GA lớp 5 tuần 26

Bài mới : 1.Hướng dẫn học sinh luyện đọc: -Gọi một HS khá giỏi đọc cả bài.. -Bài văn có thể chia làm mấy đoạn - Cho học sinh đọc đoạn nối tiếp.. -Cho hs luyện đọc theo cặp - Gọi 1 học si

TUẦN 26: Thứ hai ngày 09 tháng 03 năm 2009

TẬP ĐỌC: NGHĨA THẦY TRÒ I.MỤC TIÊU:

- Biết đọc lưu loát diễn cảm toàn bài

- Hiểu các từ ngữ, câu, đoạn trong bài, diễn biến câu chuyện

-Hiểu ý nghĩa của bài: Ca ngợi truyền thống tôn sư trọng đạo của nhân dân ta, nhắc nhở mọi người cần giữ gìn và phát huy truyền thống đó.

-Kính yêu thầy cô giáo, biết ơn những người đã dạy mình

II ĐỒ DÙNG

- Tranh minh họa SGK

III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC

1 Kiểm tra bài cũ:

-Cho học sinh đọc thuộc lòng bài Cửa sông

2 Bài mới :

1.Hướng dẫn học sinh luyện đọc:

-Gọi một HS khá giỏi đọc cả bài

-Bài văn có thể chia làm mấy đoạn

- Cho học sinh đọc đoạn nối tiếp

-Hướng dẫn học sinh phát âm

đúng một số từ ngữ khó

-Giúp hs hiểu nghĩa một số từ ngữ

khó trong bài

-Cho hs luyện đọc theo cặp

- Gọi 1 học sinh đọc cả bài

2.Hướng dẫn HS tìm hiểu bài:

+Các môn sinh của cụ giáo Chu

đến nhà thầy để làm gì?

+Tìm những chi tiết cho thấy học

- Một học sinh khá giỏi đọc cả bài -3 đoạn

- Học sinh đọc nối tiếp ( 2 lần)

- Luyện đọc từ ngữ khó : tề tựu, sáng

sủa , sưởi nắng

- Một học sinh đọc chú giải

-HS luyện đọc cặp-1 học sinh đọc cả bài

+ Đến để mừng thọ thầy, thể hiện lòngyêu quý, lòng kính trọng thầy, …+Từ sáng sớm, các môn sinh đến tề tựu

trò rất tôn kính cụ giáo Chu?.

+Tình cảm của thầy giáo Chu đối

với người thầy đã dạy mình từ hồi

vỡ lòng như thế nào ?

+Em hãy tìm những chi tiết thể

hiện tình cảm của thầy gíao Chu

đối với thầy giáo cũ?

+Những thành ngữ, tục ngữ nói …

được trong ngày mừng thọ thầy

giáo Chu ?

+ thành ngữ, tục ngữ ca dao…nói

nội dung tương tự ?

- Bài văn nói lên điều gì ?

3.Hướng dẫn luyện đọc diễn

cảm:

- Giáo viên HDHS đọc (đoạn Từ

sáng sớm đến dạ ran.)

- Cho học sinh luyện đọc theo cặp

-Gọi 3 học sinh thi đọc

3 Củng cố, dặn dò

-Giáo dục học sinh phải biết kính

trọng người đã dạy mình

- Giáo viên nhận xét tiết học

trước nhà thầy để mừng thọ thầy…+ Thầy giáo Chu rất tôn kính cụ đồ đãdạy thầy từ thưở vỡ lòng

+ Thầy mời các học trò của mình cùngtới thăm cụ đồ Thầy cung kính thưavới cụ : “Lạy thầy ! …

-Uống nước nhớ nguồn

- Tôn sư trọng đạo

- Nhất tự vi sư , bán tự vi sư

-HS nêu

*/Bài văn ca ngợi truyền thống tôn sư

trọng đạo của nhân ta , nhắc nhở mọi người cần giữ gìn và phát huy truyền thống đó.

