Yêu cầu về kiến thức: - Học sinh cần nắm được; Nguyên nhân TDP xâm lược VN - Quá trình TDP xâm lược VN chiến sự ở Đà Nẵng và Gia Định - Phong trào kháng chiến của nhân dân ta trong nh
Trang 1Ngày soạn: 22/1/2008 Ngày dạy: 24/1/2008
Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1858 ĐẾN NĂM 1918
Chương I: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX
Bài 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
Tiết 36: I THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
I Mục tiêu bài học.
1 Yêu cầu về kiến thức:
- Học sinh cần nắm được; Nguyên nhân TDP xâm lược VN
- Quá trình TDP xâm lược VN( chiến sự ở Đà Nẵng và Gia Định)
- Phong trào kháng chiến của nhân dân ta trong những năm đầu TDP xâm lược,triều đình nhu nhược chống trả yếu ớt, nhưng nhân dân quuyết tâm kháng chiến
2 Yêu cầu về kĩ năng:
-Rèn cho học sinh kĩ năng sử dụng bản đồ, quan sát tranh ảnh lịch sử để rút ra những nhận xét minh họa cho những kiến thức cơ bản của bài
3 Yêu cầu về giáo dục tư tưởng tình cảm:
- Giáo dục HS thấy rõ bản chất tham lam tàn bạo xâm lược của bọn thực dân
- Tinh thần đấu tranh kiên cường bất khuất của nhân dân ta trong những ngày đầukháng chiến chống TDP
- Ý chí thống nhất đất nước
II Phần chuẩn bị.
1 Thầy: - Bản đồ Đông Nam Ả trước cuộc xâm lăng của tư bản Phương Tây.
- Bản đồ chiến sự Đà Nẵng và Gia Định
-Bản đồ hành chính VN, các trung tâm kháng chiến ở Nam Kì
-Tranh ảnh các cuộc tấn công của TDP ở Đà Nẵng và phong trào khángchiến của nhân dân
2 Trò: CB bài mới.
III: Phần thể hiện trên lớp.
1 Ổn định tổ chức (kiểm tra sĩ số) (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: ( 2’)
Kiểm tra sự CB bài của HS
3 Bài mới.
3.1.Nêu vấn đề (1’)
Nửa cuối thế kỷ XIX các nước tư bản phương Tây ào ạt sang Phương Đông xâmchiếm thuộc địa, Việt Nam cũng nằm trong xu thế chung đó Nhưng nhân dân ta đãkiên quyết đứng lên chống Pháp ngay từ những ngày đầu TDP xâm lược Trong lúc
đó triều đình Huế chống trả yếu ớt, hòa hoãn với giặc
3.2 Các hoạt động dạy- học.
Hoạt động của thầy và trò Phần ghi bảng
Trang 2GV: Dùng BĐ đông Nam Á trước khi Pháp
xâm lược
Giới thiệu cho HS thấy trước khi TDP xâm
lược VN chúng đã xâm lược nhiều nước ở khu
vực này VN không thể nằm ngoài xu thế đó
? Tại sao TDP xâm lược VN?
? Nguyên cớ trực tiếp để TDP tiến hành đánh
chiếm nước ta là gì?
? Dựa vào đâu TDP đề ra kế hoạch xâm lược
nước ta nhanh chóng?
- Dựa vào lực lượng liên quân Pháp- Tây Ban
Nha với trang bị vũ khí hiện đại
Chế độ phong kiến nhà Nguyễn đang trên đà
suy yếu
? Vì sao TDP chọn Đà Nẵng làm nơi tấn công
đầu tiên?
GV: Dùng BĐ Việt Nam giới thiệu địa danh
Đà Nẵng, tầm quan trọng chiến lược của cảng
Đà Nẵng đối với Huế và cả khu vực Biển
Đông
- Đà Nẵng rộng lớn, đông dân, trù phú có cửa
biển sâu-> tàu chiến Pháp dễ dàng hoạt động
- Pháp chọn ĐÀ NẴng làm mục tiêu tấn công
đầu tiên nhằm thực hiện kế hoạch “ đánh
nhanh thắng nhanh”
Sau khi chiếm được đà Nẵng TDP có thể dùng
nơi đây làm bàn đạp tấn công ra Huế, buộc
triều đình nhà Nguyễn đầu hàng, kết thúc
chiến tranh
GV: Nói thêm về vấn đề này(sgv trang 159)
? Tình hình chiến sự ở Đà Nẵng diễn ra ntn?
- Chiều 31-8-1858 liên quân Pháp và Tây Ban
Nha đã dàn trận trước cửa biển Đà Nẵng
những năm 1858- 1859.
* Nguyên nhân
- CNTB càng phát triển ->
càng tranh giành thuộc địa
- Vị trí đặc biệt của Việt Nam
- Tài nguyên phong phú
* Nguyên cớ
- Để bảo vệ đạo Gia Tô
* Diễn biến
-1/9/1858 giặc Pháp nổ súng xâm lược nước ta
Quân dân ta chống trả quyết liệt
- Quân Pháp bước đầu thất bại
Trang 3- Sáng 1-9-1858 giặc Pháp nổ súng xâm lược
nước ta
? Nhân dân ta đã kháng Pháp ntn?
- Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương
quân ta đã anh dũng chống trả Sau 5 tháng
xâm lược TDP chỉ chiếm được bán đảo Sơn
Trà
GV: Dùng lược đồ tường thuật lại diễn biến.
( tham khảo thêm trong sgv trang 159)
? Bước đầu quân Pháp đã bị thất bại ntn?
- Thất bại trong âm mưu “ đánh nhanh thắng
nhanh”…chúng đã chuyển hướng tấn công để
lại 1 lực lượng nhỏ giữ Sơn Trà, còn đại quân
kéo vào chiếm Gia Định
? Vì sao TDP tiến công Gia Định ?
- Nam kì là kho lúa gạo của triều đình, nếu cắt
đứt sự viện trợ lương thực của Nam Kì -> thuế
sẽ khó khăn, lấy xong Nam Kì Pháp sẽ đánh
sang Campu chia
- Pháp phải hành động ngay vì Anh đang ngấp
nghé đánh Sài Gòn
? Chiến sự ở Gia Định diễn ra ntn?
- 2-1859 Pháp kéo quân từ Đà Nẵng vào Gia
Định
? TDP đã vấp phải những khó khăn nào khi
tiến công Gia Định?
- Nhân dân địa phương tự động nổi lên chống
giặc
- Quân Pháp không nhận được viện trợ từ Pháp
sang mà còn phải rút bớt quân sang các chiến
trường Châu Âu, Trung Quốc, số quân còn
chưa đến 1000 tên
? Quân đội triều đình Huế đã mắc sai lầm gì
tại chiến trường Gia Định?
- Không kiên quyết chống giặc ngay từ đầu,
không tận dụng được thời cơ khi lực lượng
địch yếu hơn để phản công mà lại chủ trương
- Pháp tăng viện, tấn công mở rộng xâm lược
Trang 4- Pháp có điều kiện củng cố lực lượng và sau
kí hiệp ước Bắc Kinh( 25-10-1860) tạm thời
kết thúc chiến tranh với Trung Quốc Pháp đưa
thêm quân ào đánh chiếm nước ta Triều đình
Huế chống cự quyết liệt nhưng thất bại Quân
Pháp chiếm được các tỉnh Định Tường, Biên
Hòa, Vĩnh Long
- Sau những thất bại liên tiếp triều đình Huế đã
kí hiệp ước 5-6-1862( hiệp ước Nhâm Tuất)
? Tại sao Triều đình Huế lại vội vàng kí với
Pháp hiệp ước Nhâm Tuất?
- Triều đình Huế muốn cứu vãn quyền lợi của
giai cấp mình, rảnh tay ở phía nam để đối phó
với phong trào nông dân khởi nghĩa ở phía
Bắc
GV: nói thêm về chiến sự ở Gia Định.
? Hiệp ước Nhâm Tuất có những nội dung cơ
? Hiệp ước này có ảnh hưởng gì đến phong
trào kháng chiến của dân tộc?
- Sau khi hiệp ước được kí kết triều đình dã
phái người đi kêu gọi nhân dân các tỉnh miền
Đông ngừng kháng chiến Thái độ của triều
đình đã không làm nhân dân nản chí Cuộc
kháng chiến từ đây có thêm những đặc điểm
mới, không ngừng lan rộng và lên cao
- Triều đình Huế kí hiệp ước Nhâm Tuất (5-6-1862)
- Nội dung(sgk)
c Củng cố, kiểm tra đánh giá (3’)
? Tại chiến trường Gia Định quân đội triều đình Huế đã mắc phai sai lầm gì?
A Không kiên quyết chống giặc ngay từ đầu
B Không tận dụng thời cơ khi lực lượng của địch yếu hơn để phản công
C Chủ trương cố thủ hơn là tiến công
Trang 5- Xem trước phần II: Cuộc kháng chiến chống Pháp từ 1858- 1873.
+ Nhân dân ta đã anh dũng kháng chiến chống Pháp ntn?
+ Trình bày cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam Kì
Ngày soạn:10 /1/2010 Ngày dạy: 12/1/2010: 8A, 8B
Bài 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873.( tiếp)
Tiết 37: II CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873.
