Văn 6 hk 2 (3 cột)

Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được - Nội dung , ý nghĩa của văn bản "Bài học đường đời đầu tiên" - Nắm được những đặc sắc , nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài văn B.. * Hoạt động 5

Trang 1

ND: Tuần 20 Tiết: 77, 78

BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

Tô Hoài

A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được

- Nội dung , ý nghĩa của văn bản "Bài học đường đời đầu tiên"

- Nắm được những đặc sắc , nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài văn

B Chuẩn bị của GV và HS :

- GV : SGK , SGV , Giáo án , bảng phụ

- HS : Đọc bài và soạn bài

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học

* Hoạt động 1: KTBC :KT sự chuẩn bị

của hs

GV giới thiệu bài mới

* Hoạt động 2: Đọc –tìm hiểu chú thích.

GV hướng và gọi hs đọc vb

?Dựa vào chú thích em hãy cho biết

những nét chính về tác giả ?

?Văn bản "Bài học đường đời đầu tiên"

được trích từ truyện nào và chương thứ

mấy ?

GV yêu cầu HS giải thích những từ khó

* Hoạt động 3: Đọc hiểu văn bản

? VB được chia làm mấy phần ,nêu nội

? Ngôi kể thứ mấy ? Tác dụng của việc

lựa chọn ngôi kể trên ?

Gọi hs đọc lại phần 1

?Hãy tìm những chi tiết miêu tả về ngoại

hình và hành động của Dế Mèn ?

?Qua đó nhận xét gì về trình tự và cách

miêu tả trong đoạn văn ?

?Tác giả đã sử dụng từ loại gì để làm

miêu tả và tính cách của dế Mèn ?

?Qua những chi tiết miêu tả hình dáng

của Dế Mèn em cảm nhận được điều gì

về nghệ thuật miêu tả của tác giả ?

?Em có nhận xét gì về tính cách của Dế

Mèn trong đoạn văn này ?

Đưa tập soạn cho gv kiểm

ĐọcDựa vào chú thích trả lời

Chương 1 truyện Dế Mèn phiêulưu kí

Dựa vào chú thích trả lời

Gồm 2 phần

- Phần 1: Từ đầu … đứng đầuthiên hạ -> hình dáng , tính cáchcủa Dế Mèn

- Phần 2 : đoạn còn lại > Bàihọc đường đời đầu tiên của DếMèn

Nhận xét

Tiết 2

Lời kể của Dế Mèn

Ngôi thứ 1 Có tác dụng câuchuyện trở nên gần gũi, đáng tincậy đối với người đọc

ĐọcHình dáng càng mẫn bóng, vuốtdài, cánh dài, đầu to

Miêu tả tỉ mĩ, từ ngoại hình dẫnđến tính cách

Sử dụng nhiều động từ , tính từ Miêu tả rất sinh động, hấp dẫnHung hăng , kêu căng

Đôi càng mẫm bóng, những cái

I Đọc -hiểu chú thích

1.Đọc2.Chú thích :sgk/8,9a.Tác giả

b.Tác phẩm c.Giải nghĩa từ

II Đọc -hiểu văn bản

1 Bố cục : gồm 2 phần

2 Hình dáng , tính cáchcủa Dế Mèn :

- Là một chàng dếthanh niên cường tráng > hùng dũng đẹp đẽ,hấp dẫn

- Tính cách : Kêu căng ,tự phụ , hung hăng

Trang 2

?Tìm những chi tiết miêu tả hình dáng và

tính cách của Dế Choắt ?

Vì sao Dế Mèn lại trêu chị Cốc ?

Gọi hs nhận xét

Nhận xét

?Em hãy thuật lại việc Dế Mèn trêu chị

Cốc ?

?Em có nhận xét gì về việc làm của Dế

Mèn ?

?Qua sự việc này Dế Mèn có chịu hậu

quả gì không? Nếu có đó là hậu quả gì?

?Qua sự việc ấy Dế Mèn đã rút ra được

bài học đường đời dầu tiên cho mình Bài

học ấy là gì?

?Sau khi học bài xong em rút ra bài học gì

cho bản thân ?

Nhận xét

* Hoạt động 4: Ghi nhớ

? Em hãy khái quát lại nội dung và nghệ

thuật của văn bản?

* Hoạt động 5: Luyện tập

Chia HS theo vai Dế Mèn , Dế Choắt ,

Chị Cốc Đọc phân vai đoạn Dế Mèn trêu

chị Cốc gây ra cái chết cho Dế Choắt

vuốt nhọn hoắt, cái đầu nổi từng tảng rất bướng, hai cái răng đen nhánh …

Co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ, …

Nhận xét Cái cò cái … tao ăn Đây là việc làm không tốt

Có Mất đi một người bạn là dế Choắt

Ở đời mà có thoói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy

Không trêu chọ mọi người, phải biết giúp đỡ nhửng người yếu

hơn mình,……

Nhận xét Dựa vào nội dung bài học trả lời Phân vai và đọc 3 Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn : “ Ở đời mà có thoói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy ” III Ghi nhớ : ( SGK trang 11 ) IV Luyện tập IV/ Củng cố - dặn dị 1 Củng cố : ?Trong đoạn trích trên Dế Mèn được diễn tả với ntn? ?Qua sự việc Dế Mèn trêu chị Cốc thì dế Mèn đã rút ra được bài học cho mình Bài học ấy là gì? 2 Dặn dị : -Về nhà đọc lại vb, học bài và làm BT1 sgk/11 Đọc phần đọc thêm sgk/12 -Chuẩn bị bài “Sông … Cà Mau” cho tiết sau : +Đọc kĩ vb, chú thích +Trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu +Làm luyện tập Rút kinh nghiệm

Trang 3

ND: Tuần : 20 Tiết : 79

PHÓ TỪ

A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được

- Khái niệm phó từ

- Hiểu và nhớ được các loại ý nghĩa chính của phó từ

- Biết đặt câu có chứa phó từ để thể hiện các ý nghĩa khác nhau

Hoạt động 1: KT CB HS

Hoạt động 2 : Tìm hiểu khái niệm của phó từ

GV treo bảng phụ ghi vd và gọi hs đọc

?Đọc ví dụ a, b cho biết những từ ngữ nào

được in đậm ?

?Các từ in đậm bổ nghĩa cho những từ nào ? ?

Những từ được bổ nghĩa thuộc từ loại nào ?

?Các từ in đậm đứng ở vị trí nào trong cụm từ?

 Những từ đi kèm với động từ, tính từ được

gọi là phó từ

? Vậy phó từ là gì?

Hoạt động 3 Tìm hiểu các loại phó từ

GV treo bảng phụ ghi ví dụ và gọi hs đọc

?Tìm phó từ bổ sung ý nghĩa cho động từ , tính

từ in đậm ?

?Điền các phó từ tìm được vào bảng phân

loại?

Gọi HS lên bảng

Nhận xét

Đưa tập soạn cho gvkiểm

ĐọcĐã, cũng , vẫn , chưa,thật

Được , rất, ra, rất

Đi , ra , thấy (đt)Lỗi lạc, ưa nhìn, to,hướng (tính từ) Đứng trước và sautrong cụm từ

HS lên bảng làmNhận xét

Chỉ mức độ Rất , quá,

chưa , chẳngChỉ sự cầu khiến Đừng , hãy,

chớ Chỉ kết quả và Vào , ra

Trang 4

? Phó từ đứng trước động từ và tính từ bổ sung

gì cho đt, tt đó ?

? Phó từ đứng sau động từ và tính từ bổ sung gì

cho đt, tt đó ?

?Kể thêm các phó từ mà em biết thuộc mỗi

loại nói trên ?

Nhận xét

?Từ sự phân trên, em hãy cho biết tính từ có

những loại nào và nó bổ sung ý nghĩa gì cho đt

và tt ?

Hoạt động 4: Luyện tập

Gọi hs đọc BT 1

Y/c: Tìm phó từ và cho biết nó bổ sung động

từ , tính từ ý nghĩa gì ?

Nhận xét

Y/c : Thuật lại chuyện dế Mèn trêu chị Cốc

dẫn đến cái chết thảm thương cho dế Choắt

bằng một đoạn văn từ 3 – 5 câu chỉ ra một phó

từ và cho biết ý nghĩa ?

GV nhận xét

Bổ sung ý nghĩa có liên quan đến hành động, trạng thái, … Bổ sung ý nghĩa : mức độ, khả năng, kết quả và hướng Tính từ cầu khiến:

hãy, đừng , chớ,…

Dựa vào nội dung bài học trả lời

Đọc

- Chỉ quan hệ thời gian : đã , đang, sắp, đương

- Chỉ kết quả và hướng : ra

- Chỉ khả năng : được

- Chỉ sự tiếp diễn tương tự: còn đều, cũng

- Chỉ sự phủ định : không

Nhận xét

Đọc Thuật lại câu chuyện và chỉ ra ý nghĩa của phó từ

Nhận xét

2 Ghi nhớ: ( sgk/ 14 )

III Luyện tập

1

- Chỉ quan hệ thời gian : đã , đang, sắp, đương

- Chỉ kết quả và hướng : ra

- Chỉ khả năng : được

- Chỉ sự tiếp diễn tương tự: còn đều, cũng

- Chỉ sự phủ định : không

2 Thuật lại chuyện dế Mèn trêu chị Cốc

VD: Một hôm, thấy chị

Cốc đang kiếm mồi, dế

Mèn cất giọng đọc một

câu thơ rồi chui tọt vào hang Chị Cốc rất bực, đi

tìm kẻ trêu mình …

 đang chỉ quan hệ thời gian

IV/ Củng cố - dặn dị

1 Củng cố :

?Phó từ là gì? Phó từ có mấy loại ? Kể ra

2 Dặn dị :

-Về nhà học bài, xem lại vd, BT 1,2 và làm tiếp BT 3 sgk/15

-Soạn bài “So sánh” cho tiết sau :

+Đọc vd và trả lời các câu hỏi của vd

+Làm phần luyện tập

Rút kinh nghiệm

ND: Tuần : 20 Tiết : 80

Trang 5

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ

- Những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả trước khi đi sâu vào một số thao tác chínhnhằm tạo lập văn bản này

- Phân biệt những đoạn văn , bài văm, miêu tả

- Hiểu được trong những tình huống nào người ta thường dùng văn miêu tả

- GV : SGK , SGV , Giáo án ,

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học

* Hoạt động 1 :KT CB HS

* Hoạt động 2 :Tìm hiểu thế nào là

văn miêu tả

Gọi hs đọc vd

? Trong 3 tình huống sgk tình huống

nào em phải sử dụng văn miêu tả ? Vì

? Nêu một số miêu tả về môi trường?

?Trong văn bản "Bài học đường đời

đầu tiên" có 2 đoạn văn miêu tả Dế

Mèn và Dế Choắt rất sinh động em

hãy chỉ ra 2 đoạn văn đó

? Hai đoạn văn đó giúp em hình dung

được đặc điểm nổi bật gì của 2 chú

dế?

?Những chi tiết và hình ảnh nào giúp

em hình dung được điều đó ?

?Muốn miêu tả tài tình như thế đòi hỏi

người miểu tả phải có năng lực gì?