-HS lắng nghe-Học sinh luyện đọc theo cặp -3 học sinh thi đọc

TOÁN: NHÂN SỐ ĐO THỜI GIAN VỚI MỘT SỐ

I MỤC TIÊU:

- Biết thực hiện phép nhân số đo thời gian với một số

-Biết thực hiện phép nhân số đo thời gian với một số thành thạo

- Vận dụng vào giải các bài toán thực tiễn

II ĐỒ DÙNG:

-Bảng phụ

III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC

1 Kiểm tra bài cũ

-Nêu cách trừ số đo thời gian?

2 Bài mới

*/Thực hiện phép nhân số đo thời

gian với một số:

Ví dụ 1: GV cho HS đọc bài toán.

H: Bài toán cho biết gì? Hỏi gì ?

H: Muốn biết người đó làm 3 sản

Ta phải thực hiện phép nhân:

1 giờ 10 phút x 3 = ?

1 giờ 10 phút 3

3 giờ 30 phút

Bài 1

-HS đặt tính và thực hiện phép tính.-3 HS lên bảng làm

-Lớp nhận xét và bổ sung kết quả.X

Bài 2:

-Gọi HS đọc đề bài.

H: Bài toán yêu cầu tìm gì?

- Cho HS làm bài vào vở

-Giáo dục học sinh vận dụng bài học

vào thực tế, để tính số đo thời gian

KHOA HỌC: CƠ QUAN SINH SẢN CỦA THỰC VẬT CÓ HOA

I MỤC TIÊU:

-Chỉ đâu là nhị, nhuỵ Nói tên các bộ phận chính của nhị và nhuỵ

-Phân biệt hoa có cả nhị và nhuỵ với hoa chỉ có nhị hoặc nhuỵ

-Yêu thích tìm hiểu khoa học

- Yêu cầu HS làm việc theo cặp

-GV yêu cầu HS thực hiện theo

yêu cầu trang 104 SGK:

-Hãy chỉ vào nhị(nhị đực) và nhuỵ(

nhị cái)của hoa râm bụt và hoa sen

trong hình 3 và 4 hoặc hoa thật

(nếu có )

-Hãy chỉ hoa nào là hoa mướp đực,

hoa nào là hoa mướp cái trong

H1:Cơ quan sinh sản là hoa

H2: Cơ quan sinh sản là hoa

- Hs thảo luận theo cặp quan sát hoathật hoa râm bụt và hoa sen trong hình

3 và 4, hoa thật, chỉ ra nhị hoa (hoađực) nhuỵ hoa(hoa cái)

- Hình 5a: Hoa mướp đực

- Hình 5b: Hoa mướp cái

-HS làm việc theo cặp

xem đâu là nhị, đâu là nhuỵ.

-Phân loại các bông hoa đã sưu

tầm được, đâu là hoa có cả nhị và

nhuỵ Hoa nào chỉ có nhị hoặc

nhuỵ và ghi vào phiếu học tập

*/Kết luận:SGK

Hoạt động 3: Thực hành với sơ

đồ nhị và nhuỵ ở hoa lưỡng tính.

-Yêu cầu quan sát hình 6 SGK

trang 105 để biết được các bộ phận

chính của hoa lưỡng tính

- GV gọi một số HS lên chỉ sơ đồ

câm và nói tên một bộ phận chính

của nhị và nhuỵ

- Cho HS vẽ sơ đồ nhị và nhuỵ vào

vở ghi trực tiếp các bộ phận chính

của nhị và nhuỵ lên sơ đồ

- Gọi 1 hs lên bảng vẽ, cho lớp

biết, tìm hiểu về sự sinh sản của

thực vật có hoa, sưu tầm tranh ảnh

về các loài cây có hoa

-Từng nhóm lên báo cáo kết quả

- Hs quan sát hình 6 SGK trang 105 đểbiết được các bộ phận chính của hoalưỡng tính

- Một số HS lên chỉ sơ đồ câm và nóitên một bộ nphận chính của nhị vànhuỵ

- HS vẽ sơ đồ nhị và nhuỵ vào vở ghitrực tiếp các bộ phận chính của nhị vànhuỵ lên sơ đồ

- 1 hs lên bảng vẽ, lớp theo dõi nhậnxét

- Vài hs trả lời lại

- Lắng nghe

CHÍNH TẢ(Nghe -viết) : LỊCH SỬ NGÀY QUỐC TẾ LAO ĐỘNG

I MỤC TIÊU:

