Giáo án Ngữ văn 7 (Cả năm - 3 cột)

Vì sao mẹ có những tâm trạng nh Hoạt động của trò Đọc, tóm tắt ND, chú thíchTình cảm, nhẹ nhàngKhai trờng: mở trờng buổi ko ngủ đợc, nhớ về ngàyktrờng đtiên của mình - Vì mẹ rất yêu con,

I.Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh hiểu đợc tâm trạng của ngời mẹ khi đứa con lần đầu tiên đến trờng, qua đóthấy đợc tình cảm và tấm lòng của ngời mẹ dành cho con

II.Chuẩn bị đồ dùng :

Sách bài tập,Sách ĐHVB,Bảng phụ

III.Các b ớc lên lớp:

1.ổn định2.Kiểm tra: vở ghi, vở soạn và SGK của HS3.Bài mới

Giới thiệu bài: Em hãy nhớ lại ngày khai trờng đầu tiên của mình, hãy kể lại cảm tởng Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

? Qua đó bộc lộ tâm trạng gì của mẹ?

? Vì sao mẹ có những tâm trạng nh

Hoạt động của trò

Đọc, tóm tắt ND, chú thíchTình cảm, nhẹ nhàngKhai trờng: mở trờng buổi

ko ngủ đợc, nhớ về ngàyktrờng đtiên của mình

- Vì mẹ rất yêu con, quantâm đến con, bởi mẹ đã đợchởng tình yêu thơng ấy từ

Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích

* Đọc:

* Chú thích-Xuất xứ văn bản :

- Giải nghĩa từ:

II/ Tìm hiểu VB

* Tâm trạng của mẹ

trong đêm trớc ngày khai trờng của con :

- xốn xang, bồi hồi trớcbớc đời đầu tiên củacon

1

Giáo án Ngữ Văn 7

vậy?

? Qua đó em thấy mẹ là ngời thế nào?

? Em có biết 1 câu ca dao, danh ngôn

hay 1 bài thơ nói về tấm lòng ngời mẹ

- “Con là mầm đất tơi xanh

Nở trong tay mẹ, mẹ ơm mẹ trồng

Hai tay mẹ bế mẹ bồng

Nh con sông chảy nặng dòng phù sa

Mẹ nhìn con đẹp nh hoa

Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời

Sao tua rua đã lên rồi

Con ơi có cả đất trời bên con

Cho dù đạn réo ma bom

Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc nồng

Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng

Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh nôi”

? Ngời mẹ đang nói chuyện trực tiếp

với con không?Theo em ngời mẹ

đang nói với ai?

? Cách viết này có tác dụng gì?

? Câu văn nào nói lên tầm quan trọng

của nhà trờng với thế hệ trẻ?

? Hiểu đợc tqtrọng đó, mẹ đã định

nói với con ntn trong buổi ngày mai

khi con đến trờng?

? Em hiểu “TG kỳ diệu” đó là gì?

? Đọc xong VB, em hiểu thêm điều gì

về mẹ và vai trò của nhà trờng?

? Tại sao VB có tựa đề “Cổng trờng

mở ra”-? VB này có cốt truyện và có

1 chuỗi sviệc nh ở lớp 6 không?

H- Quan sát đoạn VB nói về ý nghĩ

của mẹ về giáo dục nớc Nhật

mẹ thì cả anh hùng và nhàthơ đếu không có” M.G

- Đang tâm sự với chínhmình

- Giúp tác giả đi sâu vào TGtâm hồn, miêu tả tinh tế tâmtrạng hồi hộp, trăn trở, xaoxuyến, bâng khuâng

> Nội tâm nv bộc lộ sâusắc, đậm chất trữ tình biểucảm

HS tự bộc lộ

-Không mà chủ yếu chỉ làtâm trạng

- “Ai cũng sau này”