1 Mục tiêu bài học
a) Kiến thức: TDP nổ súng xâm lược, triều đình bạc nhược chống trả yếu ớt và đã
kí điều ước cắt 3 tỉnh miền Đông Nam Kì cho Pháp
- Nhân dân ta đứng lên chống Pháp ngay từ đầu chống Pháp ngay từ đầu khi chúngxâm lược Đà Nẵng, 3 tỉnh miền Đông, 3 tỉnh miền Tây, quần chúng nhân dân là thếlực hiệu quả nhất ngăn chặn sự xâm lược của thực dân Pháp
- Lược đồ những cuộc khởi nghĩa Nam Kì
b) HS : Học bài cũ, CB bài mới qua câu hỏi sgk
3 Tiến trình bài dạy:
a) Kiểm tra bài cũ: ( 5’)
* Câu hỏi: Trình bày nội dung cơ bản của diều ước Nhâm Tuất ( 5/6/1862)? Hiệp
ước đã vi phạm chủ quyền nước ta ntn?
* Đáp án: - Nhà nguyễn nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kì cho Pháp.
- Mở cửa biển Đà Nẵng, Ba Lạt- Quảng Yên
- Pháp được tự do truyền đạo
- Bồi thường chiến phí cho Pháp
- Pháp trả lại thành Vĩnh Long với điều kiện nhà Nguyễn buộc dân phải ngừng chiến
+ Vi phạm chủ quyền nước ta: cắt đất cho giặc
* Nêu vấn đề (1’):
Tiết trước chúng ta đã học: Quá trình xâm lược nước ta của TDP ( 1858- 1862) triều đình Huế nhu nhược đầu hàng, nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kì cho Pháp
Trang 6( điều ước 1862) nhưng nhân dân ta quyết tâm đứng lên kháng chiến ngay từ
những ngày đầu chúng nổ súng xâm lược Đà Nẵng, Gia Định Quần chúng là thế
lực hiệu quả nhất ngăn chặn sự xâm lược của TDP Hôm nay chúng ta cùng tìm
hiểu : Cuộc kháng chiến chống TDP từ 1858- 1873
b) Dạy ND bài mới
Hoạt động của thầy và trò Phần ghi bảng
của ông vào ứng cứu Đà Nẵng Trong Nam
nhân dân tích cực phối hợp với triều đình đắp
cao thêm thành lũy ở những nơi hiểm yếu sẵn
sàng kháng chiến
Các sự kiện trên thể hiện ý nghĩa gì?
- Ý thức thống nhất dân tộc và yêu nước
Sau khi bị thất bại ở Đà Nẵng, TDP kéo vào
Gia Định Phong trào kháng chiến ở Gia Định
ra sao?
- 1859 TDP kéo vào Gia Định Phong trào
kháng chiến càng sôi nổi hơn
- Khởi nghĩa Nguyễn Trung Trực đã đốt cháy
tàu Ét- pê- răng (hi vọng) của Pháp trên sông
Vàm Cỏ Đông ( 10- 12-1861)…
GV: minh họa thêm theo sgv
So sánh 2 thái độ, 2 kiểu hành động của nhân
dân và của triều đình phong kiến trước cuộc
xâm lăng của TDP?
- Trong khi quân đội triều đình bạc nhược,
chóng cự yếu ớt không chủ động đánh giặc thì
nhân dân đã tự động tổ chức thành những đội
b Tại Gia Định và 3 tỉnhmiền Đông Nam Kì
- Quân đội triều đình chống
cự yếu ớt, không chủ độngđánh giặc
- Phong trào kháng chiến củanhân dân càng sôi nổi
Điển hình là: khởi nghĩa củaNguyễn Trung Trực,TrươngĐịnh
Trang 7mới đặt chân lên đất liền, phong trào ngày
càng dâng lên mạnh mẽ, thể hiện ý chí yêu
nước nông nàn của các sĩ phu, nhân dân miền
Nam, trong đó chủ yếu là nông dân
Em biết gì về cuộc khởi nghĩa Trương Định?
- Điển hình nhất ở Nam Kì lúc đó
GV: Cho HS quan sát bức tranh sgk
Mô tả quang cảnh buổi lễ phong soái Trương
Định?
Buổi lễ giản dị nhưng trang nghiêm tại 1 vùng
nông thôn Nam Bộ xưa , có 1 lễ đài bằng gỗ,
trên đặt hương án, có bức trướng ghi dòng chữ
Bình tây đại nguyên soái Đông đảo các tầng
lớp nhân dân có mặt Đại diện nhân dân trịnh
trọng dâng kiếm cho TĐ
Thực dân Pháp đã tiến hành đàn áp cuộc khởi
nghĩa của Trương Định ntn
HS: Trả lời theo phần chữ in nhỏ trong sgk
GV: Nói thêm về cuộc khởi nghĩa.( sgv)
Sau khi khởi nghĩa Trương Định thất bại,
phong trào kháng chiến ở Nam Bộ phát triển
ntn
Tình hình nước ta sau điều ước 5/6/1862 ntn?
GV: Minh họa thêm: SGV trang 164.
Việc làm trên của triều đình Huế đã dẫn đến
hậu quả gì
- Lợi dụng sự nhu nhược của triều đình Huế
TDP chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì( Vĩnh
Long, An Giang, Hà Tiên) không tốn 1 viên
đạn
- Khởi nghĩa Trương Địnhlàm cho địch “ thất điên bátđảo”
- Quần chúng tôn ông làBình tây đại nguyên soái
- Khởi nghĩa Trương Quyền
ở Tây Ninh, kết hợp vớingười Campuchia khángPháp
2 Kháng chiến lan rộng ra
ba tỉnh miền Tây Nam Kì.
a)Tình hình nước ta sau điềuước 5/6/1862
- Triều đình tìm mọi cáchđàn áp phong trào cáchmạng
- Cử 1 phái đoàn sang Phápxin chuộc lại 3 tỉnh miềnĐông Nam Kì nhưng thấtbại
b)TDP chiếm 3 tỉnh miềnTây Nam Kì
Trang 8GV: Minh họa thêm- sgv.
Cho HS xác định 3 tỉnh miền Tây Nam Kì
trên bản đồ
Sau khi 3 tỉnh miền Tây Nam Kì rơi vào tay
Pháp phong trào kháng chiến của nhân dân lục
tỉnh ra sao
- Trái ngược với thái độ sợ giặc của các quan
lại triều đình, cuộc kháng chiến của nhân dân
Nam Kì nổ ra rất mạnh
GV: Cho HS đọc phần chữ in nhỏ sgk.
Đọc 1 bài thơ của Nguyễn Đình Chiểu mà em
biết nói về cuộc kháng chiến chống Pháp?
HS: đọc bài Chạy giặc ( NĐC)
Quan sát lược đồ h.86 Nêu 1 số địa điểm diễn
ra khởi nghĩa chống Pháp ở Nam Kì?
HS: nhìn vào lược đồ trả lời
Phong trào kháng chiến của nhân dân 3 tỉnh
miền Đông và miền Tây Nam Kì giống và
khác nhau ntn?
- Giống: Phát triển sôi nổi đều khắp ở những
nơi TDP xâm lược
- Khác: Phong trào ở 3 tỉnh miền Đông sôi nổi
và quyết liệt hơn
Hình thành những trung tâm kháng chiến
lớn ( miền Đông), 3 tỉnh miền Tây không có
những trung tâm kháng chiến lớn
Vì sao có sự khác nhau đó?
Pháp rút kinh nghiệm ở 3 tỉnh miền Đông
chúng thành lập sẵn hệ thống chính quyền ở
miền Đông sang áp đặt vào 3 tỉnh miền Tây->
phong trào 3 tỉnh miền Tây phát triển khó
- Nổi bật là cuộc khởi nghĩacủa Trương Quyền, PhanTôn, Phan Liêm và NguyễnTrung Trực
- Phong trào tiếp tục pháttriển đến năm 1875
c) Củng cố , luyện tập 2’)
Trang 9? Xác định tên tác giả của các câu văn, câu thơ sau?
“ Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”( Nguyễn Trung Trực)
“ Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.”
( Nguyễn Đình Chiểu.)
d) Hướng dẫn HS tự học ở nhà.( 1’)
- Nắm được nội dung cơ bản của bài
- Đọc trước bài 25: Phần I TDP đánh Bắc Kì lần thứ nhất Cuộc kháng chiến ở HàNội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì
Ngày soạn: 15/1/2010 Ngày dạy:19/1/2010 : 8A, 8B
Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
Tiết 38: I THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ
- Giáo dục HS trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc
- Căm ghét bọn TDP tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhược của triều đình Huế
- Có những nhận xét đúng đắn về trách nhiệm của triều đình Huế
2 Chuẩn bị của GV và HS.
a) GV: - Bản đồ hành chính Việt Nam cuối thế kỉ XIX
- Bản đồ TDP đánh Bắc Kì lần thứ nhất Bản đồ chiến sự Hà Nội năm 1873
Trang 10b) HS: Học bài cũ, CB bài mới.
3 Tiến trình bài dạy.
a)Kiểm tra bài cũ: ( 5’)
* Câu hỏi: Tình hình nước ta sau điều ước 5/6/1862 ntn? Việc làm trên đã dẫn đến
hậu quả gì?
