thứ 2 như thế nào, nhân dân Bắc Kì kháng Pháp ra sao? Đó là nội dung thầy trò ta tìm hiểutrong tiết học hôm nay
III/ DẠY VÀ HỌC BÀI MỚI:
* HĐ1: Tìm hiểu hoàn cảnh hoàn cảnh thực dân
Pháp đánh Bắc Kì lần 2.
?- Tại sao phải mất 10 năm chờ đợ, Pháp mới tiến
đánh Bắc Kì lần 2?
1/ Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882):
Trang 7- GV: Do phong trào kháng chiến của nhân dân;
Nước Pháp gặp khó khăn do Công xã Pa-ri và chiến
tranh Pháp - Phổ để lại; Đầu những năm 80, nước
Pháp tương đối ổn định, bước sang giai đoạn CNĐQ
?- Sau Hiệp ước Giáp Tuất, tình hình nước ta như
- GV: Pháp có 2 pháo thuyền, 2 đại đọi lính thủy
đánh bộ, 20 pháo thủ hải quân, tổng cộng 223 tên
Ta: Hoàng Diệu cho xây thành cao thêm 1m90, dày
0,6 – 0,8m, quân số tăng lên 5000 người
- GV: 8h15’ Pháp nổ súng tấn công đến 11h chúng
lọt vào thành
PHÁP ĐÁNH THÀNH HN LẦN II
- GV: Giới thiệu về Hoàng Diệu
?- Sau khi HN thất thủ, thái độ của triều đình Huế ra
sao?
?- Thái độ đó dẫn tới hậu quả gì?
* HĐ3: Tìm hiểu cuộc kháng chiến chống Pháp
của nhân dân Bắc Kì.
- GV: Trình bày.
?- Em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu của nhân
dân Hà Nội?
?- Tại các địa phương, tinh thần chiến đấu của nhân
dân ta như thế nào?
- GV: Trình bày
?- Chiến thắng quan trọng nhất của nhân dân Bắc Kì
thời gian này là gì?
?- Chiến thắng này có ý nghĩa như thế nào?
?- Triều đình Huế có thái độ như thế nào khi quân
Pháp rơi vàp tìng trạng đó?
?- Tại sao lúc này, quân Pháp không nhượng bộ đối
với triều đình?
* HĐ4: Tìm hiểu về quá trình đầu hàng của triều
đình qua Hiệp ước Pa-tơ-nốt và phong trào chống
giặc của nhân dân.
- Quân ta anh dũng chống trả, đến trưa thành
2/ Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp:
- Ở HN: nhân dân chiến đấu vô cùng quảcảm
- Tại các địa phương: nhân dân cũng tích cựcchống Pháp
- Đặc biệt là chiến thắng Cầu Giấy lần 2 5-1883) giết chết được Ri-vi-e -> Quân Pháp
(19-vô cùng hoang mang
- Pháp định rút chạy khỏi HN, triều đình Huếlại chủ trương thương lượng
- Có viện binh, quân Pháp quyết định tấncông vào Thuận An
3/ Hiệp ước Pa-tơ-nốt Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884):
Trang 8?- Triều đình phản ứng như thế nào khi Pháp tấn
công Thuận An?
- HS: Đọc phần chữ nhỏ
- GV: Hiệp ước gồm 27 điều khoản Ta mất
quyền tự chủ trên phạm vi toàn quốc
?- Sau Hiệp ước Hác-măng, nhân dân ta có thái độ ra
-> Triều đình xin đình chiến
- 25/8/1883, Pháp buộc triều đình Huế kíHiệp ước Hác-măng
- Phong trào kháng chiến của nhân dân lênmạnh
- Cuối 1883 - giữa 1885, Pháp chiếm các tỉnhcòn lại
- 6-6-1884, triều đình Huế kí với Pháp Hiệpước Pa-tơ-nốt
-> Nhà Nguyễn sụp đổ, đầu hàng
IV/ ĐÁNH GIÁ HĐNT-BTVN:
* Câu hỏi: Tại sao nói từ năm 1858 đến năm 1884 là quá trình triều đình Huế đi từ đầu
hàng từng bước đến đàu hàng toàn bộ quân xâm lược?