> cả XH qtâm, quyền củatrẻ em là đợc học tập

- “Đi đi mở ra” > lời

động viên

- Mẹ có tấm lòng sâunặng, quan tâm sâu sắc

đến con > ngời mẹ yêu con vôcùng

là 1 cách thể hiện trong

VB biểu cảm

- TG của ớc mơ và khátvọng

- TG của niềm vui > nhà trờng là tất cảtuổi thơ

* Vai trò của nhà trờngvới thế hệ trẻ

Giáo án Ngữ Văn 7

quan tâm, chăm lo của mẹ dành cho

con, hiểu đợc tqtrọng vô cùng của

ngày đầu tiên đến trờng – mốc

qtrọng của cuộc đời con > chăm lo

- HS trao đổi ý kiến 2 BT (SGK)

-I Mục tiêu bài học:

- Giúp HS hiểu đợc t/d lời khuyên của bố về lỗi của 1 đứa con với mẹ Thấm thía nhữngtình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ với con cái

thiêng liêng và cao cả, nhng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết đợc điều đó Chỉ đến khimắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả VB “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

? Em hiểu thế nào là: lễ độ, hối

hận, vong ân bội nghĩa

Giáo án Ngữ Văn 7

? Hãy TT bức th của ngời cha ?

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội

dung VB

? VB này viết về điều gì?

? enricô đã giới thiệu bức th của

bố ntn? Tởng tợng và kể lại

? Biết đợc lỗi lầm của con, ngời

cha đã có thái độ ra sao? Câu nói

nào thể hiện? Từ ngữ nào diễn tả?

? Tìm những từ ngữ, hình ảnh, lời

lẽ trong bức th thể hiện thái độ

buồn bã, tức giận của bố?

? Tại sao thể hiện sự tức giận của

mình mà ngời bố lại gợi đến mẹ?

? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1

đứa con mất mẹ để giáo dục

? Qua bức th, em thấy bố đã giáo

dục enricô điều gì?

? Tất cả những thái độ của bố đợc

bày tỏ bằng cách viết ntn? Trong

bức th, thỉnh thoảng bố lại gọi

con: “enricô của bố ạ ” – cách

? Ngời mẹ không trực tiếp xuất

hiện trong câu chuyện, nhng ta

vẫn thấy hiện lên rất rõ nét Vì

sao?

HS tóm tắt

- Miêu tả thái độ, tình cảm vànhững suy nghĩ của ngời bố tr-

ớc lỗi lầm của con và sự tôntrọng của ông đối với vợ mình

- Rất tức giận, buồn bã

“Sự hỗn láo của con nh mộtnhát dao đâm vào tim bố vậy”

“Thà rằng bố không có con,còn hơn là thấy con bội bạc”

- Cho con thấy đợc công ơncủa mẹ, khơi gợi tình cảmtrong con đối với mẹ

H - Đọc đoạn VB “Con sẽ cay

đắng thơng yêu đó”

- yếu đuối, chở che, cay đắng,

đau lòng, thanh thản, lơngtâm,

- Bắt con phải xin lỗi mẹ Chocon thời gian thử thách

- Cầu xin mẹ hôn con

- Phải lễ phép, biết kính trọng

và ghi nhớ công ơn của bố mẹ

và phải thành khẩn sửa chữalỗi lầm

- Thể hiện tình cảm yêu thơng,trìu mến

- xúc động vô cùng

- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, thathiết, lời giáo huấn thấm sâuvào tâm hồn con

> bức th là nỗi đau, sự tứcgiận cực điểm của bố, nhngcũng là lời yêu thơng tha thiết

- enrico đợc sống trong 1gđình hạnh phúc

II/ Tìm hiểu VB

1 Thái độ, tình cảm, suy nghĩ của ngời cha

* Với con khi con mắclỗi lầm:

- buồn bã, tức giận

- nghiêm khắc, kiênquyết phê phán

- giáo dục đạo đức chocon

- yêu thơng con hết mực

* Với mẹ:

Rất trân trọng

2 Hình ảnh ngời mẹ:

Giáo án Ngữ Văn 7

? Qua bức th ngời bố gửi con, em

thấy enrico có một ngời mẹ ntn?