* Đáp án: - Triều đình tìm mọi cách đàn áp phong trào cách mạng.
- Cử 1 phái đoàn sang Pháp xin chuộc lại 3 tỉnh miền Đông Nam Kì
nhưng thất bại
- TDP chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam Kì ( 20-> 24/6/1867)
*Nêu vấn đề (1’)
Sau khi TDP chiém được 6 tỉnh Nam Kì ( 1867) phong trào kháng chiến của nhân
dân Nam Kì tiếp tục lên mạnh, Pháp gặp nhiều khó khăn TDP phải tìm cách đối
phó với phong trào kháng chiến ở Nam Kì-> 1873 tình hình Nam Kì ổn định hơn
TDP mở rộng xâm lược Bắc Kì lần thứ nhất (1873) buộc triều đình Huế đâu hàng
b) Dạy ND bài mới
Hoạt động của thầy và trò Phần ghi bảng
10’
?
?
?
Tại sao TDP chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì
( 1867) mà mãi tới 1873 chúng mới đánh Bắc
Kì?
- Do phong trào kháng chiến của nhân dân
Nam Kì phát triển mạnh khắp nơi ngăn chặn
quá trình xâm lược của chúng
Trình bày tình hình Việt Nam trước khi Pháp
đánh Bắc Kì?
- Sau khi chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kì
Pháp tiến hành thiết laapj bộ máy cai trị làm
cơ sở chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam Kìvà
Campuchia
GV: Phong trào kháng chiến của 3 tỉnh miền
Đông Nam Kì lên rất mạnh cho nên việc thiết
lạp bộ máy cai trị của chúng rất khó khăn
Thực dân Pháp đã dùng những biện pháp gì để
ổn định tình hình Nam Kì
GV : Xuất bản báo chí tuyên truyền cho kế
hoạch xâm lược sắp tới
1 Tình hình Việt Namtrước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì.
a Thực dân Pháp.
- Xây dựng bộ máy cai trị cótính chất quân sự
- Đẩy mạnh bóc lột tô thuế
- Cướp đoạt ruộng đất củadân
- Mở trường đào tạo tay sai
Trang 1111’
?
?
Trong khi Pháp chuẩn bị mở rộng xâm lược,
chính sách đối nội và đối ngoại của triều đình
ra sao
HS: Tiếp tục chính sách đối nội đối ngoại lỗi
thời
GV: Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở nhiều nơi,
dọc biên giới Việt- lào đồng bào Mông ở Bắc
và đồng bào thượng ở Nam Trung Kì ổi dậy
các toán thổ phỉ, hải phỉ từ Trung Quốc tràn
sang ngày 1 nhiều Triều đình đàn áp khởi
nghia nông dân và cầu cứu nhà Thanh, thậm
chí phải nhờ Pháp từ Sài Gòn đem quân ra dẹp
các toán thổ phỉ, hải phỉ Trong khi đó nhà
Nguyễn đã cự tuyệt các đề nghị cải cách tiến
bộ
Với những chính sách đối nội và đối ngoại
phản động, nhu nhược của nhà Nguyễn, thực
lực quốc gia suy kiệt càng tạo điều kiện cho
Pháp thực hiện mưu đồ mở rộng xâm lăng của
chúng Nhưng cho đến trước năm 1873, Pháp
vẫn chưa dám đem quân ra Bắc Kì vì tình hình
chính trị nước Pháp chưa ổn định
Tại sao đến năm 1873 quân Pháp ở Nam Kì lại
triển khai mở rộng đánh chiếm Bắc Kì
- Nam Kì đã được củng cố, biết rõ triều đình
Huế suy yếu không có phản ứng gì đáng kể
Thực dân Pháp kéo quân ra Bắc trong hoàn
- Vơ vét tiền của của dân để
ăn chơi và bồi thường chiếnphí
- Kinh tế sa sút
- Binh lực suy yếu
- Mâu thuẫn xã hội sâu sắc
- Tiếp tục thương lượng vớiPháp
2 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất ( 1873).
a.Nguyên cớ.
- Pháp đem quân ra Bắc đểgiải quyết vụ G Đuy-puy
b Diễn biến.
- Sáng 20/11/1873 Pháp nổsúng đánh thành Hà Nội
- Cuộc chiến đấu bảo vệthành diễn ra ác liệt Đến
Trang 12Tại sao quân triều đình ở Hà Nội đông mà vẫn
không thắng được giặc
- Quân triều đình không chủ động tấn công
địch
- Trang thiết bị lạc hậu
Trình bày phong trào kháng chiến của nhân
dân Hà Nội 1873
Trong thời kì này quân và dân Hà Nội đã lập
lên chiến thắng điển hình nào? Em biết gì về
chiến thắng đó
HS trình bày theo sgk
GV: Minh họa thêm về trận Cầu Giấy.
Chiến thắng Cầu Giấy cho thấy thái độ của
nhân dân và triều đình Huế ntn
- Tạo lên 2 thái độ tương phản
+ Nhân dân phấn khởi, tinh thần chống Pháp
càng lên cao
+ Triều đình Huế lợi dụng cuộc đấu tranh của
nhân dân đã mặc cả với quân Pháp trong cuộc
thương lượng để đi đến hiệp ước Giáp Tuất
trưa thành mất
* TDP mở rộng xâm lượcBắc Kì Chưa đầy 1 thángchúng đã chiếm được HảiDương, Hưng Yên, Phủ Lí,Ninh Bình, Nam Định
3 Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì ( 1873- 1874).
- Chiến thắng Cầu Giấy( 21/12/1873)
* Tại các tỉnh Bắc Kì
- Quân Pháp đi đến đâu cũng
bị đột kích, tập kích
Trang 13?
?
Phong trào kháng chiến tại các tỉnh Bắc Kì
trong thời gian ( 1873 – 1874 )
GV: Sau trận Cầu Giấy lần 1 chính giới Pháp
gặp nhiều khó khăn, chúng rất lo Anh và
Trung Quốc can thiệp vào Bắc Kì Cho nên
bọn TDP ở Đông Dương muốn nghị hòa Triều
đình nhu nhược không biết dựa vào dân để
chống giặc đã kí kết với Pháp điều ước Giáp
Tuất ( Hiệp ước Hòa bình và Liên minh ) ngày
Việc kí Hiệp ước 1874 là 1 tính toán thiển cận
của triều đình Huế, xuất phát từ ý thức bảo vệ
quyền lợi của giai cấp và dòng họ
GV: Triều đình và Pháp hòa hoãn với những
điều khoản nặng nề, có hại cho cuộc kháng
chiến chống Pháp; chủ quyền dân tộc bị chia
cắt; tạo điều kiện để cho Pháp thực hiện các
bước xâm lăng tiếp theo
Việc thừa nhận cho Pháp chiếm 6 tỉnh Nam
Kì, chịu lẹ thuộc Pháp về ngoại giao và thương
chính là bước trượt dài trên con đường đi đến
đầu hàng hoàn toàn của triều đình phong kiến
nhà Nguyễn trước cuộc xâm lăng của tư bản
phương Tây
- Điển hình là phong trào củacha con Nguyễn Mậu Kiến( Thái Bình ) và Phạm Văn
Nghị ở ( Nam Định ).
* Điều ước 15/ 3/ 1874
- Quân Pháp rút khỏi Bắc Kì
- Triều đình chính thức thừanhận 6 tỉnh Nam Kì hoàntoàn thuộc Pháp
c) Củng cố , luyện tập.( 2’)
? Quân Pháp đã đánh chiếm Hà Nội và các tỉnh lân cận 1 cách dễ dàng vì những
lí do nào dưới đây?
a Quân đội triều đình đông nhưng vũ khí thô sơ.
b Triều đình không tổ chức cho nhân dân kháng chiến.
c Một số toán nghĩa binh nổi dậy kháng chiến nhưng còn nhỏ lẻ.
d Tất cả các yếu tố trên.
- d
d) Hướng dẫn HS tự học ở nhà.( 1’)
- Làm BT: Lập bảng nêu nội dung chủ yếu của điều ước Nhâm Tuất (5/6/1862 )
và điều ước Giáp Tuất ( 15/3/1874 )
Trang 14- Đọc trước phần II TDP đánh Bắc Kì lần thứ hai Nhân dân Bắc Kì tiếp tục
kháng chiến trong những năm 1882 – 1884
NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN
TRONG NHỮNG NĂM 1882 – 1884.
1 Mục tiêu:
a) Về kiến thức;
- Tại sao năm 1882 TDP lại tiến đánh Bắc Kì lần thứ 2
- Nội dung của hiệp ước Hác-măng 1883 và hiệp ước Pa-tơ-nốt 1884
- Trong quá trình TDP xâm lược VN, nhân dân kiên quyết kháng chiến tới cùng,
triều đình mang nặng tư tưởng “ chủ hòa” không vận động tổ chức nhân dân kháng
chiến nên nước ta đã rơi vào tay TDP
b) Về kĩ năng:
- Rèn cho HS kĩ năng sử dụng bản đồ, tường thuật các trận đánh bằng bản đồ
c) Về thái độ:
- Giáo dục cho HS lòng yêu nước, trân trọng những chiến chống giặc của cha ông,
tôn kính những anh hùng dân tộc hi sinh vì nghĩa lớn: Nguyễn Tri Phương, Hoàng
b) HS: Học bài cũ, CB bài mới.
