giáo án văn 7 cả năm ( hay, gọn)

HOẠT ĐỘNG 2:Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu VB GV cùng hs đọc toàn bộ vb trong khi đọc thể hiện hết tâm tư và tình cảm của người cha trước lỗi lầm của con và sự tôn trọng của ông đối với v

TUẦN 1 Ngày soạn: 05.08.09

BÀI 1 CỔNG TRƯỜNG MỞ RA

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái

- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người

II Chuẩn bị

- Tích hợp : với môn Tiếng Việt qua bài Từ ghép , với phân môn Tập Làm Văn qua bài Liên kết

trong văn bản

- Giáo viên: Giáo án, một số bước tranh minh hoạ về ngày tựu trường

- Học sinh: Soạn bài

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sách vở và việc soạn bài của hs

3 Bài mới: GV giới thiệu bài

Tất cả chúng ta , đều trải qua cái buổi tối trước ngày khai giảng trọng đại chuyển từmẫu giáo lêân lớp 1 bậc tiểu học Còn vương vấn trong nổi nhớ của chúng ta xiết baobồi hồi , xao xuyến … cảø lo lắng và sợ hãi.Bây giờ nhớ lại ta thấy thật ngây thơ vàngọt ngào , tâm trạng của mẹ ntn khi cổng trường sắp mở ra đón đứa con yêu quí của

mẹ Tiết học hôm nay sẽ làm rõ điều đó

HOẠT ĐỘNG 1 :Hướng dẫn học sinh đọc tiếp xúc

văn bản

- Giáo viên và học sinh nối nhau đọc hết một lần

(?) Văn bản này thuộc loại văn bản gì ? ( Nhật

dụng)

(?) Ở lớp 6 các em đã học loại vb này rồi , em hãy

nhắc lại vb nhật dụng là gì ?( Là loại vb đề cập

đến nội dung có tính cập nhật , đề tài có tính thời

sự đồng thời là những vấn đề xh có ý nghĩa lâu dài

)

HS đọc, tìm hiểu chú thích sgk/8

(?) Bài văn gồm mấy phần, em hãy nêu nội dung

chính của từng phần?

- Hs thực hiện trả lời

- Giáo viên kết luận

HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu VB

(?) Người mẹ nghĩ đến con trong thời điểm nào ? (

đêm trước ngày con vào lớp 1

(?) Theo em tại sao người mẹ lại không ngủ được?

(?) Hs : Thảo luận nhóm “Tâm trạng của mẹ và

I Đọc – tiếp xúc văn bản.

1 Đọc văn bản

Đoạn 2: Thực sự mẹ không lo lắng…hết: Aántượng tuổi thơ và liên tưởng của mẹ

II Đọc - Tìm hiểu vb

1 Diễn biến tâm trạng của người mẹ

- Hôm nay mẹ không tập trung được vàoviệc gì cả

- Mẹ lên giường trằn trọc … không ngủ được.(còn đứa con thân yêu của mẹ thì giấc ngủ

con có gì khác nhau ? ở đây tác giả sử dụng biện

pháp nghệ thuật gì ?” ( Tương phản)

(?) Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường đã để

lại dấu ấn trong tâm hồn người mẹ ?

- Cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng

đọc bài trầm bổng : “ Hằng năm … dài và hẹp”

- Cho nên ấn tượng của mẹ … Mà mẹ bước vào

(?) Theo em tại sao ngày khai trường vào lớp 1 lại

để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn người mẹ đến

thế ?(Bởi đó có thể là ngày đầu tiên mẹ đến trường

, được bà dắt đi học , nhưng cũng có thể là sự cảm

nhận về một môi trường hoàn toàn mới lạ)

(?) Từ những trăn trở suy nghĩ đến những lo lắng

đó, em thấy người mẹ là người ntn?

(?) Trong vb có phải người mẹ đang trực tiếp nói

với con không ? Cách viết này có tác dụng gì ?

(Người mẹ không trực tiếp nói với ai cả Cách viết

này làm nổi bật tâm trạng , khắc hoạ được tâm tư

tình cảm của người mẹ )

Gọi hs đọc từ Mẹ nghe nói cho đến hết

(?) Em nhận thấy ở nước ta , ngày khai trường có

diễn ra như ngày lễ của toàn xh không ? ( có)

(?) Trong đoạn cuối vb xuất hiện câu tục ngữ “sai

một li đi một dặm” Em hiểu câu tục ngữ này có ý

nghĩa gì khi gắn với sự nghiệp giáo dục ?

( Không được sai lầm trong giáo dục vì giáo dục

quyết định tương lai cho một đất nước)

Kết thúc bài văn người mẹ nói “Bước qua cánh

cổng trường là thế giới diệu kì sẽ mở ra” Em đã

học qua thời cấp I , bây giờ em hiểu thế giới kì

diệu ở đây là gì ?

(?) Em sẽ làm gì để đền đáp lại tình cảm của mẹ

dành cho em?

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn HS tổng kết

(?) Như các em đã biết vb này viết về tâm trạng

của người mẹ trong đêm không ngủ được trước

ngày khai trường để vào lớp 1 của con Qua tâm

trạng đó của mẹ , em hiểu được gì về vấn đề mà

tác giả muốn nói ở đây ? (HS đọc ghi nhớ sgk/9)

HOẠT ĐỘNG 4: Hướng dẫn HS làm luyện tập

(?)Em hãy kể lại một kỷ niệm sâu sắc nhất của em

đối với mẹ

đến dễ dàng như uống một li sữa,ăn một cáikẹo)

- Vì mẹ vô cùng thương yêu con, thấy con lolắng, hồi hộp, xúc động nên mẹ không ngủđược

- Mẹ nhớ sự nôn nao , hồi hộp khi cùng bàngoại… nỗi chơi vơi hốt hoảng

 Yêu thương con hết mực , tình cảm đốivới con thật sâu nặng

2 Cảm nghĩ của mẹ về giáo dục trong nhà trường

“ Đi đi con , hãy can đảm lên , thế giới nàylà của con , bước vào cánh cổng trường làthế giới diệu kì sẽ mở ra”

 Khẳng định vai trò to lớn của nhàtrường đối với con người và tin tưởng ở sựnghiệp giáo ducï

III Tổng kết:

* Ghi nhớ: sgk /9

IV Luyện tập

4.Hướng dẫn về nhà

-Học phần ghi nhớ

-Soạn bài “ Mẹ tôi”

5 Rút kinh nghiệm

TUẦN 1 Ngày soạn: 05.08.09

MẸ TÔI

Et-Môn Đô-Đơ-A-Xi-Mi

I.Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Hiểu biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái

-Hiểu được cách nghiêm khắc nhưng vẫn tế nhị , có lí , có tình của người cha

II Chuẩn bị

-Tích hợp : vb Cổng trường mở ra , Tiếng việt qua bài Từ ghép , TLV qua bài Liên kết trong vb

-Giáo viên : Giáo án Một số bức tranh minh hoạ

- Học sịnh : Học bài, soạn bài

III Tiến trình lên lớp

1.Ổn định tổ chức :

2 Kiểm tra bài cũ : Tâm trạng của người mẹ và của đứa con trong đêm trước ngày khai giảng có gì

giống và khác nhau ?vì sao có sự khác nhau ấy ?

3 Bài mới : Giới thiệu bài(1 phút):Từ xưa đến nay người VN luôn có truyền thống “ Thờ cha,

kính mẹ” Dù xh có văn minh tiến bộ ntn nữa thì sự hiếu thảo , thờ kính cha mẹ vẫn là biểu hiện

hàng đầu của thế hệ con cháu Tuy nhiên lúc nào ta cũng ý thức được điều đó , có lúc vì vô tình

hay tự ta phạm phải những lỗi lầm đối với cha mẹ Chính những lúc đó cha mẹ mới giúp ta nhận

ra được những lỗi lầm mà ta đã làm VB “ Mẹ tôi” mà chúng ta tìm hiểu ngày hôm nay sẽ

giúp ta thấy được tình cảm của các bậc cha mẹ đối với con cái mình

HOẠT ĐỘNG 1:Hướng dẫn HS tìm hiểu về tác giả,

tác phẩm.

(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ?

HOẠT ĐỘNG 2:Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu VB

GV cùng hs đọc toàn bộ vb ( trong khi đọc thể hiện hết

tâm tư và tình cảm của người cha trước lỗi lầm của con

và sự tôn trọng của ông đối với vợ mình)

HS đọc từ khó sgk,GV giải nghĩa kỹ hơn về các từ khó

đó

(?)Ngoài ra còn từ nào ở trong VB em chưa hiểu?

(?) Tại sao nội dung vb là bức thư người bố gửi cho

con , nhưng nhan đề lại lấy tên Mẹ tôi ?(Tuy bà mẹ

không xuất hiện trong câu chuyện trực tiếp nhưng đó lại

là các tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng

tới để làm sáng tỏ.Qua bức thư của người bố gửi cho

con,người mẹ hiện lên thật lớn lao,cao cả)

(?) VB này chia làm mấy phần ? nêu nội dung từng

phần ?

- Từ đầu đến sẽ ngày mất con : Hình ảnh người mẹ

- Tiếp theo đến yêu thương đó :Thái độ của người cha

- Còn lại :Lời nhắn nhủ của người cha

I Giới thiệu chung

* Chú thích * sgk/11

II Đọc - Tìm hiểu VB

1 Đọc , tìm hiểu chú thích

2 Bố cục: 3 phần 3.Phân tích

a Hình ảnh người mẹ

Gọi hs đọc đoạn 1

(?) Hình ảnh người mẹ của En-ri-cô hiện lên qua những

chi tiết nào trong vb ?(Thức suốt đêm;Sẵn sàng bỏ một

năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn;Có

thể đi ăn xin,hy sinh tính mạng để cứu con)

(?) Em cảm nhận phẩm chất nào của người mẹ sáng lên

từ những chi tiết đó?

(?) Phẩm chất đó được biểu hiện như thế nào ở mẹ

em ? hoặc một người mẹ VN nào mà em biết ?( hs tự

bộc lộ)

Gọi hs đọc đoạn 2

(?) Tìm những từ ngữ thể hiện thái độ của người bố đối

với En-ri-cô?

(?) Em có suy nghĩ gì trước những lời cảnh tỉnh của

người cha ? (Hs tự do trả lời)

(?) Qua đó em thấy thái độ của bố đối với En-ri-cô

ntn? (vừa dứt khoát như ra lệnh , vừa mềm mại như

khuyên nhủ )

(?) Lí do gì khiến ông có thái độ đó ? Qua thái độ đó bố

mong muốn ở con điều gì ?

- Vì ông cảm thấy hụt hẩng bất ngờ

- Mong muốn con hiểu được công lao , sự hi sinh vô bờ

bến của mẹ

*Thảo luận 3 phút: Theo em điều gì khiến En-ri-cô

xúc động khi đọc thư bố Trong 4 lí do đã nêu trong

phần tìm hiểu vb sgk?

(?) Trước tấm lòng của người mẹ , bố đã khuyên

En-ri-cô điều gì ?

(?) Em hiểu được điều gì qua lời khuyên nhủ của bố ?(

Đối với mẹ chúng ta cố gắng đừng làm một điều gì sai

trái khiến mẹ phải đau lòng , và khi lỡ sai phạm chúng

ta phải biết nhận lỗi )

(?) Theo em đó là một lời khuyên như thế nào ?

*Thảo luận 3 phút: Theo em tại sao người bố không

nói trực tiếp mà lại viết thư ?

HOẠT ĐỘNG 3: (2 phút) Tổng kết

*Tích hợp giáo dục: Qua bức thư người bố gửi cho

En-ri – cô em rút ra được bài học gì ?(Chúng ta phải hiểu

được công lao to lớn của mẹ và hãy làm nhiều điều tốt

để đền đáp công ơn đó)

HS đọc thêm VB “Thư gửi mẹ” và “Vì sao hoa cúc có

nhiều cánh nhỏ”

- Dành hết tình yêu thương cho con ,quên mình vì con

b.Thái độ của người cha đối với En- cô

ri Sự hỗn láo của con như một nhát daođâm vào tim bố vậy

- Bố không thể nén cơn tức giận

- Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư?

- Thật đáng xấu hổ và nhục nhã

 Vừa dứt khoát như ra lệnh,vừa mềm mại như khuyên nhủ Mongmuốn con hiểu được công lao , sự hisinh vô bờ bến của mẹ

c Lời khuyên của bố

- không bao giờ thốt ra 1 lời nói nặngvới mẹ

- Con phải xin lỗi mẹ

- Con hãy cầu xin mẹ hôn con  Lời khuyên nhủ chân tìnhsâu sắc

III.Tổng kết:

Ghi nhớ sgk /12

4.Hướng dẫn về nhà:(1p)Tóm tắt vb , Học thuộc phần ghi nhớ , làm hết bài tập

- Soạn bài “ Cuộc chia tay của những con búp bê”

TUẦN 1 Ngày soạn: 10.09.2007

TIẾT 3 Ngày dạy : 13.09.2007

I Mục tiêu cần đạt

Giúp HS

-Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép:Từ ghép chính phụ và Từ ghép đẳng lập

-Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép Tiếng Việt

-Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa vào việc tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép

Tiếng Việt

II Chuẩn bị:

-Dự kiến khả năng tích hợp với phần văn qua văn bản Cổng trường mở ra và văn bản Mẹ tôi;Phần

Tập làm văn trong Liên kết trong văn bản;Phần Tiếng Việt qua bài Cấu tạo từ đã học ở lớp 6

-Bảng phụ,một số mẫu câu

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định lớp (1p)

2 Bài cũ:(3p) Kiểm tra việc soạn bài của HS

3 Bài mới: (1p)GV giới thiệu bài

Ở lớp 6 các em đã học Cấu tạo từ trong đó phần nào các em đã nắm được khái niệm từ

ghép(đó là những từ phức được cấu tạo ra bằng cách ghép các tiếng có nghĩa với nhau).Để

giúp các em có kiến thức sâu rộng hơn về cấu tạo,trật tự sắp xếp của từ ghép.Chúng ta đi

tìm hiểu bài học hôm nay

HOẠT ĐỘNG1:(20p) Tìm hiểu về từ ghép đẳng lập và từ ghép

chính phụ

GV treo bảng phụ VD sgk/13.HS đọc VD

(?)Em hãy so sánh nghĩa từ Bà với từ Bà ngoại và nghĩa của từ

Vui với Vui lòng?

(?)Từ đó em có nhận xét gì về nghĩa của từ ghép Bà ngoại,Vui

lòng với nghĩa của từ đơn Bà,Vui?

*Thảo luận 2p: Tại sao có sự khác nhau đó?(do tác dụng của

tiếng đứng sau Ngoại,Lòng bổ sung ý nghĩa cho tiếng đứng

trước)

(?)Vậy trong từ ghép Ngoại,Lòng tiếng nào là tiếng chính?