? Cách để cho nv bộc lộ qua cái

nhìn của ngời khác có t/d gì?

? Từ hình ảnh ngời mẹ hiền trong

tâm hồn con, bố đã viết 1 câu thật

hay nói về lòng hiếu thảo, đạo

đức làm ngời Em hãy tìm những

câu nói ấy

?Tại sao bố không nói chuyện với

enrico mà lại viết th?

-> Bài học ứng xử trong gđ, ở

tr-ờng, ngoài XH

GV : “Mẹ tôi” chứa chan tình phụ

tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của

những tấm lòng cao cả

Đ Amixi đã để lại trong lòng ta

hình ảnh cao đẹp thân thơng của

ngời mẹ hiền, đã giáo dục bài học

hiếu thảo đạo làm con

- Rút ra bài học

Hoạt động 3:

Hớng dẫn HS luyện tập

1 Hãy chọn 1 đoạn trong th của

bố enrico có nội dung thể hiện

vai trò vô cùng lớn lao của mẹ

2 Liên hệ với bản thân mình xem

đã lần nào nỡ gây ra 1 sự việc

khiến mẹ buồn phiền?

Trình bày suy nghĩ, tình cảm?

IV.HDVN :

-Tại sao nói câu: “Thật đáng

xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào

chà đạp lên tình yêu thơng đó” là

1 câu thể hiện sự liên kết xúc

cảm lớn nhất của ngời cha với 1

lời khuyên dịu dàng?

-Soạn văn bản“Cuộc chia tay

của những con búp bê”

- Bố đã kể về mẹ cho enriconghe > ngời mẹ xuất hiệnqua cái nhìn của bố

> lý giải cho nhan đề “Mẹtôi”

- Tăng tính khách quan củasviệc, thể hiện tình cảm và thái

độ của ngời kể

- “Con hãy nhớ rằng tình yêuthơng, kính trọng cha mẹ làtình cảm thiêng liêng hơn cả

Thật đáng xấu hổ và nhục nhã

cho kẻ nào chà đạp lên tìnhyêu thơng đó”

Thảo luận:Tình cảm sâu sắc

thờng tế nhị, kín đáoViết th là chỉ nói riêng cho ng-

ời mắc lỗi biết, vừa giữ đợc sựkín đáo, tế nhị không làm ngờimắc lỗi mất lòng tự trọng

HS- Đọc phần ghi nhớ: SGK

HS – Tự lựa chọn

- Có thể chọn phần ghinhớ

- Yêu thơng, hy sinh tấtcả vì con

> cao cả, lớn lao

* Ghi nhớ:SGK

III/ Luyện tập

5

I.Mục tiêu bài học:

- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép đợc học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại từ ghép

và nghĩa của cac loại từ ghép đó

Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại từ ghép và nghĩa

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

“thơm phức” tiếng nào là tiếng

chính, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho

tiếng chính?

? Vai trò của tiếng chính, phụ?

? Quan hệ giữa tiếng chính và

phụ? Nhận xét về vị trí của tiếng

chính?

? Các tiếng trong 2 từ ghép “Quần

áo” “Trầm bổng” có quan hệ với

* Ví dụ:

-bà ngoại

-thơm phức

1 Từ ghép C-P

hiểu nghĩa của từ ghép? So sánh

nghĩa của từ “bà ngoại” với nghĩa

? So sánh nghĩa của từ “quần áo”

với nghĩa của mỗi tiếng “quần”,

Có 1 bạn nói: “tớ mới mua 1 cuốn

sách vở” Theo em bạn ấy nói “1

cuốn sách vở” là đúng hay sai Vì

sao? Chữa lại cho đúng

G: chốt, những đơn vị kiến thức

cần nhớ

tiếng P đứng sau

- Cho VD về 2 loại từ ghépH- 2 em lên bảng điền BT2, 3(1 nửa SGK)