Đọc vdCả ba tình huống đều cần sử dụng vănmiêu tả Vì căn cứ vào mục đích vàtình huống giao tiếp :

-TH1: Tả con đường và ngôi nhà đểngười khách nhận ra và không bị lạc

-TH1: Tả cái áo cụ thể để người bánhàng không lấy nhằm áo

-TH3: Tả chân dung người lực sĩVăn miêu tả rất cần thiết

Suy nghĩ trả lời

Tả cảnh rừng tràm, tả cảnh dòng sông

bị ô nhiễm, …Đoạn tả Dế Mèn: Bởi tôi ăn uốngđiều độ … hai chân lên vuốt râu

Đoạn tả Dế Choắt: Cái anh chàng DếChoắt … nhiều ngách như hang tôi

Dế Mèn khỏe mạnh, cường tráng cònDế Choắt thì yếu đuối

Dế Mèn: ccàng, cánh, chân, khôe,vuốt, răng ,râu … những động tác raoai, khoe sức khỏe

Dế Choắt: Dáng người gầy gò, cao lêungêu … Những so sánh: gã nghiệnthuốc phiện, như người cởi trần mặcáo gi-lê

Năng lực và khả năng quan sát

I.Thế nào là văn miêu tả

1 Ví dụ : sgk/15

Trang 6

Nhận xét

? Từ những bài tập trên em hiểu thế

nào là văn miêu tả ?

? Qua phần tìm hiểu chung về văn miêu

tả , em hãy thử nêu một vài đề văn miêu

tả về mơi trường ?

Nhận xét

> Tả cảnh đẹp quê hương

Tả ngơi trường em đang học

Tự liên hệ để trả lời

2 Ghi nhớ

( SGK trang 59)

1 Củng cố :

? Thế nào là văn miêu tả ?

2 Dặn dị :

-Về nhà học bài, xem lại vd

-Soạn bài “Tìm hiểu … tả” cho tiết sau: đọc và làm các BT sgk/17

Rút kinh nghiệm

ND: Tuần : 21 Tiết : 81

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ (tt) A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được Vận dụng những kiến thức đã học về văn miêu tả vào làm các bài tập cụ thể B Chuẩn bị của GV và HS : - GV : SGK , SGV , giáo án ,

- HS : Làm các Bài tập

Hoạt động 1: KTBC

? Thế nào là văn miêu tả ?

? Miêu tả có vai trò ntn trong đời

sống ?

Hoạt động 2: HD luyện tập

Gọi hs đọc BT1

Y/c: Mỗi đoạn văn tái hiện lại

diều gì? Em hãy chỉ ra những đặc

điểm nổi bật của sự vật, con người

và quang cảnh đã được miêu tả

trong các đoạn văn?

Nhận xét

Đóng sách vỡ, láng nghe và trả lời

Đọc -Đoạn 1: Đặc tả chú Dế Mèn vào độ tuổi “tanh niên cường tráng”

Những đặc điểm nổi bật : to và khỏe mạnh

-Đoạn 2: Tái hiện hình ảnh chú bé liên lạc Đặc điểm nổi bật:

chú bé nhanh nhẹn, hồn nhiên

-Đoạn 3: Miêu tả một cảnh vùng bãi ven ao, hồ nước ngạp sau mưa Đặc điểm nổi bật: một thế giới động vật sinh động, ồn ào Nhận xét

II Luyện tập BT1

-Đoạn 1: Đặc tả chú Dế Mèn vào độ tuổi “tanh niên cường tráng” Những đặc điểm nổi bật : to và khỏe mạnh

-Đoạn 2: Tái hiện hình ảnh chú bé liên lạc Đặc điểm nổi bật: chú bé nhanh nhẹn, vui vẻ, hồn nhiên

-Đoạn 3: Miêu tả một cảnh vùng bãi ven ao, hồ nước ngạp sau mưa Đặc điểm nổi bật: một thế giới động vật

Trang 7

Gọi hs đọc BT2

Y/c:

a)Nếu phải viết một doạn văn

miêu tả cảnh mùa đông đến thì

em sẽ nêu những đặc điểm nổi bật

nào?

b)Khuôn mặt mẹ luôn hiện lên

trong tâm trí em, nếu tả khuôn

mặt của mẹ thì em chú ý tới đặc

điểm nổi bật nào?

Nhận xét

Đọc a)Có thể nêu 1 vài đặc điểm nổi bật của mùa đông như:

-Lạnh lẽo và ẩm ướt: gió bấc và mưa phùn

-Cây cối trơ trọi và khkẳng khiu : lá vàng rụng nhiều

-Mùa của hoa: mai , đào… chuẩn

bị đón xuân về b)Có thể nêu 1 vài đặc điểm nổi bật của khuôn mặt mẹ:

-Sáng và đẹp -Hiền từ và nhân hậu -Vui vẻ nhưng có chút lo âu Nhận xét

sinh động, ồn ào, …

BT2

a)Có thể nêu 1 vài đặc điểm nổi bật của mùa đông như: -Lạnh lẽo và ẩm ướt: gió bấc và mưa phùn

-Đem dài, ngày ngắn -Bầu trời âm u: như thấp xuống, ít thấy trăng sao, nhiều mây và sương mù, … -Cây cối trơ trọi và khkẳng khiu : lá vàng rụng nhiều -Mùa của hoa: mai , đào… chuẩn bị đón xuân về b)Có thể nêu 1 vài đặc điểm nổi bật của khuôn mặt mẹ: -Sáng và đẹp

-Hiền từ và nhân hậu -Vui vẻ nhưng có chút lo âu IV/ Củng cố - dặn dị

-Về nhà xem kĩ các bài tập đã làm và đọc phần đọc thêm sgk/17

-Soạn bài “Quan sát, tưởng tượng, … trong văn miêu tả”

+Đọc kĩ vd và trả lời các câu hỏi

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần :21 Tiết : 82 , 83 SÔNG NƯỚC CÀ MAU A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được - Cảm nhận được ý nghĩa của văn bản Sông nước Cà Mau -Vẽ đẹp thiên nhiên của Sông nước Cà Mau Tình cảm gắn bó của tác giả đối với tác phẩm này - Nghệ thuật tả cảnh dựa trên quan sát trực tiếp và ngôn ngữ chính xác B Chuẩn bị của GV và HS : - GV : SGK , SGV , Giáo án , bảng phụ

- HS : chuẩn bị bài mới :Đọc bài và soạn bài

* Hoạt động 1: KTBC :

? Qua việc trêu chị Cốc, Dế Mèn

đã gây ra hậu quả gì?

? Qua việc làm đó, Dế Mèn đã

rút ra được bài học gì cho mình?

* Hoạt động 2: Đọc –tìm hiểu

Đóng sách vỡ lắng nghe và trả lời

I Đọc và tìm hiểu chú

Trang 8

chú thích.

GV gọi HS đọc vb

?Dựa vào chhú thích, em hãy cho

biết những nét chính về tác giả?

?VB được trích trong truyện nào

của nhà văn Đoàn Giỏi?

Gọi hs giải thích 1 số từ khó ở chú

thích

? Bài văn miêu tả cảnh gì ?

? Theo trình tự như thế nào ?

? Dựa vào trình tự miêu tả em, hãy

tìm bố cục của bài văn ?

? Cho biết nội dung chính của

từng đoạn?

Nhận xét

?Em hãy hình dung vị trí quan sát

của người miêu tả ?

?Vị trí ấy có thuận lợi gì cho việc

quan sát và miêu tả ?

Nhận xét

?Trong đoạn 1 tác giả đã tác giả

đã diễn tả ấn tượng ban đầu bao

trùm về sông nước Cà Mau.Aán

tượng ấy như thế nào?

?Và được cảm nhận qua giác

quan nào ?

?Dựa vào đâu mà các con kenh

này lại có các tên : Mái Giầm,

Kênh Ba khía…?

Nhận xét

? Qua đoạn nói về cách đặt tên

cho các con sông, con kênh ở vùng

Cà Mau, em có nhận xét gì về

những địa danh đó?

ĐọcDựa vào chú tích trả lời

Bài văn miêu tả cảnh quan vùng sôngnước Cà Mau

Miêu tả theo trình tự đi từ những ấntượng chung về thiên nhiên rồi tậptrung miêu tả và thuyết minh về kênhrạch , sông ngòi với cảnh vật hai bênbờ, cuối cùng là cảnh chợ Năm Cănhọp ngay trên mặt sông

Chia bố cục Nêu nội dung chính của từng đoạn

Nhận xét

TIẾT 2

“Sông ngòi, kên rạch càng bủa giăngchi chít như mạng nhện Trên thì trờixanh, dưới thì nước xanh, chung quanhmình chỉ toàn một sắc xanh cây lá”

Không gian bao laCảm nhận bằng thị giác

Dựa vào đặc điểm rêng của từng conkênh

a) Tác giả b) Tác phẩm

II Đọc hiểu văn bản

1 Bố cục 3 đoạn -Đ1: Từ đầu > mộtmàu xanh đơn điệu :Những ấn tượng chungban đầu về vùng đất CàMau

-Đ2: TT khói sáng banmai : Nói về kênh rạch ởvùng Cà Mau và tậptrung miêu tả con sôngNăm Căn rộng lớn, hùngvĩ

-Đ3: Phần còn lại: Đặctả chợ Năm Căn đôngvui, trù phú và nhiềumàu sắc độc đáo

2.Aán tượng chung vềcảnh sông nước cà Mau-Tả khái quát

-Aán tượng nổi bật làkhông gian rộng lớn-Miêu tả thiên nhiên quacảm nhận của thị giác -Đặt tên dựa trên đặcđiểm riêng của kênhrạch

3.Cảnh tượng các kênhrạch Cà Mau

-Cảnh tượng tự nhiên ,hoang dã, phong phú

Trang 9

?Những địa danh gợi cho ta đặc

điểm gì về thiên nhiên Cà Mau ?

?Điều đó cho thấy đặc điểm nghệ

thuật gì của nhà văn?

Nhận xét

Gọi hs đọc lại đoạn văn “Thuyền

chúng tôi chèo thoát … sóng ban

mai”

?Tìm những chi tiết thể hiện sự

hùng vĩ, rộng lớn của dòng sông

Gọi hs đọc lại đoạn văn cuối

?Qua đoạn này em có nhận xét gì

về chợ Năm Căn?

? Những chi tiết , hình ảnh nào về

chợ Năm Căn thể hiện sự tấp nập

đông vui , trù phú và độc đáo của

vùng chợ Cà Mau ?

?Vùng Cà Mau có rừng đước, còn

ở quê em có rừng gì? Diện tích

rừng hiện nay ntn?

? Các em phải làm gì để bảo vệ

rừng ?

? Cảnh thiên nhiên Cà Mau rất

hoang dã đầy sức sống , qua đĩ em

cĩ nhận xét gì về thiên nhiên quê

mình ?

Nhận xét và giáo dục hs

* Hoạt động 4: HD ghi nhớ

?Em hãy khái quát lại nội dung

chính và nghệ thuật của văn bản ?

* Hoạt động 5 : Luyện tập

BT1: Viết đoạn văn trình bày cảm

nhận của em về vùng đất Cà Mau

qua bài sông nước Cà Mau đã

“Dòng sông mênh mông … như thác”

“rưng đước dợng lên … vô tận”

“ngọn bằng … màu xanh chai lọ”

Đọc Chợ Năm Căn tấp nập , đông vui, độcđáo , …

“ … nững ngôi nhà bè … xóm chợ vùngCà Mau”

Trả lời, diện tích bị thu hẹp dần

Chúng ta phải tuyên truyền tác hạicủa ô nhiễm môi trường, bảo vệ vàtròng thêm rừng

Nêu cảm nhận

Viết và đọc

-NT miêu tả  đặc sắc

4.Sự độc đáo của chợNăm Căn

-Chợ họp ngay trên sông-Màu sác đa dạng

-Người bán thuộc nhiềudân tộc , ồn ào, đôngvui

III Ghi nhớ :

( SGK trang 23 )

IV Luyện tập

* BT1-Đây là vùng đất vớinhiều phong tục đẹp.-Có hệ thống kênh rạchvà sông ngòi chi chít.-Có diện tích rừng ngậpmặn khá lớn

-Có nguồn thủy sảnphong phú

-Con người thật thà nhânhậu

1.Củng cố :

?Thiên nhiên vùng sông nước Cà Mau ntn?