Tiếng nào là tiếng phụ?(tiếng được bổ sung nghĩa:Tiếng

chính;tiếng bổ sung nghĩa:Tiếng phụ)Từ ghép có tiếng

chính,tiếng phụ gọi là từ ghép chính phụ

(?)Nhận xét về trật tự tiếng chính,tiếng phụ trong từ ghép chính

phụ?

Thảo luận 3p: Thế nào là từ ghép cp?Cho VD?

I.Các loại từ ghép 1.Từ ghép chính phụ

-Vui lòng:Tình cảm thích thú,hài lòng

Nghĩa từ Vui lòng hẹp hơn nghĩa từ

Vui

* Ghi nhớ 1 sgk/14

TỪ GHÉP

(?)Quan sát trong các từ Quần áo,Trầm bổng.Các tiếng thứ hai

có bổ nghĩa cho tiếng đầu không?Vì sao?

(Không.Vì các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp,có tiếng chính

và không có tiếng phụ)

(?)Thế nào là từ ghép đẳng lập?

(?)Về mặt cấu tạo,từ ghép Quần áo,Trầm bổng đều có các

tiếng bình đẳng với nhau,còn về cơ chế nghĩa có điểm gì giống

và khác nhau không?(Các tiếng trong TGĐL hoặc đồng nghĩa

hoặc trái nghĩa,hoặc cùng chỉ về sự vật,hiện tượng gần gũi

nhau)

HOẠT ĐỘNG 2 (6p) Tìm hiểu nghĩa của từ ghép

(?)Em có nhận xét gì về nghĩa của từ ghép đẳng lập so với

nghĩa của các tiếng?

* GV lưu ý các từ Giấy má,Viết lách,Qùa cáp.Các tiếng

má,lách,cáp không còn rõ nghĩa nhưng nghĩa của các từ ghép

trên khái quát hơn nghĩa từng tiếng nên vẫn là từ ghép đẳng lập

* GV khái quát lại bài,gọi HS đọc ghi nhớ

HOẠT ĐỘNG 3 (13p) Hướng dẫn HS luyện tập

Bài 1/15: Cho HS làm vào vở sau đó gọi HS lên bảng làm.

Bài 2,3/15: HS thảo luận sau đó cho các nhóm lên bảng thi làm

bài tập nhanh

Bài 4/15: Hướng dẫn HS về nhà làm

2 Từ ghép đẳng lập

VD: Quần áo; Trầm bổng

Các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp

* Ghi nhớ 2 sgk/14

II Nghĩa của từ ghép

 Nghĩa của từ ghép đẳng lập chunghơn,khái quát hơn so với nghĩa của cáctiếng Hợp nghĩa

Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơnnghĩa của tiếng chính Phân nghĩa

III Luyện tập Bài 1/15: Phân loại từ ghép

-TGCP:Lâu đời,xanh ngắt,nhà máy,nhàăn,cười tủm

-TGĐL:Suy nghĩ,chài lưới,cây cỏ,ẩmướt,đầu đuôi

Bài 2/15: Tạo từ ghép chính phụ

Bút chì Mưa rào Ăn bámVui tai Thước dây Làm quenTrắng xoá Nhát gan

Bài 4/15:Giải thìch cách dùng từ ghép

-Có thể nói một cuốn sách,một cuốn vở

vì sách và vở là danh từ chỉ sự vật,tồn tạidưới dạng cá thể,có thể đếm được

-Còn sách vở là TGĐL chỉ chung cả loạinên không thể nói một cuốn sách vở

4 Hướng dẫn về nhà:

(1p)Học bài,làm bài tập,chuẩn bị bài Liên kết trong văn bản

TUẦN 1 Ngày soạn: 10.09.2007

TIẾT 4 Ngày dạy: 13 .09.2007

I Mục tiêu cần đạt

Giúp HS thấy

- Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết.Sự liên kết ấy cần được thể

hiện trên cả 2 mặt:Hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa

- Cần vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những văn bản có tính liên kết

2 Bài cũ (3p) GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3 Bài mới: GV giới thiệu bài (1p)

Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết.Sự liên kết ấy cần

được thể hiện ntn?Qua các phương tiện gì ?Hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG

HOẠT ĐỘNG 1 (25p) Tìm hiểu liên kết và phương tiện liên

kết trong văn bản

HS đọc VD được ghi ở sgk/17 vào bảng phụ

(?)Theo em,đọc mấy dòng ấy En-ri-cô có thể hiểu được điều gì

bố muốn nói chưa?(chưa)

* GV giảng: Chúng ta đều biết lời nói không thể hiểu được rõ

khi các câu văn diễn đạt sai ngữ pháp

(?)Trường hợp này có phải như thế không?(không)

(?) Vậy En-ri-cô chưa thật hiểu rõ vì lí do gì?Hãy tìm lí do xác

đáng trong các lí do nêu dưới đây:

1 Vì các câu văn viết còn khó hiểu

2 Vì các câu văn mục đích chưa thật rõ ràng

3 Vì giữa các câu còn chưa có sự liên kết

* GV giảng: Chỉ có câu văn chính xác rõ ràng,đúng ngữ pháp

thì vẫn chưa đảm bảo sẽ làm nên văn bản.Không thể có văn

bản nếu các câu,các đoạn trong đó không nối liền

(?)Vậy muốn cho đoạan văn có thể hiểu được thì phải có tính

chất gì?

*Thảo luận 2 p: Liên kết có vai trò ntn?

I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản

1 Tính liên kết của văn bản

VD: Bảng phụ

 Các câu chưa nối liền với nhau một cáchtự nhiên,hợp lý

 Chưa liên kết

* Ghi nhớ mục 1 sgk/18

LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN

HS đọc VD được ghi ở mục 2 sgk/18 vào bảng phụ

(?)So sánh những câu trên với nguyên văn bài viết Cổng trường

mở ra và cho biết người viết đã chép thiếu hay sai ở chỗ nào?

(thiếu còn bây giờ(giấc ngủ đến với con).Chép sai gương mặt

thanh thoát của con lại viết của đứa trẻ)

(?)Vậy em thấy bên nào có sự liên kết,bên nào không có sự

liên kết?

*Thảo luận 5p: Tại sao chỉ do để sót mấy chữ còn bây giờ và

chép lầm chữ đứa con bằng chữ đứa trẻ mà những câu văn đang

liên kết bỗng trở nên rời rạc?(thiếu còn bây giờ người ta sẽ hiểu

giấc ngủ đến với con là giấc ngủ tương lai.Câu trên dùng từ con

câu dưới chuyển đứa trẻ,ngôi I sang ngôi III.Từ lời mẹ thành lời

tác giả.Nên các câu không gắn bó chặt chẽ với nhau trở nên khó

hiểu)

*GV chốt:Những VD cho thấy các bộ phận của văn bản thường

phải được gắn bó,nối buộc với nhau nhờ những phương tiện

ngôn ngữ(từ,câu)có tính liên kết

GV chuyển ý

HS đọc đoạn văn bài 2 sgk/19

(?)Đoạn văn trên giữa các câu có những từ ngữ liên kết hay

không?(có).Hãy chỉ ra và ghạch dưới các từ ngữ đó trong đoạn

văn?

(?)Đã có từ ngữ liên kết,vậy những câu ấy có thật sự liên kết

với nhau không?Vì sao?(không,vì nội dung giữa các câu không

liên quan,gắn bó chặt chẽ với nhau một cách tự nhiên,hợp lý)

(?)Điều đó chứng tỏ:Ngoài hình thức ngôn ngữ,văn bảan còn rất

cần sự liên kết ở mặt nào nữa?

(?)Tóm lại: Văn bản rất cần sự liên kết ở những mặt nào?

* GV khái quát lại bài,gọi hs đọc ghi nhớ

HỌAT ĐỘNG 2 (14p) Hướng dẫn HS luyện tập

Bài 1/19: Sắp xếp câu văn theo một thứ tự hợp lý

HS làm vào vở,sau đó gọi đứng dậy trình bày

Bài 3/19 (HS thảo luận)Điền từ thích hợp để các câu liên kết

với nhau

2 Phương tiện liên kết

a Liên kết về hình thức

-Một ngày kia……còn bây giờ

 Phép nghịch đối-Giấc ngủ đến với con,gương mặt thanhthoát của con

 Có sự liên kết về mặt hình thức nhưngchưa có sự liên kết về mặt nội dung

 Cần có sự liên kết về mặt nội dung

* Ghi nhớ sgk/18

II Luyện tập Bài 1/19

(1) Một quan chức… như sau: (4)

“Ra….này!”.(2)Và ông……hành lang(5)nghe lời… các cô.(3)Các thầy…hs

4 Hướng dẫn về nhà:(1p)Học bài,làm bài tập còn lại

Soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê

TUẦN 2 Ngày soạn:14/09/2007

TIẾT 5-6 Ngày dạy: 18/09/2007 BÀI 2

CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ

(Theo Khánh Hoài)

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Thấy được những tình cảm chân thành , sâu nặng của 2 anh em trong câu chuyện Cảm nhậnđược nỗi xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thôngcảm và chia sẻ với những người bạn ấy

-Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động

-Rèn kĩ năng miêu tả và phân tích tâm lí nhân vật

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Tiếng việt với khái niệm Từ ghép , tập làm văn ở bài Bố cục và Mạch lạc trong vb

-Một số bức tranh minh hoạ

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1P)

2 Kiểm tra bài cũ: (8p)

Viết một đoạn văn ngắn , khoảng 5-6 câu trình bày cảm nhận của em về hình ảnh và vai trò

của người mẹ qua 2 vb nhật dụng vừa mới học : Cổng trường mở ra và Mẹ tôi

3 Bài mới: (1p)Trong cuộc sống , ngoài việc trẻ được sống đầy đủ về vật chất thì cha

mẹ còn làm cho con trẻ đầy đủ , hoàn thiện về đời sống tinh thần Trẻ có thể thiếuthốn vật chất nhưng tinh thần cần phải đầy đủ Cho dù rất hồn nhiên , ngây thơ nhưngtrẻ vẫn cảm nhận , vẫn hiểu biết 1 cách đầy đủ về c/ s gia đình mình Nếu chẳng mayrơi vào hoàn cảnh bất hạnh , các em cũng biết đau đớn , xót xa , nhất là khi phải chiatay với gia đình thân yêu của mình Để hiểu rõ hoàn cảnh đó , bài học hôm nay sẽgiúp ta hiểu được vấn đề đó

TIẾT 5

HOẠT ĐỘNG 1(5P) Tìm hiểu chung về tác giả,tác phẩm

(?)Nêu một vài hiểu biết của em về tác giả ,tác phẩm?

GV gọi hs đọc những đoạn tiêu biểu

HOẠT ĐỘNG 2 (30P) Đọc và tìm hiểu văn bản

(?) Em hãy tóm tắt vb này một cách ngắn gọn nhất ?

Giải thích từ khó

(?)Truyện có thể chia làm mấy phần?

I Giới thiệu tác giả- tác phẩm

Chú thích * Sgk / 26

II Đọc – Tìm hiểu vb

1 Đọc – Tìm hiểu chú thích

2 Bố cục : 2phần

(?) Truyện viết về ai ? Về việc gì ? Ai là nhân vật chính ?

( Truyện viết về những em bé không may đứng trước sự đổ vỡ của

gia đình , đó là 2 anh em Thành và Thuỷ )

* Thảo luận 3p: Tại sao tên truyện lại là “ Cuộc chia tay của

những con búp bê” ? Tên truyện có liên quan gì đến ý nghĩa của

truyện không ?

Câu hỏi gợi mở : Những con búp bê gợi cho em suy nghĩ gì ?

Chúng có mắc lỗi gì không ? chúng có chia tay thật không ?

( Những con búp bê vốn là những đồ chơi của tuổi nhỏ , thường

gợi lên sự ngộ nghĩnh , trong sáng , vô tội)

(?) Vì sao chúng lại phải chia tay ? (vì cha mẹ li hôn)

(?) Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy ? việc lựa chọn ngôi

kể có tác dụng gì ?(Kể theo ngôi thứ I,người xưng tôi(Thành)

chứng kiến sự việc xảy ra cũng là người chịu nỗi đau như em gái

của mình Thể hiện sâu sắc suy nghĩ,tình cảm và tâm trạng của

nhân vật,tăng thêm sức thuyết phục cho truyện)

(?) Hãy tìm những chi tiết trong truyện để thấy được 2 anh em

Tvà T rất mực gần gũi , thương yêu nhau ?

(?) Em có nhận xét gì về tình cảm của 2 anh em trong câu chuyện

này ? (tình cảm chân thành , sâu nặng)

(?) Chính vì tình cảm sâu nặng như thế nên gặp cảnh ngộ phải

chia tay chúng đã bộc lộ cảm xúc gì ?(đau đớn , xót xa )

TIẾT 6

Ổn định (1p)

GV khái quát lại tiết 1 – chuyển ý(3p)

HOẠT ĐỘNG 2 (Tiếp theo- 28p)

*Thảo luận 3p: Lời nói và hành động củaThuỷ khi thấy anh chia 2

con búp bê Vêï sĩ và em nhỏ ra 2 bên có mâu thuẫn gì ? (Một mặt

Thuỷ rất giận dữ khi Thành chia rẽ 2 con búp bê nhưng mặt khác

em rất thương Thành không muốn nhận hết bởi không ai canh giấc

ngủ cho anh)

(?) Theo em có cách nào giải quyết mâu thuẫn đó không? (Gia

đình phải đoàn tụ )

(?)Kết thúc truyện Thuỷ đã lựa chọn cách giải quyết ntn?Chi tiết

này gợi lên trong em những suy nghĩ,tình cảm gì?(Thuỷ đặt 2 con

búp bê nằm cạnh nhau Gợi lên trong lòng người đọc lòng thương

cảm đối với em:Một em bé gái giàu lòng vị tha,… )

Theo dõi cuộc chia tay với lớp

(?) Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học làm cô

giáo bàng hoàng ?(Thuỷ sẽ không được đi học nữa do nhà bà ngoại

xa….mẹ bảo sắm cho một thúng hoa quả ra chợ ngồi bán)

(?) Vì sao cô bàng hoàng ? ( bởi vì học trò của mình không chỉ bất

hạnh do gia đình tan nát mà còn bất hạnh không được đến trường )

(?) Theo em từ chi tiết trên ở khía cạnh đề tài sáng tác về quyền

trẻ em thì truyện ngắn này muốn nói lên điều gì ? Muốn đề cập

đến quyền lợi gì của trẻ em ?