* Bài tập: HS làm bài tập 1; học bài, đọc và trả lời câu hỏi ở tiết học sau.
Tuần 22 - Tiết 40
24 – 01 – 2010
BÀI 26 PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX Tiết 1: I- CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN TẠI KINH THÀNH
HUẾ VUA HÀM NGHI RA “CHIẾU CẦN VƯƠNG”
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài, HS cần đạt
1 Về kiến thức: Giúp HS nắm được
- Nguyên nhân của cuộc phản công Pháp ở kinh thành Huế tháng 7-1885
- Diễn biến cơ bản của cuộc phản công và sự mở đầu của phong trào Cần vương chống Pháp
- Quy mô, tính chất của phong trào Cần vương.Vai trò của các sĩ phu và nhân dân trong phongtrào
- Nguyên nhân thất bại của phong trào
HS: Học bài đọc bài và trả lời các câu hỏi trong bài.
C/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
Trang 9I/ Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ 2 như thế nào? Nhân dân Bắc Kì kháng
Pháp ra sao?
* HS: Trả lời, nhận xét; GV nhận xét, ghi điểm.
II/ GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
Sau khi nhà Nguyễn đã hoàn toàn đầu hàng và sụp đổ, phong trào kháng chiến chống Pháptrong những năm cuối TK XIX diễn ra như thế nào? Thầy trò ta cùng trả lời câu hỏi này qua bàihọc hôm nay
III/ DẠY VÀ HỌC BÀI MỚI:
* HĐ1: Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới cuộc
phản công tại kinh thành Huế.
- GV: Trình bày
?- Theo em, nguyên nhân nào dẫn tới cuộc phản
công tại kinh thành Huế?
?- Phái chủ chiến dựa vào đâu và làm gì để nuôi
hy vọng đó?
- HS: Đọc phần chữ nhỏ trả lời
?- Trước hành động của phái chủ chiến, thực dân
Pháp có thái độc ra sao?
* HĐ2: Tìm hiểu những nét cơ bản của cuộc
phản công tại kinh thành Huế.
- GV: Trình bày, chốt ý -> Gọi HS trình bày lại
* HĐ3: Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới phong
* HĐ4: Tìm hiểu những nét diễn biến cơ bản
của phong trào Cần vương.
- GV: Trình bày chốt ý
- GV: Sử dụng hình ảnh minh hoạ trình bày
1/ Cuộc phản công quân Pháp của phái chủchiến ở Huế tháng 7 – 1885:
Trang 10* HS học bài và đọc trước bài mới.
Tuần 23 - Tiết 41
01 – 02 – 2010
BÀI 26 PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX Tiết 1: I- NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG
PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài, HS cần đạt
1 Về kiến thức: Giúp HS nắm được
- Quy mô, tính chất của phong trào Cần vương.Vai trò của các sĩ phu và nhân dân trong phong trào
- Nguyên nhân thất bại của phong trào
HS: Học bài đọc bài và trả lời các câu hỏi trong bài.
C/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I/ Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Nguyên nhân dẫn đến vụ biến tại kinh thành Huế? Trình bày tó lược diễn biến giai
đoạn 1 của phong trào Cần vương?
* HS: Trả lời, nhận xét; GV nhận xét, ghi điểm.
II/ GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
Sau khi nhà Nguyễn đã hoàn toàn đầu hàng và sụp đổ, phong trào kháng chiến chống Pháptrong những năm cuối TK XIX diễn ra như thế nào? Thầy trò ta cùng trả lời câu hỏi này qua bàihọc hôm nay
III/ DẠY VÀ HỌC BÀI MỚI:
* HĐ1: Tìm hiểu những nét cơ bản về cuộc khởi
nghĩa Ba Đình
- GV: Sư dụng lược đồ yêu cầu HS quan sát sau
đó rút ra những nhận xét về căn cứ của của cuộc
khởi nghĩa
?- Lãnh đạo của cuộc khởi nghĩa là ai?