? Chợ Năm Căn độc đáo ra sao ?

2.Dặn dị :

-Về nhà học bài, đọc lại vb, đọc phần đọc thêm và làm tiếp BT2

Trang 10

-Soạn bài : “Bức tranh gái tôi”

+Đọc kĩ vb và chú thích

+Trả lời câu hỏi phần đọc hiểu

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần : 21 Tiết : 84 SO SÁNH Lớp 6A2 A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được - Khái niệm và cấu tạo của so sánh - Biết cách quan sát sự giống nhau của các sự vật đã tạo ra những so sánh đúng tiến đến tạo ra những so sánh hay B Chuẩn bị của GV và HS : - GV : SGK , SGV , Giáo án , bảng phụ

- HS : Đọc bài và soạn bài C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Nội dung kiến thức Hoạt động 1 KTBC ?Phó từ là gì ? Cho ví dụ ?Các loại phó từ nào? GV giới thiệu bài mới Hoạt động 2 : Tìm hiểu khái niệm So sánh

Treo bảng phụ và gọi hs đọc vd ?Tìm tập hợp từ chứa hình ảnh So sánh trong ví dụ ? ?Trong tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh đó những sự vật , sự việc nào được so sánh với nhau ? ?Vì sao có thể So sánh như vậy ? ?So sánh các sự việc với nhau như vậy để làm gì? ?So sánh những câu trên có gì khác với câu “Con mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến” có gì khác nhau? Gọi hs nhận xét Nhận xét ?Từ sự phân tích trên , em hãy cho biết so sánh là gì ? Và có tác dụng ntn? Gọi hs đọc BT2 Y/c : Dựa vào những thành ngữ đã Đóng sách vỡ và trả lời Đọc a Trẻ em như búp trên cành b Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy tường thành vô tận a.Trẻ em > như búp trên cành b.rừng đước > hai dãy tường thành Vì giữa chúng có nét tương đồng Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt Con mèo > con hổ Hai câu trên so sánh dựa trên sự tương đồng Câu này dựa trên sự tương phản Nhận xét Dựa vào nội dung bài học trả lời HS điền tiếp vế B I So sánh là gì ?

1 Ví dụ : ( SGK / 24 )

2 Ghi nhớ : ( sgk/ 24 )

BT2 Điền vế B

- Khoẻ như voi (hùm, trâu …)

Trang 11

biết em hãy viết tiếp vế B vào

Điền tập hợp từ chứa hình ảnh so

sánh trong các câu đã dẫn ở phần 1

vào mô hình phép so sánh dưới đây

Gọi HS lên bảng

Nhận xét

?Tìm những tờ ngữ so sánh khác mà

em biết ?

Gọi hs đọc vd 3 sgk/ 25

?Cấu tạo cảu phép So sánh trong

những câu này có gì đặc biệt ?

Nhận xét

?Phép so sánh có cấu tạo đầy đủ

ntn? Trong thực tế thì mô hình đó

biến đổi ra sao?

Gọi hs đọc BT1

Y/c: Với mỗi mẩu So sánh dưới đây

em hãy tìm thêm 1 ví dụ

a So sánh đồng loại

- Người với người

-Vật với vật

b So sánh khác loại

- Vật với người

- Cái cụ thể với cái trừu tượng

b.Từ ngữ so sánh vae vế B đảo lêntrước vế A

Nhận xét

Đọc

a So sánh đồng loại:

- Thầy thuốc như mẹ hiền

- Sông ngòi kênh rạch càng bủagiăng chi chít như mạng nhện

b So sánh khác loại -Cá nước bơi hàng đàn đen trũinhô lên hụp xuống như người bơiếch giữa những đầu sóng trắng

-Sự nghiệp của chúng ta giống nhưrừng cây đương lên, đầy nhựa sốngvà ngày càng lớn mạnh nhanhchóng

- Cao như sào (sếu , núi )

II Cấu tạo của phép So sánh

1 Ví dụ : ( SGK / 24 )

2 Ghi nhớ: ( sgk/ 14 )

III Luyện tập

1.Các câu có phép so sánh :

b So sánh đồng loại:

- Thầy thuốc như mẹ hiền

- Sông ngòi kênh rạch càngbủa giăng chi chít như mạngnhện

b So sánh khác loại -Cá nước bơi hàng đàn đen trũinhô lên hụp xuống như ngườibơi ếch giữa những đầu sóngtrắng

-Sự nghiệp của chúng ta giốngnhư rừng cây đương lên, đầynhựa sống và ngày càng lớnmạnh nhanh chóng

rừng đước nựng lên

cao ngất

nhưnhư

búp trên cành hai dãy tường thành vô tận

Trang 12

1.Củng cố :

Câu 1: Trong các câu ca dao sau, câu nào có sử dụng so sánh :

a) Anh đi anh nhớ quê nhà b) Chim khôn thì khôn cả lông

Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương Khôn đến cái lồng người xách cũng khôn c) Thân em như thể con rùa d) Chiều chiều ra đứng ngỏ sau

Xuống sông đội đá, lên chùa đội bia Muốn về quê mẹ mà không có đò

Câu 2 : Câu ca dao sau là so sánh gì ?

Thân em như thể con rùa

Xuống sông đội đá lên chùa đội bia

a)So sánh người với người b) So sánh vật với vật

c) So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng d) So sánh người với vật

Câu 3: Điền câu so sánh sau vào mô hình cấu tạo ?

“Quê hương là chùm khế ngọt”

Vế A Phương

diện so sánh

Từ so sánh

Vế B

2.Dặn dị :

-Về nhà học bài, xem lại vd và bài tập và làm tiếp các bài tập còn lại

-Soạn bài “So sánh (tt)”

+Đọc vd và trả lời các câu hỏi của vd

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần : 22 Tiết : 85, 86 QUAN SÁT TƯỞNG TƯỢNG , SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được - Thấy được vai trò và tác dụng của quan sát , So sánh , tưởng tượng và nhận xét trong văn miêu tả - Bước đầu hình thành cho HS kỉ năng quan sát tưởng tượng so sánh và nhận xét khi miêu tả - Vận dụng và nhận diện được những thao tác cơ bản trong đọc và viết văn miêu tả B Chuẩn bị của GV và HS : - GV : SGK , SGV , Giáo án ,

- HS : đọc bài và soạn bài

* Hoạt động 1 :KTBC : KT 15'

* Hoạt động 2 :Tìm hiểu các khái

nịêm quan sát tưởng tượng so sánh

và nhận xét trong văn miêu tả

Làm KT 15'

I Quan sát tưởng tượng so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

1 Ví dụ : (SGK/27)

Trang 13

Gọi HS đọc

?Đoạn 1 tả cái gì ?

?Đặc điểm nổi bật của đối tượng

miêu tả là gì?

?Được thể hiện qua những từ ngữ,

hình ảnh nào?

?Đoạn 2 tả cảnh gì?

?Được thể hiện qua từ ngữ, hình

ảnh nào?

? ?Đoạn 3 tả cảnh gì?

?Được thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh

nào?

Nhận xét

?Để viết được đoạn văn trên người

viết cần có năng lực gì ?

Gọi hs đọc đoạn văn sgk/28

?Đoạn văn này đã lược bỏ đi những

chữ nào ?

?Những từ bị lượt bỏ đó đã ảnh

hưởng đến đoạn văn miêu tả ntn ?

Nhận xét

?Từ bài tập trên em hãy cho biết

muốn miêu tả người viết phải có

năng lực gì ?

* Hoạt động 3: Luyện tập

Gọi học sinh đọc BT1

Y/c: Đoạn văn miêu tả quang cảnh

Hồ Gươm Tác giả đã quan sát và

lựa chọn những hình ảnh đặc sắc và

tiêu biểu nào ? Điền vào chổ trống

Nhận xét

Gọi hs đọc BT2

Y/c: Ở đoạn văn nhà văn Tô Hoài

tập trung miêu tả chú Dế Mèn có

thân hình đẹp , cường tráng nhưng

tính tình ương bướng , kiêu căng

HS đọc Đ1:Tả Dế choắt Gầy, ốm, đáng thương

Gầy gò, liêu nghêu, bè bè, ngẩnngẩn ngơ ngơ

Đ2 Tả cảnh đẹp hùng vĩ củaSông nước Cà Mau

Giăng chi chít như mạng nhện,trời xanh, nước xanh, rừng xanh,

rì rào bất tận, …Đ3 Tả cảnh mùa xuân Đẹp, vui náo nức như ngày hội,chim ríu rít, cây gạo như 1 thápđèn khổng lồ, nhàn hoa nở, …Nhận xét

Năng lực quan sát tưởng tượng sosánh và nhận xét

Đọc

- Lượt bỏ : ầm ầm như thác nhôlên , hụp xuống như người bơiếch , như hai dãy tường thành vôtận

- Những chữ được bỏ là những đt, tt , những so sánh liên tưởng ,nếu lược bỏ đoạn văn trở nênkhô khan , chung chung

Nhận xétDựa vào nội dung bài học trả lời

TIẾT 2

Đọc

- Miêu tả cảnh Hồ Gươm : Mặthồ… sáng long lanh, Cầu ThêHúc màu son , gốc đa già rễxum xuê , …

- Điền vào chổ trống :

- Gương , bầu dục

- Cong cong

……

Nhận xét

ĐọcRung rinh , bóng mỡ , đầu to nổitừng tảng , răng đen nhánh , râudài

Nhai ngoàm ngoạp rất vướng ,

- Điền vào chổ trống :

- Gương , bầu dục

Nhai ngoàm ngoạp rất vướng ,

Trang 14

Những hình ảnh miêu tả tiêu biểu và

đặc sắc nào đã làm nổi bậc điều đo ù?

Nhận xét

Y/c: Quan sát và ghi chép lại những

đặc điểm nổi bật của ngôi nhà hoặc

căn phòng Trong những đặc điểm

đó, đặc điểm nào nổi bật nhất ?

Y/c:Nếu tả quang cảnh buổi sáng

trên quê hương em thì em sẽ liên

tưởng so sánh các hình ảnh gì ?

Nhận xét

trịnh trong đưa 2 chân vuốt râu

Nhận xét

Quan sát và ghi chép lại những điều đã quan sát được

- Mặt trời như quả trứng thiên nhiên đầy đặn

Bầu trời sáng trong và mát mẻ như khuôn mặt bé sau giấc ngủ dài

- Những hàng cây cao vút như những bức tường thành vô tận

…

trịnh trong đưa 2 chân vuốt râu

BT3

Có thể chọn : hướng nhà, nền, mái, tường, cửa, cách trang trí, …

BT4

- Mặt trời như quả trứng thiên nhiên đầy đặn

Bầu trời sáng trong và mát mẻ như khuôn mặt bé sau giấc ngủ dài

- Những hàng cây cao vút như những bức tường thành vô tận

- Núi chập chùng như sóng ngoài biển khơi

- Những ngôi nhà san sát như những chiết hộp khổng lồ IV/ Củng cố - dặn dị

1.Củng cố :

?Muốn miêu tả được người viết cần có năng lưc gì ?