- Thành nhường hết đồ chơi cho

em nhưng Thuỷ lại thương anh

“Không ai gác đêm cho anh ngủ”nên để lại cho anh cả 2 con búpbê

Tình cảm chân thành , sâu nặng,tấm lòng nhân hậu,vị tha

b Cuộc chia tay với lớp học

( 1 sự thật trong đời sống xh khiến cho những đứa trẻ rơi vào hoàn

cảnh bất hạnh , khổ đau Trẻ phải được nuôi dạy , được chăm sóc

yêu thương , được đi học)

(?) Trong đoạn này , chi tiết nào khiến em cảm động nhất? Vì

sao ?( cô cho tặng Thuỷ quyển vở và cây bút nắp vàng – thể hiện

tình yêu thương , sự quan tâm của cô giáo đối với học trò)

*Thảo luận 5p: Hãy giải thích vì sao khi Thành dắt em ra khỏi

cổng trường Thành lại có tâm trạng “ Kinh ngạc thấy mọi người

vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật”(

Có thể là vì trong khi mọi việc diễn ra bình thường , có cảnh vật rất

đẹp , cuộc đời vẫn bình yêu …ấy thế mà Thành và Thuỷ phải chịu

đựng sự mất mát và đổ vỡ quá lớn )

(?) Hãy nhận xét về cách kể truyện của tác giả , cách kể này có

tác dụng gì trong việc làm nổi rõ tư tưởng của truyện ? ( Kể bằng

con mắt và những suy nghĩ của những con người trong cuộc Cách

kể này giúp tác giả thể hiện 1 cách sâu sắc những suy nghĩ , tình

cảm , tâm trạng của nhân vật Lời kể giản dị , không xung đột dữ

dội , có sức truyền cảm )

(?) Qua câu chuyện này , theo em tác giả muốn gửi gắm đến mọi

người điều gì ?

HOẠT ĐỘNG 3: (2p)Tổng kết

HOẠT ĐỘNG 4:(10p) Luyện tập

-Đọc thêm Trách nhiệm của bố mẹ

-Nêu cảm nghĩ của mình về hoàn cảnh của hai em Thành và

Thuỷ?

- Cô mở cặp lấy một quyển sổcùng với chiếc bút máy nắp vàngđưa cho Thuỷ

- Em tôi …nức nở

 Cần yêu thương và quan tâmđến quyền lợi của trẻ em , đừnglàm tổn hại đến hững tình cảm tựnhiên, trong sáng

III Tổng kết

* Ghi nhớ Sgk / 27

IV Luyện tập

4 Hướng dẫn về nhà (1p) - Tóm tắt vb

-Học phần ghi nhớ

-Soạn bài “Bố cục trong văn bản

*********************************************************************************

*******

TUẦN 2 Ngày soạn: 17.09.2007

TIẾT 7 Ngày dạy: 20 09.2007

BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs hiểu rõ :

-Tầm quan trọng của bố cục trong vb : trên cơ sở đó , có ý thức xd bố cục khi tạo lập vb

-Thế nào là bố cục rành mạch và hợp lí để bước đầu xd được bố cục rành mạch , hợp lí cho bài

làm

-Tính phổ biến và sự hợp lí của dạng bố cục 3 phần , nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục , để

từ đó có thể làm Mở bài , Thân bài và Kết bài đúng hướng hơn , đạt kết quả tốt hơn

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “ Cuộc chia tay của những con búp bê” và các

vb đã học

-Một số bài văn có bố cục rành mạch , hợp lí

-Văn bản Lợn cưới-Aó mới sgk ngữ văn 6

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ : (5p)- Thế nào là liên kết trong vb ?

-Muốn 1 vb có tính liên kết người viết phải ntn?

3 Bài mới : (1p) Trong những năm học trước , các em đã được làm quen với công việc xây dựng

dàn bài , Dàn bài lại là chính kết quả , hình thức thể hiện của bố cục Vì thế bố cục trong vb

không phải là 1 vấn đề hoàn toàn mới mẻ đối với chúng ta Tuy nhiên trên thực tế , vẫn có rất

nhiều học sinh không qua tâm đến bố cục , và rất ngại xd bố cục trong lúc làm bài Vì vậy bài học

hôm nay sẽ học ta thấy rõ tầm quan trọng của bố cục trong vb , bước đầu giúp ta xd được bố cục

rành mạch , hợp lí

HOẠT ĐỘNG 1:(10p) Tìm hiểu bố cục của văn bản

(?)Nhắc lại bố cục của văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê?

(?) Em muốn viết một lá đơn để xin ra nhập đội TNTPHCM, hãy cho

biết trong lá đơn ấy cần ghi những nội dung gì ?

- Tên , tuổi , nghề nghiệp

- Nêâu yêu cầu , nguyện vọng , lời hứa

(?) Những nội dung trên được sắp xếp theo một trật tự ntn? (Theo trật

tự trước sau một cách hợp lí , chặt chẽ , rõ ràng )

(?) Em có thể tuỳ tiện thích ghi nd nào trước cũng được không ? Ví dụ

có thể viết lí do trước sau đó mới viết tên được không ?

( không)

(?) Từ đó em thấy bố cục một vb cần đạt những yêu cầu gì để người

đọc có thể hiểu được vb đó ? ( ghi nhớ 1)

HOẠT ĐỘNG 2 (12p) Yêu cầu đối với bố cục trong văn bản

Gọi hs đọc 2 câu truyện trong phần 2

Chú ý câu chuyện thứ nhất

(?) Đọc câu chuyện này lên ta thấy nội dung được sắp xếp ntn so với

vb kể trong sách ngữ văn ?

(lộn xộn , khó tiếp nhận )

*Thảo luận 3p: Bản kể trong vb ngữ văn 6 và bản kể ở vd này đều có

những câu văn về cơ bản là giống nhau Vậy vì sao vb này khó tiếp

nhận còn vb kia lại dễ tiếp nhận ?

(?) Trong câu chuyện thứ nhất gồm mấy đoạn ? các câu trong mỗi

đoạn có tập trung 1 ý chung không ? ý của đoạn này và đoạn kia có

phân biệt được với nhau không ?

(?) Vậy trong vb bố cục phải như thế nào ?

(?)Rành mạch có phải là yêu cầu duy nhất với 1 vb không?

I Bài học

1 Bố cục của vb

VD: Một lá đơn xin gia nhập Đội-Tên,tuổi,địa chỉ,nghề nghiệp củangười viết đơn

-Yêu cầu,nguyện vọng,lời hứa

 Các nội dung được sắp xếp theomột trình tự , 1 hệ thống rànhmạch, hợp lí

2 Những yêu cầu về bố cục trong

vb

- Nội dung trong vb phải thốngnhất chặt chẽ với nhau , giữa chúngphải có sự phân biệt rạch ròi

- Trình tự sắp xếp các phần cácđoạn phải giúp cho người viết (nói)dễ dàng đạt được mục đích

Yêu cầu hs chú ý câu chuyện thứ 2

(?) Câu chuyện này gồm mấy đoạn ? ( 2 đoạn)

(?) Nội dung của mỗi đoạn văn ấy có tương đối thống nhất không ? (

Tương đối thống nhất )

(?) Vậy cách kể này bất hợp lí chỗ nào ? ( Làm cho câu chuyện không

nêu bật được ý phê phán, không còn buồn cười )

(?) Từ đây em rút ra được bài học gì về 1 bố cục rành mạch , hợp lí ?

( ghi nhớ 2)

HOẠT ĐỘNG 3 (5p) Các phần của bố cục

(?) Hãy nêu nhiệm vụ 3 phần MB,TB,KB trong văn miêu tả và tự sự ?

(?) Qua đó em thấy 1 vb gồm có mấy phần ? Nhiệm vụ của từng phần

có phân biệt rõ ràng không ? ( 3 phần có)

(?) Có ý kiến cho rằng phần Mb chỉ là sự tóm tắt , rút gọn của phần

TB , phần kết bài chẳng qua chỉ là sự lặp lại 1 phần nữa của mở bài

Nói như vậy có đúng không ? Vì sao?( Nói như vậy là không đúng vì

qua bảng hệ thống đã điền vào nd thích hợp và qua sự lập luận về 1 bố

cục rành mạch như trên , ta thấy rõ sự phân biệt giữa các đoạn ,

phần Có như thế bố cục mới đạt yêu cầu )

(?) Một bạn khác lại cho rằng nd chính của việc miêu tả , tự sự được

dồn cả vào phần TB nên kết bài và mở bài là phần không cần thiết

Em có đồng ý với ý kiến đó không ? ( Không , vì mỗi phần có nhiệm

vụ riêng)

* GV khái quát lại bài,HS đọc ghi nhớ

HOẠT ĐỘNG 4 (10p) Hướng dẫn luyện tập

(?) Hãy nêu yêu cầu của bài tâp 1? (HSTLN)

(?) Bài tập 3 yêu cầu điều gì ? (HSTLN)

3 Các phần của bố cục

3 phần : Mở bài , Thân bài , Kếtbài mỗi phần có một nhiệm vụriêng

II Luyện tập Bài tập 2 :

Mb: từ đầu … khóc nhiều Tb: tiếp theo đi thôi con Kb: còn lại

Bố cục đã rành mạch hợp lí

Bài tập 3:Chưa rànhạch hợp lí vì

các điểm 1,2,3 ở phần thân bài mớichỉ kể lại việc học chứ chưa phải làtrình bày kinh nghiệm học tốt .Trong đó điểm 4 lại không phải nóivề việc học

5 Hướng dẫn về nhà :

(1p) Học ghi nhớ

Làm hết bài tập còn lại , Soạn bài “ Mạch lạc trong vb”

*********************************************************************************

********

TUẦN 2 Ngày soạn:17.09.2007

TIẾT 8 Ngày dạy: 20 09.2007

MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN

I Mục tiêu cần đạt: Giúp hs

-Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong vb và sự cần thiết phải làm cho vb có mạch lạc,

không đứt đoạn hoặc quẩn quanh

-Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp :phần văn ở các văn bản đã học

-Một số vb mẫu có sự mạch lạc

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1P)

2 Kiểm tra bài cũ: (5P)

- Bố cục của vb là gì ?

- Một bố cục như thế nào được gọi là rành mạch và hợp lí ? cho vd minh hoạ

3 Bài mới : GV giới thiệu bài (1p)Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt , sự phân chia

nhưng vb lại không thể không liên kết Vậy làm thế nào để các phần , các đoạn của 1

vb vẫn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau ?Để làm được điều đó thì cô cùng các em tìm hiểu tiết học này

HOẠT ĐỘNG 1 (7P) Tìm hiểu sự mạch lạc trong văn bản

(?) Dựa vào hiểu biết (sgk/ 31) , Em hãy xác định mạch lạc trong

vb có những tính chất gì trong số 3 tính chất được nêu trong sgk ?

(c)

(?) Khái niệm mạch lạc trong vb có được dùng theo nghĩa đen

không ?(Không)

(?) Nội dung của khái niệm mạch lạc trong vb có hoàn toàn xa rời

với nghĩa đen của từ mạch lạc không ?

(?) Vậy sự mạch lạc có vai trò ntn đối với vb ?

(rất cần thiết )

HOẠT ĐỘNG 2 (15P) Các đều kiện để một văn bản có tính mạch

lạc

Yêu cầu hs chú ý phần 2

(?) Em đã thấy vb “ Cuộc chia tay của những con búp bê” đề cập

đến nhiều nội dung khác nhau : Mẹ bắt 2 đứa chia đồ chơi ; 2 anh

em Thành và T rất yêu thương nhau; chuyện kể về 2 con búp bê ;

T đưa em đến lớp chào cô giáo và các bạn ; hai anh em phải chia

tay ; Thuỷ để cả 2 con búp bê lại cho Thành Hãy cho biết toàn bộ

sự việc trên xoay quanh sự việc chính nào ? ( chia tay)

(?) Sự chia tay và những con búp bê đóng vai trò gì trong truyện ?

Hai anh em Thành và Thuỷ có vai trò gì trong truyện ?

(?) Các từ ngữ : chia tay , chia đồ chơi , chia ra , chia đi , chia rẽ ,

xa nhau , khóc … cứ lặp đi lặp lại trong bài Một loại từ ngữ và chi

tiết khác biểu thị ý không muốn phân chia cũng lặp đi lặp lại :

anh cho em tất , chẳng muốn chia bôi , chúng lại thân thiết

quàng tay lên vai nhau , không bao giờ để chúng ngồi xa cách

nhau … Theo em đó có phải là chủ đề ( vấn đề chủ yếu ) liên kết

các sự việc nêu trên thành một thể thống nhất không ? ( Phải )

(?) Đó có thể xem là mạch lạc của vb không ?( có)

(?) Trong vb Cuộc chia tay của những con búp bê có đoạn kể việc

hiện tại , có đoạn kể việc quá khứ , có đoạn kể việc ở nhà , có

đoạn kể việc ở trường , có đoạn kể chuyện hôm nay , có đoạn kể

chuyện sáng mai Hãy cho biết các đoạn ấy được nối với nhau

theo mối liên hệ nào trong các mối liên hệ dưới đây : Liên hệ thời

I Bài học

1 Mạch lạc trong vb

- Thông suốt , liên tục , khôngđứt quãng

 Văn bản rất cần sự mạch lạc

2 Các điều kiện để một vb có tính mạch lạc

- Các phần các đoạn , các câutrong vb đều nói về một đề tài

- Các phần , các đoạn , các câuđược nối tiếp theo một trình tự rõràng hợp lí

- Câu đầu giới thiệu bao quát vềsắc vàng trong thời gian

( mùa đông , giữa ngày mùa ) và

gian , không gian , liên hệ tâm lí , liên hệ ý nghĩa ?

(?) Mối liên hệ giữa các đoạn ấy có tự nhiên và hợp lí không ? (

Tự nhiên và hợp lí )

(?) Từ thực tế của truyện , theo em 1 vb có tính mạch lạc là 1 vb

như thế nào ? ( hs đọc điểm thứ 2 trong phần ghi nhớ )

HOẠT ĐỘNG 3 (15p) Hướng dẫn HS luyện tập

Yêu cầu hs đọc bài tập 1

(?) Nêu yêu cầu của bài tập 1? (HSTLN)

(?) Bài tập 2 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?

trong không gian (làng quê) Sauđó , tác giả nêu lên những biểuhiện của sắc vàng trong thời gianvà không gian đó

- Hai câu cuối : là nhận xét cảmxúc về màu vàng

Một trình tự với 3 phần nhấtquán và rõ ràng như thế đã làmcho mạch văn thông suốt và bốcục các đoạn văn trở nên mạchlạc

Bài tập 2 :

Ý chủ đạo của câu chuyện xoayquanh việc chia tay của 2 đứa trẻvà 2 con búp bê Việc thuật lạiquá tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đếncuộc chia tay của 2 người lớn cóthể làm cho ý tứ chủ đạo trên bịphân tán , không giữ được sựthống nhất , và do đó , làm mấtsự mạch lạc của câu chuyện

6 Hướng dẫn về nhà5 :(1p)Học thuộc ghi nhớ sgk - Hoàn thành bài tập

- Soạn câu hỏi bài “Ca dao – dân ca”

TUẦN 3 Ngày soạn:22.09.2007

TIẾT 9 Ngày dạy: 25 09.2007 BÀI 3

CA DAO – DÂN CA NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs :

- Hiểu được Ca dao, dân ca là gì ?

-Nắm được nội dung , ý nghĩa của một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao , dân ca thuộcchủ đề tình cảm gia đình

-Thuộc những bài ca dao trong vb và biết thêm 1 số bài ca dao thuộc hệ thống của chúng

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp :Văn – Tập làm văn : văn bản , thể thơ lục bát , văn biểu cảm

-Tiếng việt qua bài Từ láy

-Một số bài ca dao có liên quan

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ : (5p)

-Tóm tắt truyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê” ?