3 Tiến trình bài dạy.
Trang 15a) KT bài cũ ( 5’ )
* Câu hỏi: Nêu nội dung cơ bản của điều ước Giáp Tuất 1874 Tại sao triều đình
Huế kí điều ước Giáp Tuất?
b) Dạy ND bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
( thực hiện âm mưu, kế họach XL toàn
bộ VN, biến nước ta thành thuộc địa của
P)
Tình hình nước ta sau hiệp ước Giáp
Tuất
GV:Giặc cướp nổi lên khắp nơi, có lúc
triều đình phải cầu cứu cả quân Pháp và
quân Thanh đánh dẹp
Điển hình là cuộc khởi nghĩa của Trần
Tấn, đặng Như Mai ở Nghệ Tĩnh đã nêu
cao khẩu hiệu “ phen này quyết đánh cả
Triều lẫn Tây”
Tình hình nước Pháp đầu thập kỉ 80 ntn?
Nước pháp đang chuyển nhanh sang giai
đoạn CN đế quốc, nhu cầu xâm lược
chếm thuộc địa là tất yếu.Chúng cần vơ
vét thuộc địa, nguồn tài nguyên khoáng
* Tình hình trong nước.
- Kinh tế kiệt quệ, đời sống nhân
dân đói khổ, giặc cướp nổi lên khắp nơi Tình hình rối loạn cực độ
* Thực dân Pháp.
- Tư bản Pháp đang phát triển mạnh
=> quyết tâm đánh chiếm Bắc Kì.
* Diễn biến.
- Lấy cớ nhà Nguyễn vi phạm điều
ước 1874, tiếp tục giao thiệp vớinhà Thanh
Trang 161882( vu cáo triều đình Huế vi phạm
Hiệp ước 1874, dùng quân Lưu Vĩnh
Phúc để ngăn cản việc đi lại trên sông
Hồng, tiếp tục cấm đạo, giao thiệp với
nhà Thanh…
GV: Dùng bản đồ để tường thuật diễn
biến
GV: Giới thiệu về Hoàng Diệu và việc
giữ thành Hà Nội ( TLLS 8 trang 119 )
Sau khi thành Hà Nội thất thủ, thái độ
của triều đình Huế ra sao
- Triều đình lúng túng, vội vàng cầu cứu
nhà Thanh
- Cử người ra Hà Nội thương thuyết với
Pháp
- Ra lệnh cho quân ta phải rút lên miền
núi Quân Thanh ào ạt kéo sang nước ta
chiếm đóng nhiều nơi
Thái độ đó của triều đình Huế đã dẫn
GV: Dùng bản đồ minh họa vấn đề này.
Sau khi Ri-vi-e vội vàng kéo quân từ
Nam Định về HN, quân và dân ta lại lập
nên chiến thắng Cầu Giấy lần thứ 2
2 Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến.
- Nhân dân tích cực phối hợp vớiquân triều đình để kháng Pháp
- Chiến thắng Cầu Giấy lần hai19/5/1883 Ri-vi-e bị giết
Trang 17Chiến thắng Cầu Giấy ần 2 làm nức lòng
quân dân ta
Sau chiến thắng Cầu Giấy lần 2, tình
hình ta và địch ntn
Tại sao TDP không nhượng bộ triều
đình Huế sau khi Ri-vi-e bị giết tại trận
Cầu Giấy lần 2
- Cuối tháng 7/1883 nhân cơ hội Tự Đức
mất, triều đình Huế lục đục
GV: Minh họa thêm theo stk trang 141.
Trình bày cuộc tấn công của TDP vào
Thuận An
GV: Dùng bản đồ cho HS tường thuật.
Cho biết nội dung cơ bản của điều ước
Hác-măng
Điều ước Hác-măng dẫn đến hậu quả gì
Trước thái độ phản kháng mạnh mẽ của
quần chúng nhân dân, TDP đã đối phó
- Pháp – Thanh đã thỏa hiệp bằng điều
ước Thiên Tân ( 11/5/1884 ) quân Thanh
- Pháp hoang mang, dao động định
rút chạy.Triều đình lại chủ trươngthương lượng
- 7/1883 Pháp tấn công Thuận An
buộc triều đình Huế đầu hàng
3 Hiệp ước Pa-tơ-nốt.Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ(1884)
* TDP tấn công Thuận An.
* Điều ước Hác-măng ( 25/8/1883 )
Trang 18rút khỏi Bắc Kì
Tại sao điều ước Pa-tơ-nốt được kí kết
- Pháp muốn xoa dịu tình hình
- Chấm dứt vai trò nhà Thanh ở Bắc Kì
- Nhà Nguyễn chính thức đầu hàng TDP
về mặt pháp lí
Nội dung cơ bản của điều ước Pa-tơ-nốt
Hiệp ước Hác-măng ( 1883 ) và sau đó
là hiệp ước Pa-tơ-nốt ( 1884 ) đã được kí
kết, chấm dứt sự tồn tại độc lập của triều
đình phong kiến nhà Nguyễn Nền “bảo
hộ” của Pháp được xác lập trên toàn bộ
TDP => nước ta trở thành thuộc địa
nửa phong kiến
c) Củng cố, luyện tập ( 2’ )
? Tại sao nói từ năm 1858 đến năm 1884 là quá trình triều đình Huế đi từ đầu hàng
từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược?
d) Hướng dẫn HS tự học ở nhà ( 1’ )
- Học thuộc bài Làm BT1 trong sgk
- Chuẩn bị bài 26 phần I Cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế,
vua Hàm Nghi ra chiếu Cần Vương
a) Kiến thức: Giúp hs hiểu được
- Nguyên nhân của cuộc phản công quân Pháp ở kinh thành Huế 7/1885
- Diễn biến cơ bản của cuộc phản công và sự mở đầu PT Cần Vương chống Pháp
- Qui mô, tính chất của phong trào Cần Vương
- Vai trò của các văn thân sĩ phu yêu nước trong pt Cần Vương
Trang 19b) Kĩ năng:
- Rèn luyện cho hs kĩ năng sử dụng bản đồ để tường thuật các trận đánh
- Biết chọn lọc các tư liệu L sử để tường thuật những cuộc K/ N và sự kiện tiêubiểu
c)Thái độ:
- Giáo dục cho hs lòng yêu nước tự hào dân tộc.
- Trân trọng và biết ơn những văn thân sĩ phu yêu nước đã hi sinh cho độc lập DT
2 Chuẩn bị của GV và HS.
a) GV: - Lược đồ kinh thành Huế năm 1885, bản đồ PT Cần Vương cuối TK XIX
- Ảnh chân dung vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết
b) HS: Học bài, CB bài theo câu hỏi và lược đồ sgk
3 Tiến trình bài dạy
a) Kiểm tra bài cũ: ( 5’ )
* Câu hỏi: Nội dung chính của hiệp ước Hác Măng và hiệp ước Pa- tơ- nốt? Em
có nhận xét gì về những hiệp ước này?
* Đáp án: HS trình bày được nội dung chính của 2 hiệp ước.
=> Nhà Nguyễn đã đầu hàng TDP, nước ta trở thành nước thuộc địa nửa phongkiến
* Nêu vấn đề ( 1’ )
Sau hai hiệp ước 1883- 1884, phạm vi chủ quyền của triều đình Huế bị thu hẹpchỉ còn ở Trung kì Nhưng phe chủ chiến trong triều đình Huế vẫn hi vọng giành lạichủ quyền từ tay Pháp Nhờ có sự ủng hộ của các quan lại và nhân dân, phe chủchiến đã ra sức chuẩn bị để chống Pháp lâu dài Quyết định chủ động tấn công quânPháp đêm 4 rạng 5/7/1885 để mở đầu phong trào kháng Pháp khá mạnh mẽ trongnhững năm cuối thế kỉ XIX
Trong tiết học ngày hôm nay, chúng ta tìm hiểu về cuộc phản công đó và nét lớncủa phong trào Cần Vương
b) Dạy ND bài mới
TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
15’
? Sau hiệp ước Hác-măng, pa-tơ-nốt triều
đình Huế phân hóa ntn
1 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế (7/1885).
* Nguyên nhân.
- Sau hai điều ước 1883, 1884 Triều đình bị phân hoá thành 2 bộphận: Phe chủ hoà và phe chủchiến
- Phe chủ chiến: Đứng đầu là TônThất Thuyết quyêt tâm k/c chống
Trang 20- XD căn cứ ở Tân Sở ( Quảng Trị).