2.Dặn dị :

-Về nhà học bài, xem lại ví dụ và bài tập Làm tiếp bài tập 5 và đọc phần đọc thêm sgk/30

-Soạn bài “Luyện nói … miêu tả”

Làm các bài tập sgk/35, 36

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần : 22 Tiết : 87, 88 BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI Tạ Duy Anh A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được - Hiểu được nội dung và ý nghĩa của truyện - Nắm được nghệ thuật miêu tả kể chuyện và tâm lý nhân vật trong tác phẩm B Chuẩn bị của GV và HS : - GV : SGK , SGV , Giáo án , bảng phụ

?Nêu nội dung và nghệ thuật của bài

Sông nước Cà Mau?

Đóng sách vỡ và trả lời

Trang 15

?Vị trí của người miêu tả trong đoạn

trích Sông nước Cà Mau là ở đâu ?

* Hoạt động 2: Đọc – chú thích.

HD và gọi hs đọc vb

?Dựa vào chú thích , em hãy cho biết

những nét chính về Tạ Duy Anh ?

? Vb này trích trong tác phẩm nào? Và

em biết gì về tác phẩm đó ?

Gọi hs đọc phần giải nghĩa từ

?Văn bản này được chia làm mấy

phần , nội dung chính của từng phần

GV nhận xét sửa chữa

GV gọi HS tóm tắt truyện

GV nhận xét

?Nhân vật chính trong truyện là ai ?

?Truyện được kể theo lời của nhân vật

nào ?

?Việc lựa chọn ngôi kể như vậy có tác

dụng gì ?

?Theo dõi truyện em thấy tâm trạng

của người anh diễn biến trong các thời

điểm nào ?

?Khi phát hiện người em chế thuốc vẽ từ

nhọ nồi người anh nghĩ gì ?

?Ýù nghĩ ấy nói lên thái độ gì của người

anh ?

?Khi mọi người phát hiện ra tài vẽ của

KP, người anh có ý nghĩa và hành động

Gv nhận xét –bổ sung

?Vb này nhằm thể hiện ý nghĩa tư tưởng

gì ?

HS đọc Dựa vào chú thích trả lời

Đọc

P1: Từ đầu > tài năng:

Kiều Phương được phát hiệncó tài năng hội hoạ

P2: tt > nhận giải :Sự thayđổi tính cách của người anh P3: phần còn lại Người anhnhận ra nhược điểm củamình

Làm cho câu chuyện trở nênchân thật hơn

Khi thấy em chế thuốc vẽ,khi tài năng của em bộc lộ,khi tranh của em đạt giải Người anh cho đó là trònghịch ngợm

Xem thường

Người anh cảm thấy buồn vàtừ đó trở có thái độ khó chịu,gắt gỏnh và không thân với

em như trước nữa

Nhận xét

-Hồn nhiên ngây thơ

-Có tài hội họa

Nhận xét

Không nên ganh tị , đố kịtrước tài năng của ngườikhác

I Đọc -chú thích:

1.Đọc2.Chú thích : sgk/33, 34 a)Tác giả

b)Tác phẩm

1 Bố cục : 3 phần

P1: Từ đầu > tài năng Kiều Phương được phát hiệncó tài năng hội hoạ

P2: tt > nhận giải : Sự thayđổi tính cách của người anh P3 phần còn lại : Người anhnhận ra nhược điểm của mình

2 Diễn biến tâm trạng của người anh

-Khi thấy em chế thuốc vẽ :ngạc nhiên , xem thường

-Khi tài năng của KiềuPhương được phát hiện

3.Cảm nhận về nhân vật người em.

-Là người nhân hậu

4 Ý nghĩa, tư tưởng

-Không nên ganh tị ,đố kịtrước tài năng của người khác

Trang 16

Gọi hs nhận xét.

Nhận xét

* Hoạt động 4: Ghi nhớ

?Em hãy khái quát nd và nt vb ?

Nhận xét

Dựa vào nd bài học trả lời

-Lòng nhân hậu sẽ giúp ta vượt qua bản thân mình

III Ghi nhớ :

( SGK trang 35 )

1.Củng cố :

?Hãy phân tích diễn biến tâm trạng của người anh ?

?Nêu ý nghĩa tư tưởng của truyện ?

2.Dặn dị :

-Về nhà học bài, đọc kĩ vb và làm LT Đọc phần đọc thêm sgk/35

-Soạn bài “ Vượt thác”

+Đọc kĩ vb, chú thích

+Trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu

+Làm luyện tập

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần : 23 Tiết : 89 VƯỢT THÁC Võ Quảng A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được - Cảm nhận được vẽ đẹp phong phú hùng vĩ của thoên nhiên trên sông Thu Bồn và vẽ đẹp của người lao động được miêu tả trong bài - Nắm được nghệ thuật phối hợp miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động của con người B Chuẩn bị của GV và HS : - GV : SGK , SGV , Giáo án , ï

?Vb Bức tranh của em gái tôi thể

hiện ý nghĩa tư tưởng gì ?

? Nhân vật chính trong tuyện

Bức tranh của em gái tôi là ai ?

Em có nhận xét gì về nhân vật

này ?

* Hoạt động 2: Đọc –tìm hiểu

chú thích

?Em biết gì về nhà văn Võ

Quãng và vb Vượt thác ?

Gọi hs giải thích một số từ ngữ

khó ở chú thích

* Hoạt động 3: Đọc hiểu văn

Đóng sách vỡ và trả lời câu hỏi

Đọc Dựa vào chú thích trả lời

I Đọc và tìm hiểu chú thích:

1.Đọc

2 Chú thích a)Tác giả b)Tác phẩm

Trang 17

?Văn bản này được chia làm

mấy phần , nội dung của từng

phần ?

Goih hs nhận xét

?Theo em ai là người miêu tả

cảnh Vượt Thác ?

? Tác giả miêu tả cảnh vượt

thác theo trình tự nào ?

? Tác giả ở vị trí nào khi quan

sát để miêu tả ?

? Cảnh dòng sông và hai bên bờ

thay đổi ntn qua từng chặng của

con thuyền?

? Từ những phân tích trên em

hãy nêu cảm nhận của em về

bức tranh thiên nhiên ?

Nhận xét

?Cảnh con thuyền Vượt Thác

được miêu tả ntn ? Dựa vào đâu

mà em nhận xét như vậy ?

?Hãy tìm những chi tiết miêu tả

ngoại hình , hành động của nhân

vật dượng Hương Thư trong

cuộc vượt thác ?

?Tìm những hình ảnh so sánh

và nêu tác dụng?

?Em cảm nhận ntn về nhân vật

-Gần thác thì cảnh trở nên umtùm, những chòm cổ thụ ngắmmình dưới dòng sông

-Đoạn vượt thác miêu tả dòngthác dữqua hình ảnh dượng HT

Phong phú , đa dạng , hùng vĩ

Nhận xét

Cảnh con thuyền vượt thác đượcmiêu tả sinh động Dựa vào hìnhảnh của dượng HT

-Ngoại hình : cởi trần, như 1 photượng đồng đúc, bắp thịt cuồncuộn …

-Động tác : con người phóngchiếc sào xuống lòng sông, …

“như một pho tượng đồng đúc”

sự khỏe mạnh của dượng HT

“giống như 1 hiệp sĩ của TrườngSơn oai linh hùng vĩ” vẻ dùngmãnh, hào hùng của dượng HTNhân vật dượng HT là ngườiđứng mũi , chịu sào quả cảm chỉhuy dày dạn kinh nghiệm Nhận xét

-P1: Từ đầu > vượtnhiều thác nước : Cảnhtrước khi thuyền vượtthác

-P2: tt > cổ cò : Cuộcvượt thác

-P3: Phần còn lại :Cảnhvật sau cuộc vượt thác

2 Bức tranh thiên nhiên

Bức tranh thiên nhiênphong phú tươi đẹp , thơmộng , đa dạng , hùng vĩ

3.Hình ảnh dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác

- Thác nước dữ khó vượtcon thuyền vùng vằng cứchựt tụt xuống

-Ngoại hình : cởi trần,như 1 pho tượng đồngđúc, bắp thịt cuồn cuộn,hai hàm răng cắn chặt …-Động tác : con ngườiphóng chiếc sào xuốnglòng sông, …

 Dượng Hương Thư làngười mạnh mẽ quả cảmchỉ huy dày dặn kinhnghiệm

III Ghi nhớ :

Trang 18

?Em hãy khái quát lại nội dung

và nghệ thuật của vb Dựa vào nội dung bài học trả lời ( SGK trang 41)

1.Củng cố :

? Hình ảnh dượng HT được miêu tả ntn trong vb Vượt thác?

2.Dặn dị :

-Về đọc lại vb, học bài , làm bài tập và đọc phần đọc thêm

-Soạn bài “Buổi học cuối cùng”

+Đọc kĩ vb và chú thích

+Trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu

+Làm LT

Rút kinh nghiệm

ND: Tuần : 23 Tiết : 90 LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT , TƯỞNG TƯỢNG , SO SÁNH

VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được - Biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trước tập thể (rèn kĩ năng nói ) - Từ những nội dung luyện nói nắm chắc hơn kiến thức đã học về quan sát tưởng tượng so sánh và nhận xét trong văn miêu tả B Chuẩn bị của GV và HS : - GV : SGK , SGV , Giáo án ,

- HS : đọc bài và soạn bài C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Nội dung kiến thức * Hoạt động 1 :KTBC Muốn làm tốt văn miêu tả đòi hỏi người viết cần có năng lực gì? GV giới thiệu bài mới * Hoạt động 2 :Hướng dẫn luyện nói

Nêu yêu cầu của giờ học :Chú ý qui định

của việc luyện nói đã nêu là : không viết

thành văn , nói rõ , mạch lạc

Gọi hs đọc BT1

Các nhóm thảo luận bài tập

Nhóm 1,2 : NV Kiều Phương

Nhóm 3, 4 NV người anh

Gọi hs trình bày

Nhận xét

Đóng sách vỡ và trả lời

Lắng nghe

HS thảo luận 5 phút (4 tổ)

Trình bày Nhận xét

Bài tập :

BT1

a Nhân vật Kiều Phương :

- Hình dáng gầy , thanh mảnh , mặt lọ lem , mắt sáng , tóc dài thắt hai bím

- Tính cách hồn nhiên trong sáng , nhân hậu

b Nhân vật người anh :

- Hình dáng ( có thể suy ra từ người em ) cũng gầy , cao , mắt

Trang 19

Y/c : Miêu tả đêm trăng nơi em ở ? ( HS

lập dàn ý )

Gọi HS nói theo dàn ý

Nhận xét

Y/c : Hãy lập dàn ý về quang cảnh biển

buổi bình minh

Trong khi miêu tả em sẽ liên tưởng và so

sánh các hình ảnh với những gì ?

