GA L5 T26 CKTKN CHI IN

Mục tiêu: Giúp HS biết : +Thực hiện các phép nhân số đo thời gian với một số.. + Khi thực hiện phép nhân số đo thời gian với một số, nếu phần số đo với đơn vị phút, giây lớn hơn 60 thì t

TẬP ĐỌC NGHĨA THẦY TRÒ

I Mục đích yêu cầu :

Biết đọc diễn cảm bài văn với giọng ca ngợi, tôn kính tấm gương cụ giáo Chu

- Hiểu ý nghĩa:Ca ngợi truyền thống tôn sư trọng đạo của nhân dan ta, nhắc nhở mọ người giữ gìn phát huy truyền thống tót đẹp đó.(Trả lời được các câu hỏi trong SGK )

a Giới thiệu bài: Giới thiệu trực tiếp bài tập

đọc

b Hoạt động 1: Luyện đọc.

- Chia bài thành 3 đoạn, hd đọc:

+ Đoạn 1: Từ đầu … đến mang ơn rất nặng.

+ Đoạn 2: Tiếp theo đến tạ ơn thầy.

+ Đoạn 3: Còn lại

-Hd tìm hiểu nd tranh minh hoạ

-Theo dõi, sửa lỗi phát âm cho hs

- Hướng dẫn HS đọc kết hợp giải nghĩa từ (chú

giải trong sgk)

-Đọc mẫu diễn cảm toàn bài

c Hoạt động 2: Tìm hiểu bài.

-Y/c: Trả lời các câu hỏi trong sgk

-Theo dõi, luyện đọc dc theo cặp

-3 hs thi đọc dc đoạn văn

-Lớp nx, bình chọn

-Phát biểu

Toán Nhân số đo thời gian với một số

I Mục tiêu:

Giúp HS biết :

+Thực hiện các phép nhân số đo thời gian với một số

+Vận dụng để giải một số bài toán có nội dung thực tế

Bài 1

II Đồ dùng dạy- học : - Bảng phụ, vở bài tập

III Các hoạt động dạy- học :

? Vậy muốn biết làm 3 sản phẩm nh thế

hết bao lâu chúng ta phải làm phép tính gì?

- GVKL và nhận xét các cách HS đa ra

? Vậy 1giờ10 phút nhân 3 bằng bao nhiêu

giờ, bao nhiêu phút?

? Khi thực hiện phép nhân số đo thời gian

có nhiều đơn vị với một số ta thực hiện

phép nhân nh thế nào?

* Ví dụ 2: GV cho HS đọc

? Để biết một tuần lễ Hạnh học ở trờng bao

nhiêu thời gian chúng ta phải thực hiện

phép tính gì?

- GV yêu cầu hS đặt tính để thực hiện

? Em có NX gì về KQ ở phép nhân trên?

? Khi đổi 75 phút thành 1giờ15phút thì kết

quả của phép nhân trên là bao nhiêu thời

gian

? Khi TH phép nhân số đo thời gian với

một số, nếu phần số đo với đơn vị phút,

giây lớn hơn 60 thì ta cần làm gì?

b Luyện tập: GV cho HS đọc bài toán,

cho HS làm bài và chữa

- GV dặn HS chuẩn bị bài sau: Chia số đo

thời gian cho 1 số.

- 2 HS chữa bài

- HS nhận xét

- HS đọc ví dụ

- HS thảo luận nêu cách thực hiện

* Đổi ra số đo có một đơn vị ( phút hoặc giờ) rồi nhân

* Nhân số giờ riêng, số phút riêng rồi cộng các kết quả lại

1giờ 10 phút ì5 = 15giờ75phút1giờ10 phút nhân 3 bằng 3 giờ 30 phút

- Khi thực hiện phép nhân số đo thời gian

có nhiều đơn vị với một số ta thực hiện phép nhân từng số đo theo từng đơn vị đo với số đo đó

- 2HS đọc

- Để biết một tuần lễ Hạnh học ở trờng bao nhiêu thời gian chúng ta phải thực hiện phép tính nhân: 3giờ15phút ì5