- XD các đông sơn phòng ở Quảng Bình,
Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hoá
- Thành lập các đội “ đoàn kiệt”, “ phấn
nghĩa” ngày đêm luyện tập
- Tôn Thất Thuyết đã phế trất những vua
thân Pháp: ( Dục Đức, Hiệp Hoà, Kiến
Phúc) Cuối cùng Tôn Thất Thuyết đưa
ưng Lịch lên ngôi vua với niên hiệu Hàm
Nghi (2/8/1884) ( lúc đó vua Hàm Nghi
- Việc đưa vua Hàm Nghi lên làm vua
Khâm sứ Pháp ở Huế không được hỏi ý
kiến trước việc này nên gửi thư phản
kháng và điều quân thêm từ Bắc Kì vào
đóng ở Mang Cá
Ngày 27/6/1885 Cuốc- Xi kéo
thuyền ngoài Bắc vào đóng ở Huế
Cuốc-Xi muốn bắt Tôn Thất Thuyết đế bẻ gẫy
phe chủ chiến, nên giả tưởng mời ông
sang toà khâm sứ họp Biết được dã tâm
đó Tôn Thất Thuyết cáo ốm không đi
Trước tình hình hết sức căng thẳng Tôn
- GV thuật diễn biến, cuộc phản công của
phái chủ chiến tại kinh thành Huế
(sgk-125)
Pháp
- Ra sức XD lực lượng, tích trữlương thảo, khí giới
- Đưa Ưng Lịch lên ngôi vua ( vua Hàm Nghi )
- TDP: Tìm mọi cách để tiêu diệtphái chủ chiến
- Tôn Thất Thuyết chủ động tấncông trước
- Mục đích: Để tự vệ và dành thếchủ động
* Diễn biến:
- Đêm 4 rạng sáng 5/7/1885 cuộc
Trang 2118’
?
“ Đêm mồng 4 bị giết hại)
Yêu cầu HS tường thuật lại
Tại sao cuộc phản công diễn ra ác liệt
song cuối cùng vẫn bị thất bại? ( Nguyên
nhân thất bại)
- Cuộc phản công chủ động nhưng do bị
bắt buộc => Sự chuẩn bị còn vội vã chưa
chu đáo, vũ khí lạc hậu hơn
- Vũ khí và lực lượng của Pháp mạnh hơn
Tính chất chính nghĩa…chống Pháp do
phái chủ chiến cầm đầu
- Cổ vũ tinh thần chống Pháp trong nhân
dân…
- GV sử dụng bản đồ pt Cần Vương để
thuật cuộc xuất binh của vua Hàm Nghi
trên bản đồ
Khi cuộc tấn công thất bại, Tôn Thất
Thuyết nhanh chóng bí mật đưa vua Hàm
Nghi ra khỏi hoàng thành Đoàn hộ tống
xa giá nhà vua theo đường bộ chạy ra căn
cứ Tân Sở ( Quảng Trị) bỏ lại sau lưng
kinh thành rực cháy với những xác chết
của quân lính
Đoàn hộ tống xa giá nhà vua vừa rời khỏi
kinh thành, Cuốc- Xi liền cho quân chiếm
Đồng Hới ( Quảng Bình) và Quảng Nam
- GV giới thiệu kênh hình 89: Hàm Nghi
Tên thậc là Ưng Lịch, con ruột Kiến Phúc
Sau khi Kiến Phúc bị giết, Ưng Lịch khi
đó mới 14 tuổi được Tôn Thất Thuyết đưa
lên ngôi vua Hàm Nghi, không được Nam
triều thông báo cho khâm sứ Pháp ở Trung
Kì
-GV đọc đoạn trích ( chiếu Cần Vương)
nổi dậy ở kinh thành bùng nổ
- Pháp hoảng loạn, chúng củng cốtinh thần, chiếm hoàng thành vàđàn áp nhân dân
2 Phong trào Cần Vương
- 13/7/1885 Tôn Thất Thuyết lấydanh nghĩa vua Hàm Nghi ra
“chiếu Cần Vương”
Trang 22Cho biết mục đích của chiếu Cần Vương.
- GV giải thích thuật ngữ : “ Văn thân”
người trí thức đã đỗ đạt, có danh vọng, có
địa vị nhất định trong xã hội phong kiến
VN
Tại sao “ Chiếu Cần Vương” là 1 hành
động yêu nước và được đánh giá cao
( Thảo luận)
Đó là lời kêu gọi tâm huyết của 1 ông vua
trẻ tuổi, có tinh thần yêu nước và khẳng
khái Ông đã đứng về phía nd và ủng hộ
phái chủ chiến chống TDP, mong muốn
dành lại độc lập cho DT trong khi triều
đình Huế nhu nhược, can tâm làm tay sai
cho giặc “ Chiếu Cần Vương” phù hợp
với tâm tư nguyện vọng và truyền thống
yêu nước của quảng đại giai cấp nhân dân
Quan sát trên lựơc đồ em có nhận xét gì
về pt đấu tranh trong giai đoạn này
=> Giai đoạn 1885- 1888 pt bùng nổ khắp
trong cả nước , sôi động nhất vẫn là các
tỉnh Trung Kì và Bắc Kì Đây là 1 pt yêu
nước chống Pháp của nd ta
Tại sao pt chỉ nổ ra ở Bắc và Trung Kì
MN thuộc Pháp nên chiếu Cần Vương
không đến được=> pt Cần Vương không
phát triển
Với nd của chiếu Cần Vương kêu gọi thì
thành phần lãnh đạo của pt là ai
Những sĩ phu yêu nước họ có chung nỗi
đau vơi g/c nd lao động, tự động đứng về
phía nd chống TDP
- GV thuật tiếp: “ Thấy địa bàn Tân
- Mục đích: kêu gọi văn thân cùng
nd cả nước đứng lên giúp vua cứunước
* Diễn biến.
- Phong trào chia 2 giai đoạn:
+ 1885- 1888
+ 1888- 1896
- Từ 1885- 1888: phong trào diễn
ra sôi nổi khắp các tỉnh Trung Kì
và Bắc Kì
- Lực lượng : Các văn thân, sĩ phuyêu nước và nhân dân
Trang 23?
Sở chật hẹp cả Lào” (sgk-126)Cho biết kết cục giai đoạn 1 của pt Cần
Vương
Việc nhà vua bị bắt đã gây xúc động mạnh
đến văn thân, sĩ phu và nd, làm cho những
tướng lĩnh còn lại bi quan, dao động Tôn
Thất Đàm tự sát, Lê Trực ra hàng rồi lui
về ẩn dật PT các nơi nhìn chung có sự suy
giảm nhưng không chấm dứt
Trong giai đoạn thứ hai cuộc kháng chiến
phát triển ntn?
Sau thời kì phát triển rầm rộ và rộng
khắp, pt Cần Vương thu hẹp dần, trọng
tâm pt chuyển lên vùng thượng du, những
cuộc khởi nghĩa còn lại là những cuộc
khởi nghĩa lớn có quy mô và trình độ tổ
chức cao hơn trong giai đoạn (1889- 1896)
Em có nhận xét đánh giá gì về giai đoạn
đầu của pt Cần Vương (1885- 1888)
- Mức độ: pt phát triển rộng khắp, bao
gồm hàng loạt cuộc khởi nghĩa lớn nhỏ
- Địa bàn: Mở rộng phạm vi cả nước, sôi
nhất là Thanh Hoá, Nghệ An đến Quảng
tổ chức cao hơn
* Sơ kết bài học:
Sau hiệp ước 6/6/1884 TDP tìm mọi cách loại trừ phe chủ chiến trong triều đình
PT Cần Vương bùng nổ và lan rộng khắp Trung và Bắc Kì Đây là pt k/c lớn mạnh thể hiện truyền thống yêu nước và khí phách anh hùng của DT, tiêu biểu nhất cho cuộc k/c tự vệ của nd ta cuối tk XIX
c) Củng cố luyện tập ( 2’ )
? Phái k/c đã tiến hành phản công trong điều kiện nào sau đây.
a.Chủ động phản công trước âm mưu đàn áp của giặc
b.Tương quan lực lượng nghiêng về phía địch
c Triều đình đã cam chịu làm tay sai cho giặc
d Tất cả các câu trên đều đúng
? Viết chữ Đ( đúng) hoặc S (sai) vào các ô chống dưới đây.
Ngày 13/7/1885Tôn Thất Thuyết nhân danh vua Hàm Nghi ra“Chiếu Cần Vương”
“ Cần Vương” có nghĩa là hết lòng giúp vua cứu nước
Trang 24Từ Quảng Trị Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi đi dọc dãy Trường Sơn
ra Quảng Bình, Hà Tĩnh
Cuối năm 1886 vua Hàm Nghi bị quân Pháp bắt
Tháng 11/1888 Tôn Thất Thuyết sang Trung Quốc cầu viện
d) Hướng dẫn HS tự học ở nhà ( 1’ )
+ Tại sao cuộc phản công kinh thành Huế lại bị thất bại?
+ Tóm lược giai đoạn 1 của PT Cần Vương (1885- 1888)? Ấn tượng lớn nhất của
cuộc kháng chiến ở PTCần Vương là gì
- Đọc và tìm hiểu tiếp phần II: Các cuộc khởi nghĩa lớn trong pt Cần Vương
-Trả lời trước các câu hỏi trong sgk
Ngày soạn: 3/2/ 2010 Ngày giảng: 9/2: 8B
9 /2: 8A
Tiết 41 Bài 26:
PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM
CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo )
II NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG.