Nhận xét

Y/c: Từ một số truyện cổ đã học hãy miêu

tả người dũng sĩ theo trí tưởng tượng của

mình

Nhận xét

ĐọcLên bảng lập dàn ý sauđó nói theo dàn ý

Đọc Lập dàn ý trong đó có sửdụng liên tưởng và sosánh

Nhận xét

Đứng tại chổ miêu tả lạihình ảnh người dũng sĩtheo trí tưởng tượngNhận xét

sáng , tóc đen , tóc ngắn , đẹp trai

BT2

Lập dàn ý -Ngoại hình : khuôn mặt, tóc, thânhình, nước da …

-Tính cách …-Hành động, việc làm …

BT3a MB : Giới thiệu không

gian , thời gian ngắm trăng

b TB : Miêu tả đêm trăng :

- Bầu trời đêm

- Vầng Trăng

- Cây cồi

- Nhà cửa , đường

c KB : Cảm nghĩ về đêm trăng

BT4 - Mặt trời đội biển nhô màu

mới

- Bầu trời như một tấm gươngxanh được lau chùi không mộtchút bụi

- Mặt biển êm ả sóng gợn lăn tănvỗ vào bờ cát êm rì rào thât êm ái

- Bãi cát phẳng phiu

- Những con thuyền căng phồngnhư những con bướm khổng lồđang băng băng về phía mặt trời

BT5 - Ngoại hình : To lớn , vạm

vỡ , da màu đồng thau, chắc gọn ,những bắp thịt nỗi lên cuồn cuộn ,săn chắc

- Hành động : Hướng về điềunghĩa rất tận tâm , nhiệt tình , tiêudiệt cái ác một cách quyết liệt

- Dùng những thứ vũ khí khó ai sữdụng nổi ( cung tên)

- Lời nói thẳng thắng , trung thực IV/ Củng cố - dặn dị

-Về xem lại bài và tập luyện nói ở nhà

-Soạn bài “Phương pháp tả cảnh” :

+Đọc kĩ vd và trả lời các câu hỏi của ví dụ

+Làm các BT phần II

Rút kinh nghiệm

Trang 20

ND : Tuần : 23 Tiết : 91

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG TIẾNG VIỆT

- Sữa một số lỗi chính tả liên quan đến phát âm của địa phương

- Có ý thức khắc phục lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

- HS : Học bài cũ , chữa lỗi từ, soạn bài

Hoạt động 1 KTBC

? So sánh là gì ?

?Cho biết mô hình cấu

tạo đầy đủ của phép so

sánh gồm mấy yếu tố ?

Cho ví dụ ?

* Giới thiệu bài mới

Hoạt động 2 : ND luyện

tập

Cho hs viết đúng một số

phụ âm đầu dễ mắc lỗi

Gọi hs đọc phần nội dung

luyện tập sgk / 43, 44

Hoạt động 3 : Hình thức

luyện tập

Đọc cho hs viết một số

phụ âm mà các em dễ

mắc lỗi

Đóng sách vỡlắng nghe vàtrả lời câu hỏi

Đọc

Lắng nghe vàviết cho đúngchính tả

I Nội dung luyện tập

1 Đối với miền bắc : Tr / Ch; S/X; R / D / Gi; L / N

2 Đối với miền trung , nam

a Viết đúng một số phụ âm cuối dễ mắc lỗi : C / T ;

N / Ng

b Viết đúng các tiếng có thanh dễ mắc lỗi

c Viết đúng một số nguyên âm dễ mắc lỗi :i / iê ; o / ô

d Viết đúng một số phụ âm đầu dễ mắc lỗi: v / d

II Luyện tập

* Phụ âm tr/ch : Tra khảo , trả treo , trách mắng , trai

tráng , trang phục , trẻ trung , trác nghiệm , trật tự , tređằng ngà

* S/X : Sà lan , sạch bóng , sai lầm , san sẻ , sản xuất ,

sinh nhật , súc vật, vết sẹo , sét đánh ,

* C / T : Bác ái , bạc mệnh , bắc cầu , chen chúc , bắt

tay , bắt rễ , đặc biệt , ban phát , phát đạt

* N / Ng : Bản vẽ , bảo quản , bạo tàn, lặn lội

Trang 21

Treo bảng phụ và yêu

cầu hs điền phụ âm thích

hợp vào dấu (… )

Điền phụ từ thích hợp vào dấu ( … )

bảng màu , băng hà , càng cua

* Các thanh :Hưởng lạc , hướng dẫn hữu ích , già cỗi giã dối , dõng dạc

* I / IÊ : Dịu dàng , mát dịu , ríu rít

điệu bộ , miễn phí , miêu tả

* O / Ô :Voi – vôi , ngòi – ngồi , trong – trông , long – lông

* V / D :Vang dội , dĩ vãng vãng lai , dằn vặt , dè vặt … * Điền phụ âm thích hợp vào chỗ trống : - Điền : ch / tr …iến …anh; …ình bày; nước … à; …e chở; buổi …ưa; - Điền s / x : Sa …ôi; …a mạc; …ương sống; …ung phong; …ách vở; … ách nước; …ung sướng

IV/ Củng cố - dặn dị -Về nhà xem lại bài Nếu từ nào các em thường xuyên sai thì các em viết ra 1 quyển vở Khi nào muốn dùng mà sợ không đúng thì ta mở ra xem -Soạn bài : “So sánh” +Đọc kĩ vd ở phần I, II và trả lời câu hỏi +Làm phần luyện tập Rút kinh nghiệm

ND : Tuần : 23 Tiết : 92 PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS nắm được - Nắm được các tả cảnh và bố cục hình thức của 1 đoạn một bài văn tả cảnh - Luyện tập kỹ năng quan sát và lựa chọn kỹ năng trình bày những điều quan sát, lựa chọn 1 thứ tự hợp lý B Chuẩn bị của GV và HS : - GV : SGK , SGV , Giáo án ,

* Hoạt động 1 :KT CBHS

* Hoạt động 2 :Tìm những phương

pháp viết văn tả cảnh

Gọi hs đọc vd

GV chia lớp thành 4 nhóm và thảo

luận theo từng câu hỏi ở sgk ( 5’ )

+ N1+2 câu a và b

+ N3+4 câu b và c

Gọi các nhóm lần lượt trình bày

Nhận xét

Đọc

HS tiến hành thảo thảo luận

Đại diện trình bày Nhận xét

I Phương pháp viết văn tả cảnh :

1 Ví dụ : SGK / 45 , 46

Trang 22

?Từ những bày tập trên muốn tả

cảnh cần phải làm ntn ?

?Bố cục của bài văn miêu tả gồm

II HD luyện tập phương pháp viết

văn tả cảnh và bố cục bài tả cảnh

Y/c: nếu phải tả quang cảnh lớp học

trong giờ viết TLV hì em sẽ miêu tả

ntn ?

a)Em sẽ quan sát và lựa chọn những

hình ảnh cụ thể tiểu biểu nào cho

quang cảnh ấy ?

b)Em định tả quang cảnh ấy theo

thứ tự nào ?

Nhận xét

Y/c: Nếu tả quang cảnh sân trường

trong giờ ra chơi thì trong phần thân

bài em sẽ miêu tả theo trình tự nào ?

Nhận xét

Đọc kỹ văn bản Biển đẹp và rút ra

dàn ý

- Xác định đối tượngmiêu tả

- Quan sát , lựa chọn hìnhảnh tiêu biểu

- Trình bày những điềuquan sát theo trính tự

KB: phát biểu cảm tưởngĐọc

Đọc

a Hình ảnh cụ thể côgiáo vào lớp đọc đề ,chép đề , hình ảnh côgiáo trong giờ làm bài b.Trình tự thời gian Nhận xét

- Thời gian

- Không gianĐọc và rút ra dàn ý

- Cảnh không khí lớp học

b Trình tự miêu tả Trình tự thời gian

BT2 - Miêu tả theo trình tự :

- Thời gian

- Không gian

BT3

MB : Tên văn bản Biển đẹp

TB : phân tích chi tiết nộidung mà đề bài yêu cầu ,

KB : Đoạn cuới , nhận xétvà suy nghĩ

1.Củng cố :

? Bố cục của bài văn tả cảnh gồm mấy phần, nội dung của từng phần là gì ?

2.Dặn dị :

-Học bài học bài , xem lại vd và BT BT1 em sẽ viết đoạn mở bài và kết bài

-Chuẩn bị “Viết TLV tả cảnh”

Rút kinh nghiệm

Trang 23

ND : Tuần :24 Tiết : 93

SO SÁNH ( tt )

- Nắm được 2 kiểu So sánh cơ bản ngang bằng và không ngang bằng

- Hiểu được tác dụng chính của So sánh

- Bước đầu tạo được 1 số phép So sánh

Hoạt động 1 KT CB HS

Hoạt động 2 : Tìm hiểu các kiểu

So sánh

Gọi HS đọc ví dụ

?Tìm phép so sánh trong ví dụ

trên ?

?Từ so sánh đã được sữ dụng ?

?Chỉ ra mô hình phép so sánh ở

đoạn này ?

?Vậy ở 2 phép so sánh , từ so

sánh có gì khác nhau ?

?Tìm thêm những từ chỉ ý so

sánh ngang bằng ?

?Tìm từ so sánh chỉ ý không

ngang bằng ?

Nhận xét

?Từ việc tìm hiểu vd trên, em

hãy cho biết có mấy kiểu so

sánh? Đó là những kiểu nào ?

Hoạt động 3 Tìm hiểu tác dụng

của so sánh

Gọi HS đọc ví dụ

?Tìm những câu văn có sữ dụng

phép so sánh ?

?Sự vật nào được đem ra so

sánh?

?Tác giả so sánh chiếc lá trong

hoàn cảnh nào?

?Tác giả sử dụng so sánh như

vậy có tác dụng gì đối với sự vật,

sự việc được miêu tả ?

HS đọc Những ngôi sao so sánh vớimẹ

Mẹ so sánh với ngọn gió Chẳng bằng , là

A chẳng bằng B

A là BVế A không ngang bằng với vế

B Vế A ngang bằng với vế B

- Là , như , tựa như , giống như,bao nhiêu , bấy nhiêu

- Hơn , hơn là , chẳng bằng ,chẳng được , khác

Nhận xét

Dựa vào nội dung bài học trảlời

HS đọc Câu 2, 3, 4, 5 Chiếc lá

Rụng rơi từ cành cây xuốngmặt đất

-Làm cho SV, SV trở nên sinhđộng hơn

I Các kiểu so sánh

Trang 24

?Tác giả sử dụng so sánh như

vậy có tác dụng gì đối với việc

thể hiện tình cảm, tư tưởng của

con người ?

Nhận xét

?Ơû đoạn văn trên tác giả nói đến

hình ảnh của chiết lá rụng cũng

là đang nói đến ai ? Trong hoàn

cảnh nào ?

Nhận xét

?Vậy so sánh có tác dung ntn ?

GV gọi HS đọc BT 1

Y/c : Chỉ ra phép so sánh trong

những khổ thơ và cho biết

chúng thuộc kiểu so sánh nào ?

Phân tích tác dụng gợi hình , gợi

cảm của một phép so sánh mà

em thích ?

Nhận xét

Gọi hs đọc BT2

Y/c : Hãy nêu câu văn có sử

dụng phép so sánh trong bài

b con đi trăm … lòng bầm

So sánh khong ngang bằng -“Con đi Sáu mươi”

- So sánh không ngang bằng

c “anh đội viên giấc mộng “

- So sánh ngang bằng (như)

“Bóng Bác ….lửa hồng”

- So sánh không ngang bằngkhông ngang bằng (hơn )Chọn một phép so sánh đểphân tích tác dụng gợi hình,gợi cảm

Nhận xét

Đọc -Thuyền rẽ sóng núi rừng-Núi cao như đột ngột hiện ra -Những động tác thả sào , rútsào rập ràn nhanh như cắt -Dượng Hương Thư như mộtpho tượng …

Giải thích hình ảnh so sánhmà mình thích

- Tác dụng gợi cảm: tình cảmcủa nhà thơ đối với quê hươngcủa mình , tình yêu quê hươngbắt nguồn từ dòng sông , cảnhvật

b “Con đi trăm … sáu mươi“

 So sánh không ngang bằng(chưa bằng)

c “Anh đội viên … giấc mộng “

 So sánh ngang bằng (như)

“Bóng Bác ….lửa hồng”

 So sánh không ngang bằngkhông ngang bằng (hơn )

BT2

-Thuyền rẽ sóng núi rừng-Núi cao như đột ngột hiện ra -Những động tác thả sào , rútsào rập ràn nhanh như cắt -Dượng Hương Thư như mộtpho tượng …

-Dọc sườn núi … như những cụgià …

1.Củng cố :

-So sánh có mấy kiểu ? Kể ra

-So sánh có tác dụng như thế nào?

