Tác giả: Lê Minh Khuê là nhà văn nữ có sở trờng về truyện ngắn, với ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo, đặc biệt là tâm lí nhân vật nữ.. - P1 từ đầu sao trên mũ: P/định kể về cô
Trang 1Tuần 31
Tiết 141, 142 Những ngôi sao xa xôi
( Lê Minh Khuê )
Ngày soạn: 15/3/2010
Ngày dạy:
I) Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh cảm nhận đợc tam hồn trong sáng, tính cách dũng cảm,
hồn nhiên và cuộc sống nhiều gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan của cô
gái TNXP
Thấy dợc nét đặc sắc trong xây dựng nhân vật và nghệ thuật kể chuyện
của tác giả
Rèn luyện kĩ năng phân tích tác phẩm truyện
II) Chuẩn bị
Thầy: Nhiên cứu soạn bài
Trò : Học bài
III) Lên lớp
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ: 5 phút.
? Tóm tắt và nêu ý nghĩa của truyện ngắn “ Bến quê” của Nguyễn Minh Châu
C Bài mới
H2
GV
H2
GV
H2
Em hãy trình bày vài nét cơ bản về nhà văn
Lê Minh Khuê?
Bổ sung
Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của văn
bản trên?
Trong trực tiếp sống 4 năm trên tuyến
đ-ờng Viết tác phẩm này đã sáng tạo nên
những nhân vật qua những con ngời tôi đã
sống cùng trên trọng điểm ở đờng 20
Quyết thắng tuyến đờng xuất phát từ động
Phong Nha đi trong rừng Trờng Sơn về
phía Tây
- Đây là truyện ngắn duy nhất của nhà văn
đợc tuyển chọn và in trong tập “ Nghệ
thuật truyện ngắn Thế giới” quy tụ nhiều
tác giả từ cổ điển đến hiện đại 2005 của
NXB Houghton Mifflin Mĩ
Yêu cầu đọc: Giọng tâm tình, phân biệt lời
I) Vài nét về tác giả-tác phẩm
7 phút.
1 Tác giả:
Lê Minh Khuê là nhà văn nữ có sở trờng về truyện ngắn, với ngòi bút miêu tả tâm lí tinh
tế, sắc sảo, đặc biệt là tâm lí nhân vật nữ
2 Tác phẩm:
Năm 1971 lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ diễn ra ác liệt
II) Đọc, tìm hiểu văn bản
20 phút.
1 Đọc
Trang 2?
?
?
GV
H2
GV
H2
GV
H2
kể, lời đối thoại ngắn gọn giữa các nhân
vật
- Gv đọc + học sinh+ nhân xét
Nghe đọc và chuẩn bị bài ở nhà em hãy
tóm tắt truyện
- Gv hớng dẫn tóm tắt theo sgk
Theo em văn bản này có thể chia làm mấy
phần?
- P1 từ đầu sao trên mũ: P/định kể về
công việc và cuộc sống của bản thân và tổ
3 nữ trinh sát mặt đờng
- P2 tiếp chị Thao bảo: Một lần phá bom
Nho bị thơng, hai chị em lo lắng, săn sóc
- P3: Còn lại: Sau phút hiểm nguy hai chị
em nối nhau hát Niềm vui của ba ngời
tr-ớc trận ma đá
Truyện ngắn này đợc kể theo ngôi thứ
mấy?
- Chuyện kể theo ngối thứ nhất nhân vật
chính
Truyện kể theo ngôi thứ nhất có tác dụng
gì?
- Diễn tả một cách tự nhiên và sinh động
cảm xúc tâm trạng, ý nghĩa của các cô gái
trẻ luôn đối mặt với kẻ thù, hiểm nguy và
cái chết mà vẫn hồn nhiên, lạc quan, mơ
mộng giữa chiến trờng
Truyện đợc viết theo thể loại nào?
- Theo thể loại truyện ngắn
Phơng thức biểu hiện chính của truyện
ngắn này là gì?