-Nêu ý nghĩa truyện ?

3 Bài mới : giới thiệu bài(1p) : Đối với tuổi thơ mỗi người VN , ca dao – dân ca là dòng

sữa ngọt ngào , vỗ về , an ủi tâm hồn chúng ta qua lời ru ngọt ngào của bà , của mẹ ,của chị những buổi trưa hè nắng lửa , hay những đêm đông lạnh giá Chúng ta ngủ say

mơ màng , chúng ta dần dần cùng với tháng năm , lớn lên và trưởng thành cùng vớidòng suối trong lành đó Bây giờ ta cùng đọc lại , lắng nghe và suy ngẫm

HOẠT ĐỘNG 1 (5p) Tìm hiểu khái niệm ca dao-dân ca

(?) Em hiểu thế nào là ca dao – dân ca?

Gv giới thiệu thêm về cadao , dân ca cho hs rõ

HOẠT ĐỘNG 2 (28p) Đọc và tìm hiểu văn bản

Giáo viên đọc 4 bài ca dao sau đó gọi hs đọc lại ( chú ý ngắt nhịp

thơ lục bát , giọng đọc dịu nhẹ , chậm êm )

Giải thích các từ khó trong phần chú thích.Chú ý từ Cù lao chín

chữ,phân biệt với Cù lao:bãi nổi trên sông(hòn cù lao,cù lao chàm)

(?) Theo em , tại sao bốn bài ca dao ,dân ca khác nhau lại có thể kết

hợp thành 1 vb ?(Vì cả 4 đều có nd tình cảm gia đình)

(?) Trong chủ đề chung tình cảm gia đình , mỗi bài có một nội dung

tình cảm riêng Em hãy chỉ ra tình cảm của từng bài ?

-Bài 1: ơn nghĩa công lao cha mẹ

-Bài 2 : nỗi nhớ mẹ nơi quê nhà

-Bài 3 : Nỗi nhớ và lòng kinh yêu ông bà

-Bài 4 : Tình anh em ruột thịt

(?) Có gì giống nhau trong hình thức diễn đạt của 4 bài ca dao? (Thể

thơ lục bát , giọng điệu tâm tình, các hình ảnh quen thuộc )

Gọi hs đọc bài 1

(?) Bài 1 là lời của ai , nói với ai về việc gì ?

(?) Lời ca Cù lao chín chữ có ý nghĩa khái quát điều gì ?

(Công lao cha mẹ nuôi con vất vả nhiều bề )

(?) Theo em , có gì sâu sắc trong cách ví von so sánh ở lời ca: Công

cha như núi ngất trời Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông ?

(?) Tìm những bài ca dao nói về công cha,nghĩa mẹ như bài1? (học

sinh bộc lộ ) ï

Gọi hs đọc bài 2

Bài ca dao số 2 là tâm trạng của người phụ nữ lấy chồng xa quê

(?) Tâm trạng đó là gì ? ( Nỗi buồn , xót xa nhớ quê , nhớ mẹ)

(?)Tâm trạng đó được diễn ra trong không gian , thời gian nào ?

-Thời gian : chiều chiều ; - Không gian : ngõ sau

(?) Không gian, thời gian ở đây có đặc điểm gì ?

- Ngõ sau : là nơi kín đáo , lẫn khuất ít ai qua lại , để ý

- Chiều chiều : là thời gian cuối ngày , lặp đi lặp lại

 Đây là mô típ thường gặp trong ca dao trữ tình

(?) Hãy nêu nội dung của bài ca dao này ?

(?) Em còn thuộc bài cao dao nào khác diễn tả nỗi nhớ thương cha

mẹ của người đi xa?

Gọi hs đọc bài ca dao số 3

Bài 3 diễn tả nổi nhớ và sự kính yêu đối với ông bà

(?) Những tình cảm đó được diễn tả bằng hình thức nào?

(Bằng hình thức so sánh )

*Thảo luận 5p Nêu cái hay của cách diễn đạt đó ?

- Nhóm từ “ ngó lên” trong văn cảnh thể hiện sự trân trọng tôn kính

I Giới thiệu chung

Khái niệm ca dao-dân ca Chú thích * Sgk/ 35

II Đọc – Tìm hiểu vb

1 Đọc , tìm hiểu chú thích

Bài 3 :

- Diễn đạt bằng hình thức so

- Hình ảnh so sánh “ Nuộc lạt mái nhà”gợi sự nối kết bền chặt ,

không tách rời các sự vật cũng như tình cảm huyết thống

- Hình ảnh so sánh mức độ “ Bao nhiêu …bấy nhiêu” gợi nổi nhớ da

diết khôn nguôi

- Aâm điệu thể thơ lục bát phù hợp

(?) Nêu nội dung của bài ca dao này ?

Gọi hs đọc bài 4

(?) Tình cảm gì được thể hiện ở bài ca dao số 4 này ? ( tình cảm anh

em thân thương ruột thịt )

*Thảo luận 3p: Tình cảm anh em thân thương ruột thịt được diễn tả

ntn?

-Trong quan hệ anh em , khác với người xa có những chữ “cùng”,

“chung” ,”một” Điều đáng chú ý là khi nói đến tình cảm anh em ,

các tác giả dân gian nói đến tình lớn hơn bao trù ấy là tình cảm tra

mẹ “ Cùng chung bác mẹ một nhà cùng thân” Anh em là 2 nhưng lại

là 1 cha mẹ sinh ra , cùng chung sống , sướng khổ có nhau trong 1

ngôi nhà

- Quan hệ anh em được so sánh bằng hình ảnh “ như thể tay chân”

Bài ca đưa những bộ phận của cơ thể , của xương thịt con người mà

so sánh , nói về tình cảm anh em Cách so sánh đó ù càng biểu hiện

sự gắn bó thiêng liêng của anh em

(?) Bài ca dao trên nhắc nhở chúng ta điều gì?

( anh em phải hoà thuận để cha mẹ vui lòng , phải biết nương tựa lẫn

nhau)

(?) Nêu nội dung của bài ca dao số 4 ?

( Thể hiện sự gắn bó thiêng liêng của tình anh em)

HOẠT ĐỘNG 3 (4P) Tổng kết

(?) Bốn bài ca dao , dân ca hợp lại thành một vb tập trung thể hiện

tình cảm gia đình Từ tình cảm ấy em nhận được vẻ đẹp cao quí nào

trong đời sống tinh thần của dân tộc ta?

sánh mức độ Thể hiện nổi nhớvà sự kính yêu , biết ơn đối vớiông bà

Bài 4 :

- Khuyên nhủ anh em phải đoànkết, hoà thuận để cha mẹ vuilòng , phải biết nương tựa lẫnnhau

4 Hướng dẫn về nhà (1p)

-Học thuộc khái niệm ca dao,dân ca

-Học thuộc 4 bài ca dao và nội dung của mội bài , học thuộc phần ghi nhớ

-Soạn bài “ Những câu hát về tình yêu quê hương , đất nước , con người”

*********************************************************************************

**********

TUẦN 3 Ngày soạn:22.09.2007

TIẾT 10 Ngày dạy: 25 09.2007

NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC,CON NGƯỜI

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Nắm được nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao – dân ca quanhững bài ca dao thuộc chủ đề tình yêu quê hương , đất nước , con người

-Thuộc những bài ca dao trong vb và biết thêm một số bài ca dao thuộc hệ thống của chúng

II Chuẩn bị

-Dự kiến các khả năng tích hợp trong các bài ca dao ( văn – tập làm văn ) : văn bản , thể thơ lụcbát , văn bản biểu cảm ; Văn- Tiếng Việt : Từ láy , so sánh

-Bám vào các đặc trưng dân gian của ca dao , dự kiến khả năng tích hợp cho bài học cao dao (gắn

kết với lịch sử , địa lí , văn hoá liên quan đến từng bài )

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1P)

2 Kiểm bài cũ (6P)

Thế nào là cao dao – dân ca ? Đọc 4 bài ca dao về tình cảm gia đình và nêu nội dung từng bài

3 Bài mới : GV giới thiệu bài (1p)

Trong kho tàng ca dao – dân ca cổ truyền VN , các bài ca về chủ đề tình yêu quê hương ,đất nước, con người rất phong phú Mỗi miền quê trên đất nước ta đều có không ít

câu ca hay , đẹp , mượt mà , mộc mạc tô điểm cho niềm tự hào của riêng địa phươngmình Bốn bài dưới đây chỉ là 4 ví dụ tiêu biểu mà thôi

HOẠT ĐỘNG 1 (30p) Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu văn bản

(?) Theo em cần đọc vb ca dao này bằng giọng điệu nào ? ( tươi vui ,

chậm rãi)

GV : Vui , trong sáng , tự tin và chậm rãi là giọng điệu cơ bản để

đọc vb ca dao

(?) Hãy đọc bằng giọng điệu đó ?

(?) Em hiểu gì về các địa danh sông Thương ,núi Đức Thánh Tản ,

Kiếm Hồ ? ( chú thích )

(?) Trong dân gian tồn tại 2 câu : Đường vô xứ Huế quanh quanh… ;

Đường vô xứ Nghệ quanh quanh … Em hiểu gì về hiện tượng này ?

GV : Hiện tượng này được gọi là hiện tượng dị bản , một bài ca dao

có nhiều bản khác nhau Đó là một đặc điểm vh dân gian

(?) Theo em , vì sao bốn bài ca khác nhau có thể hợp thành một vb ?

(?) Từ nội dung cụ thể của từng bài , hãy cho biết : Những bài nào

phản ánh tình cảm quê hương đất nước , bài nào kết hợp phản ánh

tình yêu con người ? (Bài 1,2,3;Bài 4)

(?) Theo em những câu hát này thuộc kiểu tự sự ( kể chuyện) hay

biểu cảm ? ( vb biểu cảm)

Gọi hs đọc bài 1

(?) Bài ca dao này lời của 1 người hay 2 người ? So với các bài

khác , bài ca dao này có bố cục khác thế nào ?

(Lời của 2 người Bố cục 2 phần )

(?) Hỏi đáp là hình thức đối đáp trong ca dao dân ca Em biết bài ca

dao nào khác có hình thức đối đáp ? Theo em , hình thức này có phổ

biến trong ca dao không ?

(?) Các địa danh trong bài này mang những đặc điểm riêng và

chung nào ? ( Riêng : Gắn với mỗi địa phương

Chung : đều là những nơi nổi tiếng ở nước ta)

(?) GV ghi bảng phụ câu hỏi:Nội dung đối đáp toát lên nhiều ý

I Đọc , Tìm hiểu vb

1 Đọc – Tìm hiểu chú thích

Đọc : bằng giọng vui , trong

sáng , tự tin và chậm rãi

nghĩa : Em hiểu theo ý nghĩa nào trong các nghĩa sau : Bày tỏ hiểu

biết về văn hoá , lịch sử ; tình cảm quê hương đất nước thường trực

trong mỗi con người ; niềm tự hào về vẻ đẹp văn hoá lịch sử của dân

tộc ?

(Có thể hiểu theo cả 3 ý , rõ nhất là ý nghĩa 2 và 3)

Gọi hs đọc bài 2

(?) Căn cứ vào những danh từ riêng được nhắc tới trong bài ca này ,

hãy xác định địa danh được phản ánh trong bài này ?( Hà Nội )

(?) Theo em , vì sao bài ca này không nhắc đến Hà Nội mà vẫn gợi

nhớ về HàNội ?

(Vì Hồ Gươm , cầu Thê Húc , chùa Ngọc sơn , Đài Nghiên , Bút Tháp

đều là danh lam thắng cảnh Hà Nội )

* Thảo luận 3p :Ở đây , HN được nhắc tới trong vẻ đẹp của văn hoá

truyền thống Theo em vì sao có thể khẳng định như thế ?

(?) Theo em , lời ca Rủ nhau xem phản ánh điều gì ? (Phản ánh

sức hấp dẫn và tình yêu quý tự hào của mọi người dành cho HN)

(?)GV ghi bảng phụ câu hỏi: Lời ca Hỏi ai gây dựng nên non nước

này gợi nhiều cách hiểu : Khẳng định công đức của ông cha ta ; Ca

ngợi tài hoa và công lao dựng nước của ông cha ta ; Nhắc nhở mọi

người hãy hướng về HN , chăm sóc và bảo vệ các di sản văn hoá

dân tộc Em chọn cách hiểu nào ? (chọn cách thứ 2)

(?) Hãy tái hiện bài 3 bằng giọng đọc diễn cảm của em ?

(?) Từ láy quanh quanh trong câu Đường vô Xứ Huế quanh quanh

có sức gợi tả một không gian như thế nào ?

(Rộng , Đường uốn khúc , mềm mại)

(?) Các tính từ trong lời ca Non xanh nước biếc gợi tả vẻ đẹp nào

của phong cảnh xứ Huế?

(Núi và nước đều có màu xanh Một vẻ đẹp êm dịu , tươi mát , trong

sạch , hiền hòa)ø

(?) Lời ca Ai vô xứ Huế thì vô toát lên ý nghĩa nhắn gửi gì ? (Lời

mời chào mọi người hãy đến với Huế )

(?) Theo em có những tình cảm nào ẩn chứa trong lời nhắn gửi chào

mời đó ?

( Tình yêu Huế , niềm tự hào về Huế , lòng tin mọi người sẽ đến Huế

tươi đẹp)

Gọi hs đọc bài 4

(?) Quan sát 2 dòng đầu và nhận xét cấu tạo đặc biệt của 2 dòng

này ?

(?) Phép lặp , đảo , đối đó có tác dụng gì trong việc gợi hình , gợi

cảm ? (Tạo không gian rộng lớn của cánh đồng lúa xanh tốt; Biểu

hiện cảm xúc phấn chấn , yêu đời của người nông dân)

(?) Theo em hình ảnh so sánh “ Thân em như chẽn lúa đòng đòng ,

phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai” có sức gợi tả ntn?

(?) Cả bài phản ánh những vẻ đẹp nào ?

(?) Từ những vẻ đẹp đó , bài ca đã toát lên tình cảm dành cho quê

hương và con người Theo em , đó là tình cảm nào ?

(yêu quí , tự hào về vẻ đẹp , sức sống của quê hương và con người

- Ý nghĩa : Bộc lộ những hiểu

biết và tình cảm yêu quý tự hàovẻ đẹp văn hoá lịch sử dân tộc

Bài 2

- Địa danh Hà Nội

- Các danh lam thắng cảnh HàNội

- Phản ánh sức hấp dẫn và tìnhcảm yêu quí tự hào của mọingười dành cho Hà Nội

* Ý nghĩa : Ca ngợi tài hoa và

công lao dựng nước của ông cha

ta

Bài 3

- Phong cảnh Huế mang một vẻêm dịu , trong sạch , hiền hoà

* Ý nghĩa : Lời nhắn nhủ chào

mời thể hiện tình yêu và niềm tựhào dành cho xứ Huế tươi đẹp ,hấp dẫn

Tin vào c/s tốt đẹp ở làng quê)

HOẠT ĐỘNG II (6p) Tổng kết

(?)Từ nội dung bài học và phần ghi nhớ sgk hãy cho biết : Giá trị nội

dung nổi bật của những câu hát Gía trị hình thức nổi bật của vb

này ?