3giờ 15phút ì 5 15giờ75phút+75phút lớn hơn 60 phút, tức là lớn hơn 1giờ, có thể đổi thành 1giờ15phút + Khi đó ta có 3giờ 15phút nhân 5giờ 16phút bằng 16giờ 15phút

+ Khi thực hiện phép nhân số đo thời gian với một số, nếu phần số đo với đơn vị phút, giây lớn hơn 60 thì ta cần chuyển sang đơn

Em yêu hoà bình (tiết 1)

I Mục tiêu:

- Nêu đợc những điều tốt đẹp do hoà bình đem lại cho trẻ em; Nêu đợc các biểu hiện của hoà bình trong cuộc sống hàng ngày; Yêu hoà bình , tích cực tham gia các hoạt động bảo

vệ hoà bình phù hợp với khả năng do nhà trờng, địa phơng tổ chức

- Biết đợc ý nghĩa của hoà bình; Biết trẻ em có quyền đợc sống hoà bình và có trách nhiệm tham gia các hoạt động bảo vệ hoà bình phù hợp với khả năng

II Đồ dùng dạy- học :

SGK, Bảng phụ

III Các hoạt động dạy- học :

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra sự chuẩn bị

3 Bài mới:

* Hoạt động1: Hoạt động khởi động

- ? Loài chim nào là biểu tợng cho hoà bình?

- GV cho HS hát bài “ Cánh chim hoà bình”

* Hoạt động 2: Tìm hiểu các thông tin

- GV cho HS đọc các thông tin trong SGK

- GV chia nhóm HS

- GV cho HS thảo luận câu hỏi:

? Em có nhận xét gì về cuộc sống của ngời dân, đặc

biệt là trẻ em ở các vùng có chiến tranh?

? Những hậu quả mà chiến tranh để lại?

? Để thế giới đợc sống trong hoà bình chúng ta cần

phải làm gì?

- GV cho đại diện HS trình bày

- GV kết luận:Chiến tranh gây ra nhiều đau thơng, mất

mát: Đã có bao nhiêu ngời vô tội bị chết, trẻ em thất

học, ngời dân đói khổ…

* Hoạt động 3: Bày tỏ ý kiến:

- GV cho HS đọc bài tập 1

- GV kết luận: Trẻ em có quyền đợc sống trong hoà

bình và có trách nhiệm tham gia bảo vệ hoà bình

* Hoạt động 4: Hành động nào đúng.

- GV cho HS làm bài tập trong SGK

- GV cho HS trình bày

- GV kết luận: Ngay trong những hành động nhỏ trong

cuộc sống, các em cần giữ thái độ hoà nhã, đoàn kết …

* Hoạt động 5: GV cho HS làm bài tập 3

- Cớp đi nhiều sinh mạng, nhà cửa bị cháy, cầu cống đờng sá

bị phá …-Sát cánh cùng nhân dân thế giới bảo vệ hoà bình, chống chiến tranh

- Em có thể tham gia vào những hoạt động nào?

- 1 HS đọc ghi nhớ

Chính tả ( Nghe- viết )

Lịch sử Ngày Quốc tế Lao động

I Mục tiêu:

- Nghe viết đúng bài chính tả; trình bày đúng hình thức bài văn

- Tìm đợc các tên riêng theo yêu cầu của BT2 và nắm vững quy tắc viết hoa tên riêng nớc ngoài, tên ngày lễ

II Đồ dùng dạy- học :

Bảng phụ.Vở bài tập TV, vở chính tả

III Các hoạt động dạy- học :

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sĩ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

- Nhận xét, sửa chữa bổ sung và rút kinh

GV tổ chức cho hs luyện viết từ khó:

Nhận xét, sửa sai GV lu ý thêm những vấn

đề cần thiết

- GV đọc bài, hs viết chính tả ( chú ý nhắc

hs t thế ngồi viết )

- Gv đọc soát lỗi HS tự ghi những lỗi sai

trong bài viết của mình

- HS đổi vở cho nhau soát bài, GV đi chấm

bài 5-7 hs

- GV nhận xét thông qua việc chấm bài

c) HD hs làm BT chính tả

BT1: 1 hs đọc YC BT, 1hs nêu lại YC.