- Phơng thức tự sự
Đọc từ đầu sao trên mũ
Nêu nội dung của đoạn văn?
- Cuộc sống của 3 TNXP trên cao điểm
Ba cô gái sống trên một vị trí ntn?
- Sống trong một cái hang dới chân cao
điểm
Đó là nằm giữa một vùng trọng điểm giữa
tuyến đờng Trờng Sơn
Công việc của họ phải làm là gì?
- Khi có bom nổ chạy đo khối lợng đất lắp
vào hố bom … cần phá bom gọi là tổ
trinh sát mặt đờng
Một công việc diễn ra tập trung nơi có
nhiều bom đạn
Em có nhận xét gì về nơi làm việc của
những cô TNXP?
- Tóm tắt
- Bố cục
- Ngôi kể
III) Tìm hiểu chi tiết văn bản
38 phút.
1 Cuộc sống nơi cao điểm
- Họ làm việc ở nơi trọng điểm tập trung nhiều bom đạn sự nguy hiểm và ác liệt
Trang 3H2
GV
H2
Không những thế công việc của họ lại
càng đặc biệt
Em tìm những chi tiết miêu tả công việc
của họ?
- Có ở đâu nh thế này không: đất bốc …
chạy về hang
Em suy nghĩ gì về công việc họ làm?
Với công việc nh thế đòi hỏi thần kinh làm
việc ntn?
Nhng trên thực tế các cô gái những công
việc này ntn?
- Đây là những công việc diễn ra hàng
ngày
Tìm những chi tiết thể hiện tinh thần làm
việc của họ?
- Phân công phá bom
- Nghe hiệu còi để châm ngòi
- Nghe còi để tìm chỗ ẩn nấp
Một ngày phá bom 5 lần: có nghĩ đến
cái chết nhng mờ nhạt, mà chỉ nghĩ liệu
mìn có nổ, bom có nổ không?
Qua chi tiết này em cảm nhận đợc gì về
tinh thần làm việc của họ?
Các cô gái có sở thích ntn?
- Nho thích thêu thùa
- Chị Thao chăm chép bài hát
- Định thích ngắm mình trong gơng, ngồi
mơ mộng và hát … nhiều lúc thích trầm t
Khi Nho bị thơng thì chị Thao, Định ntn?
- Ra sức chăm chút, xốt xắng lo cho Nho
Qua đây em thấy những TNXP có những
nét gì chung?
Họ là những cô gái còn rất trẻ, cá tính và
hoàn cảnh riêng không giống nhau, nhng
điều có phẩm chất chung có tinh thần cao
trong công việc, sống trẻ trung, yêu đời
Chuyển: Dù trong một tập thể nhỏ rất gắn
bó với nhâ nhng mỗi ngời vẫn có nét cá
tính riêng
Phơng Định là cô gái ở địa phơng nào?
- Là cô gái Hà Nội vào chiến trờng
Cô vào chiến trờng với một thời gian ntn?
Vào chiến trờng 3 năm
Với một thời gian nh vậy đã quen với thử
- Công việc những TNXP làm mạo hiểm với cái chết, luôn căng thẳng thần kinh
- Đòi hỏi sự dũng cảm và bình tĩnh hết sức
- Các cô có tinh thần trách nhiệm cao với công việc, lòng dũng cảm không sợ hi sinh
- Trong cuộc sống:
+ Họ lẫn cô gái trẻ xúc
động, nhiều mơ mộng dễ trầm
t, thích làm dẹp cho cuộc sống của mình
2 Nhân vật Ph ơng Định
Trang 4H2
GV
H2
thách và nguy hiểm
Điểm cá tính nổi bật của Phơng Định là
gì?
- Mê hát, thơng thuộc một nhạc điệu
- Thích nhiêu bài: những hành khúc quân
đội, thích dân ca quan họ, Ca chiu sa, dân
ca ý
Đối với mọi ngời Phơng Định có thái độ
ntn?