- Nghe viết đúng chính tả bài Lịch sử ngày Quốc tế Lao động

- Ơn quy tắc viết hoa tên người, tên địa lí nước ngoài; làm đúng các BT.-Rèn khả năng viết đúng chính tả

-Giáo dục học sinh tính cẩn thận, rèn chữ, giữ vở sạch

II ĐỒ DÙNG:

-Bảng phụ, bảng con

III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:

1.Kiểm tra bài cũ:

- Gọi 2 HS viết bảng lớp còn lại viết

khó viết, luyện viết

- Y/C học sinh gấp SGK, nghe viết

c)Chấm sửa bài.

- GV đọc lại toàn bài chính tả

- GV chấm 5-7 bài, yêu cầu học sinh

đổi vở soát lỗi

- GV nhận xét, chữa lỗi chung

3.HD làm bài tập

- Sác – lơ Đác – uyn, A-đam,

Ê-va, Nữ Oa, Trung Quốc, An Độ.

-HS lăng nghe

-HS lăng nghe-HS đọc bài

- Bài chính tả giải thích LS ra đời của Ngày Quốc tế Lao động 1-5.

-HS phát hiện, luyện viết những từ

viết dễ sai : Chi-ca-gơ, Niu y-oĩc, Ban-ti-mo, Pít-sbơ-nơ…

-HS viết bài

- Học sinh tự soát lỗi

- Học sinh đổi vở cho nhau để sửalỗi

Bài 2:

-Gọi HS đọc yêu cầu bài

-Tổ chức cho HS làm bài vào vở yêu

cầu 2 em làm bảng phụ

-Nhận xét , ghi điểm

3 Củng cố, dặn dò:

- Mời học sinh nhắc lại quy tắc viết hoa

tên người, tên dịa lí nước ngoài

- Dặn học sinh ghi nhớ qui tắc viết hoa

tên người và tên địa lí nước ngoài, nhớ

nội dung bài, về nhà kể cho người thân

Đơ-gây-* Pháp: (viết hoa chữ cái đầu vìđây là tên riêng nước ngoài nhưngđọc theo âm Hán Việt)

- HS nêu quy tắc

************************************

Thứ ba ngày 10 tháng 03 năm 2009

TOÁN: CHIA SỐ ĐO THỜI GIAN

I MỤC TIÊU:

-Biết thực hiện phép chia số đo thời gian cho một số

-Có kĩ năng thực hiện phép chia số đo thời gian cho một số thành thạo.-Vận dụng vào giải các bài toán thực tiễn

cầu hs tóm tắt bài toán

-Hướng dẫn HS nêu phép chia

tương ứng:

-GV hướng dẫn HS đặt tính và

thực hiện phép chia.Chia riêng

các số đo theo từng loại đơn vị

-Khi chia số đo thời gian cho một số, tathực hiện phép chia từng số đo theo từngloại đơn vị cho số chia Nếu phần dư kháckhông thì ta chuyển đổi sang đơn vị hàngnhỏ hơn liền kề rồi chia tiếp

Bài 1:

-Gọi HS nêu yêu cầu của bài

-Cho HS làm bài vào vở, gọi 4

12 giờ – 7 giờ 30 phút = 4 giờ 30 phútThời gian trung bình làm một dụng cụ là:

4 giờ 30 phút : 3 = 1 giờ 30 phút Đáp số : 1 giờ 30 phút-HS nêu

LUYỆN TỪ VÀ CÂU: MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRUYỀN THỐNG

1.Kiểm tra bài cũ:

-Gọi HS nêu ND bài cũ

2.Giới thiệu bài mới:

-Nêu mục tieu bài học

3 Hướng dẫn học sinh làm bài tập.

Bài 1.

-Giáo viên yêu cầu học sinh đọc đề

bài

-Giáo viên nhận xét và gải thích thêm

cho học sinh hiểu ở đáp án (a) và (b)

chưa nêu được đúng nghĩa của từ

truyền thống

Bài 2.

-GV yêu cầu học sinh đọc đề bài.