HS làm việc cá nhân vào vở bài tập

HS thi đua trình bày bài làm

Nhận xét, sửa sai

+HS viết chính tả ( chú ý t thế ngồi viết )

- HS soát lỗi HS tự ghi những lỗi sai trong bài viết của mình

- HS đổi vở cho nhau soát bài, GV đi chấm bài 5-7 hs

- HS nghe GV nhận xét thông qua việc chấm bài

BT1: 1 hs đọc YC BT, 1hs nêu lại YC.

Chia số đo thời gian cho một số

I Mục tiêu:

* Giúp HS:

- Biết cách thực hiện phép chia số đo thời gian cho một số

- Vận dụng để giải một số bài toán có nội dung thực tế

Bài 1

II Đồ dùng dạy- học :

SGK, vở bài tập

III Các hoạt động dạy- học :

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ :

- GV cho HS chữa bài

- GV nhận xét cho điểm

3 Bài mới:

a) Hớng dẫn HS thực hiện phép chia số đo thời gian

cho một số

* VD1: GV treo bảng phụ và cho HS đọc

? Hải thi đấu 3 ván cờ hết bao lâu?

? Muốn biết trung bình mỗi ván cờ Hải thi đấu hết

bao nhiêu thời gian ta làm nh thế nào?

- GV chốt lại và cho HS thảo luận cách chia

? Vậy 42phút 30 giây chia cho 3 bằng bao nhiêu?

? Qua VD trên em hãy nêu cách thực hiện phép chia

số đo thời gian cho một số?(ta thực hiện từng số đo

theo từng đơn vị cho số chia.)

- GV cho HS nhắc lại

* VD 2: GV treo bảng phụ cho HS đọc

? Muốn biết vệ tinh nhân tạo đó quay quanh trái đất

một vòng hết bao lâu ta làm thế nào?

- GV cho HS làm và nêu cách tính

? Khi thực hiện phép chia số đo thời gian cho một số,

nếu phần d khác 0 thì ta làm tiếp nh thế nào?(Khi thực

hiện phép chia số đo thời gian cho một số, nếu phần

d khác 0 thì ta chuyển đổi sang đơn vị hàng nhỏ hơn

liền kề để gộp vào số đơn vị của hàng ấy và tiếp tục

chia, cứ làm thế chi đến hết.)

3 Thực hành.

- GV yêu cầu hS đọc đề toán; cho HS làm bài1

GV cho HS nối tiếp đọc bài làm

* Đổi ra đơn vị giây rồi tính

*Chia số phút rồi chia số giây riêng, sau đó cộng các kết quả với nhau…

3giờ = 180phút 1 giờ 55 phút 220phút

20phút00

- HS đọc yêu cầu

- 2 hS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài tập vào vở

- HS chữa bài vào vở

- HS cả lớp làm bài vào vở

Luyện từ và câu

Mở rộng vốn từ:Truyền thống

I Mục tiêu:

- Biết một số từ liên quan đến truyền thống dân tộc.

- Hiểu nghĩa từ ghép Hán Việt: Truyền thống gồm từ truyền (trao lại, để lại cho ngời sau,

đời sau) và từ thống (nối tiếp nhau không dứt); làm đợc các bài tập 1,2,3

II Đồ dùng dạy- học :

- Bảng phụ

- Vở bài tập

III Các hoạt động dạy- học :

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ :

- Yêu cầu HS đọc bài làm số 3 của tiết

LTVC trớc

- Nhận xét, sửa chữa bổ sung và rút kinh

nghiệm chung

3 Bài mới:

BT1: 1 hs đọc YC, cả lớp theo dõi SGK.

- HS thảo luận nhóm 2 về YC của bài tập

- HS trình bày câu trả lời Các hs khác nhận

xét cho bạn, GV bổ sung nếu cần

? Tại sao em lại chọn ý c?

- GV kết luận:Đáp án c là đúng Từ truyền

thống là từ ghép Hán Việt, gồm hai tiếng

lặp nghĩa nhau Tiếng truyền: trao lại, để

lại cho đời sau ; tiếng thống có nghĩa là nối

tiếp nhau không dứt

BT2: 1 hs đọc YC, cả lớp theo dõi SGK.