- Những ngời đẹp nhất, thông minh, can
đảm và cao thợng nhất là những ngời mặc
quân phục
- Có thái độ thân thiện với những ngời
đồng đội qua việc nhìn nhận “ Đại đội
tr-ởng … Lò Đúc”
- Đa kẹo cho Nho
Qua những chi tiết đó em có cảm nhận gì
về tính cách của Phơng Định?
Vào chiến trờng đã 3 năm, đã làm quen
với thử thách và nguy hiểm nhng Phơng
Định không đánh mất sự hồn nhiên, mơ
mộng Có tinh yêu mến những đồng đội,
đặc biệt cô dành tình yêu và cảm phục cho
tất cả những chiến sĩ mà hằng đêm cô gặp
trên trọng điểm của con ngời vào mặt trận
Bản thân Phơng Định nhìn về nhận mình
ntn?
- “Nói một cách khiêm tốn … hoa loa
kèn”
- “ Cô có cái nhìn sao xa xăm”
- “Tôi không săn sóc vồn vã … tôi thờng
đứng ra xa”
Qua đây em thấy Phơng Định còn là một
cô gái ntn?
Cũng nh các cô gái mới lớn Phơng Định
nhạy cảm và quan tâm đến hình thức của
mình Cô tự đánh giá “Tôi là cô gái Hà
Nội … hoa loa kèn!” Còn mắt tôi các anh
lái xe bảo: “Cô có cái nhìn … xa xăm” Cô
biết mình đợc nhiều ngời để ý nhất là các
anh lính để ý và có thiện cảm Điều đó cô
rất vui nhng cha dành tình cảm cho ai Cô
tỏ ra kín đáo giữa đám đông, tởng nh là
kiêu kì
- Phơng Định là ngời hồn nhiên, trong sáng mà hay mơ mộng
- Phơng Định yêu mến những ngời đồng đội dành nhiều tình yêu và niềm cảm phục cho tất cả những chiến sĩ
- Phơng Định nhạy cảm quan tâm đến hình thức của mình Cô vui và tự hào khi nhiều
ng-ời để ý đến mình Nhng cô không hay biểu lộ tình cảm của mình tỏ ra kín đáo giữa
đám đông
Trang 5H2
H?
H?
GV
H2
GV
H2
Với công việc Phơng Định có thái độ ntn?
- Tôi đến gần quả bom Cảm thấy tôi
không sợ nữa
- Tôi không đi khom
- Thỉnh thoảng lỡi xẻng chạm vào quả bom
một dấu hiệu chẳng lành
- Tôi có nghĩ đến cái chết bom có nổ
không?
Em có nhận xét gì về ngòi bút miêu tả tâm
lí nhân vật Phơng Định qua lần phá bom?
- Miêu tả cụ thể, (sinh động) tinh tế đến
từng cảm giác, ý nghĩ dù chỉ thoáng qua
trong giây lát
Với cách miêu tả đó giúp em cảm nhận
đ-ợc thêm điều gì về tính cách của Phơng
Định?
Mặc dù quen với công việc nhng mỗi lần
phá bom thần kinh vẫn căng thẳng nhng
lòng dũng cảm của cô trỗi dậy kích thích
bởi lòng tự trọng khi trong ý nghĩ các anh
chiến sĩ đang theo dõi mình
Trong cuộc sống chị Thao đợc miêu tả
ntn?
- Sợ máu và vắt
- áo lót thêu chỉ màu, lông mày tỉa nhỏ
nh cái tăm
- Dễ xúc động “Chị nghẹn ngào, không
n-ớc mắt”
- Thích chép bài hát
Còn trong công việc chị ntn?
- Chị là ngời bình tĩnh
- Phân công công việc rõ ràng
- Làm việc hết mình
Qua cuộc sống sinh hoạt và công việc em
thấy chị Thao là ngời ntn?