-Giáo viên phát bảng phụ cho các

nhóm trao đổi làm bài

-Giáo viên nhận xét, chốt lời giải

-HS nêu-HS lắng nghe

Bài 2

-1 học sinh đọc yêu cầu bài tập.-Học sinh làm bài theo nhóm, các

em có thể sử dụng từ điển TV đểtìm hiểu nghĩa của từ

-Đại diện mỗi nhóm đọc kết quả

Bài 3.

-GV yêu cầu học sinh đọc đề bài.

-Giáo viên nhắc học sinh đọc kĩ đoạn

văn, phát hiện nhanh những từ ngữ

+Truyền có nghĩa là lan rộng:truyền bá, truyền hình, truyền tin,truyền tụng

+ Truyền là nhập, đưa vào cơ thể:truyền máu, truyền nhiễm

Bài 3.

-1 học sinh đọc yêu cầu bài tập.-HS làm bài cá nhân

-Những từ ngữ chỉ người …: các vua Hùng, cậu bé làng Gióng, Hoàng Diệu, Phan Thanh Giản.

-Những từ ngữ chỉ sự vật….: dựngnước, mũi tên đồng Cổ Loa, condao cắt rốn bằng đá của cậu bé làngGióng,Vườn Cà bên sông Hồng,thanh gươm giữ thành Hà Nội củaHoàng Diệu, chiếc hốt đại thần củaPhan Thanh Giản

MĨ THUẬT: VẼ TRANG TRÍ

TẬP KẺ KIỂU CHỮ IN HOA NÉT THANH NÉT ĐẬM I/ MỤC TIÊU

- HS nắm được cách sắp xếp dòng chữ cân đối

- HS biết cách kẻ và kẻ được dòng chữ đúng kiểu

- HS cảm nhận được vẻ đẹp của kiểu chữ in hoa nét thanh nét đậm

và quan tâm đến nội dung các khẩu hiệu trong nhà trường, trong cuộcsống

II/ CHUẨN BỊ

- Sưu tầm một số dòng chữ in hoa nét thanh, nét đậm

III/HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC.

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HS

A Kiểm tra bài cũ

- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS.

B.Bài mới.

1.Giới thiệu bài.

2 Lên lớp:

Hoạt động 1 : Quan sát, nhận xét.

-Gv giới thiệu một số dòng chữ có kiểu

chữ in hoa nét thanh nét đậm và gợi ý

cho HS nhận thấy

+Kiểu chữ kẻ đúng hay sai

+Chiều cao, chiều rộng của khổ chữ so

Hoạt động 3 : Thực hành

Hoạt động 4 : Nhận xét , đánh giá

- GV nhận xét chung tiết học.

- Khen ngợi những HS có bài vẽ đẹp

-Về nhà tiếp tục hoàn thành bài vẽ.

với chiều cao, chiều dài của

tờ giấy

+Vẽ nhẹ bút chì toàn bộdòng chữ

+Dùng thước để vẽ các nétthẳng

+Sử dung com pa để vẽ cácnét cong

1 Rèn luyện kĩ năng nói:

- Biết kể bằng lời một câu chuyện em đã đđược nghe, được đọc về truyềnthống hiếu học hoặc truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam

- Hiểu câu chuyện,biết trao đđổi với bạn về ý nghĩa của câu chuyện.2.Ren kĩ năng nghe:HS lắng nghe bạn kể , nhận xét bằng lời kể của bạn.3.GD Học sinh ham đọc truyện, ham tìm hiểu

1.Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra 2 học sinh : Cho học sinh

kể chuyện Vì muôn dân

Đề bài : Hãy kể lại một câu chuyện

được nghe hoặc được đọc về truyền thống hiếu học hoặc truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam

- 3 học sinh nối tiếp nhau đđọc 3 gợiý

- Ví dụ : Em muốn kể câu chuyện Trí

nhớ thần đồng Truyện viết về ông Nguyễn Xuân Ôn thuở nhỏ , rất ham học và có trí nhớ thần đồng…

b)Hướng dẫn học sinh kể chuyện

-Hướng dẫn học sinh kể chuyện

trong nhóm

-Cho từng cặp học sinh kể cho nhau

nghe Sau mỗi câu chuyện trao đổi

về ý nghĩa câu chuyện

-Gv theo dõi, uốn nắn

-Cho học sinh thi kể trước lớp

-Cho đại diện các cặp lên thi kể và

nói về ý nghĩa câu chuyện mình kể

-Giáo viên nhận xét + khen những

học sinh chọn được chuyện hay, trả

lời câu hỏi của các bạn chính xác

3 Củng cố, dặn dò:

-Dặn học sinh về nhà kể lại câu

chuyện vừa kể ở lớp cho người thân

nghe

- Đọc trước đề bài và gợi ý của tiết

kể chuyện được chứng kiến hoặc

tham gia để học tuần sau

-Giáo viên nhận xét tiết học

-Từng cặp học sinh kể cho nhaunghe Sau mỗi câu chuyện trao đđổi

về ý nghĩa câu chuyện

-Đại diện các cặp lên thi kể và nói về

ý nghĩa câu chuyện mình kể

THỂ DỤC : MÔN THỂ THAO TỰ CHỌN

TRÒ CHƠI “ CHUYỀN VÀ BẮT BÓNG TIẾP SỨC”

II ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG TIỆN

- Địa điểm: trên sân trường

- 1 còi, mỗi HS 1 quả cầu, kẻ sân để tổ chức trò chơi

III NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP LÊN LỚP:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH 1.Phần mở đầu:

- GV tập hợp lớp và phổ biến nhiệm

vụ yêu cầu của bài học

- Cho hs xoay các khớp cổ tay, cổ

chân, khớp gối, hông, vai

- Cho hs ôn các động tác tay, chân,

vặn mình và toàn thân của bài thể

dục phát triển chung: Mỗi động tác

2 x 8 nhịp

-Trò chơi khởi động : Số chẳn, số

lẻ

2.Phần cơ bản:

a)Môn thể thao tự chọn:Đá cầu

+Cho hs ôn tâng cầu bằng đùi Tập

- Trò chơi khởi động : Số chẳn, số lẻ

-Hs ôn tâng cầu bằng đùi.Tập theođội hình vòng tròn

- Tập theo tổ

sau đó kiểm tra, sửa sai cho HS.

+Cho hs ôn chuyền cầu bằng mu

bàn chân Tập theo đội hình vòng

-GV nêu tên trò chơi, cho 2 HS làm

mẫu, GV giải thích, cho HS chơi

thử 1- lần, GV quan sát và bổ sung

thêm, nhấn mạnh những điểm cơ

bản để tất cả HS nắm được cách

chơi

- Cho HS chơi chính thức và thi đua

nhau trong khi chơi

kết quả bài học, giao bài về nhà:

Tập đá cầu .Ôn bài thể dục phát

I MỤC TIÊU:

- Đọc trôi chảy toàn bài, đọc đúng các từ ngữ khó

- Nắm được nôi dung, ý nghĩa của bài văn

- Biết đọc diễn cảm bài văn với giọng kể chuyện linh hoạt, khi dồn dập,náo nức khi khoan thai thể hiện diễn biến vui tươi, náo nhiệt của hội thi

- Qua việc miêu tả lễ hội thổi cơm thi ở Đồng Vân, tác giả gửi gấm niềmyêu mến, tự hào đối với truyền thống dân tộc

II CHUẨN BỊ:

-Tranh minh hoạ bài đọc trong SGK

III HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:

1.Bài mới: Nêu mục tiêu bài

2.Hướng dẫn học sinh luyện đọc.

-GV yêu cầu học sinh đọc bài

-Bài văn có thể chia làm mấy đoạn

-HDluyện đọc đúng từ ngữ các em

còn đọc sai, chưa chính xác

-Giáo viên giúp các em hiểu các từ

ngữ khó trong bài

-Cho hs luyện đọc theo cặp

3.Hướng dẫn HS tìm hiểu bài.

-Hội thổi cơm thi ở làng Đồng

Vân bắt nguồn từ đâu?

-Hội thi được tổ chức như thế nào?

-Kể lại việc lấy lửa trước khi nấu

cơm ?