- Nội dung phản ánh tình yêu quê hương , đất nước , con người

- Dùng đối đáp , hỏi mời , nhắn gửi

(?) Từ tình cảm đó , nét đẹp nào của tâm hồn dân tộc được bộc lộ ?(

thuỷ chung , gắn bó với quê hương đất nước , con người )

thanh xuân đầy hứa hẹn củangười thôn nữ

- Vẻ đẹp của đồng quê , vẻ đẹpcủa con người

* Ý nghĩa : Biểu hiện tình cảm

yêu quí , tự hào , lòng tin vàocuộc sống tốt đẹp nơi quê hương

II Tổng kết

* Ghi nhớ sgk

4 Hướng dẫn về nhà: (1p)Học thuộc 4 bài ca dao

-Học thuộc phần ghi nhớ

-Soạn bài “ Những câu hát than thân”

***************************************************************************

**********

TUẦN 3 Ngày soạn:23.09.2007

TIẾT 11 Ngày dạy: 27.09.2007

TỪ LÁY

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Nắm được cấu tạo của 2 từ láy : Từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận

-Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ láy Tiếng viết

-Biết vận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa của từ láy để sử dụng tốt từ láy

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Với phần văn qua vb Tình cảm gia đình , Những câu hát về tình yêu

quê hương , đất nước , con người ; Tập làm văn ở bài Qúa trình tạo lập vb

-Bảng phụ , mẫu câu

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ : (5p)

-Thế nào là từ ghép chính phụ ? Từ ghép chính phụ có tính chất gì ? Cho vd

-Thế nào là từ ghép đẳng lập? Nêu tính chất của từ ghép đó ? Cho vd minh hoạ

3 Bài mới : giới thiệu bài(1p)

Ở lớp 6 các em đã biết khái niệm về từ láy , đó là những từ phức có sự hoà phối

âm thanh Với tiết học hôm nay , các em sẽ nắm được cấu tạo của từ láy và từ đóvận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa để các em sử dụng tốt từláy

HOẠT ĐỘNG 1 (15P) Tìm hiểu về các loại từ láy

(?) Hãy nhắc lại cho cô thế nào là từ láy ?

(?) Hãy tìm những từ láy trong 2 vd ở sgk ?(đăm đăm , mếu

máo , liêu xiêu )

*Thảo luận 3p:Nhận xét về đặc điểm âm thanh của 3 từ láy

đó ? -Tiếng láy lại hoàn toàn : đăm đăm

-Biến âm để tạo nên sự hài hoà về vần và thanh điệu ( mếu máo

, liêu xiêu )

(?) Phân loại 3 từ láy trên ?

-Từ láy toàn bộ : đăm đăm

-Láy bộ phận : mếu máo , liêu xiêu

Yêu cầu hs đọc tiếp 2 vd trong phần 3

(?) Tại sao không dùng bật bật, thăm thẳm mà lại dùng bần

bật , thăm thẳm ?(Vì đây là những từ láy toàn bộ đã có sự biến

đổi thanh điệu và phụ âm cuối,có sự hoà phối âm thanh để xuôi

tai dễ nghe)

(?) Trong các từ mếu máo,liêu xiêu.Tiếng nào là tiếng gốc?

Tiếng nào láy lại tiếng gốc? Chỉ ra sự giống nhau trong các từ

láy trên?

(?) Vậy thế nào là từ láy toàn bộ , từ láy bộ phận ? (Ghi nhớ

sgk )(lấy vd minh hoạ)

HOẠT ĐỘNG 2 (10P) Tìm hiểu nghĩa của từ láy

(?) Nghĩa của các từ láy : Ha hả , oa oa , tích tắc , gâu gâu

được tạo do đặc điểm gì của âm thanh ? (Mô phỏng âm thanh )

(?)Trong từ láy mãi mãi,khe khẽ từ nào có nghĩa nhấn mạnh?

Từ nào có nghĩa giảm nhẹ?  Rút ra nghĩa của từ láy toàn bộ?

(?)Trong từ láy mếu máo,liêu xiêu,nếu bỏ tiếng láy thì câu văn

không còn rõ nghĩa.Theo em điều đó chứng tỏ điều gì?

(?) Qua tìm hiểu,em hãy rút ra nhận xét về nghĩa của TLTB và

nghĩa của TLBP?

HOẠT ĐỘNG 3 (12P) Hướng dẫn HS luyện tập

(?) Bài tập 1 yêu cầu chúng ta phải làm gì ? (HSTLN)

(?) Hãy nêu yêu cầu bài tập 2 ?

Gọi hs đọc bài tập 3

(?) Nêu yêu cầu bài tập 4 ?( HSTLN)

I Các loại từ láy

 Từ láy toàn bộ

b Mếu máo,liêu xiêu

 Giữa các tiếng có sự giốngnhau về phụ âm đầu hoặc phầnvần

 Từ láy bộ phận

* Ghi nhớ 1 sgk/42

II Nghĩa của từ láy

VD1: -Mãi mãi Có nghĩa nhấnmạnh

-Khe khẽ Có nghĩa giảm nhẹ

 Nghĩa của từ láy toàn bộ dotiếng gốc quyết định

VD2: Mếu máo,liêu xiêu  Bỏtiếng láy thì không còn rõ nghĩa

 Nghĩa của từ láy bộ phận khácvới nghĩa của tiếng gốc

- Láy bộ phận : Rực rỡ , rón rén ,lặng lẽ, ríu ran

Bài 2/43 :

Lấp ló , nho nhỏ , khanh khách ,thâm thấp , chênh chếch , anhách

Bài 3/43 : Tìm từ thích hợp điền

vào chỗ trống -Nhẹ nhàng , nhẹ nhõm -Xấu xa , xấu xí

-Tan tành , tan tác

Bài 4 /43 : Đặt câu

- Cô ấy có thân hình nhỏ nhắn

- Chuyện đó nhỏ nhặt đừng để ý

- Con người đó rất nhỏ nhen

- Lan ăn nói rất nhỏ nhẹ

- Món tiền nhỏ nhoi này …

4 Hướng dẫn về nhà: (1p)Học phần ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại

- Soạn bài mới “Qúa trình tạo lập văn bản”

- Đọc lại văn bản Cổng trường mở ra

*********************************************************************************

**********

TUẦN 3 Ngày soạn: 23.09.2007

TIẾT 12 Ngày dạy: 27 09.2007

QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN

I Mục tiêu cần đạt

-Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua các vb đã học , Tiếng việt :Từ láy

-Một số đoạn văn

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ : (5p)

-Một văn bản có tính mạch lạc là một vb như thế nào ?

-Làm bài tập 2 trang 34

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1p)

Các em vừa học về liên kết , bố cục và mạch lạc trong vb Hãy suy nghĩ xem : Các em học những

kĩ năng , kiến thức đó để làm gì ? Chỉ để hiểu thêm về vb thôi hay còn vì lí do nào khác nữa ? Để

các em hiểu rõ và nắm vững hơn về vấn đề mà ta đã học Hôm nay , cô cùng các em tìm hiểu về

1 công việc mà các em vẫn làm đó là “ Qúa trình tạo lập vb”

HOẠT ĐỘNG 1 (20p) Tìm hiểu các bước tạo lập văn bản

(?) Em hãy nhớ lại khúc hát “ ru hỡi , ru hời , hời ru ” Theo em

, vì sao người ta có thể viết ra một lời ru có sức lay động lòng

người đến thế ?(Vì người ru khao khát muốn truyền vào hồn bé

thơ những lời tha thiết về công cha , nghĩa mẹ.Tương tự như thế ,

nếu không có người mẹ dạt dào cảm xúc đến mức muốn thốt nên

lời trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của đứa con yêu ,

thì một vb như “ Cổng trường mở ra” không thể nảy sinh được)

(?) Qua hai văn bản trên , em thấy vì lẽ gì , vì thôi thúc nào mà

con người lại muốn tạo lập vb ?

- Ca dao : tác giả dân gian khi tạo ra khúc hát ru là muốn giải

bày tình cảm yêu thương của cha mẹ đối với con cái Từ đó kêu

gọi bổn phận của người làm con phải biết đến công ơn sinh thành

dưỡng dục ấy

- Cổng trường mở ra : Tâm trạng lo lắng , nôn nao , bồn chồn của

người mẹ trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của đứa con

yêu khi bước vào lớp 1 Đó cũng là tâm trạng chung của các bậc

phụ huynh

(?)Vậy có phải cứ có điều muốn nói là chắc chắn sẽ tạo ra một

vb tốt hay không ?( Không , nếu cứ tạo ra một vb thì vb ấy không

có giá trị )

(?) Từ đó suy ra , văn bản sẽ như thế nào , nếu người tạo lập chỉ

biết mình phải nói ( viết ) cái gì , nói

( viết ) để làm gì mà chưa chú ý mình nói ( viết) cho ai? (Sẽ làm

cho bài văn lan man , lạc đề )

(?) Vậy để tạo nên 1 vb thật sự tốt người tạo lập cần phải làm gì ,

ntn?

(?) Sau khi định hướng , các em đã có thể bắt tay vào việc tạo lập

vb ngay chưa ? (Cơ bản là có thể bắt tay vào việc tạo lập vb ngay

sau khi đã định hướng đúng đắn )

(?) Em có thể nhận thấy rất hiếm có những vb chỉ có 1 câu hay 1

ý Nhưng khi có vb bao gồm nhiều câu ,nhiều ý thì sẽ nảy sinh ra

nhu cầu làm việc gì , công việc ấy cần đạt những yêu cầu nào ?(

VB thường gồm nhiều câu nhiều ý thì phải nảy sinh nhu cầu xd bố

cục )

(?) Xây dựng bố cục phải đòi hỏi ntn?(rành mạch , hợp lí , thể

hiện đúng định hướng)

(?) Các em có chú ý đến việc sắp xếp các ý , các phần , các

đoạn khi làm bài tập làm văn không ? Từ kinh nghiệm của bản

thân , em thấy sự chú ý hay không chú ý xây dựng bố cục đã ảnh

hưởng thế nào đến kết quả làm bài ? (HS bộc lộ )

(?) Xây dựng bố cục của vb đã phải là công việc cuối cùng của

I Các bước tạo lập vb

VD: Văn bản Cổng trường mở ra

1 Đối tượng đề cậpNgười mẹ:

-Vấn đề được đề cập: Tâm trạng củangười mẹ trong đêm trước ngày khaitrường của con(đó là tâm trạng chungcủa các bậc cha mẹ)

 Định hướng của văn bản : Vb viết(nói)cho ai ? để làm gì? về cái gì vàntn?

2 Xây dựng bố cục

a MB: Hoàn cảnh nảy sinh tâm trạng

b TB:Diễn biến tâm trạng của mẹ

c KB: Suy nghĩ của mẹ về ngày mai khicổng trường mở ra

 Tìm ý và sắp xếp ý để có một bố cụcrành mạch , hợp lí , thể hiện đúng địnhhướng trên

3 Diễn đạt các ý đã ghi trong bố cụcthành những câu , đoạn văn chính xác ,trong sáng , có mạch lạc và liên kếtchặt chẽ với nhau

4 Kiểm tra xem vb vừa tạo lập có đạtyêu cầu đã nêu ở trên chưa và cần sửachữa gì không

viêc tạo lập vb chưa ? Người tạo lập vb cần phải tiếp tục công

việc gì nữa ?

(?) Khi hoàn thành vb có cần đọc kiểm tra không ? Nếu có,thì sự

kiểm tra ấy cần dựa theo những tiêu chuẩn nào ?

* Từ quá trình tìm hiểu,em hãy cho biết để làm nên một văn

bản,người lập cần thực hiện các bước nào?

HOẠT ĐỘNG 2 (15P) Hướng dẫn HS Luyện tập

Bài 1/46: HS trả lời theo sự hướng dẫn của giáo viên

(?) Bài tập 3 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?

(HSTLN)

+ Bạn không chỉ thuật lại công việc họctập và báo cáo thành tích học tập Điềuquan trọng nhất là bạn phải từ thực tếấy rút ra những kinh nghiệm học tập đểgiúp các bạn khác học tập tốt hơn + Bạn chưa xác định đúng đối tượnggiao tiếp: Là HS chứ không phải là thầycô

Bài 3/46

+ Dàn bài cần phải viết đủ ý nhưngcàng ngắn càng tốt , vì thế không nhấtthiết là những câu văn hoàn chỉnh ,tuyệt đối đúng ngữ pháp và luôn liênkết , chặt chẽ với nhau

+ Các phần các mục lớn nhỏ trong dànbài cần được thể hiện trong một hệ hống

kí hiệu được quy định chặt chẽ + Việc trình bày các phần các mục cũngcần phải ngăn nắp , rõ ràng Sau mỗiphần mục , mỗi ý lớn nhỏ đều phảixuống dòng , các phần mục , các ýngang bậc nhau phải viết thẳng hàngvới nhau , ý càng nhỏ càng phải viết lùivào phía phải bên trong trang giấy

4 Hướng dẫn về nhà: (3p)Học thuộc ghi nhớ

-Làm bài tập 4

-Soạn bài mới “Những câu hát than thân” và làm bài viết số 1 ở nhà

Ra đề BÀI VIẾT SỐ 1 (ở nhà)

Kể lại chân dung một người bạn thân nhất củaem?

* Mục đích yêu cầu:

-Giúp HS ôn lại cách làm văn tự sự và bài miêu tả về cách dùng từ đạt câu và liên kết trong văn

bản

-Giúp HS qua việc làm bài có điều kiện vận dụng những kiến thức đó vào việc tập làm bài văn cụ

thể và hoàn chỉnh

* Lưu ý: Đây là dạng đề kết hợp cả tự sự và miêu tả (tự sự nhiều hơn)

Thời gian nộp bài: Thứ 3 ngày 02tháng 10 năm 2008

*********************************************************************************

*********

TUẦN 4 Ngày soạn:23.09.2007

TIẾT 13 Ngày dạy: 26 09.2007 BÀI 4

NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Nắm được nội dung và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu ( hình ảnh , ngôn ngữ ) của những

bài ca về chủ đề than thân trong bài học

-Thuộc những bài ca dao trong vb

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Phần Tiếng việt qua bài Đại từ , Phần Tập làm văn Quy trình tạo

lập vb ; Một số bài ca dao có nội dung than thân

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1P)

2 Bài cũ : Kiểm tra 10p :

-Chép thuộc 1 bài ca dao về tình yêu quê hương đất nước , con người? Hãy phân tích bài ca dao

đó?

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1p)

HOẠT ĐỘNG 1 (30P) Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu văn bản

GV hướng dẫn hs đọc – Tìm hiểu chú thích

Yêu cầu : Thể thơ lục bát mang âm điệu tâm tình , ngọt ngào thể

hiện sự đồng cảm sâu sắc

(?) Vì sao có thể xếp chúng trong cùng một vb ?