?- Thành phần nghĩa quân gồm những ai?
- GV: Sử dụng lược đồ trình bày chốt ý, sau đó
yêu cầu HS lên bảng tường thuật lại
?- Em có nhận xét gì về điểm mạnh và điểm yếu
của căn cứ?
- HS: Hiểm yếu, phòng thủ tốt , nhưng chỉ có độc
đạo và căn cứ cho nên dễ bị bao vây, cô lập
* HĐ2: Tìm hiểu những nét cơ bản về cuộc khởi
nghĩa Bãi Sậy
1/ Khởi nghĩa Ba Đình (1886 – 1887):
* Căn cứ: Nga Sơn – Thanh Hoá
* Lãnh đạo: Phạm Bành và Đinh Công Tráng
* Thành phần nghĩa quân: Gồm người Kinh,Mường, Thái…
Trang 11?- GV sử dụng lược đồ yêu cầu HS quan sát sau
đó trình bày về căn cứ Bãi Sậy
?- Lãnh đạo nghĩa quân là ai?
- GV: Sử dụng hình ảnh giới thiệu về Nguyễn
Thiện Thuật: Sinh năm 1844, tại Mỹ
Hào, Hưng Yên, Năm 1867 ông đỗ cử nhân…
- GV: Sử dụng lược đồ trình bày, chốt ý
* HS thảo luận: Em hãy nêu điểm khác nhau giữa
k/n Ba Đình và Bãi Sậy?
- K/n Ba Đình địa thé hiểm yếu, phòng thủ là
chủ yếu, khi bị bao vây tấn công, dễ bị dập tắt
- K/n Bãi Sậy: Địa bà rộng lớn, nghĩa quân dựa
vào dân đánh du kích, địch khó tiêu diệt nên thời
gian kéo dài hơn
* HĐ3: Tìm hiểu những nét cơ bản về cuộc khởi
nghĩa Hương Khê
?- Em biết gì lãnh đạo của cuộc khởi nghĩa?
GV: Sử dụng hình ảnh giới thiệu về
Phan Đình Phùng ?- Địa bàn hoạt động chủ yếu của nghĩa quân là ở
địa phương nào?
- GV: Sử dụng lược đồ tường thuật, chốt ý
a/ Căn cứ: Bãi Sậy (Hưng Yên), là vùng đầmlầy thuộc các huyện Văn Lâm, Văn Giang,Khoái Châu…
b/ Lãnh đạo:
- 1883 – 1885: Đinh Gia Quế
- 1885 – 1992: Nguyễn Thiện Thuật
3/ Khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1895):
a/ Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng
b/ Địa bàn hoạt động: Thanh Hoá, Nghệ An,
+ Pháp tập trung lực lượng bao vây, cô lậpnghĩa quân và tấn công vào Ngàn Trươi
+ 28 – 12 – 1895, Phan Đình Phùng hy sinh,khởi nghĩa tan rã
IV/ ĐÁNH GIÁ HĐNT-BTVN:
* Câu hỏi: Em có nhận xét gì về phong trào vũ trang chống Pháp cuối TK XIX?
Trang 12* HS học bài và đọc trước bài mới.
Tiết 43
NS: 2/3
Bài 27: KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP
CỦA ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỈ XIX
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài, HS cần đạt
1 Về kiến thức:
Giúp HS nắm được
- Đặc điểm một loại hình đấu tranh vũ trang chống Pháp cuối TK XIX
- Nguyên nhân bùng nổ, diễn biến và nguyên nhân tồn tại lâu dài của cuộc khởi nghĩa Yên Thế
2 Về tư tưởng:
- Giáo dục HS lòng biết ơn những anh hùng dân tộc
- Nhận thấy rõ khả năng to lớn, có hiệu quả của nông dân Việt Nam
- Sự hạn ché của phong trào nông dân
3 Về kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng phân tích, mô tả, sử dụng bản đồ, tranh ảnh
B PHƯƠNG PHÁP: p/v, t/g
C/ PHƯƠNG TIỆN:
GV: Sưu tầm tranh ảnh có liên quan, lược đồ căn cứ Yên Thế.