- GV cho HS làm bài

-GV cho HS trình bày câu trả lời Các hs

khác nhận xét cho bạn, GV bổ sung nếu

cần

? Em hiểu nghĩa của từng từ ở bài 2 nh thế

nào? Đặt câu với mỗi từ đó?

BT3: HS đọc yêu cầu và nội dung bài tập

- Gv cho HS chữa bài

- Gv dặn hs học thuộc ghi nhớ, chuẩn bị

bài sau: Luyện tập thay thế từ ngữ để liên

kết câu.

+HS đọc bài làm số 3 của tiết LTVC trớc

- HS thảo luận nhóm 2 về YC của bài tập

- HS trình bày câu trả lời Các hs khác nhận xét cho bạn

- HS thảo luận nhóm 2 về YC của bài tập Hoặc làm việc cá nhân

- HS trình bày câu trả lời Các hs khác nhận xét cho bạn,

+HS làm bài HS nối tiếp trình bày bài làm

Khoa học Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa

I Mục tiêu:

Giúp HS:

- Nhận biết hoa là cơ quan sinh sản của thực vật có hoa

- Chỉ và nói tên các bộ phận của hoa nh nhị và nhuỵ trên tranh vẽ hoặc hao thật

II Đồ dùng dạy- học :

Vở bài tập hoa thật.…

III Các hoạt động dạy- học :

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sĩ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

- GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS

- GV nhận xét

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Nhị và nhuỵ.Hoa đực và hoa cái.

- GV cho HS quan sát h1-2 và:

? Tên cây; cơ quan sinh sản của cây đó?

? Cây phợng và cây dong riềng có đặc điểm gì

chung?

? Cơ quan sinh sản của cây có hoa là gì?

- GV chốt lại: Cây dong riềng và cây phợng đều

là thực vật có hoa Cơ quan sinh sản của chúng

là hoa Vậy hoa là cơ quan sinh sản của thực vật

? GV cho HS quan sát hai bông hoa mớp và cho

HS phân biệt hoa đực và hoa cái?

- GV cho HS nhận xét

* Hoạt động 2: Phân biệt hoa có cả nhị và nhuỵ

với hoa chỉ có nhị hoặc nhuỵ

- GV cho HS thảo luận nhóm

- GV cho HS trình bày

- GV kết luận

* Hoạt động 3: Tìm hiểu về hoa lỡng tính

- GV cho HS thảo luận

- Cây phợng cơ quan sinh sản là hoa

- Cây dong riềng và cây phợng đều là thực vật có hoa

- HS thảo luận: nhóm trởng cho các bạn quan sát, nhận xét báo cáo

- HS đọc lại

- Hoa đực và hoa cái

- HS thảo luận theo sự hớng dẫn của GV

- Hoa mớp cái từ nách lá đến đài hoa

Giúp HS:

- Kể lại đợc câu truyện đã nghe, đã đọc về truyền thống hiếu học hoặc truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam; hiểu nội dung chính của câu chuyện

II Đồ dùng dạy- học :

Tranh minh hoạ câu chuyện Bảng phụ

III Các hoạt động dạy- học :

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sĩ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

- HS kể lại một việc làm góp phần bảo vệ

lặp lại nguyên văn lời thầy cô; kể xong, trao

đổi với bạn về ý nghĩa câu chuyện

Kể từng đoạn: HS trong nhóm nối tiếp

nhau kể

Kể toàn bộ câu chuyện

- Thi KC trớc lớp

- Trao đổi về ý nghĩa c.chuyện( hs tự nêu

CH để trao đổi với nhau hoặc TL CH của

chuẩn bị cho tiết 27: Kể chuyện đợc chứng

kiến hoặc tham gia.

- 2 hs tiết trớc cha thi KC trớc lớp lên kể lại và nêu ý nghĩa c chuyện vừa kể

- 1 HS đọc đề bài

- HS nêu lại YC đề

- HS nối tiếp đọc các gợi ý trong SGK

- HS nối tiếp nêu tên+ HS K.C trong nhóm HS K.C theo cặp, trao đổi về ý nghĩa c chuyện

HS xung phong hoặc cử đại diện lên kể

* Cả lớp nhận xét đánh giá, cho điểm bạn theo tiêu chuẩn:

+Nd truyện có hay không?