1 Mục tiêu :
a) Kiến thức:
Giúp hs cần nắm được
- Đây là giai đoạn 2 của pt Cần Vương, pt phát triển mạnh, đã quy tụ thành các
trung tâm k/c lớn Đó là các cuộc khởi nghĩa Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê
- Mỗi cuộc khởi nghĩa có những đặc điểm riêng, nhưng tất cả các cuộc khởi
nghĩa đều do văn thân sĩ phu yêu nước lãnh đạo
Trang 25- Tất cả các cuộc khởi nghĩa đều thất bại, nguyên nhân cơ bản là: Ngọn cờ Cần Vương, hệ tư tưởng pk không đáp ứng đầy đủ, triệt để y/c khách quan của lịch sử và nguyện vọng của g/c, đó là sau khi CM thành công họ muốn XD một XH tốt đẹp hơn, nd được ấm no hạnh phúc.
b) Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng sử dụng bản đồ để tường thuật diễn biến các cuộc khởi nghĩa
- Phân tích, đánh giá, tổng hợp các sự kiện lịch sử
c) Thái độ:
Giáo dục cho hs
- Truyền thống yêu nước, đánh giặc của DT
- Trân trọng và kính yêu những anh hùng DT hi sinh vì nghĩa lớn
3 Chuẩn bị của GV và HS:
a) GV:
- Bản đồ pt Cần Vương cuối tk XIX, lược đồ vị trí mã cao, tài liệu tham khảo
- Bản đồ các cuộc khởi nghĩa Ba Đình, Bãi Sậy , Hương Khê
- Tranh ảnh nhân vật lịch sử: Nguyễn Thiện Thuật, Phan Đình Phùng
b) HS: Học bài cũ, CB bài mới.
3 Tiến trình dạy học
a) Kiểm tra bài cũ: ( 5’ )
* Câu hỏi Trình bày tóm lược diễn biến giai đoạn 1 của phong trào Cần
Vương?
* Đáp án: Giai đoạn 1.
- Khởi nghĩa nổ ra khắp Bắc – Trung Kì
- Được đông đảo quần chúng nhân dân ủng hộ
- Kết cục: Cuối 1886 Tôn Thất THuyết sang Trung Quốc cầu viện
+ 11/1888 vua Hàm Nghi bị bắt
* Nêu vấn đề ( 1’ )
Trong tiết học trước, chúng ta đã hiểu vì sao pt Cần Vương bùng nổ và lan rộng khắp Trung Kì, Bắc Kì Đây thực sự là pt yêu nước chống Pháp của nd ta ở những năm cuối TKXIX Trong pt đấu tranh vũ trang này nổi lên 3 cuộc khởi nghĩa tiêu biểu đó là Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê
Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu những nét chính của 3 cuộc khởi nghĩa này để hiểu vì sao đó là những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu, điển hình của thời kì đấu tranh này
b) Dạy ND bài mới
TG Hoạt động cuả thầy Hoạt động của trò
11’
? Cuộc khởi nghĩa Ba Đình do ai lãnh đạo
- Phạm Bành: là 1 viên quan chủ chiến đã
1 Khởi nghĩa Ba Đình ( 1886- 1887).
- Lãnh đạo: Phạm Bành, Đinh Công Tráng
Trang 26treo ấn từ quan về quê vận động sĩ phu và
nd nổi dậy khởi nghĩa
- Đinh Công Tráng: ở Hà Nam là cựu chánh
tổng, ông đã từng chiến đấu trong quân đội
của Hoàng Tá Viên và Lưu Vĩnh Phúc
( Khi TDP đánh Bắc Kì lần thứ 2)
Thành phần nghĩa quân bao gồm những ai ?
Địa bàn cuộc khởi nghĩa Ba Đình ?
- GV dùng lược đồ giới thiệu căn cứ Ba
Đình
Qua quan sát lược đồ công sự phòng thủ Ba
Đình và qua lời miêu tả Cho biết căn cứ Ba
Đình có điểm mạnh, điểm yếu gì
- Điểm mạnh:
+ Vị trí Ba Đình án ngữ con đường số 1
( có thể tiếp tế lương thực, vũ khí bằng
thuyền mạnh từ biển vào) tiếp tế đúng lúc
+ Các cộng sự và hầm chiến đấu kiên cố
( luỹ tre làng, giao thông hào, ụ rơn ) lại
nổi tren 1 vùng nước mênh mông, lầy lội
rất có lợi cho phòng thủ chiến đấu => Quân
Pháp nếu tấn công sẽ gặp nhiều khó khăn
- Điểm yếu: Dễ bị cô lập, nếu Pháp dùng
lực lượng mạnh tấn công thì nghĩa quân sẽ
gặp khó khăn khi rút lui
GV dùng lược đồ căn cứ Ba Đình tóm lược
diễn biến cuộc khởi nghĩa
Kết quả?
Cầm cự trong 34 ngày đêm => Nghĩa quân
phải mở con đường máu rút lui lên căn cứ
Mã Cao
Cho HS quan sát lược đò H 92 sgk
Giải thích cho HS vì sao nghĩa quân lại rút
lên Mã Cao
Tuy bị thất bại song cuộc khởi nghĩa Ba
Đình có ý nghĩa ntn
Làm cho quân địch bị thiệt hại nặng nề
- Nêu cao tinh thần chiến đấu anh dũng của
nghĩa quân và nd Thanh Hoá
- GV nhấn mạnh:Dấu ấn Quảng Trường Ba
- Thành phần nghĩa quân: NgườiKinh, Mường, Thái
- Địa bàn: Nga Sơn- Thanh Hoá
Trang 27Ai là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa này
Em có hiểu biết gì về Nguyễn Thiện Thuật
- GV giới thiệu kênh hình 93 ( sgk-128)
Giới thiệu về NTT
Cho biết căn cứ đóng của cuộc khởi nghĩa
Bãi Sậy? ( Địa bàn của cuộc khởi nghĩa )
GV: Nói thêm về căn cứ Bãi Sậy
Qua mô tả, em thấy vị trí Bãi Sậy có tầm
quan trọng ntn
Vùng Bãi Sậy có vị trí rất quan trọng, nằm
giữa vùng đồng bằng, trên 2 ngả đường
giao thông quan trọng Hà Nội- Hải Phòng
và Hà Nội – Thái Bình Dựa vào địa thế
hiểm trở của đầm lầy bố trí nhiều hầm
chông, cạm bẫy rất lợi hại, nghĩa quân có
thể ẩn láu ban ngày, ban đêm sẽ truy kích
đột kích địch
- Nhanh, nhỏ, bất ngờ
- Lấy ít đánh nhiều, lâu dài, lợi dụng thế
hiểm yếu, bất ngờ tấn công tập kích địch
- HS đọc đoạn mô tả cuộc đấu tranh của
nghĩa quân Bãi Sậy “ Dựa vào vùng lau
sậy hết” (sgk 128-129)
- GV nhấn mạnh: Theo diễn biến sgk thì
nghĩa quân đánh theo lối du kích
Đánh du kích là lối đánh ntn
Ưu thế của cách đánh du kích
GV thuật diễn biến cuộc khởi nghĩa
Em hãy nêu điểm khác nhau giữa hai cuộc
khởi nghĩa Ba Đình và Bãi Sậy
- Khởi nghĩa Bãi Sậy: Địa bàn rộng lớn,
trong nhiều tỉnh, nghĩa quân dựa vào địa
thế hiểm yếu dựa vào dân để đánh du kích,
đánh vận động, địch khó tiêu diệt -> Khởi
nghĩa Bãi Sậy tồn tại lâu dài hơn so với
2 Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883- 1892)
- Lãnh đạo: Nguyễn Thiện Thuật
- Địa bàn: Vùng lau sậy tỉnh Hưng Yên
* Diễn biến:
- Cách đánh du kích => gây cho địch nhiều thiệt hại
- 1885 – 1889 cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt
- Giặc Pháp bao vây và tấn công
=> Kết quả: Khởi nghĩa bị tan rã
Trang 28?
?
?
khởi nghĩa Ba Đình (gồm 10 năm)
Người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa này là ai
- GV giới thiệu về Phan Đình Phùng ( kênh
hình 94- 129)
Giới thiệu vài nét về 2 ông
Sự kết hợp các đức tính thanh liêm, cương
trực của Phan Đình PHùng với tài thao
lược, sáng tạo, nhiệt tình của vị tướng trẻ
Cao Thắng là những yếu tố quan trọng làm
nên 1 số thắng lợi của cuộc khởi nghĩa
Địa bàn cuộc khởi nghĩa
- GV dùng bản đồ giới thiệu địa bàn cuộc
khởi nghĩa
Đầu tiên địa bàn hoạt động của nghĩa quân
đã dựa vào địa thế núi rừng hiểm trở của 2
huyện Hưng Khê và Hưng Sơn thuộc 2 tỉnh
Hà Tĩnh
Từ 1889 trở đi địa bàn được mở rộng khắp
4 tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh,
Quảng Bình Căn cứ hoạt động chính của
nghĩa quân là khu Ngàn Trươi, Vụ Quang
thuộc huyện Hương Khê, tựa lưng vào dải
trường sơn hiểm trở Từ đây nghĩa quân có
thể theo đường sông xuống các vùng đồng
bằng 1 cách dễ dàng, cơ động, cũng có
nhiều đường rừng thông sang lào, khi cần
thiết trong chiến đấu nghĩa quân có thể rút
sang tạm trú, hay mua thuốc súng về cung
cấp cho các cơ sở chế tạo súng đạn
Qua đây em thấy địa bàn hoạt động của
Hương Khê có điểm gì mạnh so với địa bàn
của cuộc khởi nghĩa Ba Đình và Bãi Sậy
- Địa bàn hoạt động của Hương Khê khác
với căn cứ Bãi Sâỵ ở chỗ có căn cứ chính là
- Địa bàn: 4 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình
- Căn cứ nghĩa quân:
Ngàn Trươi- Vụ Quang ( HươngKhê)
Trang 29- GV dùng lược đồ thuật diễn biến.