- Đọc phần ghi nhớ: SGK

- Quan sát VD1 trên bảng

- bà: ngời đàn bà sinh ra mẹ(cha)

bà ngoại: sinh ra mẹ

bà nội: sinh ra cha

- Do t/dụng bổ nghĩa của tiếngphụ

- Thơm: có mùi thơm dễ chịukhiến ngời ta thích ngửi

- Thơm phức: rất thơm

- Thơm mát: nhẹ nhàng, tựnhiên

- Bổng:

cao

- Trầm bổng: âm thanh lúc caolúc thấp nghe vui tai

- Có nghĩa kquát hơn

H- Đọc ghi nhớ SGK

Chia nhóm:

- Sách vở là từ ghép ĐL mangnghĩa kquát, chỉ chung > sai

- Sách, vở là D chỉ vật tồn tàidới dạng cá thể nên có thể đếm

đợc > trong giao tiếp phải kết

2 Từ ghép đẳng lập

* Ghi nhớ:SGK

II/ Nghĩa của từ ghép

- Từ ghép C-P có tínhchất phân nghĩa

- Từ ghép đẳng lập cótính chất hợp nghĩa

* Ghi nhớ

7

- Làm BT SGK

- Từ 1 tiếng có nghĩa ta có thểtạo ra rất nhiều từ ghép khácnhau cả ĐL và C-P

Các tiếng phụ tuy có tác dụngphân nghĩa để cấu tạo từ ghéplàm tên gọi của 1 loại sự vậtnhng không nên từ nghĩa củatiếng phụ để suy ra 1 cách máymóc, hiểu sai

III/ Luyện tập

BT 1, 2, 3BT4 đã làm trong qtrình

lý thuyếtBT5

-Tiết 4: Liên kết trong văn bản

Ngày soạn :

Ngày dạy :

I.Mục tiêu bài học:

Giúp HS thấy: muốn đạt đợc mục đích giao tiếp thì VB phải có tính liên kết (về hthứcngôn ngữ và nội dung ý nghĩa)

Vận dụng kiến thức đã học để bớc đầu xây dựng đợc những VB có tính liên kết

* Giới thiệu: HS nhắc lại VB là gì? VB có những t/chất nào?

VB là các tác phẩm văn học và văn kiện ghi bằng giấy tờ

VB là 1 thể thống nhất và trọn vẹn về nội dung ý nghĩa, hoàn chỉnh về hình thức

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

- “Mẹ tôi”

- Không.Vì các câu cha có sự liên

Nội dung cần đạt I/ Liên kết và ph ơng tiện liên kết trong VB

1 Tính liên kết trong VB

Giáo án Ngữ Văn 7

enrico chỉ viết mấy câu

này thì enrico có hiểu

điều bố muốn nói

và từ “con” giữ vai trò

gì trong câu văn đoạn

? Cùng với điều kiện

ấy các câu trong VB

H - Đọc đoạn văn 1.a

- ý lộn xộn, không rõ ràng

- thiếu cái tâm trạng, thái độ của

ng-ời cha với sự thiếu lễ độ của enrico > đoạn văn đã đợc liên kết về nộidung: các câu đều hớng về ý chung:

sự xúc cảm ban đầu rất mạnh mẽ khi

bố biết con vô lễ với mẹH- đọc đoạn văn VD2.b

- câu 2 thiếu từ nối “còn bây giờ”

- “đứa trẻ” > sai > diễn đạt thiếu mạch lạc, đoạnvăn khó hiểu

- là phơng tiện liên kết > từ, câu là những phơng tiện ngônngữ dùng để liên kết VB

- thống nhất về nội dung, trọn vẹn vềhình thức (hoàn chỉnh)