+Cách K.C thế nào?

+Khả năng hiểu c.chuyện của ngời kể+ Cả lớp bình chọn cho bạn k.chuyện tự nhiên nhất, hấp dẫn nhất; bạn đặt câu hỏi thú vị nhất

Toán Luyện tập (tr.137)

I Mục tiêu:

* Giúp HS:

- Nhân, chia số đo thời gian

- Vận dụng tính giá trị của biểu thức và giải các bài toán có nội dung thực tế

Bài 1(c d ) ; bài 2(a,b) ; bài 3; 4

II Đồ dùng dạy- học : - SGK, vở bài tập.

III Các hoạt động dạy- học :

* Bài 1:- GV cho HS đọc yêu cầu.

- Bài toán yêu cầu em tính gì?

=3giờ 40 phút + 7giờ 15 phút=10giờ 55 phút

Giải

Cả hai lần ngời đó làm đợc số sản phẩm là:

8 + 7 = 15 (sản phẩm)Thời gian làm 15 sản phẩm là

1 giờ 8 phút ì15 = 17 (giờ) Đáp số: 17 giờ

- 1 HS nhắc lại ND bài

Lịch sử Chiến thắng Điện biên phủ trên không

I Mục tiêu:

Học xong bài này, HS biết: cuối năm 1972, Mĩ dùng máy bay B52 ném bom hòng huỷ

diệt Hà Nội và các thành phố lớn ở miền Bắc, âm mu khuất phục nhân dân ta

- Quân và dân ta đã lập nên chiến thắng oanh liệt “Điện Biên Phủ trên không”

II Đồ dùng dạy- học :

- Bảng phụ ảnh t liệu

III Các hoạt động dạy- học :

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sĩ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

GV cho HS nêu ý nghĩa của Cuộc tiến công và nổi

+Nêu những điều em biết về máy bay B52?

+Đế quốc Mĩ âm mu gì trong việc dùng máy bay

B52?

- Gv cho HS lần lợt trình bày , GV chốt lại ý chính

*Hoạt động2: HN 12 ngày đêm quyết chiến GV cho

HS thảo luận những diễn biến quân và dân ta chống

máy bay Mĩ phá hoại Hà Nội

? Cuộc chiến đấu chống máy bay của Mĩ phá hoại

năm 1972 của quân và dân Hà Nội bắt dầu và kết thúc

ngày nào?

? Lực lợng và phạm vi phá hoại của máy bay Mĩ?

? Hãy kể lại trận chiến đấu đêm 26/12/1272 trên bầu

trời HN

? KQ của trận chiến đấu 12 ngày đêm chống máy bay

Mĩ phá hoại của quân và dân HN?

- GV cho HS trình bày

? Hình ảnh một góc phố Khâm Thiên bị máy bay Mĩ

bắn phá và việc máy bay Mĩ ném bom cả vào TH, BV

gợi cho em những suy nghĩ gì?

* Hoạt động 3: ý nghĩa của chiến thắng 12 ngày đêm

chống máy bay Mĩ phá hoại

- GV cho HS thảo luận? Tại sao nói chiến thắng 12

ngày đêm chống máy bay Mĩ phá hoại của nhân dân

CT và lập lại hoà bình ở VN

- Là loại máy bay ném bom hiện

đại nhất vào thời ấy, bay cao 16

km …

- Mĩ ném bom vào Hà Nội tức là ném bom vào đầu não của ta, hòng buộc chính phủ ta phải chấp nhận kí hiệp định Pa-ri có lợi cho Mĩ

- Cuộc chiến đấu bắt đầu 20 giờ ngày 18/12/1972 đến 30/12/1972

- phá huỷ HN và các vùng lân cận

-Ngày26/12/1972………

- Cuộc tập kết máy bay b52 của

Mĩ bị đập tan: 81 máy bay bị bắn rơi …

- Giặc Mĩ thật độc ác …

- Vì chiến thắng này mang lại kết quả to lớn cho ta, còn Mĩ bị thiệt hại nặng nề nh Pháp trong trận Điện Biên Phủ 1954

Địa lí:

châu phi ( Tiếp theo)

I Mục tiêu:

Sau bài học HS, có thể:

- Nêu đợc một số đặc điểm vè dân c và hoạt động sản xuát của ngời dân châu Phi:

+ Châu lục có chủ yếu là dân c chủ yếu là ngời da đen.