2.Dặn dị :

-Về nhà học bài, xem lại vd, BT và làm tiếp BT3

-Soạn bài “Nhân hóa”

+Đọc vd và trả lời các câu hỏi của vd ở phần I, II

Trang 25

+Làm luyện tập.

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần : 24 Tiết : 94 , 95

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5 – VĂN TẢ CẢNH

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

-Biết cách làm văn tả cản thực hành viết

-Trong khi thực hành, biết cách vận dụng các kĩ năng và kiến thức về văn miêu tả nói chung và văn tả cảnh nói riêng

II CHUẨN BỊ :

-GV : Ra đề, soạn giáo án, …

-HS : Nắm kiến thức văn miêu tả, đặc biệt là phương pháp tả cảnh

III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC :

Hoạt động 1 :

Hoạt động 2 : Yêu cầu

-Không được sử dụng tài liệu

-Không trao đổi trong quá trình làm bài

-Đọc kĩ đề trước khi làm

-Đảm bảo bố cục

-Trình bày sạch đẹp, đúng chính tả…

Hoạt động 3 : Công bố đề

ĐỀ :Em hãy tả lại quang cảnh sân trường vào giờ ra chơi

I.MB (1.5đ) :

Giới thiệu được cảnh sân trường vào giờ ra chơi

II.TB (6đ)

-Thời gian ra chơi là lúc nào ?

-Vừa ra chơi thì cảnh sân trường ntn

-Chữ viết rõ ràng, đúng chính tả, cú pháp

-Không dùng kí hiệu hay viết tắt, …

Toàn bài 10đ = 9điểm nội dung + 1điểm hình thức

Hoạt động 4 : Thu bài và kiểm tra số bài đã thu

Về soạn bài “ Phương pháp tả người”

+Đọc kĩ vd vả trả lời các câu hỏi vd

+Làm các bài tập phần luyện tập

Rút kinh nghiệm

Trang 26

ND : Tuần : 24 Tiết : 96

PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI

- Nắm được cách tả người bố cục và hình thức của 1 đoạn một bài văn tả người

- Luyện tập kỹ năng quan sát và lựa chọn kỹ năng trình bày khi viết bài văn tả người

- GV : SGK , SGV , Giáo án ,

* Hoạt động 1 :KT CB HS

* Hoạt động 2 :Tìm những phương

pháp viết một đoạn văn , một bài

văn tả người

?Bài văn tả người thường có bố cục

mấy phần ? Nội dung của từng phần

là gì ?

Nhận xét vàhình thành ghi nhớ

* Hoạt động 3:

Y/c : Hãy nêu chi tiết tiêu biểu mà

em đã lựa chọn khi miêu tả cá đối

tượng sau :

- Một em bé khoảng 4 – 5 tuổi

- Một cụ già cao tuổi

- Cô giáo của em say sưa giảng bài

trên lớp

Đưa tập soạn cho gvkiểm

ĐọcTiến hành thảo luậnnhóm

Trình bàyNhận xét

-Xác định đối tượng đượctả

-Quan sát lựa chon ngữngchi tiết tiêu biểu

-Trình bày kết quả theothứ tự

3 phần-MB: giới thiệu đối tượngđược tả

-TB: miêu tả chi tiết-KB: nhận xét, cảm nghĩvề đối tượng được tả

Đọc

a Một em bé chừng 4tuổi , da trắng hồng hào ,mặt tròn bụ bẩm , răng ítchiết , cười toe toét

b Da nhăn nheo nhưngđỏ hồng hào, tóc bạcnhư mây , tiếng nói trầm

c tiếng nói trong trẻo ,

I Phương pháp viết một đoạn văn , bài văn tả người :

b Da nhăn nheo nhưng đỏhồng hào, tóc bạc như mây ,tiếng nói trầm …

c tiếng nói trong trẻo , dịudàng say sưa như sống với

Trang 27

Nhận xét

Y/c : Hãy tập làm dàn ý cơ bản cho

một bài vă miêu tả cho 1 trong 3 đối

Lên bảng lập dàn ý

+ Tả chi tiết

- đầu tóc đen , khuôn mặt tươitắn , mắt to

- Mình : làn da trắng hồng

- Tay , chân : có ngón tròn lẳn

- Tính nết : Ngây thơ , đángyêu …

KB : Nêu tình cảm , suy nghĩ IV/ Củng cố - dặn dị

1.Củng cố :

? Nêu bố cục của bài băn tả người và các phương pháp làm bài văn tả người

2.Dặn dị :

-Về học bài, xem lại vd , BT và làm BT 3

-Soạn bài : “Luyện nói về miêu tả”

+Đọc các BT và trả lời các câu hỏi

+Tập luyện nói trước ở nhà

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần 25 Tiết : 97, 98

BUỔI HỌC CUỐI CÙNG An-phơng-xơ Đơ-đê

- Nắm được cốt truyện , nhân vật và tư tưởng của truyện qua câu chuyện buổi học tiếng Phápcuối cùng vùng An-dát truyện đã thể hiện lòng yêu nước trong 1 biểu hiện cụ thể là yêu tiếng nói dântộc

- Nắm được tác dụng của phương thức kể chuyện từ ngôi thứ 1 và nghệ thuật thể hiện tâm lýnhân vật qua ngôn ngữ , cử chỉ , ngoại hình , hành động

- HS : chuẩn bị bài mới :

Hoạt động 1: KTBC :

?Nêu hình ảnh dượng Hương Thư lúc vượt

thác và so sánh hình ảnh ấy với lúc dượng

Hương Thư ở nhà ?

? NT nào được sử dụng nhiều nhất trong

Đĩng sách vỡ và trả lời câuhỏi

Trang 28

vb ?

Hoạt động 3: Đọc hiểu văn bản

? Văn bản này được chia làm mấy phần ,

nội dung của từng phần là gì ?

? Câu chuyện được diễn ra trong hoàn

cảnh , địa điểm nào ?

? Em hiểu ntn về tên truyện ?

? Vào buổi sáng hôm diễn ra buổi học

cuối cùng Phrăng đã thấy gì khác trên

đường đến trường và không khí lớp học ?

? Thái độ của Phrăng trên đường đến lớp

học ?

?Ý nghĩa và tâm trạng của phrăng đặc biệt

là thái độ đối với việc học tiếng Pháp đã

dĩên ra ntn đối với Buổi học cuối cùng ?

Sự biến đổi trong tâm trạng Phrăng chứng

tỏ điều gì ?

Nhận xét

? Nhân vật thầy Ha-men trong Buổi học

cuối cùng được miêu tả ntn về trang

phục thái độ đối với HS, những lời nói

về việc học tiếng Pháp ?

?Hành động cử chỉ lúc buổi học kết thúc ?

Những chi tiết đó nói lên điều gì ?

Nhận xét

HS đọc Dựa vào chú thích trả lời

Chia bố cục và nêu nội dungchính

Ngạc nhiên – cháng váng

Yêu tiếng Pháp , quí trongvà biết ơn thầy

Nhận xét

Trang phục : áo gốt màu xanh lục Thái độđối với HS dịu dàng Lờinói về tiếng Pháp là ngônngữ hay I thế giới

rơ-đanh-Viết dịng chữ thật to "Nước năm" > yêu tiếng nĩidân tộc

b.Tác phẩm

-P1: Từ đầu > vắng mặtem: Quang cảnh buổi học-P2: tt > nhớ mãi buổihọc cuối cùng này: Diễnbiến buổi học cuối cùng -P3 phần còn lại: Cảnhkết thúc buổi học cuốicùng

2 Buổi học tiếng Pháp cuối cùng của Phrăng

a Quang cảnh nhiềungười đọc cáo thị , lớphọc vắng lặng

b Tâm trạng của Phrăngtrong buổi học cuối cùng choáng váng trước lời nóicủa thầy

- Từ chán sách đến thấysách là bạn cố tri

- Xấu hổ khi không họcbài

- Kinh ngạt khi thấy mìnhhiểu bài

- Hồn nhiên , chân thậtyêu tiếng pháp , biết ơnthầy

3 Thầy giáo Ha-men

- Trang phục : áo đanh-gốt màu xanh lục

rơ Thái độ đối với HS dịudàng

- Lời nói về tiếng Pháp làngôn ngữ hay I thế giới

- Hành động cử chỉ quayvề phía bảng cố viết thật

to “ Nước Pháp muônnăm ”

> yêu nghề dạy học , tin

ở tiếng nói dân tộc , yêunước nồng nàn

Trang 29

? Truyện được kể theo lời của nhân vật

nào ? thuộc ngôi thứ mấy ?

? Em cĩ nhận xét gì về ngơn ngữ miêu tả

nhân vật ?

Nhận xét

Hoạt động 4: HD ghi nhớ

? Khái quát lại nội dung và nghệ thuật

Dựa vào nội dung bài họctrả lời

III Ghi nhớ :

- Về nhà học bài, đọc lại vb, chú thích và làm tiếp BT 2

-Soạn "Đêm nay Bác khơng ngủ" :

ND : Tuần 25 Tiết 99

NHÂN HOÁ

- Nắm được khái niệm nhân hoá và các kiểu nhân hoá

- HS : Học bài cũ , soạn bài

Hoạt động 1 : KTBC

? So sánh cĩ những kiểu nào và

cho biết tác dụng của so sánh ?

Hoạt động 2 : HD nhân hĩa là gì ?

Gọi hs đọc vd

? Trong khổ thơ trên sự vật nào

được nói đến ?

? Các sự vật đó được tác giả gán

cho hành động gì ?

? Các hành động đó thường chỉ

hành động của ai?

? Ngoài ra để gọi trời người ta

dùng từ ngữ nào ?

? Oâng dùng để gọi người trong ví

dụ này dùng để gọi trời có tác

Đĩng sách vỡ lắng nghe vàtrả lời

Đọc Trời , mây , mía , kiến

HS trả lời Của con người Oâng

Làm cho sự vật trở nên gầngũi

I/ Nhân hĩa là gì ?1.Ví dụ : sgk / 56, 57

Trang 30

dụng gì ?

Nhận xét

Gọi HS đọc ví dụ 2

? So sánh các diễn đạt 1 ( ở trên )

với cách diễn đạt 2 cách nào hay

hơn và hay ở điểm nào ?

? Những sự vât nào được nhân

hoá trong ví dụ trên ?

? Ơû ví dụ a người ta nhân hoá

bằng cách nào ?

? Các loại từ đó được dùng để gọi

ai ?

? Ơû ví dụ b người ta nhân hoá tre

bằng cách nào?

? Những đt từ đó thường để chỉ hđ

của ai ?

? Kiểu nhân hoá dùng đt của

người để chỉ hoạt động , tính chất

của vật gọi là kiểu nhân hoá gì ?

? Vd c là lời trị chuyện của ai với

ai ?

?Đây là kiểu nhân hĩa gì ?