Thao cũng là cô gái trẻ, mặc dù lớn tuổi
hơn và cô cùng tổ trinh sát 1 chút nhng
Thao tỏ ra cứng cỏi và gơng mẫu quan tâm
đến Nho, Phơng Định Cô cũng là ngời
giàu tình cảm, dũng cảm trong công việc
Qua phân tích nhân vật em có nhận xét gì
về ngòi bút miêu tả của Lê Minh Khuê qua
truyện ngắn này?
- Miêu tả sinh động, chân thật tâm lí nhân
vật, làm hiện lên thế giới nội tâm phong
phú, nhng trong sáng không phức tạp
Nhng không đơn giản, công thức mà tác
- Phơng Định trong công việc cũng dũng cảm không sợ nguy hiểm mà chỉ lo hoàn thành công việc
3 Nhân vật Thao
- Chị Thao yêu đời giàu tình cảm
- Trong công việc là ngời kiên quyết, cứng cỏi
Trang 6giả miêu tả đợc cuộc sống nội tâm với
những nét tâm lí của nhân vật
Nêu những nét tiêu biểu của truyện ngắn
này?
Gợi ý:
- Truyện kể theo ngôi thứ mấy?
- Truyện kể theo ngôi thứ nhất và là nhân
vật chính để nhân vật tự bộc lộ thế giới nội
tâm của mình
Em nhận xét gì về cách miêu tả nhân vật?
- Cách miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc
- Ngôn ngữ và giọng điệu tự nhiên không
cầu kì
Với những thành công về nghệ thuật làm
nổi bật lên nội dung gì?
- Truyện ca ngợi những cô gái TNXP trên
những nẻo đờng Trờng Sơn thời kí kháng
chiến chống Mĩ với tâm hồn trong sáng
mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống
gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan yêu
đời
Học sinh đọc ghi nhớ
Vì sao tác giả lại đặt tên truyện là “Những
ngôi sao xa xôi”?
- Từ ánh mắt của Phơng Định, lời các anh
bộ đội, lái xe ca ngợi họ, hình ảnh mơ
mộng, lãng mạn, đẹp và trong sáng lại phù
hợp với những cô gái mơ mộng đang sống
và chiến đấu trên cao điểm
Đọc truyện ngắn này, em có hình dung và
cảm nghĩ ntn về tuổi trẻ Việt Nam trong
kháng chiến chống Mĩ?
- Thế hệ trẻ Việt Nam dũng cảm kề bên
cái chết mà vẫn lạc quan yêu đời
IV) Tổng kết: 8 phút.
1 Nghệ thuật
2 Nội dung
V) Luyện tập: 5 phút.
- Bài tập 1
D.Củng cố và h ớng dẫn về nhà : 7 phút.
- Đọc phần ghi nhớ sgk
- Phân tích nhân vật Phơng Định
- Soạn bài : Rô bin sơn trên đảo hoang
Soạn bài theo câu hỏi ở sgk
Tuần 31
Tiết 143 Chơng trình địa phơng
Trang 7(Tập làm văn) Ngày soạn: 15/3.2010
Ngày dạy:
I)Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh tập suy nghĩ về một hiện tợng thực tế ở địa phơng.Viết một bài văn trình bày vấn đề đó với suy nghĩ kiến nghị của mình dới các hình thức thích hợp: tự sự, miêu tả, nghị luận, thuyết minh
Rèn luyện kĩ năng viết bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tợng xã hội ở địa phơng
II) Chuẩn bị
Thầy: Thu bài chuẩn bị tiết 101
Trò : Nộp bài
III) Lên lớp
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ : Kết hợp trong giờ
C Bài mới
H2 Em hãy nêu vấn đề môi trờng mà trong
tiết 101 chúng ta chuẩn bị là gì?
- Hậu quả vấn đề rác thải
Em hãy trình bày vấn đề trên?