+Trồng cay công nghiệp nhiệt đới khai thác khoáng sản.

- Nêu đợc một số đặc điểm nỏi bật của Ai Cập: nền văn minh cổ đại, nổi tiếng về các công trình kiến trúc cổ.

- Chỉ và dọc trên bản đồ tên nớc, tên thủ đo của Ai Cập.

II Đồ dùng dạy- học :

- Bản đồ tự nhiên Châu Phi Bản đồ kinh tế Châu Phi.

- Tranh, ảnh về dân c, hoạt động sản xuất của ngời dân Châu Phi.

III Các hoạt động dạy- học :

1 ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sĩ số lớp.

2 Kiểm tra bài cũ :

- xác định và nêu vị trí Châu Phi trên bản đồ

thế giới?

- Nêu đặc điểm tự nhiên Châu Phi?

- GV Nhận xét- ghi điểm

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu dân c Châu Phi.

- Cho HS đọc bảng số liệu bài 17, cho biết dân

c Châu Phi đứng thứ mấy trong các châu lục

trên thế giới.

- Yêu cầu HS quan sát H.3 SGK– T.118 cho

biết đa số dân c Châu Phi có đặc điểm gì?

GV cùng HS khác nhận xét, chốt ý đúng.

KL: Dân c Châu Phi chủ yếu là ngời da đen.

Hoạt động 3: Tìm hiểu hoạt động kinh tế.

+ Kinh tế Châu Phi có đặc điểm gì khác so với

KL: Các nớc Châu Phi có kinh tế chậm phát

triển, chỉ tập trung vào trồng cây công nghiệp

nhiệt đới và khai thác khoáng sản để xuất khẩu

Đời sống của nhân dân gặp nhiều khó khăn.

Hoạt động 4: Tìm hiểu nớc Ai Cập.

- Gv treo bản đồ các nớc Châu Phi, Yêu cầu HS

quan sát xác định vị trí của Ai Cập trên bản đồ

và cho biết Ai Cập có dòng sông nào chảy qua?

+Nêu đặc điểm về thiên nhiên, kinh tế- xã hội

của Ai Cập? Ai Cập nổi tiếng về công trình

- HS đọc bảng số liệu bài 17, cho biết dân c Châu Phi đứng thứ ( số dân châu phi là 884 triệu ngời).

- HS quan sát H.3 SGK– T.118 cho biết đa

số dân c Châu Phi là ngời da đen.

+ Ngời dân châu phi chủ yếu sinh sống ở vùng ven biển và các thung lũng sâu, còn các vùng hoang mạc hầu nh không có ngời ở.

- HS đọc thầm phần 4 SGK và trả lời câu hỏi: + Các nớc Châu Phi có kinh tế chậm phát triển, chỉ tập trung vào trồng cây công nghiệp nhiệt đới và khai thác khoáng sản để xuất khẩu.

+ họ thiếu ăn, thiếu mặc, dịch bệnh nguy hiểm xảy ra ở nhiều nơi, đặc biệt là dịch HIV/AIDS.

- HS chỉ và nêu tên các nớc: Ai Cập, Cộng hoà Nam Phi, An-giê-ri.

- HS quan sát xác định vị trí của Ai Cập trên bản đồ Chỉ vị trí sông Nin

+ Ai Cập nằm ở Bắc Phi; là cầu nối giữa 3 châu lục: á, Âu, Phi

+ Thiên nhiên: Có sông Nin chảy qua, có

đồng bằng châu thổ màu mỡ.

+ Kinh tế- xã hội:

là nớc có nền kinh tế tơng đối phát triển.Các ngành kinh tế: khai thác khoáng sản, trồng bông, du lịch

Có nền văn minh sông Nin, nổi tiếng về các công trình kiến trúc cổ (Kim tự tháp Ai Cập, tợng nhân s ),