? Nhân hoá có mấy kiểu ? Kể ra

Y/c : So sánh diễn đạt của bài

tập 1 với bài tập 2

Nhận xét

Nhận xétĐọcCách 1 hay hơn Vì nĩ làmcho sự vật trở nên sinh độnghơn

Nhận xétDựa vào nội dung bài học trảlời

Dùng những từ vốn gọi ngườiđể gọi vật

Dùng những đt ; chống lại ,xung phong , giữ ( 4 lần)Con người

Dùng những từ vốn chỉ hoạtđộng , tính chất của người đểchỉ hđ , tính chất của vật Lời trò chuyện của người đốivới trâu

Trò chuyện với người

3 kiểu Nhận xét

ĐọcTìm nhân hĩa và nêu tácdụng của nĩ

Nhận xét

Đọc

So sánh cách diễn đạt của 2BT

Nhận xét

Đọc

2 Ghi nhớ : sgk / 57II/ Các kiểu nhân hĩa1.Ví dụ : sgk / 57

2 Ghi nhớ : sgk / 58III/ Luyện tập

BT 1: Đông , vui , mẹ , con ,anh , em , tíu tít , bận rộn ,

- Tác dụng : Tạo khơng khí laođộng khẩn trương ở bến cảng củanhững phương tiện khác nhau

BT 2 :

> BT 2Không dùng nhân hoá làquan sát , tường thuật của ngườingoài cuộc

Rất nhiều tàu

xe Lớn , bé

To nhỏ Nhận hàng về liên tục

Trang 31

Y/c : Hai cách viết có gì khác

nhau ? Nên chọn cách viết nào

cho văn bản biểu cảm , cách viết

nào cho văn thuyết minh ?

+ Cách 1 dùng phép nhân hoá

> biểu cảm + cách 2 không dùng phép nhânhoá > thuyết minh

ND : Tuần 25 Tiết 100

LUYỆN NÓI VỀ VĂN MIÊU TẢ

- Củng cố lý thuyết văn miêu tả bằng các tập nói theo dàn bài đã chuẩn bị

- Biết kết quả quan sát , lựa chọn thành bài nói tập nói rõ ràng , lành mạch

- GV : SGK , SGV , Giáo án , tranh tả Dượng Hương Thư

- HS : chuẩn bị bài mới :

* Hoạt động 1 :KTBC

? Muốn tả người ta cần chú ý những gì ?

? Bố cục của bài văn tả người gồm mấy phần ?

Kể ra ?

* Hoạt động 2 :

Gọi HS đọc bài tập 1

Y/c : Từ đoạn văn em hãy miêu tả bằng miệng

quang cảnh lớp học trong "Buổi học cuối cùng"

Đĩng sách vỡ và trảlời câu hỏi

Đọc

Miêu tảNhận xét

BT1 : Yêu cầu cần nêu :

- Lớp học chuển sang giờtập viết

- cảnh lớp học những tờmẫu thầy đã chuẩn bị

- HS chăm chú viết , imphăng phắc

- Tiếng ngòi bút sột soạt

- Những trò nhỏ cặm cụivạch nét sỏi

Trang 32

Gọi HS đọc BT2:

Y/c : Từ chuyện buổi học cuối cùng em hãy tả lại

bằng miệng cho các bạn nghe về hình ảnh thầy

Nhận xét

Kết hợp nội dungbài học để trả lờicho chính xác cácyêu cầu

- Chim bồ câu gù thật khẻ.BT2 :

a Thầy Ha-men yêu nghề,yêu học trò , yêu tiếng mẹđẻ , yêu đất nước thiết tha

b Thầy mặt áo gốt màu xanh lục , viền lásen gấp nếp mịn Đội cáimũ tròn bằng lụa đen thêu

Rơ-đanh-c Giọng nói dịu dàngtrang trọng :

- Khi Phrăng đến lớpmuộn , thầy không giậnmà thật dịu dàng

- Khi Phrăng không thuộcbài : thầy không hề mắmgIV/ Củng cố - dặn dị

-Về nhà xem lại bài và làm tiếp BT 3

-Chuẩn bị "Trả bài TLV tả cảnh " cho tiết sau

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần 26 Tiết 101, 102

ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ

- Cảm nhận được tình yêu thương lớn lao của Bác Hồ đối với bộ đội và dân công

- Tình cảm của người chiến sĩ đối vớ Người trong bài thơ

- Nắm được những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài thơ

- HS : soạn bài

* Hoạt động 1: KTBC : KT 15'

? Nêu khái quát những nét chính về tác giả ?

? Bài thơ ra đời trong hồn cảnh nào ?

Gọi hs giải thích một số từ ngữ khĩ

? Bài thơ này được chia làm mấy phần , nội

dung của từng phần là gì ?

? Bài thơ kể lại câu chuyện gì ?

? Hãy kể lại tóm tắt của chuyện đó ?

Làm KT 15'

Chia bố cục và nêu nộidung chính của bố cụcNhận xét

Một đêm khơng ngủ củaBác

Kể lại

I Đọc - chú thích:

1.Đọc 2.Chú thích : sgk / 66

a.Tác giảb.Tác phẩm

1.Bố cục của bài thơ-Đ1: chín khổ thơ đầu -Đ2: khổ 10 15-Đ3 : Khổ thơ 16

Trang 33

? Câu chuyện diễn ra trong hoàn cảnh , thời

gian và địa điểm như thế nào ?

Nhận xét

Gọi HS đọc từ đầu lấy sức đâu mà đi

? Lần thức dậy thứ nhất anh chứng kiến

được gì?

? Tâm trạng của anh ra sao ?

Hai câu thơ

“ Bóng Bác cao lồng lộng

Aám hơn ngọn lửa hồng ”

Đã sữ dụng phép tu từ gì ? Tác dụng của

? Em có nhận xét gì về cấu tạo của câu thơ

“ Mời Bác ngủ Bác ơi

Bác ơi ! mời Bác ngủ ”

? Em cảm nhận được gì qua lời thơ :

“ Lòng vui sướng

Bác”

Nhận xét

? Trong bài thơ hình ảnh của Bác Hồ hiện

lên qua chi tiết nào ?

?Qua đó thể hiện tình cảm gì của Bác đối

với quân-dân?

Nhận xét

? Vì sao trong đoạn kết nhà thơ viết :

“ Đêm nay Bác không ngủ

Vì một lẽ thường tình

Bác là Hồ Chí Minh ”

?Nêu cảm nhận về khổ thơ cuối ?

Cho hs thảo luận tổ trong 3'

Nhận xét

? Em có nhận xét gì về thể thơ của bài thơ

Vào đêm mưa trên đườnghành quân, lúc ở rừng

Nhận xét

HS đọc Thấy trời vẫn ngồiNgạc nhiên

Cử chỉ : đốt lửa , nhómchân nhẹ nhàng

Tình yêu thương của Bácđối với quân và dân taNhận xét

Thảo luậnTrình bàyNhận xét

-Câu thơ “ Bóng Bác lửa hồng ” là hình ảnhkhông ngang bằng Hìnhảnh Bác Hồ hiện lên vừalớn lao , vừa gần gũi sưởiấm lòng anh hơn ngọnlửa

* Lần thứ 3 :

- Anh hốt hoảng Năng

nỉ Bác nghỉ > Anh thứcluôn cùng Bác

=> Diễn tả tăng dần mứcđộ bồn chồn lo sức khoẻcủa Bác

Tình cảm lo lắng chântình của anh

2 Hình tượng Bác Hồ :

- Hình dáng , vẽ mặt trầmngâm , mái tóc bạc ,chòm râu im phăng phắc

- Cử chỉ : đốt lửa , nhómchân nhẹ nhàng , dénchăn cho từng người

- Lời nói “ Chú cứ việcmau mau ”

=> Tình yêu thương củaBác đối với quân và dân

4 Nghệ thuật

- Thể thơ 5 chữ có vần

Trang 34

* Hoạt động 4: HD ghi nhớ

?Hãy khái quát nội dung và nghệ thuật vb ?

* Hoạt động 5 : HD luyện tập

BT 1 Đọc diễn cảm bài thơ

cảm

Từ láyNhận xétDựa vào nội dung bài họctrả lời

Đọc diễn cảm

- Thơ có sự kết hợp kểchuyện miêu tả với biểucảm

- Sữ dụng nhiều từ láy

III Ghi nhớ :

-Về nhà học bài và học cả bài thơ Làm tiếp BT 2

-Soạn : "Ơn văn" :

+Đọc lại các vb đã học

+Nắm lại nội dung và nghệ thuật tiêu biểu của các vb

Rút kinh nghiệm

ND : Tuần 26 Tiết 103

ẨN DỤ

I.Mục tiêu cần đạt : Giúp HS

-Nắm được khái niệm ẩn dụ , các kiểu ẩn dụ

-Hiểu và nhớ được tác dụng của ẩn dụ Biết phân tích ý nghĩa củng như tác dụng của ẩn dụ trong thực tế sửdụng tiếng Việt

-Bước đầu nhận diện được phép ẩn dụ trong các câu ca dao, tục ngữ

II Chuẩn bị :

GV : Bảng phụ ghi ví dụ

HS : Soạn bài

III/ Các hoạt động day-học :

? Cụm từ “ Người Cha ”trong khổ thơ

trên dùng để chỉ ai ?

? Tại sao tác giả lại gọi Bác Hồ là Người

Cha ? Như vậy giữa Bác Hồ và Người

Đĩng sách vỡ và trả lời câuhỏi

Chỉ Bác Hồ

Vì Bác và người cha cĩnhững phẩm chất giống

I Aån dụ là gì ?

1 Ví dụ : sgk / 68

Trang 35

Cha có điểm nào giống nhau , tương đồng

? Từ sự phân tích trên em hay cho biết thế

nào là ẩn dụ ? Nêu tác dụng của ẩn dụ ?

GV cho HS đọc bài tập 1 SGK trang 69

với nội dung : So sánh đặc điểm và tác

dụng của 3 cách diển đạt trên

? So sánh cách diễn đạt thứ nhất và cách

diễn đạt thứ hai , thứ ba em thấy cách

diễn đạt nào hay hơn , gợi cảm hơn ?

? So sánh cách diễn đạt thứ 2 và thứ 3 em

thấy cách diễn đạt nào có tính hàm xúc

? Trong 2 câu thơ hình ảnh “lửa hồng"

dùng để chỉ sự vật nào ?

?Chúng cĩ sự giống nhau về điều gì ?

? "Thắp" chỉ điều gì ?

?Giữa chúng cĩ sự giống nhau về điều gì ?

? Như vậy giữa Bác Hồ và người cha có

sự tương đồng về điều gì ?

? Từ “giòn tan” em cảm nhận được bằng

giác quan nào ?

? Nắng chúng ta cĩ thể cảm nhân bằng vị

giác khơng ?

? Vậy ở đây cĩ sự chuyển đổi điều gì ?

? Có mấy kiểu ẩn dụ thường gặp? Kể ra ?

Chốt nội dung phần ghi nhớ

Hoạt động 4: HD luyện tập

Y/ c : Tìm những ẩn dụ hình tượng và nêu

lên nét tương đồng của chúng ?

nhau, về tuổi tác, tìnhthương yêu và chăm sĩc

Điều dựa trên nét tươngđồng, tăng sức gợi hình,gợi cảm

Khác : so sánh là đối chiếu

Ẩn dụ là gọi tênNhận xét

Dựa vào nội dung bài họctrả lời

Đọc-Cách diễn đạt thứ nhất làcách diễn đfạt bình thường

-Cách 2 cĩ sử dụng sosánh

Vị giácKhơng Chuyển đổi cảm giácDựa vào nội dung bài học trả lời

Đọca) ănquả, kẻtrồng cây > tương đồng về cáchthức

b) mực -đen; đèn-sáng >

tương đồng về phẩm chất

c) thuyền -bến >Ẩn dụ phẩm chất

d) mặt trời (câu 2) > tương đồng về phẩmchất

1 Ghi nhớ

SGK/68

BT 1:

-Cách diễn đạt thứnhất là cách diễn đfạtbình thường

-Cách 2 cĩ sử dụng sosánh

-Cách ba sử dụng ẩndụ

-Cách 3 làm cho câunĩi cĩ tính hàm súccao hơn

> tương đồng vềcách thức

b) mực -đen; sáng > tương đồng

đèn-về phẩm chất

c) thuyền -bến >Ẩn dụ phẩm chất

Trang 36

d) mặt trời (câu 2) > tương đồng vềphẩm chất.