-Tìm chi tiết …từng thành viên

-HS lắng nghe

-Học sinh trả lời-HS chia đoạn-Luyện đọc các từ ngữ còn phát âmsai: bóng nhẫy, tụt xuống, thoải thoải.-Học sinh có thể nêu thêm những từngữ mà các em chưa hiểu

…bắt đầu thổi cơm

Người lo việc lấy lửa

của mỗi đội thi đều phối hợp nhịp

nhàng, ăn ý với nhau?

-Tại sao lại nói việc giật giải trong

hội thi là niềm tự hào khó có gì

sánh nổi với dân làng?

-Giáo viên yêu cầu học sinh trao

đổi nhóm để tìm nội dung bài

3 Rèn đọc diễn cảm

-Giáo viên hướng dẫn học sinh

đọc diễn cảm bài văn

-Giáo viên đọc mẫu đoạn một

-Cho học sinh thi đua diễn cảm

3.Củng cố, dặn dò.

-Bài văn muốn nói lên điều gì ?

-Em có suy nghĩ gì khi đọc bài văn

này ?

-Giáo dục hs giữ gìn và phát huy

văn hóa, bản sắc dân tộc

-Nhận xét tiết học

Người cầm diêmNgười ngồi vót tre…

+Vì đây là bằng chứng cho sự tài giỏi,

khéo léo

*Nội dung:Qua việc miêu tả lễ hội thổi cơm thi ở Đồng Vân, tác giả gửi gấm niềm yêu mến, tự hào đối với một nét đẹp cổ truyền trong sinh hoạt văn hóa của dân tộc.

-Em mến yêu khâm phục một loại

hình sinh hoạt văn hoá truyền thốngđẹp, có ý nghĩa

TOÁN : LUYỆN TẬP

I MỤC TIÊU:

-Ôn lại cách nhân, chia, cộng, trừ số đo thời gian.

-Rèn luyện kĩ năng nhân và chia số đo thời gian

-Vận dụng tính giá trị của biểu thức và giải các bài toán thực tiễn

-Gọi hs nêu yêu cầu của đề

-Cho HS làm bài vào vở.Gọi

4 HS lên bảng làm

-Nhận xét, ghi điểm

Bài 2

-Gọi hs nêu yêu cầu của đề

-Cho HS làm bài vào vở.Gọi

36 phút 12 giây 3

0 12 phút 4 giây

12 giây 0

Bài 2.

( 3 giờ 40 phút + 2 giờ 25 phút) x 3 = 5 giờ 65 phút x 3

= 15 giờ 195 phút = 18 giờ 15 phút

3 giờ 40 phút + 2 giờ 25 phút ×3 = 3 giờ 40 phút + 6 giờ 75 phút

= 9 giờ 115 phút = 10 giờ 55 phút

Giải

Số sản phẩm làm trong hai lần là:

7 + 8 = 15 ( sản phẩm)Thời gian làm trong hai lần là:

- HS hát đúng nhạc và lời bài " Em vẫn nhớ trường xưa" thể hiện đúng

trường độ móc đơn chấm đôi và móc kép, trường độ 4 móc móc kép

- Giáo dục gắn bó với mái trường và quê hương

II CHUẨN BỊ

-Nhạc cụ gõ…

III HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

A/ Kiểm tra bài cũ

- 2 HS lên bảng

- GV nhận xét, ghi điểm

B/ Bài mới

1 Phần mở đầu: Giới thiệu bài

2 Phần hoạt động: Học hát bài "Em

vẫn nhớ trường xưa"

*/ Nội dung 1: Dạy hát

- GV giới thiệu bài hát và cho HS

nghe hát mẫu

*/ Nội dung 2:luyện tập bài hát

- HS hát lời bài “Màu xanh quê hương”

- HS lắng nghe

- HS đọc lời ca và khởi động giọng

- HS tập hát từng câu:

+ Đoạn a : cần hát đúng trường độmóc đơn

+ Đoạn b : cần hát đúng trường độchùm 4 móc kép

- Cả lớp hát lại một lần

- Chia lớp thành 2 dãy:

+ Một dãy hát và một dãy gõ đệmtheo phách, theo nhịp hoặc ngượclại

- Chia lớp theo tổ hát nối các câu, kết