2 Phơng tiện liên kết trong VB

* Liên kết về nội dung cáccâu cùng hớng về chủ đềchính, gắn bó chặt chẽ

* Liên kết về phơng diện hìnhthức ngôn ngữ

* Ghi nhớ: SGK

II/ Luyện tập

BT1BT2BT3

9

- Thấy đợc tình cảm chân thành và sâu nặng của hai em bé trong câu chuyện Cảm nhận

đợc nỗi đau đớn xót xa những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh và biếtthông cảm chia xẻ

- thấy đợc tqtrọng của bố cục trong VB Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập VB

- Hiểu rõ kn mạch lạc trong VB, từ đó biết tạo lập VB

2 Kiểm tra: - Thế nào là liên kết trong VB?

- Cho biết những phơng tiện liên kết trong VB?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

p4 Còn lại: cảnh 2 anh em chia tay

- Cuộc chia tay của 2 anh em Thành vàThuỷ

Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích

1 Xuất xứ:

Là truyện ngắn

đ-ợc giải nhì tríchtrong “Tuyển tậpthơ văn đợc giảithởng” cuộc thi vềQuyền trẻ em1992

có giống với bố cục 3 phần

th-ờng thấy ở thể loại truyện đã

học ở lớp 6 không?

? Tìm những chi tiết trong

truyện diễn tả tâm trạng đau

? Chi tiết nào trong cuộc chia

tay của Thuỷ với lớp học làm

cô giáo bàng hoàng và khiến

đợc Khánh Hoài thể hiện qua

nhiều chi tiết xúc động, chứa

chan tình nhân đạo

? Hãy tìm các chi tiết trong

truyện để thấy 2 anh em Thành

Thuỷ rất mực gần gũi, thơng

yêu chia sẻ và quan tâm đến

? Lời nói và hành động của

Thuỷ khi thấy anh chia hai con

Tăng tính chân thực, thuyết phục

- Cách vào truyện đột ngột bằng lệnhchia đồ chơi của mẹ

> ngời đọc ngạc nhiên, hồi hộp theodõi câu chuyện

- Suốt đêm 2 anh em đều khóc, nớc mắt

“tuôn ra nh suối, ớt đẫm cả gối và haicánh tay áo”

- Thuỷ lặng lẽ đặt tay lên vai anh

đợc vui chơi

- Thuỷ khóc nấc lên, trèo lên xe lại tụtxuống

- Thành “mếu máo” và “đứng nh chônchân xuống đất”

> hai anh em Thành Thuỷ là trẻ consong đã cảm nhận đợc rõ nỗi đau, sự đổ

vỡ quá lớn khi gia đình tan vỡ Hai anh

em không còn quyền đợc sống hạnhphúc cùng cha mẹ dới một mái ấm gia

đình

- Thuỷ vá áo cho anh

- Thành giúp em học, chiều nào cũng

đón em, vừa đi vừa trò chuyện

- Thành nhờng hết đồ chơi cho em,Thuỷ để lại con “vệ sỹ”

- Rất đỗi thơng yêu

- Anh nhờng tất cả cho em

- Em để lại hết cho anhThảo luận:

- Một mặt Thuỷ giận dữ không muốn

II/ Tìm hiểu VB

1 Nỗi đau khổ của những đứa con thơ

- Hai anh em vôcùng đau khổ vàcảm thấy cô đơn

- Thủy nh ngờimất hồn, loạngchoạng, buồn bã

- Thành đau đớn,lặng lẽ, bơ vơ

2 Tình cảm hai anh em

- Thành và Thủyrất mực gần gũi,thơng yêu, chia sẻ

và quan tâm đếnnhau

11

và dù trong hoàn cảnh chia ly

nào tình cảm ấy vẫn tồn tại

mãi mãi nh hình ảnh 2 con búp

bê ở bên nhau

? Trong truyện có những đoạn

tả cảnh

? Em hãy giải thích tại sao khi

dắt Thuỷ ra khỏi trờng, tâm

trạng của Thành lại “kinh ngạc

thấy mọi ngời vẫn đi lại bình

thờng và nắng vẫn vàng ơm

trùm lên cảnh vật”

? Theo em, đặt đầu đề truyện

là “cuộc chia tay của những

con búp bê” có ý nghĩa gì?