BT3a,b Chảy

c mỏng ,d) ướt

* Tác dụng : Tạo sựliên tưởng mới lạ ïthúvị

GV : đưa ra hệ thống câu hỏi , soạn giáo án

HS : Đọc và nắm lại nội dung và nghệ thuật cuare các vb đã học

III/ Tiến trình tiết học

Hoạt động 1 :KT BC

? Đọc lại 3 khổ đầu của bài thơ "Đêm nay Bác khơng ngủ" và phân tích 3 khổ ấy ?

Giới thiệu bài mới

Câu 2 : Sự độc đáo của chợ Năm Căn thể hiện ở những mặt nào ?

Đáp án : Sự đọc đáo của chợ Năm Căn thể hiện ở :

-Chợ hợp ngay trên sơng

-Màu sắc đa dạng

-Người bán thuộc nhiều tộc người, ồn ào, đơng vui

Câu 3 : Ấn tượng chung của tác giả về cảnh sơng nước Cà Mau ntn ?

Đáp án : Ấn tượng chung của tác giả về cảnh sơng nước Cà Mau là :

-Ấn tượng nổi bật là khơng gian rộng lớn

-Miêu tả thiên nhiên qua cảm nhận của thị giác

-Đặt tên dựa trên đặc điểm riêng của kênh rạch

Trang 37

Câu 4 : Em cảm nhận như thế nào về nhân vật Kiều Phương trong văn bản "Bức tranh của em gái tôi" của nhà văn Tạ Duy Anh ?

Đáp án : -Là người nhân hậu

Câu 5 : Văn bản "Bức tranh của em gái tôi" của nhà văn Tạ Duy Anh thể hiện ý nghĩa tư tưởng gì ?Đáp án : -Không nên ganh tị, đố kị trước tài năng của người khác

-Lòng nhân hậu sẽ giúp ta vượt qua bản thân mình

Câu 6 : Hình ảnh dượng Hương Thư được miêu tả như thế nào trong văn bản "Vượt thác"

Đáp án : -Ngoại hình : cởi trần, như một pho tượng đồng đúc, bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt

-Động tác : co người phóng chiếc sào xuống lòng sông

> Dượng Hương Thư là người mạnh mẽ quả cảm, chỉ huy đầy kinh ngiệm

Câu 7 : Buổi học tiếng Pháp cuối cùng của nhân vật Phrăng như thế nào trong văn bản " Buổi học cuối cùng" của An-phong-xơ Đô-đê ?

Đáp án : -Quang cảnh nhiều người đọc cáo thị, lớp học vắng lặng

-Tâm trạng của nhân vật Phrăng trong buổi học cuối cùng:

+Choáng váng trước lời nói của thầy

+Từ chán sách đến thấy sách là người bạn cố tri

+Xấu hổ khi không học bài

+Hồn nhiên, chân thật, yêu tiếng Pháp, biết ơn thầy

Câu 8 : Hãy tả lại hình ảnh thầy Ha-men trong văn bản " Buổi học cuối cùng" của An-phong-xơ

Đô-đê ?

Đáp án : -Trang phục : áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục

-Thái độ ân cần, dị dàng đối với hs

-Lời nói về tiếng Pháp là ngôn ngữ hay nhất thế giới

-Hành động, cử chỉ quay về phía bản cố viết thật to dòng chữ "NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM"

> Yêu nghề dạy học, tin ở tiếng nói dân tộc, yêu nước nồng nàn

Câu 9 : Hình ảnh Bác Hồ được miêu tả như thế nào trong bài thơ "Đêm nay Bác không ngủ" của Minh Huệ ?

Đáp án : -Hình dáng : vẽ mặt Bác trầm ngâm, mái tóc bạc, chòm râu im phăng phắc

-Cử chỉ : đốt lửa, nhón chân nhẹ nhàng, dén chăn cho từng người

-Lời nói : "Chú cứ việc ngủ ngon "

> Tình thương yêu của Bác đối với quân và dân ta

Câu 10 : Chép lại và phân tích khổ thơ cuối bài thơ "Đêm nay Bác không ngủ" của Minh Huệ ?

Đáp án :

Đêm nay Bác ngồi đó

Đêm nay Bác không ngủ

Vì một lẽ thường tình

Bác là Hồ Chí Minh

Khổ thơ đã nâng ý nghĩa của câu chuyện, của sự việc lên một tầm khái quát lớn, làm cho người đọc thấu hiểu một chân lí đơn giản mà lớn lao Cái đêm không ngủ này là một trong vô vàng những đêm không ngủ của Bác Bác không ngủ vì lo cho nước, cho bộ đội, cho dân công Vì Bác là Hồ Chí Minh-

là vị lãnh tụ của dân tộc và là người cha thân yêu của quân và dân ta Đó là cái lẽ sống của Bác mà mọingười dân Việt Nam đều thấu hiểu

Trang 38

KIỂM TRA VĂN

I/ Mục tiêu cần đạt :

-Giúp hs đánh giá được khả năng của mình

-GV đánh giá khả năng cảm thụ của hs để cĩ giải pháp dạy cho phù hợp

II/ Chuẩn bị :

GV : ra đề KT và đáp án

HS : nắm vững nội dung của các văn bản đã học

III/ Tiến trình tiết học :

Hoạt động 1 : Ổn định và kiểm tra sỉ số học sinh

Hoạt động 2 : Yêu cầu

-Khơng sử dụng tài liệu

-Khơng trao đổi

-Chữ viết rõ ràng, trình bày sạch đẹp

-Khơng viết tắt hay dùng kí hiệu

Hoạt động 3 : Phát đề

-HS tiến hành làm bài nghiêm túc

-GV quan sát theo dõi và giải đáp những thắc mắc của hs (nếu cĩ)

Hoạt động 4: Thu bài và kiểm tra số bài đã thu

TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN TẢ CẢNH

I/ Mục tiêu cần đạt : giúp học sinh

Nhận ra những ưu và khuyết điểm trong bài TLV của mình để khắc phục và phát huy trong bàiviết sau

II/ Chuẩn bị

GV chấm bài, tìm và sửa lỗi cho hs

III/ Tiến trình tiết học :

Hoạt đơng 1 : KT CB HS

Hoạt động 2:Nhận xét

Ưu điểm:

-Phần lớn HS thực hiện đầy đủ 3 phần :MB-TB-KB

-Làm nổi bật nội dung chính của đề bài

-Làm đúng thể loại

-Mạch lạc giữa các phần

Khuyết điểm:

-Sai chính tả nhiều, tên riêng không viết hoa, sai các phụ âm như: d,v, gi, r, và sai dấu rấtnhiều (hỏi,ngã)

Trang 39

-Viết cẩu thả nhiều và tẩy xoá quá nhiều,…

-Tẩy xĩa nhiều trong bài viết

Hoạt động 3: Phát bài kiểm tra

HS đọc bài của mình > nêu những thắc mắc và tự sửa lỗi tại lớp

GV đọc những bài văn, đọan văn hay

GV đọc những câu , đoạn văn mắc lỗi của HS và sửa

Hoạt động 4: Bảng tổng kết

+Trả lời và làm các BT của phần chuẩn bị ở nhà

+Sáng tác bài thơ bốn chữ về chủ đề mơi trường

Rút kinh nghiệm

LƯỢM

Minh Huệ

I.Mục tiêu cần đạt : giúp hs

-Cảm nhận được vẻ đẹp hồn nhiên vui tươi ,trong sáng của hình ảnh Lượm , ý nghĩa cao cả trong sự hi sinh của nhân vật

-Nắm được thể thơ 4 chữ , NT tả và kể trong bài thơ có yếu tố tự sự

II.CHUẨN BỊ

GV : giáo án , stk,

HS : soạn bài

III.Tiến trình các hoạt động dạy- học :

HĐ1: KT CB HS

HĐ 2: HD - chú thích

? Nêu đôi nét về tác giả?

? Bài thơ được sáng tác trong hồn

?Hình ảnh Lượm trong khổ thơ thứ 2-5

đã được miêu tả ntn?

? Hình ảnh đó đã làm nổi bật hình ảnh

Lượm những điều gì ?

? Các yếu tố NT sử dụng trong thơ là

Chia bố cục và cho biết nội dung chính của nĩ

Nêu chi tiết , hình dáng , cử chỉ , lời nói …

Đáng yêu ,đáng mến Từ láy,vần,nhịp……

I.Đọc –chú thích 1.Đọc

2.Chú thích : sgk / 75

a.Tác giảb.Tác phẩm

II.Đọc-hiểu vb 1.Bố cục : 3đoạn

Đ1.Từ đầu -xa dầnĐ2.Tiếp theo -giữa đồng Đ3.Phần còn lại

Trang 40

gì ? Nhà thơ đã hình dung, miêu tả

chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự hi

sinh của Lượm ntn?

Nhân xét

? Trong đoạn thơ này đã có những câu

thơ và khổ thơ được cấu tạo đặc biệt ,

em còn tìm những khổ thơ ấy ?

? Đặc biệt ở chỗ nào ?

? Nêu tác dụng của những khổ thơ và

sự thay đổi và sự thay đổi cách gọi đối

với Lượm ?

Nhận xét

?Mở đầu đoạn cuối là câu thơ gì ?

? Tiếp sau đĩ là nhẵng câu miêu tả chú

bé Lượm ntn ?

? Việc nhắc lại hình ảnh bé Lượm hồn

nhiên, vui vẻ, , qua đĩ tác giả muốn

Y/c : Viết một đoạn văn ngắn khoảng 10

tả lại chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự

hi sinh của Lươm ?

Nhận xét

Vượt qua mặt trận trận, đạn bay vèo vèo

Nhận xétKhổ thơ 7 và 13

Khổ 2 câu và khổ 1 câuThể hiện sự đau xĩt của tác giả khi nghe tin Lượm

hi sinhChú - cháu > Lượm >

Chú đồng chí > Chú béNhận xét

Lượm ơi, cịn khơng ?Hồn nhiên, yêu đờiLượm vẫn sống mãi trong mãi trong lịng mọi người

 hồn nhiên , vui tươi, say mê công tác kháng chiến

3.Khi nghe tin Lượm hi sinh

-T/G đau đớn ,nghẹn ngào -T/G hình dung sự hi sinh đau đớn của Lượm

-Dù đau xót nhưng t/g cảm nhận sự hi sinh của Lượm có một vẻ thiêng liêng và đáng trân trọng

4.Hình ảnh Lượm còn sống mãi.

Lượm vẫn sống mãi trong lòng nhà thơ và còn mãi với quê hương đất nước

III.Ghi nhớ :sgk/77

IV Luyện tập-Chuyến đi đầy nguy hiểm.-Lượm vẫn hồn nhiên, xem thường tất cả

-Lượm hi anh dũng

1.Củng cố :

? Hình ảnh Lượm được miêu tả ntn?

? Khi nghe tin Lượm hi sinh thì t/g cảm giác như thế nào ?

2.Dặn dị :

-Về nhà học bài và học thuộc bài thơ, đọc lại chú thích và cả phần đọc thêm.

-Soạn bài "Mưa" :

+Đọc kĩ vb, chú thích

+Trả lời câu hỏi phần đọc hiểu

+Làm LT

Rút kinh nghiệm

MƯA Trần Đăng Khoa

(Tự học có hướng dẫn)

I.MỤC TIÊU BÀI DẠY.Giúp hs

Tiêu đề	Bài Học Đường Đời Đầu Tiên
Tác giả	Tô Hoài
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	bài học
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	95
Dung lượng	1,22 MB