- Gọi học sinh rình bày và nhận xét
Gợi ý:
A Mở bài:
- Giới thiệu rác thải để lại hậu quả nặng
nề cho môi trờng
B Thân bài:
- Luận điểm 1:Rác thải khắp nơi
+ Đờng dong, ngõ hẻm
+ Nơi công cộng, sông hồ, mơng máng
- Luận điểm 2:Rác thải làm ô nhiễm môi
trờng
+ Đất đai sói mòn, xác xơ
+ Nớc nhiễm bẩn, tắc nghẽn dòng
chảy…
- Luận điểm 3: ảnh hởng nghiêm trọng
đến sức khoẻ
C Kết bài:
- Rác thải là vấn đề đáng quan tâm
- Kêu gọi mọi ngời phải có ý thức về vấn
đề này
Vấn đề quyền trẻ em , em chuẩn bị
những gì?
- Cần có nhiều nơi vui chơi giải trí lành
mạnh để thu hút trẻ em
Em hãy trình bày phần chuẩn bị của
mình?
Gợi ý:
I) Trình bày
1 Vấn đề môi tr ờng: 10 phút.
2 Vấn đề quyền trẻ em:
10 phút.
Trang 8H2
GV
A Mở bài: Giới thiệu hiện tợng khá phổ
biến hiện nay trẻ em không có chỗ vui
chơiđề xuất tạo nhiều sân chơi cho trẻ
em
B Thân bài:
- Luận điểm 1: Hiện tợng trẻ em nêu
lổng, tụ tập nghịch…xa vào những tệ nạn
do thiếu sân chơi
- Luận điểm 2: Cần tạo ra nhiều sân chơi
cho trẻ em
C Kết bài: Sân chơi lành mạnh là hình
thức cho trẻ em tu dỡng và hình thành
nhân cách
Trình bày vấn đề xã hội trớc chúng ta
nêu về tấm gơng vợt khó?
- Gọi học sinh làm
A Mở bài: Giới thiệu tấm gơng vợt khó
bạn Vũ Văn Trình
B Thân bài:
- Luận điểm 1:Hoàn cảnh gia đình
+ Bố thơng binh nặng
+ Mẹ ốm và qua đời
+ Anh học tập và làm việc ở xa
- Luận điểm 2: Nghị lực của bản thân
+ Nhà xa vẫn thi vào trờng điểm để học
+ Làm mọi việc trong gia đình
+ Đạt đợc kết quả cao trong học tập
d, Kết bài: Tấm gơng đáng đợc mọi ng
Lời học tập và noi theo
Cho học sinh nhận xét bổ sung
3 Vấn đề xã hội: 10 phút.
D.Củng cố và h ớng dẫn về nhà : 5 phút.
- Tìm hiểu thêm một số vấn đề của địa phơng
- Soạn bài : Trả bài tập làm văn số 7 Chuẩn bị theo yêu cầu của gv
Tuần 29
Tiết 144 Trả bài tập làm văn số 7
Nội dung đã soạn ở sổ chấm trả
Tuần 31
Tiết 145 Biên bản
Ngày soạn: 15/3/2010
Ngày dạy:
Trang 9I) Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh nắm vững một biên bản thông dụng
Tích hợp với Văn qua văn bản “ Những ngôi sao xa xôi” với Tiếng
Việt qua các bài đã học
Rèn luyện kĩ năng viết một văn bản hành chính theo mẫu
II) Chuẩn bị
Thầy: Nghiên cứu soạn giáo án
Trò : Xem bài trớc khi học
III) Lên lớp
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ: 2 phút
? Kiểm tra vở 2 học sinh
C Bài mới
GV
H2
GV
Giới thiệu: Biên bản là văn bản ghi chép
những sự việc đã xảy ra hoặc đang xảy ra
Nó không có hiệu lực pháp lí để thi hành,
mà chủ yếu đợc dùng làm chứng cứ, làm
cơ sở để xem xét, kết luận một sự việc…
Gọi hs đọc 2 văn bản mẫu trong sgk?
Hai văn bản trên ghi lại sự việc gì?