HS: Học bài đọc bài và trả lời các câu hỏi trong bài.
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I Ổn định (1')
II/ Kiểm tra bài cũ: (5')
? Tại sao nói, cuộc khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phongtrào Cần Vương?
III/ Bài mới:
1 ĐVĐ: (1') Cùng với phong trào Cần vương cuói thế kĩ XIX, phong trào tự vệ vũ trang
kháng Pháp của nhân dân ta cuối thế kĩ XIX đã gây cho TDP
2 Triển khai bài
* HĐ1: (20')
- GV: Sử dụng lược đồ trình bày.
?- Em có nhận xét gì về địa bàn hoạt động của
nghĩa quân?
?- Dân cư ở đây có đặc điểm gì?
?- Nguyên nhân nào dẫn tới sự bùng nổ của khởi
nghĩa Yên Thế?
- GV trình bày phân tích
?- Cuộc khởi nghĩa có thể được chia làm mấy giai
đoạn?
- GV sử dụng lược đồ tường thuật, chốt ý
? -Thời gian đình chiến từ 1898-1908, nhiệm vụ
chủ yếu của nghĩa quân là gì?
I/ KHỞI NGHĨA YÊN THẾ (1884 – 1913):
a/ Căn cứ: Phía tây tỉnh Bắc Giang, diện tích:40-50 km
b/ Dân cư: Là những nông dân từ nhiều nơichạy loạn đến
c/ Nguyên nhân:
- Thực dân Pháp muốn bình định Yên Thế
- Đa phần nông dân Yên Thế bị 2 lần mấtđất, họ rất căm thù thực dân Pháp
d/ Diễn biến:
+ Giai đoạn 1 (1884-1892): nghĩa quân hoạtđộng riêng rẽ dưới sự lãnh đạo của Đề Nắm + Giai đoạn 2 (1893-1908): vừa chiến đấu,vừa xây dựng cơ sở dưới sự lãnh đạo của ĐềThám, ông 2 lần đề nghị đình chiến với Pháp
Trang 13Căn cứ Yên Thế
- HS thảo luận: Vì sao cuộc khởi nghĩa Yên thế
thất bại?
- Gv: bó hẹp trong một địa phương, bị cô lập, so
sánh lực lượng chênh lệch, thực dân Pháp và PK
cấu kết đàn áp
* HĐ2: (12')
?- Em hãy cho biết đặc điểm của phong trào này?
?- Em hãy nêu những phong trào đấu tranh tiêu
biểu của đồng bào miền núi cuối TK XIX?
- GV trình bày theo lược đồ
?- Phong trào của đồng bào miền núi có tác dụng
+ Kéo dài hơn
* Những phong trào đấu tranh tiêu biểu: sgk
* Tác dụng: nổ ra kịp thời, mạnh mẽ, lâu dài,ngăn chặn quá trình xâm lược của Pháp
IV/ Củng cố (4')
- Khởi nghĩa Yên thế có đặc điểm gì khác so với những cuộc khởi nghĩa cùng thời?