Gọi hs đọc bài 1

(?) Bài ca dao là lời của ai , nói về điều gì ?

(?) Trong bài ca giao có mấy lần nhắc đến con cò ?(2 lần)

(?) Những hình ảnh từ ngữ đó gợi cho em liên tưởng đến điều gì ?

(-Thân cò : gợi số phận lẻ loi, cô độc , đầy ngang trái

- Gầy cò con : gợi hình ảnh bé nhỏ , gầy guộc , yếu đuối )

(?) Thân phận của cò được diễn tả ntn trong bài ca dao này ?

(?) Em có nhận xét gì về cách sử dụng hình ảnh trong bài ca dao? (

hình ảnh đối lập )

(?) Hình ảnh con cò có phải chỉ xuất hiện trong bài ca dao này không

? Chúng ta còn bắt gặp hình ảnh con cò trong bài ca dao nào nữa ?

(?) Tác giả mượn hình ảnh con cò để nói lên điều gì nữa ?

(?) Như vậy từ bài ca dao này em hiểu được số phận và cuộc đời của

người nông dân xưa ntn ?

* Thảo luận 3p: Vì sao người nông dân xưa thường mượn hình ảnh

thân cò để diễn tả cuộc đời,thân phận của mình?(Con cò gần gũi ,

gắn bó với người nông dân , hơn nữa con cò có cuộc đời , phẩm chất ,

của người nông dân : hiền lành , trong sạch , cần cù , lặn lội kiếm

sống)

Gọi hs đọc lại 2 câu cuối của bài 1

(?) Em hiểu thế nào về từ “ai”? Nhận xét gì về cách diễn đạt ở phần

này ? ( ai là đại từ phiếm chỉ , ở đây chính là ám chỉ giai cấp thống trị

phong kiến với những người cụ thể góp phần tạo ra những trái ngang

vùi dập cuộc đời người nông dân )

(?)Ngoài ý nghĩa than thân , bài ca dao còn có ý nghĩa nào khác ?

(Lời tố cáo đanh thém đối với chế độ phong kiến )

Gọi hs đọc bài 2

- Số phận lẻ loi , cô độc , bé nhỏ

- Dùng hình ảnh đối lập

* Ý nghĩa :Mượn hình ảnh con

cò để nói đến số phân lận đận ,vấn vả của người nông dân.Đồng thời đây là lời tố cáo đanhthép đối với xh phong kiến

Bài 2

(?) Bài ca dao bắt đầu bằng từ “ Thương thay” em hiểu thế nào là

thương thay ? (Vừa thương vừa đồng cảm , thương cho người nhưng

cũng thương cho chính mình vì mình cũng trong cảnh ngộ như vậy )

(?) Bài ca dao bày tỏ niềm thương cảm đến những đối tượng nào?

(?) Những hình ảnh con vật và những việc làm cụ thể như vậy gợi

cho em liên tưởng đến ai ? (Người lao động với nhiều nỗi khổ khác

nhau )

(?) Đây là cách nói phổ biến trong ca dao , ta gọi đó là cách nói gì ? (

ẩn dụ)

(?) Qua hìnhảnh con tằm, người lao động bày tỏ nỗi thương thân ntn?

Tương tự hình ảnh lũ kiến thì sao ? hình ảnh con hạc ntn?

Cuối cùng là con cuốc , người lao động bày tỏ sự thương thân ntn ?

(?) Em có nhận xét gì về âm điệu của bài ca dao , cùng ý nghĩa sự

lặp lại từ “ thương thay”? ( âm điệu tâm tình , thủ thỉ , vừa độc thoại

vừa đối thoại ; Sự lặp lại như vậy muốn diễn tả nỗi thương cảm , tô

đậm nỗi thương xót nhiều bề của người nông dân)

* Thảo luận 3p: Tại sao người nông dân khi nhìn cảnh vật , sự vật

xung quanh thường liên tưởng đến cuộc đời của mình ?

(người lao động ngày xưa gần gũi với thiên nhiên , giao tiếp với thiên

nhiên nhiều hơn xh nên họ có cái nhìn tinh tế , thường mượn thiên

nhiên để thể hiện tâm trạng , hình ảnh những con vật để diễn tả thân

phận cuộc đời mình )

(?) Tóm lại , nội dung của toàn bài ca dao nói lên điều gì ?

Gọi hs đọc bài 3

(?) Bài ca dao là lời của ai ? nói lên điều gì ?

(?) Bài 3 nói về thân phận người phụ nữ trong xh cũ Hình ảnh so

sánh ở bài này có gì đặc biệt ?(Tên gọi của hình ảnh trái bần dễ gợi

đến thân phận nghèo khó , chìm nổi , lênh đênh , vô định của người

phụ nữ trong xh cũ)

(?) Qua đó , em hiểu gì về thân phận người phụ nữ trong xh phong

kiến ?

(?) Học qua 3 bài ca dao , em hiểu thế nào là những câu hát than thân

? ( than thở , tâm sự , bộc bạch nỗi lòng của mình )

HOẠT ĐỘNG 2 (2P) Tổng kết

(?) Những bài ca dao thuộc chủ đề than thân muốn nói lên điều gì ?(

- Con Hạc : thương cho cuộc đờiphiêu bạt , lận đận

- Con cuốc : Thương có thânphận thấp cổ bé họng , nỗi khổđau oan trái không được lẽ côngbằng soi tỏ

* Ý nghĩa : Nói về nỗi khổ của

người lao động xưa trong xh phogkiến

Bài 3 :

- Lời của cô gái , nói về thânphận chìm nổi , lênh đênh , vôđịnh của người phụ nữ

 Ý nghĩa : - thân phận nhỏ

bé , đắng cay , chịu nhiềuđau khổ , họ hoàn toàn lệthuộc vào hoàn cảnh

II Tổng kết Ghi nhớ : sgk /49

4 Hướng dẫn về nhà: (1p)Học thuộc 3 bài ca dao, phần ghi nhớ

-Sưu tầm các bài cao dao cùng chủ đề

-Soạn bài “ Những câu hát châm biếm”

*********************************************************************************

*********

TUẦN 4 Ngày soạn:23/09/2007

TIẾT 14 Ngày dạy:26/09/2007

NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM

I Mục tiêu cần đạt Giúp hs

-Nắm được nội dung , ý nghĩa 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về chủ đề

châm biếm trong bài học

-Thuộc những bài ca dao trong vb

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Với Tiếng việt qua bài Đại Từ , Tập làm văn ở bài Quy trình tạo lập

vb

-Một số bài ca dao có nội dung tương tự

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ : (5P) Đọc 3 bài ca dao than thân

-Nêu những điểm chung về nghệ thuật và nội dung của những bài ca dao này ?

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1p) Nội dung cảm xúc , chủ đề ca dao , dân ca rất đa dạng Ngoài

những câu hát yêu thương , câu hát than thân , ca dao – dân ca còn có rất nhiều câu hát châm biếm

Cùng với truyện cười , vè , những câu hát châm biếm thể hiện khá tập trung những đặc sắc nghệ

thuật trào lộng dân gian VN ,nhằm phơi bày các hiện tượng đáng cười trong xh Các em hãy tìm

hiểu qua vb “ Những câu hát châm biếm”

HOẠT ĐỘNG 1 (30p) Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu văn bản

GV hướng dẫn hs đọc vb và tìm hiểu chú thích

Yêu cầu : đọc giọng hài hước , vui có khi mỉa mai nhưng vẫn độ

lượng … ) Giải thích từ khó

Gọi hs đọc bài 1

(?) Đọc 2 câu đầu của bài ca dao , em thấy có hình ảnh nào đã

từng nhắc đến trong những câu hát than thân ? ( con cò)

(?) Trong những câu hát than thân , người nông dân mượn hình

ảnh cái cò để diễn tả điều gì ? (Cuộc đời thân phận của mình )

(?) Còn trong bài này thì sao ? ( Đó là hình thức minh hoạ để

bắt vần , chuẩn bị cho giới thiệu nv)

(?) Qua cách xưng hô trong bài , em thấy đó là lời của ai , nói

với ai , nói để làm gì ?

(?) Bức chân dung của người chú được xây dựng gián tiếp qua

lời của người cháu ntn?

(?) Trong lời giới thiệu đó có từ nào được lặp đi lặp lại nhiều

lần ? ( hay)

(?) Người cháu giới thiệu người chú hay những gì ?

(?) Từ “ hay” thường khi giới thiệu để mai mối là giỏi tốt cái gì?

( giỏi làm , học giỏi , bản tính tốt)

(?) Vậy từ “hay” mà cháu đã giới thiệu chú mình“hay…trưa”

theo em có phải là giỏi là tốt , là lời khen không ? nếu không

thì từ “hay”trong bài ca dao này có ý nghĩa gì ? ( mỉa mai)

(?) Qua lời giới thiệu của người cháu , em có nhận xét gì về

bức chân dung của người chú ? (đó là người vừa nghiện ngập ,

lười lao động , chỉ thích hưởng thụ )

(?) Vậy ý nghĩa châm biếm của bài ca dao này là gì ?

Gọi hs đọc bài 2

(?) Hãy cho cô biết cảm nhận của em về nội dung của bài ca

I Đọc , Tìm hiểu văn bản

1 Đọc , tìm hiểu chú thích

2 Phân tích Bài 1

- Lời của người cháu nói với cô yếm đàovề người chú của mình để kết hôn

( con cò)

(Cuộc đời thân phận của mình ) ( Đó là hình thức minh hoạ để bắt vần ,

chuẩn bị cho giới thiệu nv)

- Chú hay : tửu , tăm , nước trè đặc , ngủtrưa; ngày ước những ngày mưa , đêmước thức trống canh

- giỏi làm , học giỏi , bản tính tốt

- mỉa mai

- đó là người vừa nghiện ngập , lười lao động , chỉ thích hưởng thụ

dao số 2 ?( lời của thầy bói )

(?) Đối tượng đi xem bói ở đây là ai ? ( người phụ nữ )

(?) Tại sao dân gian lại cho đối tượng đi xem bói là phụ nữ ?(Vì

đây là đối tượng thường quan tâm đến số phận , nhất là trong

xhpk, hơn nữa người phụ nữ rất cả tin)

(?) Thầy phán những nội dung gì ?

(?) Phán toàn những chuyện quan trọng như vậy mà cách nói

của thầy ntn? (lời nói dựa , nước đôi)

(?) Bài ca dao phê phán hiện tượng nào trong xh?

(?) Hiện tuượng mê tín dị đoan này ngày nay có còn tồn tại hay

không ? Hãy nêu dẫn chứng ?(Còn Như xem ngày để làm nhà ,

cưới vợ , lấy chồng …)

(?) Các em đã sưu tầm được những bài ca dao nào có nội dung

chống mê tín dị đoan ? ( hs nêu )

Gọi hs đọc bài 3

(?) Mỗi con vật trong bài tượng trưng cho ai , hạng người nào

trong xh ?( con cò – người nông dân ; cà cuống – kẻ tai to mặt

lớn ; Chào mào , chim ri – cai lệ ; chim chích – anh mõ )

(?) Qua việc giới thiệu các nhân vật đến chia buồn , bài ca dao

phê phán điều gì ?

Gọi hs đọc bài 4

(?) Bài ca này chế diễu người nào ? ( cậu cai)

(?) Chân dung cậu cai được diễn tả ntn?(nón dấu lông gà , ngón

tay đao nhẫn , áo ngắn , quần dài )

(?) Bài ca sử dụng nghệ thuật gì ? ( phóng đại)

(?) Qua bài ca dao này nhân dân muốn chế diễu điều gì ?

HOẠT ĐỘNG 2 (3P) Hướng dẫn HS tổng kết

(?) Nhận xét sự giống nhau của 4 bài ca dao? Tác giả dân gian

đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để gây tiếng cười?

HOẠT ĐỘNG 3 (4P) Hướng dẫn HS luyện tập

* Ý nghĩa : Châm biếm những người

nghiện ngập , lười lao động , thích hưởngthụ

Bài 2 :

- Là lời của thầy bói

- Đối tượng xem bói là người phụ nữ

- Phán những truyện hệ trọng về số phậngiàu –nghèo , cha-mẹ, chồng – con

* Ý nghĩa : - Phê phán những người

hành nghề mê tín dị đoan, lợi dụng lòngtin của người khác để lừa bịp kiếm lời Đồng thời cũng phê phán những ngườimê tín dị đoan

Bài 3

* Ý nghĩa : phê phán châm biếm hủ tục

ma chay trong xh cũ

con cò – người nông dân ; cà cuống – kẻ tai to mặt lớn ; Chào mào , chim ri – cai lệ ; chim chích – anh mõ

Bài 4

- cậu cai nón dấu lông gà , ngón tay đao nhẫn , áo ngắn , quần dài

- nghệ thuật phóng đại

* Ý nghĩa : Thái độ mỉa mai, pha chút

thương hại

II Tổng kết Ghi nhớ : sgk /53 III Luyện tập

4 Hướng dẫn về nhà: (1p)Học thuộc 4 bài ca dao và phần ghi nhớ , làm hết bài tập

Soạn bài mới “Đại từ”

TUẦN 4 Ngày soạn:25/09/2007

TIẾT 15 Ngày dạy:28/09/2007

ĐẠI TỪ

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Nắm được thế nào là đại từ Nắm được các loại đại từ

-Có ý thức sử dụng đại từ hợp với tình huống giao tiếp

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb “ Những câu hát than thân và những câu hát châm biếm” ; Phần tập làm văn qua bài “ Luyện tập tạo lập vb”

-Một số bài tập nhanh , Bảng phụ

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1P)

2 Kiểm tra bài cũ : (5P)Từ láy chia làm mấy loại ? nêu nd từng loại ? cho vd minh hoạ

-Nghĩa của từ láy được tạo thành nhờ đâu ?

-Làm bài tập 5,6

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1p) Trong khi nói và viết , ta hay dùng những từ như tao , tôi

, tớ , mày , nó , họ , hắn … để xưng hô hoặc dùng đây , đó , kia , nọ …ai , gì , sao , thếđể trỏ để hỏi Những từ đó ta gọi là đại từ Vậy đại từ là gì ? đại từ có nhiệm vụ

gì , chức năng và cách sử ụng ra sao ? Tiết học này sẽ trả lời cho câu hỏi đó

HOẠT ĐỘNG 1 (15P) Tìm hiểu khái niệm đại từ

Gv cho hs đọc vd ở bảng phụ được ghi trong sgk

(?) Từ “ nó” ở đoạn văn thứ nhất trỏ ai? ( Người)

(?) Từ “nó” ở đoạn văn thứ hai trỏ con vật gì ? ( con gà)

(?) Từ “ai” trong bài ca dao dùng để làm gì ? ( hỏi)

GV giảng thêm : Với các loại từ

- Ta nói Vịt: tên gọi của 1 loại sự vật

- Ta nói cười : tên gọi của 1 loại hoạt động

- Ta nói đỏ : tên gọi của 1 loại tính chất

Các từ trong các vd trên no ù và ai không gọi tên của sự

vật mà dùng để trỏ các sự vật , hoạt động , tính chất mà

thôi Như vật trỏ là không trực tiếp gọi tên sự vật , hoạt

động , tính chất mà dùng 1 công cụ khác ( tức đại từ) để

chỉ ra các sự vật , hoạt động , tính chất được nói đến

(?) Vậy em hiểu thế nào là đại từ ? ( ghi nhớ )

(?) Nhìn vào 3 vd cho biết các đại từ “ ai”, “nó” giữ vai

trò ngữ pháp gì trong câu ?