- Cho HS tường thuật lại
Để đối phó với lực lượng nghĩa quân, TDP
đã làm gì
Em có nhận xét gì về cuộc khởi nghĩa
Hương Khê ( t/c ác lịêt, lãnh đao, thời
gian)
Là cuộc khởi nghĩa có qui mô lớn nhất:
Trình độ t/c cao và chiến đấu bền bỉ Phan
Đình Phùng và Cao Thắng là những tấm
gương tiêu biểu nhất của thời kì này
Cho biết ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa
Hương Khê
Trong 3 cuộc khởi nghĩa theo em cuộc khởi
nghĩa nào điển hình nhất? Vì sao điển hình
+ Người lãnh đạo: văn thân tiêu biểu, là
* Diễn biến: 2 giai đoạn.
- Từ 1885- 1888: Tổ chức, chuẩn bị và XD lực lượng
- Từ 1889- 1895:Là thời kì chiến đấu.ác liệt lập nhiều chiến công
+ TDP tập trung binh lực XD hệ thống đồn bốt dày đặc để bao vây, cô lập nghĩa quân
+ Mở nhiều cuộc tấn công vào căn cứ Ngàn Trươi Lực lượng nghĩa quan suy yếu dần =>
28/12/1895 Phan Đình Phùng hi sinh => Cuộc khởi nghĩa tan rã dần
- Đánh dấu bước phát triển cao nhất của pt Cần Vương dười sự lãnh đạo của các văn thân sĩ phu yêu nước
- Thể hiện truyền thống yêu nước bất khất của DT, rút ra những bài học kinh nghiệm cho cuộc khởi nghĩa sau này
- Cuộc khởi nghĩa thất bại đánh dấu pt Cần Vương kết thúc trong
cả nước
Trang 30
?
tấm gương sáng
+ T/c ác liệt: chống Pháp và triều đình pk
+ Kết quả: lập nhiều chiến công
Nguyên nhân nào => PT Cần Vương bị
thất bại ?
Chiến đấu mạo hiểm, phiêu lưu chưa tính
đến kết quả lâu dài, chiến lược, chiến thuật
sai lầm, thiếu liên hệ với nhau, khi thất bại
dễ bi quan chán nản, không tin vào thắng
lợi
=> Ba cuộc khởi nghĩa cuối cùng đều thất
bại song đều thể hiện truyền thống yêu
nước của NDVN
* Sơ kết bài học:
Từ 7/1885-> 1895 suốt 10 năm liền liên tục các sĩ phu văn thân đã duy trì cuộc chiến
đấu với mục tiêu đánh Pháp, khôi phục lại 1 triều đình pk có vua hiền tôi giỏi Mục
tiêu này đã đáp ứng nguyện vọng của nd nên được đông đảo q/c nd ủng hộ Mặc dù
chiến đấu rất anh dũng song cuối cùng 3 cuộc khởi nghĩa đều bị thất bại Sự thất bại
này chứng tỏ sự non kém của những người lãnh đạo Tuy nhiên pt Cần Vương vẫn
có vị trí hết sức to lớn trong sự nghiệp đấu tranh chống đế quốc Vì nền độc lập, tự
do của nd ta, để lại những tấm gương và bài học kinh nghiệm quí báu
c) Củng cố, luyện tập ( 2’ )
? Hãy nối ô ở cột I( tên cuộc khởi nghĩa) với ô ở cột II ( tên người lãnh đạo) bằng
các mũi tên sao cho đúng
Cột I (tên cuộc khởi nghĩa) Cột II ( Tên người lãnh đạo)
d) Hướng dẫn HS tự học ở nhà: 1’
- Yêu cầu học bài, biết trình bày tóm lược các cuộc khởi nghĩa, so sánh đặc điểm
khác nhau giữa 3 cuộc khởi nghĩa về quy mô, phương pháp t/c, chiến thuật quân
Trang 31nghĩa- thời gian động chiến thuật
- Về nhà ôn tập toàn bộ chương trình học kỳ II – Tiết sau kiểm tra 1 tiết
Ngày soạn: 28/2/2009 Ngày kiểm tra: 30/3: 8B
Tiết 46: KIỂM TRA MỘT TIẾT
1 Mục tiêu :
Trang 32a) Kiến thức: HS nắm được những sự kiện lịch sử quan trọng của Việt Nam từ 1858
đến những năm cuối thế kỉ XIX
Các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương
Nội dung của các hiệp ước mà triều đình nhà Nguyễn kí với TDP
b) Kĩ năng: Bồi dưỡng cho HS kĩ năng so sánh, phân tích, trình bày các sự kiện lịch
sử, làm bài tập trắc nghiệm
c) Thái độ: Giáo dục cho HS truyền thống yêu nước, đánh giặc của dân tộc Trân
trọng những anh hùng đã hi sinh vì đất nước
Câu 1 : Đã có những ý kiến sau đây đánh giá về ý nghĩa, tác dụng của cuộc phản
công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế Theo em ý kiến nào đúng?
a Thực chất đây chỉ là hành động phản kháng của một số quan lại trong triều đình
b Cuộc phản công nhằm mục đích gây áp lực với Thực dân Pháp để thương lượng
lại
c Cuộc phản công thể hiện tính chất chính nghĩa, có tác dụng phát động cuộc
kháng chiến chống Pháp trong toàn quốc
Câu 2 : Điền chữ đúng( Đ) , sai (S) trong các câu dưới đây.
Sau hiệp ước Pa-tơ-nôt ( 1884 ) nội bộ triều đình Huế phân hóa thành hai phái:
chủ chiến, chủ hòa
Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất năm 1882
Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hương Khê là Nguyễn Thiện Thuật và Đinh Công
Tráng
Khởi nghĩa Ba Đình đã vận dụng lối đánh du kích để đánh Pháp
Câu 3 Hãy nối các sự kiện cho khớp với các mốc thời gian.
Thời gian Sự kiện Trả lời
Trang 33Câu 4 Nêu nội dung cơ bản của Hiệp ước Hác-măng và Hiệp ước Pa-tơ-nôt Căn cứ vào đâu để nói rằng: với Hiệp ước Hác-măng và Hiệp ước Pa-tơ-nốt, nước ta trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến?
Câu 5 Trong ba cuộc khởi nghĩa ( Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê ) theo em cuộc khởi nghĩa nào điển hình nhất? Vì sao?
Nội dung cơ bản của Hiệp ước Hác-măng ( 1 điểm )
- Triều đình chính thức thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp
- Thu hẹp địa giới quản lí của triều đình ( chỉ còn Trung Kì )
- Quyền ngoại giao do Pháp nắm
- Triều đình phải rút quân từ Bắc Kì về Trung Kì
* Nội dung cơ bản của Hiệp ước Pa-tơ-nôt ( 1 điểm )
- Căn bản giống hiệp ước Hác-măng
- Sửa đổi địa giới Trung Kì
Câu 5: ( 2,5 điểm )
Cuộc khởi nghĩa Hương Khê là điển hình nhất vì:
- Thời gian tồn tại 10 năm
- Quy mô: 4 tỉnh
- Người lãnh đạo: văn thân tiêu biểu, là tấm gương sáng
- Tính chất ác liệt: chống Pháp và triều đình phong kiến
- Kết quả: Lập nhiều chiến công
* Hết giờ GV thu bài nhận xét giờ kiểm tra
Nhận xét về thái độ, ý thức của HS khi làm bài
c) Hướng dẫn học ở nhà.
- Ôn tập lại kiến thức của phần lịch sử VN
Trang 34- Chuẩn bị bài: Khởi nghĩa Yên Thế và phong trào chống Pháp của đồng bào miền
núi cuối thế kỉ XIX
Trang 35Ngày soạn: 2/4/2009 Ngày dạy: 4/ 4: 8A
Tiết 42: KIỂM TRA MỘT TIẾT
I Mục tiêu
a) Kiến thức: HS nắm được những sự kiện lịch sử quan trọng của Việt Nam từ 1858
đến những năm cuối thế kỉ XIX
Các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương
Nội dung của các hiệp ước mà triều đình nhà Nguyễn kí với TDP
b) Kĩ năng: Bồi dưỡng cho HS kĩ năng so sánh, phân tích, trình bày các sự kiện lịch
Câu 1: Hiệp ước 1862 vi phạm chủ quyền nước ta ntn?
A Cắt một phần đất đai B Bãi bỏ luật cấm đạo
C Bồi thường cho Pháp 280 vạn lạng bạc D Cả ba ý trên đều đúng
Câu 2: Bình Tây Đại nguyên soái là danh hiệu nhân dân phong cho ai?