- Kể 1 số phong trào chống pháp tiêu biểu của đồng bào miền núi
V Dặn dò: (2') - Tiết sau làm bài tập lịch sử
- HS học bài và đọc trước bài mới
Rút kinh nghiệm
Trang 14Tiết 45
NS: 20/3
Bài 28
TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài này, HS cần đạt
1/ Về kiến thức: giúp HS nắm được
- Hoàn cảnh, nguyên nhân của phong trào cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối
thế kỉ XIX
- Nội dung cơ bản của phong trào cải cách duy tân và nguyên nhân vì sao những
cải cách này không được thực hiện
- Những nét cơ bản về một số nhân vật tiêu biểu của trào lưu cải cách duy tân 2/ Về tư tưởng: Giáo dục học sinh
- Nhận thức đây là một hiện tượng mới trong lịch sử, thể hiện một khía cạnh của
truyền thống yêu nước
- Khâm phục lòng dũng cảm, cương trực, thẳng thắn của các nhà duy tân ở Việt
Nam
- Có thái độ đúng đắn, trân trọng, tìm ra những giá trị đích thực của tư tưởng, trí
tuệ con người trong quá khứ, hiện tại và tương lai
* GV: Sgk, Sgv lịch sử 8; bảng phụ, phiếu học tập; lược đồ khởi nghĩa nông dân cuối thế
kỉ XIX, chân dung Nguyễn Trường Tộ
* HS: Học bài và đọc trước bài mới
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
I Ổn định (1')
II/ Kiểm tra bài cũ: Không
III/ Bài mới:
1 ĐVĐ (1') Bên cạnh những cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp sau khi triều đình kí
với Pháp hiệp ước Pa-tơ-nốt, nửa cuối thế kỉ XIX, ở Việt Nam xuất hiện một trào lưu cảicách duy tân Trào lưu này xuất hiện trong hoàn cảnh và từ nguyên nhân nào? Nội dung cơbản của các đề nghị duy tân là gì và kết cục của nó ra sao? Thầy-trò ta cùng trả lời nhữngcâu hỏi này trong tiết học hôm nay
2 Triển khai bài
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
* HĐ1: Tìm hiểu những nét cơ bản về tình
hình nước ta nửa cuối thế kỉ XIX (12')
- GV trình bày, đàm thoại cùng HS
1- Bước vào những năm 60 của TK XIX,
trong khi phong trào đấu tranh của nhân
dân diễn ra sôi nổi, thực dân Pháp và nhà
Nguyễn có thái độ và hành động gì?
I / TÌNH HÌNH VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX:
Trang 152- Chính sách đó của triều đình đã đẩy nước
ta vào tình trạng như thế nào?
3- Từ mâu thuẫn xã hội gay gắt như trên
theo em sẽ dẫn tới hậu quả gì?
- GV: Sử dụng lược đồ trình bày những nét
cơ bản về các cuộc khởi nghĩa
4- Em có nhận xét gì về tình hình nước ta
thời kỳ này?
* HĐ2: Tìm hiểu những nguyên nhân dẫn
đến những đề nghị canh tân đất nước (15')
- GV: Trình bày kết hợp với đàm thoại
5- Các em vừa được tìm hiểu mục 1 của bài,
vậy hãy cho thầy biết, vào nửa cuối TK XIX,
nước ta ở trong tình trạng như thế nào?
6- Trong bối cảnh đất nước như vậy, vì sao
một số quan lại, sĩ phu lại mạnh dạn đưa ra
những đề nghị canh tân?
* HĐ3: Tìm hiểu nội dung cải cách duy tân
và một số sĩ phu tiêu biểu.
7- Các sĩ phu đưa ra yêu cầu cải cách ở
những lĩnh vực nào?
- GV khẳng định: Những cải cách ra đời là
một hiện tượng mới của lịch sử dân tộc, là một
yêu cầu khách quan tất yếu, vì thế, cải cách ở
cuối TK XIX đã trở thành một trào lưu diễn ra
trong nhiều lĩnh vực.
- GV phát phiếu học tập yêu cầu HS chia
nhóm thảo luận: Hoàn thành nội dung trong
bảng niên biểu sau?
- GV: Thu phiếu học tập, nhận xét và sử dụng
bảng phụ chốt ý
8- Trong các đề nghị cải cách trên đây, theo
em đề nghị của nhân vật nào là tiêu biểu
nhất?