- Nó 1 : CN ; Nó 2 : Định ngữ; Ai : chủ ngữ

* Thảo luận 3p: Ngoài ra , các em còn biết đại từ giữ

chức vụ gì nữa ? nếu có hãy cho vd ?

- ï VN: VD : Người học giỏi nhất khối 7 là nó

- Bổ ngữ : VD: Mọi người yêu mến nó

(?) Qua phân tích , hãy khái quát lại đại từ giữ những

chức vụ gì trong câu ? ( ghi nhớ )

HOẠT ĐỘNG 2 (10P) Tìm hiểu các loại đại từ

(?) Nhìn vào 3 vd trên hãy cho biết đại từ chia làm mấy

loại ? ( đại từ dùng để trỏ và đại từ dùng để hỏi)

(?) Các đại từ tôi , tao , tớ , chúng tôi, chúng tao, chúng

tớ , nó , hắn …dùng để trỏ gì ? ( người , sự vật )

(?) Các đại từ đây , đó , kia , ấy , này , nọ , bây giờ …

được dùng để trỏ gì ? ( vị trí sv , không gian , thời gian)

(?) Đại từ “ vậy , thế” trỏ cái gì ? ( hoạt động , t/c,sv)

(?) Tóm lại các đại từ để trỏ dùng để làm gì ?

1 Thế nào là đại từ ?

VD: Bảng phụ

-Nó  em tôi (người) -Nó  con gà (vật) -Ai  hỏi

- Ta nói Vịt: tên gọi của 1 loại sự vật

- Ta nói cười : tên gọi của 1 loại hoạt động

- Ta nói đỏ : tên gọi của 1 loại tính chất

 Đại từ

* Vai trò ngữ pháp

-Nó(1) : Chủ ngữ-Nó (2) : Định ngữ-Ai : Chủ ngữNgoài ra:

-Người học giỏi nhất khối 7 là nó (Vị ngữ)

Mọi người đều yêu mến nó

ĐT (Bổ ngữ)

* Ghi nhớ 1 sgk/55

II Các loại đại từ

 Đại từ dùng để trỏ

- Trỏ người , sự vật

- Trỏ số lượng

(?) Các đại từ “ ai,gì” hỏi về gì ? ( người , sự vật )

(?) Các đại từ “ bao nhiêu , bấy nhiêu,mấy” dùng để hỏi

cái gì ? ( số lượng)

(?) các đại từ “ đâu, bao giờ” thì sao? ( không gian, thời

gian)

(?) Còn các đại từ “sao, thế nào” Theo em nó dùng để

hỏi về gì ? ( hoạt động , t/c sự việc )

(?) Vậy các đại từ dùng để hỏi được dùng ntn?

HOẠT ĐỘNG 3 (12P) Hướng dẫn HS luyện tập

Gọi hs đọc yêu cầu bài tập 1 ( HSTLN)

(?) Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?

(?) Nêu yêu cầu bài tập 4

- Trỏ hoạt động , t/c,sv

* Ghi nhớ 2 sgk/56

 Đại từ dùng để hỏi

- Hỏi về người , sự vật

- Hỏi về số lượng

- Hỏi về hoạt động , tính chất , sự việc

số nhiều : chúng mày + Ngôi số 3 : số ít : hắn , nó số nhiều : họ , chúng nó

+ Đại từ “ mình” trong câu cậu giúp mình với nhé ngôi thứ nhất , còn “ mình ” ngôi thứ

2

Bài tập 3: đặt câu

- Ai cũng phải đi học

- Sao thế

Bài tập 4 :

+ Các bạn cùng lớp : tớ , mình , cậu + Em cần nhắc nhở bạn ấy nên đổi cách xưnghô cho phù hợp

4 Hướng dẫn về nhà:

(1p)Học thuộc ghi nhớ , hoàn tất các bài tập

Soạn bài mới “Luyện tập tạo lập văn bản”

*********************************************************************************

*******

TUẦN 4 Ngày soạn:25/09/2007

TIẾT 16 Ngày dạy: 28/09/2007

LUYỆN TẬP TẠO LẬP VĂN BẢN

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Củng cố những kiến thức có liên quan đến việc tạo lập vb và làm quen hơn nữa với các bước củaquá trình tạo lập vb

-Dưới sự hướng dẫn của giáo viên , có thể tạo lập 1 vb tương đối đơn giản , gần gũi với đời sống vàcông việc học tập của các em

I Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp: Phần văn qua bài Ca dao-dân ca đã học , với Tiếng Việt qua các khái

niện Từ ghép , từ láy , đại từ

-Một số vb có liên quan

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1P)

2 Kiểm tra bài cũ : (5P)

-Để làm nên 1 văn bản chúng ta phải qua các bước như thế nào?

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1p) Các em đã làm quen trong tiết “ Tạo lập vb” Từ đó có thể tạo

nên một vb tương đối đơn giản , gần gủi với đời sống và công việc học tập của các em Vậy đểtạo ra 1 sản phẩm hoàn chỉnh , hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu qua tiết luyện tập

HOẠT ĐỘNG 1 (5P) Ôn lại các bước tạo lập văn bản

(?) Em hãy nhắc lại các bước tạo lập vb ?

(?) Ở lớp 6 , các em đã được học 2 kiểu vb tự sự, miêu tả và ở

tiết 8 các em cũng đã xđ bố cục cho 2 vb Vậy em nào có thể

nhắc lại bố cục của 2 vb này là gì ?

 Các em vừa nhắc lại các bước tạo lập vb và cũng vừa xđ

xong bố cục cho 2 vb tự sự và miêu tả Sau đây chúng ta sẽ

cùng nhau đi vào phần chính của bài

HOẠT ĐỘNG 2 (32P) Thực hành tạo lập văn bản

Gọi hs đọc đề bài

(?) Hãy cho biết đề bài trên thuộc kiểu vb gì ? Do đâu em biết ?

( Viết thư , dựa vào từ viết thư)

(?) Với đề bài ấy em sẽ định hướng ntn cho bức thư em sẽ viết ?

Viết về nội dung gì ?

(?) Chỉ 1500 chữ liệu có thể nói về mọi điều ở nước ta được hay

không ? (Không)

(?) Vậy em tập trung viết về mặt nào ?

- Con người VN : yêu chuộng hoà bình , cần cù ….

- Truyền thống lịch sử , danh lam thắng cảnh , những đặc sắc về

vh , phong tục …

(?) Em viết cho ai ? ( bất kì bạn nào đó ở nước ngoài )

(?) Em viết bức thư ấy để làm gì ? (Gây cảm tình cuả bạn ấy về

đất nước mình)

* Thảo luận 5p: Vậy bố cục cụ thể cho 1 bức thư ntn ?

+Phần đầu : - Điạ điểm , ngày tháng ; lời xưng hô ; lí do

+ Phần chính :Hỏi thăm tình hình sức khoẻ của bạn cùng gia

đình

- Ca ngợi tổ quốc bạn

- Giới thiệu về đất nước mình : con người VN , truyền thống l/

s , danh lam thắng cảnh , đặc sắc về phong tục tập quán VN

I Các bước tạo lập văn bản

II Thực hành tạo lập văn bản Đề 1:Em hãy viết thư cho người bạn

để bạn hiểu về đất nước mình ( tối đa 1500 chữ)

+ Phần cuối thư : Lời chào , lời chúc

- Lời mời mọc bạn đến thăm đất nước VN

- Mong tình bạn 2 nước ngày càng gắn bó sâu sắc

(?) Em sẽ bắt đầu như thế nào cho tự nhiên , gợi cảm , chứ

không gượng gạo , khô khan?( Do nhận được thư bạn về tổ quốc

nên mình viết thư hỏi đáp ; do đọc sách báo , xem truyền hình về

nước bạn chợt liên tưởng đến đất nước mình và muốn bạn cùng

biết , cùng chia sẻ )

(?) Nếu định viết thư cho bạn để giới thiệu về cảnh đẹp đất

nước mình thì em có thể sắp xếp các ý trong phần thân bài của

bức thư theo trình tự dưới đây không ?

- Phong tục ăn tết nguyên đán của người VN

- Vẻ đẹp kênh rạch , sông nước Cà Mau

( Không được )

(?) Vì sao vậy ? ( Vì dàn bài không rành mạch , các ý được phân

lúc thì theo mùa , lúc thì theo miền , khi nói về cảnh đẹp khi lại

chuyển sang phong tục từ đó các ý chồng chéo lên nhau)

(?) Viết một đoạn trong phần nội dung chính của bức thư ?

GV gọi HS đứng dậy trình bày

- Ca ngợi tổ quốc bạn

- Giới thiệu về đất nước mình : về conngười , truyền thống lịch sử , danh lamthắng cảnh , phong tục tập quán

4 Hướng dẫn về nhà (1p) :

-Hoàn thành bức thư đề 1

-Làm đề 2

- Soạn bài Sông núi nước Nam

******************************************************************************

*********

TUẦN 5 Ngày soạn: 30/09/2007

TIẾT 17 Ngày dạy: 03/10/2007 BÀI 5

SÔNG NÚI NƯỚC NAM

( Lý Thường Kiệt )

PHÒ GIÁ VỀ KINH

( Trần Quang Khải )

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Cảm nhận được tinh thần độc lập , khí phách hào hùng , khát vọng lớn lao của dân tộc trong 2 bài

thơ Sông núi nước Nam và Phò giá về kinh

-Bước đầu hiểu được thể thơ : Thất ngôn tứ tuyện đường luật và ngư ngôn tứ tuyệt đường luật

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Với phần Tiếng Việt ở bài Từ Hán Việt , phần Tập làm văn ở bài

Văn bản biểu cảm

-Một số bài thơ có thể thơ tương tự

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ : (4p)

-Đọc 4 bài ca dao về những câu hát châm biếm ? Trong 4 bài ca dao đó em thích bài ca dao nàonhất ? Vì sao

-Hãy phân tích nội dung của bài ca dao đó

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1p) Từ xưa , dân tộc ta đã đứng lên chống giặc ngoại xâm rất oanh

liệt , kiên cường Tự hào thay , ông cha ta đã đưa đất nước bước sang một trang sử mới : Đó là

thoát ách đô hộ ngàn năm phong kiến phương bắc , 1 kỉ nguyên mới mở ra Vì thế bài “Sông núi nước Nam” ra đời được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên , khẳng định một quốc gia độc lập

tự chủ Cùng với bài này ta thấy được khí phách hào hùng cùng với khát vọng lớn lao của dân tộc

thể hiện qua bài “Phò giá về kinh”Vậy nội dung của2 văn bản này ntn chúng ta sẽ đi tìm hiểu bài

học ngày hôm nay

HOẠT ĐỘNG 1 (5P) Giới thiệu chung về tác giả,tác

phẩm và hoàn cảnh ra đời

GV đọc sau đó hướng dẫn hs đọc ( đọc dõng rạc , không khí

nghiêm trang )- Giải thích từ khó

HOẠT ĐỘNG 2 (27P) Đọc – Tìm hiểu văn bản

(?) Theo em 2 bài thơ này thuộc thể thơ gì ? vì sao em biết ?

(?) Bài thơ Sông núi nước Nam nói về vấn đề gì ? (Bài thơ

được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc )

(?) Thế nào là bản tuyên ngôn độc lập ?(Là lời tuyên bố về

chủ quyền đất nước và khẳng định không có thế lực nào xâm

phạm ) Gv yêu cầu hs đọc lại bài thơ

* Sông núi nước nam là bài thơ thiên về sự biểu ý ( nghị

luận )

(?) Vậy sự biểu ý đó được thể hiện bằng bố cục ntn?(2 ý

+ ý 1 : 2 câu dầu : Nước nam là của người nam , điều đó

được sách trời đã định rõ ràng ; ý 2 : 2 câu cuối : Kẻ thù

không được xậm phạm , nếu xâm phạm sẽ chuốc lấy thất bại

)

(?) Em có nhận xét gì về cách biểu ý của bài thơ ?(Bố cục

I Giới thiệu chung

1 Tác giả,tác phẩm(sgk/63,66)

2 Hoàn cảnh ra đời (sgk)

II Đọc – Tìm hiểu văn bản 1.Đọc – tìm hiểu chú thích

2 Thể thơ

-SNNN: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt-PGVK: Thể thơ ngư ngôn tứ tuyệt

3 Phân tích

Bài 1: Sông núi nước Nam

+ Hai câu đầu

Nam quốc sơn hà Nam đế cư Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư

 Nước Nam là của người nam , sách trờiđã định sẵn rõ ràng

rành mạch , hợp lí Cách biểu ý đã trực tiếp nêu rõ ý tưởng

bảo vệ chủ quyền đất nước )

(?) Bài thơ này ngoài biểu ý có biểu cảm không ? (có)

(?) Có biểu cảm thì thuộc trường hợp nào trong 2 trạng thái

sau : lộ rõ hay ẩn kín , hãy giải thích ?(ở đây cảm xúc thái

độ mãnh liệt đã tồn tại một cách ẩn kín vào bên trong

Người đọc biết nghiền ngẫm , suy cảm sẽ thấy thái độ cảm

xúc trữ tình đó )

(?) Như vậy nd của bản tuyên ngôn độc lập trong bài “

Sông núi nước Nam” là gì ?( Thể hiện bản lĩnh , khí phách

của dân tộc ta , nêu cao chân lí lớn lao nhất , thiêng liêng

nhất , vĩnh viễn nhất : Nước Việt Nam là của người Nam ,

không ai được xâm phạm , xâm phạm sẽ thất bại )

HS đọc ghi nhớ

Đọc bài thơ thứ 2

(?)Theo em bài thơ có những ý cơ bản nào? (2ý-thể hiện ở

hai câu dầu và hai câu cuối)

(?) Em hãy nhận xét về hình thức diễn đạt của từng đôi câu

thơ?

(?) Ngoài biểu ý bài thơ có biểu cảm không? (Cảm xúc

được nén kín ở trong ý tưởng)

HOẠT ĐỘNG 3 (4P) Tổng kết

*Thảo luận: So sánh 2 bài thơ để tìm ra sự giống nhau về

hình thức biểu ý và biểu cảm của chúng?