A Nguyễn Trung Trực B Nguyễn Tri Phương C Trương Định Câu 3 : Điền chữ đúng( Đ) , sai (S) trong các câu dưới đây.
Sau hiệp ước Pa-tơ-nôt ( 1884 ) nội bộ triều đình Huế phân hóa thành hai phái: chủ chiến, chủ hòa
Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất năm 1882
Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hương Khê là Nguyễn Thiện Thuật và Đinh Công Tráng
Khởi nghĩa Ba Đình đã vận dụng lối đánh du kích để đánh Pháp
Câu 4: Điền vào chỗ trống trong bảng dưới đây:
Trang 36a 5.6.1862
II/ Phần tự luận: 6,5 điểm
Câu 5: ( 3điểm) Nêu nguyên nhân, diễn biến cuộc phản công quân Pháp của phái
chủ chiến ở Huế ( 5.7.1885)
Câu 6;( 3,5 điểm) Nêu nội dung cơ bản của Hiệp ước Hác-măng và Hiệp ước
Pa-tơ-nôt Căn cứ vào đâu để nói rằng: với Hiệp ước Hác-măng và Hiệp ước Pa-tơ-nốt,
nước ta trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến?
Câu 4: a- Hiệp ước Nhâm Tuất b- 15.3.1874
c- Hiệp ước Hác- măng d- 6.6.1884
Câu 5: 3 điểm
- Nguyên nhân: Phe chủ chiến trong triều đứng đầu là Tôn Thất Thuyết vẫn nôi hy
vọng giành lại chủ quyền từ tay Pháp Họ tích cực chuẩn bị hành động: Lương thực,
vũ khí lực lượng…
Đêm mồng 4 rạng sáng mồng 5/7/1885 Tôn Thất Thuyết cho quân tấn công quân
Pháp ở toà khâm sứ và đồn Mang cá Quân Pháp nhất thời rối loạn Sau đó phản
công chiếm lại thành, giết hại nhiều người dân thường cuộc phả công thất bại
Câu 6: 3,5 điểm
Nội dung cơ bản của Hiệp ước Hác-măng ( 1 điểm )
- Triều đình chính thức thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp
- Thu hẹp địa giới quản lí của triều đình ( chỉ còn Trung Kì )
- Quyền ngoại giao do Pháp nắm
- Triều đình phải rút quân từ Bắc Kì về Trung Kì
* Nội dung cơ bản của Hiệp ước Pa-tơ-nôt ( 1 điểm )
- Căn bản giống hiệp ước Hác-măng
- Sửa đổi địa giới Trung Kì
- Nhà Nguyễn chính thức đầu hàng TDP
- Từ đó trở đi nươc ta là nước thuộc địa nửa phong kiến
* Lí giải ( 1 điểm )
Trang 37Với Hiệp ước Hác-măng và Hiệp ước Pa-tơ-nôt, VN mất quyền tự chủ trên phạm vitoàn quốc, triều đình Huế đã chính thức thừa nhận sự bảo hộ của nước Pháp, mọi công việc chính trị, kinh tế, ngoại giao của VN đều do Pháp nắm, thực chất triều đình Huế chỉ là bù nhìn.
* Hết giờ GV thu bài nhận xét giờ kiểm tra
Nhận xét về thái độ, ý thức của HS khi làm bài
c) Hướng dẫn học ở nhà.
- Ôn tập lại kiến thức của phần lịch sử VN
- Chuẩn bị bài: Khởi nghĩa Yên Thế và phong trào chống Pháp của đồng bào miền núi cuối thế kỉ XIX
Trang 38Ngày soạn: 29/3/ 2009 Ngày dạy: 2/3/: 8B
7/3: 8A
Tiết 42: Bài 27:
KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP
CỦA ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỶ XIX.
I Mục tiêu :
a) Kiến thức:
- Giúp hs nắm được đặc điểm của 1 loại hình đấu tranh chống Pháp cuối TK XIX –
phong trào không có sự chi phối của tư tưởng Cần Vương mà trước đây thường
được gọi là cuộc đấu tranh “ tự động”, “ tự phát”
- Hoàn cảnh bùng nổ PT, quy mô của PT nông dân nói chung, PT nông dân Yên
Thế nói riêng
- Nắm được nét DB chính của cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế, phân tích nguyên
nhân thất bại và ý nghĩa lịch sử của PT
- Hình dung được PT đấu tranh chống pháp của đồng bào miền núi ở thời gian này,
và sự đóng góp của PT đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng DT nói chung
b) Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng miêu tả, tường thuật 1 sự kiện lịch sử
- Đối chiếu, so sánh, phân tích tổng hợp các sự kiện lịch sử và đánh giá nhân vật
lịch sử
c) Tình cảm:
- Giáo dục hs lòng yêu mến, kính trọng nông dân và lòng biết ơn người anh hùng
dân tộc Hoàng Hoa Thám
Trang 39- Giỏo dục tinh thần đoàn kết dõn tộc, giai cấp.
- Củng cố thờm lũng căm thự bọn đế quốc – phong kiến
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a) GV: Giỏo ỏn, sgk, tài liệu tham khảo.
- Bản đồ khởi nghĩa Yờn Thế, Bản đồ hành chớnh VN cuối TK XIX
- Ảnh: Hoàng Hoa Thỏm
b) HS: Học bài, CB bài
3 Tiến trỡnh bài dạy
2 Kiểm tra bài cũ: Khụng
* Nêu vấn đề: 1’
Cựng với PT Cần Vương cuối TK XIX, PT tự vệ vũ trang khỏng Phỏp của nd ta cuối TK XIX đó gõy cho TDP khụng ớt khú khăn, điển hỡnh nhất là cuộc khởi nghĩa Yờn Thế và PT đấu tranh của cỏc DT miền nỳi Hụm nay, chỳng ta tỡm hiểu về khởi nghĩa Yờn Thế và phong trào chống Phỏp của đồng bào miền nỳi cuối TK XIX.b) Dạy ND bài mới
TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trũ
Qua quan sỏt kờnh chữ và kờnh hỡnh, cho
biết căn cứ Yờn Thế cú đặc điểm gỡ
Cú diện tớch khoảng 40 -> 50 km2, thụng
với nhiều tỉnh ở vựng rừng nỳi như Lạng
Sơn, Thỏi Nguyờn và đồng bằng như Bắc
Ninh, Hà Nội
- Địa bàn Yờn thế là vựng đất đồi, cõy cối
rậm rạp, khớ hậu khắc nghiệt
Với địa hỡnh như vậy cú tạo điều kiện
cho nghĩa quõn khụng
- Rất bất lợi đối với địch nhưng rất thuận
lợi cho cỏch đỏnh du kớch của nghĩa quõn
Lực lượng chớnh của cuộc khởi nghĩa
Dõn cư Yờn Thế cú đặc điểm gỡ
Đa số là dõn ngụ cư đó từng phải chốn
phu phen, tạp dịch, thiờn tai, địch họa Họ
gan gúc, dũng cảm, yờu cuộc sống tự do,
phúng tỳng và sẵn sàng chiến đấu để bảo
1 Khởi nghĩa Yờn Thế ( 1884 –
1913 ).
* Căn cứ
- Yờn Thế là vựng đồi nỳi trung
du => Ở phớa tõy bắc tỉnh Bắc Giang
=> Địa hỡnh hiểm trở
* Lực lượng: Nụng dõn.
- Dõn cư Yờn Thế đa số là dõn ngụcư
Trang 40?
?
vệ cuộc sống đó
Thành phần lãnh đạo cuộc khởi nghĩa này
là ai? ( Có giống với TP của PT Cần
Vương không? )
Họ ít chịu ảnh hưởng của tư tưởng PK,
không có sự gắn bó chặt chẽ với khẩu
hiệu Cần Vương, mong muốn XD 1 cuộc
sống bình quân, bình đẳng, sơ khai về
kinh tế – XH 1 biểu hiện của tính tự
phát về mặt tư tưởng của nông dân
Tên thực là Trương Văn Thám, là nông
dân nghèo, người Dị Thế, Huyện Tiên
Lữ, Tỉnh Hưng Yên, vì mất đất ông theo
chú là Trương Văn Thân lên Yên Thế
làm ăn Lớn lên ông tham gia nhóm nghĩa
quân của Lương Văn Nắm ( Đề Nắm )
khi Đề Nắm chết ( 1892) ông được giao
toàn quyền chỉ huy Đề Thám có biệt tài
quân sự ngay từ nhỏ lại là người trung
thực kiên nghị nên được các thủ lĩnh
trong vùng kính yêu
Vì sao cuộc khởi nghĩa nông dân Yên
Thế bùng nổ
=> Để bảo vệ cuộc sống của mình, nông
dân Yên Thế buộc phải nổi dậy đấu tranh
Theo em cuộc khởi nghĩa Yên Thế diễn
ăn, họ lập làng và tổ chức sản xuất
- Khi Pháp mở rộng phạm vi chiếm đóng Bắc kì, Yên Thế trở thành mục tiêu bình định, bóc lột của chúng, ( cướp đất đai làm đồn điền, khai mỏ làm đường giao thông …)
=> Do chính sách bình định của