- GV: Sử dụng hình chân dung giới thiệu đôi
nét về Nguyễn Trường Tộ
- GV: Những đề nghị cải cách trên là rất tiến
bộ, đặc biệt là những đề nghị cải cách của
* Kinh tế: nông nghệp, thủ công nghiệp và
thương nghiệp đình trệ; tài chính cạn kiệt; đờisống nhân dân vô cùng khó khăn
* Xã hội:
+ Mâu thuẫn giai cấp, mâu thuẫn dân tộc trởnên gay gắt
+ Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở nhiều nơi
II/ NHỮNG ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH Ở VIỆT NAM VÀO NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX:
2 Nội dung cải cách duy tân:
Cơ quan, người đề nghị
1863-1871
NguyễnTrường Tộ
Chấn chỉnh quan lại,phát triển kinh tế, tàichính, quân sự, giáodục…
1877-1882
Nguyễn LộTrạch
Chấn hưng dân khí,khai thông dân trí, bảo
vệ dất nước
Trang 16Nguyễn Trường Tộ không đòi hỏi quá nhiều
tiền của mà chỉ cần lòng quyết tâm cao vì sự
nghiệp đất nước là có thể thực hiện được Tuy
nhiên thực tế không diễn ra như vậy Vậy kết
cục của những đề nghị cải cách ra sao, thầy trò
ta cùng chuyển sang tìm hiểu nội dung cuối
một số cải cách như: nới lỏng chính sách bế
quan toả cảng; bớt ngặt nghèo với Thiên Chúa
11- Kết cục cuối cùng của các đề nghị cải
ách trên đây ra sao?
12- Vì sao những đề nghị cải cách không
được nhà Nguyễn thực hiện?
- GV: Ngoài những hạn chế từ những cải
cách, thì lý do chính là do nhà Nguyễn bảo
thủ, bất lực trong việc thích ứng với hoàn
cảnh
- GV: giới thiệu về câu nói của vua Tự Đức
để thấy rõ sự bảo thủ của nhà Nguyễn:
“Nguyễn Trường Tộ quá tin ở những điều y
đề nghị…Tại sao lại thúc giục nhiều đến thế,
khi mà các phương án cũ của Trẫm đã rất
đủ để điều khiển quốc gia rồi…”
? Dù không được thực hiện nhưng những
cải cách trên đây có ý nghĩa gì?
Gv nhắc lại những nội dung cơ bản của bài mà học sinh cần ghi nhớ
Kết cục của các đề nghị cacỉ cách như thế nào?
V Dặn dò: (2')
- Học bài, tìm hiểu nội dung bài mới
- Nắm trước các câu hỏi của bài
Rút kinh nghiệm
Trang 17Tiết 44
NS: 15/3
LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài này, HS cần đạt
1/ Về kiến thức: Giúp HS nắm được
- Những nét cơ bản về lịch sử một số cuộc khởi nghĩa, điểm khác nhau của chúngtrong phong phong trào Cần vương và phong trào chống Pháp cuối thế kĩ XIX
- Nguyên nhân dẩn đến phong trào Cần vương
2/ Về tư tưởng: Giáo dục học sinh
- Căm thù ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp đối với nhân dân ta.
III Bài mới:
1 ĐVĐ (1') Nhằn bổ sung và làm sâu thêm một số kiến thức cho học sinh trong chương trình lich sử 8
2 Triển khai bài
HĐ1: (38')
Câu 1 Nguyên nhân chính dẩn đến phong trào
Cần vương?
Câu 2 Điểm khác nhau giữa cuộc khởi nghĩa Ba
Đình và cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy là gì?
Câu 1
- Nhân dân phản đối sự đầu hàngbán nước của triều đình phong kiến nhà Nguyễn (qua 2 điều ước 1883 - 1884)
- Dân tộc Việt Nam có truyền thống kiên cường bất khuất chống giặc ngoại xâm
Câu 2
- Khởi nghĩa Bãi Sậy dựa vào địa thế thuận lời, nghĩa quân đã
sử dụng lối đánh du kích độc đáo, lợi hại, phân tán trong