- Biên bản ghi lại nội dung diễn biến sinh
hoạt chi Đội lớp 9D trờng THCS Kết
Đoàn
- Biên bản ghi lại nội dung và các thành
phần tham dự một cuộc trao đổi giấy tờ,
tang vật, phơng tiện cho ngời vi phạm sau
khi đã xử lí
Văn bản phải đảm bảo yêu cầu gì về nội
dung và hình thức?
- Về nội dung:
+ Số liệu phải chính xác, cụ thể
+ Ghi chép phải trung thực, đầy đủ, không
suy diễn khách quan
+ Ghi rõ thời gian, địa điểm
+ Lời văn ngắn gọn, chính xác, chỉ có một
cách hiểu, tránh mập mờ tối nghĩa
- Về hình thức:
+ Phải viết đúng mẫu quy định
+ Không trang trí các hoạ tiết
Ngoài 2 mẫu biên bản trong sgk, em hãy
kể tên 1 số biên bản thờng gặp?
- Biên bản vi phạm về nề nếp, nội quy
- Biên bản vi phạm về luật lệ giao thông
- Biên bản kiểm kê th viện
- Biên Bản Đại hôi chi Đoàn
Qua đay em có nhận xét gì về văn bản?
- Có rất nhiều biên bản
Trong các biên bản ta chia theo nhiều loại
I) Đặc diểm của biên bản
15 phút.
1 Ví dụ
- Văn bản 1: Biên bản sinh hoạt chi Đội
- Văn bản 2: Biên bản trả lại tang vật
2 Kết luận
- Biên bản là loại văn bản ghi
Trang 10GV
H2
GV
H2
nh biên bản hội nghị, biên bản sự vụ
Qua đây em hiểu thế nào là biên bản, yêu
cầu ngời ghi biên bản?
Căn cứ vào đâu ta có thể chia biên bản
thành nhiều loại?
- Tuỳ nội dung của biên bản mà chia biên
bản ra thành nhiều loại: biên bản hội nghị,
biên bản sự việc
Yêu cầu học sinh xem lại 2 biên bản trên
Theo em những biên bản trên có thể chia
làm mấy phần?
- Mở đầu, nội dung và phần kết thúc
Phần mở đàu của văn bản gồm những mục
gì?
- Mở đầu biên bản gồm quốc hiệu, tiêu
ngữ, tên biên bản, thời gian, địa điểm,
thành phàn tham dự lập biên bản
Tên biên bản đợc viết ntn?
- Tên biên bản nêu rõ nội dung của biên
bản và viết chữ in hoa
Tuỳ từng biên bản mà có tên khác nhau:
biên bản vi phạm giao thông, biên bản sinh
hoạt chi Đoàn…
Phần nội dung biên bản gồm những mục
gì?
- Ghi lại diễn biến và kết quả sự việc
Phần nội dung phải đảm bảo yêu cầu gì?
- Cách ghi biên bản phải trung thực, khách
quan, không đợc thêm vào những ý kiến
chủ quan của ngời viết
- Đảm bảo tính chính xác, cụ thể của biên
bản giúp cho ngời có trách nhiệm làm cơ
sở xem xét để đa ra những kết luận đúng
đắn
Phần kết thúc của văn bản gồm những mục
gì?
- Thời gian kết thúc
- Họ tên, chữ kí của chủ toạ, th kí hoặc các
bên tham gia lập biên bản
Mục kí tên dới biên bản nói lên điều gì?
- Chữ kí thể hiện t cách pháp nhân của
những ngời có trách nhiệm lập biên bản
Qua bài học cần ghi nhớ điều gì?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Đọc và nêu yêu cầu của bài tập?
- Lựa chọn những tình huống cần viết biên
bản
chép một cách trung thực, chính xác đầy đủ một sự việc
đang xảy ra hoặc vừa xảy ra
- Ngời ghi biên bản phải chịu trách nhiệm về tính xác thực của biên bản
II) Cách viết biên bản:
15 phút
- Phần mở đầu
- Phần nội dung
- Phần kết thúc
III) Luyện tập: 10 phút.
- Bài tập 1