HOẠT ĐỘNG 4 (2P) Hướng dẫn HS làm bài luyện tập

(Về nhà làm)

+ Hai câu cuối

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư  Kẻ thù không được xâm phạm , nếuxâm phạm thì chuốc lấy thất bại

 Bản tuyên ngôn độc lập thể hiện chân lílớn lao thiêng liêng nhất của dân tộc VN

* Ghi nhớ : sgk /65

Bài 2: Phò giá về kinh

+ Hai câu đầu

-Hào khí chiến thắng của dân tộc đối vớigiặc Nguyên Mông xâm lược

 Cách đảo trật tự trước sau

+ Hai câu sau

-Lời động viên xây dựng,phát triển đấtnước trong hoà bình và niềm tin sắt đá vàosự bền vững muôn đời của đất nước

-Cách nói súc tích, cô đọng , không hìnhảnh,không hoa mỹ

III Tổng kết

IV Luyện tập

4 Hướng dẫn về nhà (1p)

-Học thuộc hai bài thơ và ghi nhớ.Nắm vững 2 tác giả và hoàn cảnh sáng tác

-Chuẩn bị bài Từ Hán Việt

TUẦN 5 Ngày soạn:30/09/2007

TIẾT 18 Ngày dạy:03/10/2007

TỪ HÁN VIỆT

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Hiểu được thế nào là yếu tố HV

-Nắm được cách cấu tạo đặc biệt của từ ghép HV

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Phần Văn qua vb Sông núi nước Nam và Phò giá về kinh ;Với tập làm văn qua bài “ Tìm hiểu chung về văn biểu cảm”

-Bảng phụ , mẫu câu

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ : (5p) Đại từ là gì ? Đại từ đảm nhiệm những chức vụ nào ? cho vd

-Đại từ dùng để làm gì ?

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1p) Ở lớp 6 các em đã biết thế nào là từ HV , ở bài này chúng ta sẽ

đi tìm hiểu về cấu tạo của yếu tố HV

HOẠT ĐỘNG 1 (15P) Tìm hiểu đơn vị cấu tạo từ Hán Việt

(?) Nhắc lại thế nào là từ HV?( Từ HV là từ mượn từ tiếng

Hán )

GV cho hs đọc bản phiên âm bài thơ “ Nam quốc sơn hà”

(?) Các tiếng nam, quốc , sơn , hà nghĩa là gì ? Tiếng nào có

thể dùng độc lập , tiếng nào không ?

Nam quốc và sơn hà là 2 từ HV , các tiếng tạo nên 2 từ này

đều có nghĩa

- Nam : phương nam , nước nam …

- Quốc :nước , sơn :núi; hà : sông

- Trong các tiếng trên Nam có thể đứng độc lập , các tiếng

sơn , hà không thể đứng độc lập mà chỉ làm yếu tố cấu tạo từ

ghép ( nam quốc , quốc gia , sơn hà , giang giang sơn)

VD : so sánh quốc với nước

- Có thể nói : cụ là nhà thơ yêu nước mà không thể nói ( cụ là

nhà thơ yêu quốc)

- Cũng vậy có thể nói là trèo núi mà không thể nói là trèo

sơn

- Có thể nói lội xuống sông mà không thể nói lội xuống hà

(?) Vậy tiếng để tạo ra từ HV gọi là gì ? ( yếu tố HV )

Gọi hs đọc phần vd 2 a,b

(?) Tiếng “Thiên” trong từ “Thiên thư” có nghĩa là trời,

tiếng “ thiên” ở trong các từ sau có nghĩa là gì ?

- Thiên niên kỉ , thiên lí mã (nghìn)

- Lí Công Uẩn thiên về Thăng Long (dời)

(?) Vậy em có nhận xét gì về nghĩa của yếu tố HV ?việc hiểu

nghĩa của yếu tố HV giúp ích cho chúng ta điều gì ? (hiểu nội

I Đơn vị cấu tạo từ HV

VD1: Bài thơ Nam quốc sơn hà

-Nam: Phương Nam,nước Nam, ngườimiền Nam

-Quốc: nước Sơn:núi  Để tạo từ Hà: sông ghép

 Không dùng độc lập

 Yếu tố Hán Việt

VD2: -Thiên thư : Trời-Thiên niên kỷ: Nghìn-Thiên đô về Thăng long: Dời

 Yếu tố HV đồng âm

dung văn bản)

(?) Từ đó em có nhận xét gì về yếu tố HV? (Ghi nhớ 1)

HOẠT ĐỘNG 2 (10P) Phân loại từ ghép

(?) Các từ : sơn hà , xâm phạm (trong bài Nam quốc sơn hà)

giang sơn trong bài (Tụng giá hoàn kinh sư) thuộc loại từ

ghép nào ? ( đẳng lập)

(?) Các từ : Ái quốc , thủ môn chiến thắng ?Thuộc loại từ

ghép nào ? ( chính phụ)

(?) Trật tự của các từ ghép HV có giống trật tự của các từ

ghép thuần việt không ? ( giống )

Các em chú ý vd b

(?) Các từ thiên thư trong bài (Nam quốc sơn hà) Ngư ông

trong bài ( chiều hôm nhớ nhà) thuộc từ ghép gì ? Trong các

từ ghép này trật tự của các yếu tố có gì khác so với trật tự

của các tiếng trong từ ghép thuần việt ?(Từ ghép chính phụ,

khác về trật tự : tiếng phụ trước , chính sau)

(?) Qua phân tích vd a,b em có nhận xét gì về từ ghép HV và

trật tự các yếu tố trong từ ghép HV ? (Ghi nhớ)

HOẠT ĐỘNG 3 (12P) Hướng dẫn luyện tập

(?)Bài tập 1 yêu cầu chúng ta điều gì ? (HSTLN)

(?) Nêu yêu cầu bài tập 3 ? (HSTLN)

* Ghi nhớ 1 sgk/59

II Phân loại từ ghép HV

VD:- Sơn hà,xâm phạm  Từ ghép đẳng lập

- Aí quốc,thủ môn,chiến thắng  Từ ghép chính phụ

* Trật tự các yếu tố trong từ ghép chínhphụ HV

- Có trường hợp giống với trật tự từ ghépthuần việt : yếu tố chính đứng trước , yếutố phụ đứng sau ( và ngược lại)

Phi 1 : bay ; Phi 2 : trái Phi 3 : vợ lẽ

Bài tập 3/70: Sắp xếp

Thi nhân , đại thắng , tân binh , hậu đãi :tiếng phụ đứng trước

Hữu ích , phát thanh , bảo mất , phónghoả : yếu tố chính đứng trước

4 Hướng dẫn về nhà: (1p) Học thuộc ghi nhớ

Làm hết bài tập còn lại , ôn lại bài Qúa trình tạo lập văn bản

TUẦN:05 Ngày soạn:02/10/2007

TIẾT :19 Ngày dạy:05/10/2007

TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Củng cố kiến thức và kĩ năng học về văn tự sự

-Đánh giá được bài làm của mình so với yêu cầu của đề bài , nhờ đó có một kinh nghiệm và quyếttâm cần thiết để làm bài tốt hơn những bài sau

II Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1P)

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới :

HOẠT ĐỘNG 1 (10P) GV chép đề bài lên bảng

– Nhắc lại quá trình tạo lập văn bản

– Nêu ra định hướng của bài làm

– Lập dàn ý

A Đề bài : em hãy kể lại chân dung một người bạn thân nhất của em?

*Trước khi trả bài gv cho hs nhắc lại quá trình tạo lập vb

B Định hướng

-Thể loại : tự sự kết hợp miêu tả

-Nội dung:+Kể lại chân dung người bạn nào?Hai người gặp gỡ vào thời gian nào? Ấn tượng của

em về người bạn đó như thế nào?

+Lưu ý: phải kết hợp miêu tả với biểu cảm

C Lập dàn ý

1 MB: Giới thiệu chung về người bạn đó

2 TB: Kể lại chi tiết về hình dáng và tính cách của người bạn đó,kết hợp miêu tả và báy tỏ cmảxúc về người bạn thân nhất của em theo một trình tự nhất định

3 KB: Cảm nghĩ của em về người bạnï thân

HOẠT ĐỘNG 2 (7P) Nhận xét chung

A Ưu điểm :

- Đa số các em đều làm đúng thể loại , đúng yêu cầu của đề

-Trình bày bài khá tốt , bố cục mạch lạc , có nhiều ý tưởng hay , bộc lộ cảm xúc , suy nghĩ , tìnhcảm về nhân vật được kể

B Nhược điểm:

-Một số em bài viết còn sai lỗi chính tả nhiều, hay viết tắt , viết số , cẩu thả

-Còn sa vào kể hoàn toàn

-Một số bài bố cục chưa rõ ràng

BẢNG THỐNG KÊ CHẤT LƯỢNG HỌC SINH

NHẬN XÉT :

- Đề bài phù hợp với ba đối tượng học sinh song nhiều em chưa xác định đúng yêu cầu của đề nênđiểm dưới trung bình còn thấp

HOẠT ĐỘNG 3 (18P) Đọc thẩm định

GV cho 2 HS đọc 2 bài đạt điểm cao và 2 bài đạt điểm chưa cao

*Hướng dẫn HS trao đổi,thảo luận :

(?) Nguyên nhân viết tốt và nguyên nhân viết chưa tốt?

(?) Hướng sửa các lỗi đã mắc?

HOẠT ĐỘNG 4 (8P) Trả bài

GV trả bài cho HS và nêu yêu cầu :

1 Mỗi HS tự xem lại bài và tự sửa lỗi

2 Trao đổi bài cho nhau để cùng rút kinh nghiệm

4 Hướng dẫn về nhà: (1p) Về nhà viết lại bài văn

-Soạn bài “ Tìm hiểu chung về vb biểu cảm”

TUẦN 5 Ngày soạn:02/10/2007

TIẾT 20 Ngày dạy:05/10/2007

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BIỂU CẢM

I Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

-Hiểu được văn biểu cảm nảy sinh là do nhu cầu biểu cảm của con người

-Biết phân biệt biểu cảm trực tiếp và biểu cảm gián tiếp cũng như phân biệt các yếu tố đó trong

vb

II Chuẩn bị

-Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb ca dao – dân ca , Tụng giá hoàn kinh sư ,Nam quốc sơn hà ; Phần Tiếng việt: Từ Hán Việt

-Một bố vb biểu cảm

III, Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1P)

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1p) Trong đời sống ai cũng có tình cảm , Tình cảm đối với cảnh , đối

với vật , đối với mọi người Tình cảm của con người lại rất tinh vi , phức tạp , phong phú Khi có

tình cảm dồn nén , chất chứa không nói ra được thì ta dùng thơ , văn để biểu hiện tình cảm Loạivăn thơ đó người ta gọi là văn thơ biểu cảm Vậy văn biểu cảm là loại văn như thế nào ? Chúng tacùng tìm hiểu qua tiết học này

HOẠT ĐỘNG 1 (7P) Tìm hiểu nhu cầu biểu cảm

của con người

Gv cho hs đọc những câu ca dao trong phần 1

(?) Mỗi câu ca dao trên thể hiện tình cảm , cảm xúc

gì? Người ta thổ lộ tình cảm đó để làm gì ?

(?) Theo em,khi nào thì người ta có nhu cầu biểu cảm?

(?) VD trên sử dụng biểu cảm bằng cách nào ?

(ca dao)

* Vậy ngoài ca dao thì những bức thư , bài thơ , bài

văn chính là những phương thức biểu cảm

(?) Trong môn Tập làm văn người ta gọi chung đó là

văn gì ? ( văn biểu cảm)

HOẠT ĐỘNG 2 (20P) Tìm hiểu đặc điểm chung của

văn biểu cảm

Gv cho hs đọc đoạn văn 1 sgk/72

(?) Em cảm nhận được điều gì qua đoạn văn trên?

( Một người đang bày tỏ tình cảm của mình với người

bạn đã chuyển đi bằng cách viết thư)

(?) Tình cảm đó được thể hiện qua những từ ngữ,chi

tiết nào?

(?) Đoạn văn trên ta gọi là biểu cảm trực tiếp.Theo

em thế nào là biểu cảm trực tiếp?

I Nhu cầu biểu cảm của con người

- Khi có những tình cảm tốt đẹp chất chứa ,muốn biểu hiện cho người khác thì người ta cónhu cầu biểu cảm

VD: Ca dao,những bài thơ,bức thư…

II Đặc điểm chung của văn biểu cảm

VD1: Đoạn văn 1/72Thảo thương nhớ ơi!

Để cho bọn mình xiết bao mong nhớ…

 Cảm xúc thể hiện bằng từ ngữ

 Biểu cảm trực tiếp

VD2: Bài ca dao:

Ai đem con sáo sang sông

(?) Bài ca dao sau đây có phải nói về con sáo không?

(?) Vậy hình ảnh con sáo nêu ra để làm gì?

* Thảo luận 3p: Theo em,hình ảnh con sáo trong bài

mang ý nghĩa gì? (ẩn dụ,người con gái đi lấy chồng)

(?) Bài ca trên sử dụng biểu cảm gì?

(?) Theo em,thế nào là biểu cảm gián tiếp?

(?) Qua phân tích em hiểu thế nào là văn biểu cảm?

Văn biểu cảm được thể hiện qua những thể loại nào ?

(?) Tình cảm trong văn biểu cảm thường có tính chất

gì ? Nêu những cách biểu hiện của văn biểu cảm ?

HS đọc ghi nhớ sgk/72

HOẠT ĐỘNG 3 (15P) Hướng dẫn luyện tập

Gv yêu cầu hs đọc bài tập 1

(?) Bài tập 1 yêu cầu chúng ta điều gì ? (HSTLN)

(?) Em hãy nêu yêu cầu của bài tập 2? (HSTLN)

Để cho con sáo sổ lồng bay đi

 Ẩn dụ,hình ảnh bóng bẩy,khêu gợi cảm giácsự mất mát,thể hiện tình cảm tiếc nuối trướcmột người con gái (người yêu) đi lấy chồng

 Biểu cảm gián tiếp

* Lưu ý: Văn biểu cảm nhằm cho người

đọc,người nghe biết được,cảm nhận được tìnhcảm của nhười viết.Tình cảm là nội dung thôngtin chủ yếu.Các hình ảnh,sự việc chỉ là phươngtiện để biểu cảm(ẩn dụ, so sánh)

- Đoạn 2 : là văn biểu cảm vì : đủ những đặcđiểm của văn biểu cảm

+Kể chuyện:Từ cổng vào,lần nào tôi cũng dừnglại để ngắm cây HĐ

+ Miêu tả: Màu đỏ thắm,lá to…

+So sánh: Trông dân dã như cây chè…

+ Liên tưởng : Bỗng nhớ năm xưa…

+Cảm xúc: Người viết cảm nhận được vẻ đẹprực rỡ của cây HĐ làm xao xuyến lòng người

Bài tập 2 / 74: Hai bài thơ đều là biểu cảm trực

tiếp , vì cả hai bài đều trực tiếp nêu tư tưởng ,tình cảm , không thông qua 1 phương tiện trunggian như miêu tả , kể chuyện nào cả

4 Hướng dẫn về nhà(1p)

- Học thuộc ghi nhớ

-Làm hết bài tập còn lại

-Soạn bài “Côn Sơn ca” “ Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra”

*********************************************************************************

********