? Tác giả muốn nhắn gửi đến

mọi ngời điều gì?

? Nhận xét cách kể chuyện của

tác giả? Cách kể này có t/dụng

gì trong việc làm nổi rõ nội

dung, tt của truyện?

GV - Hãy chấm dứt những

cuộc chia tay đau đớn nh cuộc

chia tay của hai anh em Thành

– Thuỷ trong truyện để bảo

đoàn tụ, hai anh em không phải chia tay

- Thuỷ để lại con em nhỏ để chúngkhông bao giờ phải xa nhau

> gợi trong lòng ngời đọc lòng thơngcảm cho cảnh ngộ của hai anh em, th-

ơng cho sự bất hạnh quá lớn của Thành

và Thuỷ

> Chi tiết này khiến ngời đọc thấy sựchia tay của 2 em nhỏ là không nên có

> thức tỉnh các bậc làm cha làm mẹH- Theo dõi đoạn kết

- Thành kinh ngạc vì thấy mọi việc đềdiễn ra bình thờng, cảnh vật vẫn rất đẹp,cuộc đời vẫn bình yên thế mà sao haianh em lại phải chịu đựng sự mất mát và

đổ vỡ quá lớn > Đây là 1 diễn biến tâm lý đợc tác giả

miêu tả rất chính xác làm tăng thêm nỗibuồn sâu thẳm, trạng thái thất vọng bơ

vơ của nvật trong truyện

- Thể hiện đợc chủ đề câu chuyện Anh

là sự mất mát quá lớn

- Ngời đọc thấm thía rằng: tổ ấm gia

đình là vô cùng quý giá và quan trọng

Mọi ngời hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ,không nên vì bắt cứ lý do gì làm tổn hại

đến những tình cảm tự nhiên, trong sángấy

- Kể chuyện bằng nghệ thuật miêu tả

đình, về nghĩa vụ của cha mẹ

đối với con cái?

I.Mục tiêu bài học:

- HS hiểu sự cần thiết phải có bố cục khi viết văn bản và các yêu cầu cần đạt đối với 1 bốcục VB

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1: Làm rõ kn bố cục VB

> không đạt mục đích giao tiếp

Nội dung cần đạt I/ Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản

1 Bố cục của VB

Ghi nhớ: SGK

2 Những yêu cầu

13

Giáo án Ngữ Văn 7

? Câu chuyện trên đã có bố cục cha?

? Bản kể trong ngữ văn 6 và bản kể

VD có những câu văn về cơ bản là

giống nhau, nhng tại sao bản kể VD

lại khó nắm đợc trong đó nói

chuyện gì?

Gợi ý: Gồm mấy đoạn? Các câu

văn có tập trung quanh 1 ý lớn

không? ý đoạn này có phân biệt đợc

với ý đoạn kia không?

> Muốn đợc tiếp nhận dễ dàng thì

các đoạn trong VB phải rõ ràng, bố

cục phải rành mạch

Gọi HS ví dụ

? Cách kể chuyện trên bất hợp lý ở

chỗ nào?

? Hãy sắp xếp lại bố cục truyện?

? Nêu các điều kiện để bố cục đợc

? Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần mở

bài, thân bài, kết bài trong VB miêu

bài, còn phần kết bài chẳng qua chỉ

là sự lặp lại 1 lần nữa của mở bài,

nói nh vậy có đúng không? vì sao?

? VB thờng có mấy phần?

Gọi HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 4

Ghi lại bố cục của truyện “Cuộc

chia tay của những con búp bê”

- VB sẽ rõ ràng, hợp lý, khoa học

H - Đọc ghi nhớ

H- Đọc VD(1)/29

- cha có bố cục, ý sắp xếp lộnxộn

Thảo luận:

- Các câu không đợc sắp xếp theomột trình tự hợp lý

- 2 đoạn > bố cục không rõ ràng

H - Đọc VD2/29

- Sắp xếp ngợc trình tự > câu chuyện không còn nêu đ-

ợc ý nghĩa phê phán và khôngcòn buồn cời nữa

> bố cục phải hợp lý để giúpcho VB đạt mức cao nhất mục

đích giao tiếp mà ngời tạo lập đặtra

H- Đọc ghi nhớ SGK

- 3 phần: mở – thân – kết

- Rất cần thiết vì bố cục 3 phầngiúp VB trở nên rành mạch vàhợp lý

- Hai anh em chia đồ chơi

- hai anh em chia tay cô giáo

- cảnh chia tay của hai anh em

- Bố cục cha rành mạch và hợp

lý Các điểm 1, 2, 3 ở phần thânbài mới chỉ kể lại việc học tốt chứcha trình bày kinh nghiệm họctốt (4) lại không nói về vấn đềhọc tập

I.Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh có những hiểu biết bớc đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phảilàm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn

2 Kiểm tra: Bố cục của văn bản là gì? Những yêu cầu về bố cục trong văn bản?

3.Bài mới :* Giới thiệu: Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt, sự phân chia Nhng văn

bản lại không thể không liên kết Vậy làm thế nào để các phần, các đoạn của 1 văn bản đợcphân cắt lành mạch mà lại không mất đi sự liên kết với nhau

*Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1: Giúp các em hiểu

- Sự đau khổ, bất hạnh đến vô cùngcủa hai anh em Thành và Thuỷ khi

Nội dung cần đạt I/ Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong VB

1 Mạch lạc trong VB

2 Các điều kiện để

có 1 VB có tính mạch lạc

15

Giáo án Ngữ Văn 7

? ý chính đã xuyên suốt qua 4

đoạn VB ntn?

? Các từ ngữ: chia tay, chia đồ

chơi, chia ra, chia đi, & 1 loạt

từ ngữ chi tiết khác biểu thị ý

không muốn phân chia cứ lặp đi

lặp lại theo em đó có phải là chủ

đề liên kết các sự việc nêu trên

thành 1 thể thống nhất không? có

thể xem là mạch lạc của VB

không?

? Trong VB có đoạn kể việc hiện

tại, có đoạn kể việc quá khứ, có

đoạn kể việc ở nhà, có đoạn kể

truyện ở trờng, hôm qua, sáng

nay Cho biết các đoạn ấy đợc nối

với nhau theo mối liên hệ nào:

? Việc đảm bảo cho các tình tiết

trong VB có mối liên hệ thông

suốt nh vậy có tác dụng gì?

- Đoạn văn của Tô Hoài

bố mẹ chia tay nhau

- Liệt kê nội dung 4 phần

- Toàn bộ sự việc xoay quanh sựviệc chính “cuộc chia tay” > chủ

đề liên kết các sự việc thành 1 thểthống nhất

- Đây chính là phơng tiện liên kếttrong VB góp phần thể hiện chủ đềcủa VB tạo nên tính mạch lạc choVB

> mạch lạc và liên kết có sựthống nhất với nhau

- Liên hệ thời gian và tâm lý-> Tự nhiên và hợp lý

- Liên hệ thời gian

- Liên hệ không gian

- Liên hệ tâm lý (nhớ lại)

- Liên hệ ý nghĩa

- Giúp cho mạch chủ đề VB đợcgiữ vững

- Tất cả các câu, đoạn trong VB

- Chủ đề này xuyên suốt qua cácphần của VB

- Các phần đợc tiếp nối theo trình

tự tâm lý: chỉ ra lỗi của E > gợihình ảnh mẹ > khuyên con nhậnlỗi

- Chủ đề: Lao động là vàng xuyênsuốt bài thơ

2 câu mở bài: nêu chủ đề từ khovàng tốt thu lý giải “vàng”

Còn lại: nhấn mạnh, khắc sâu chủ

Giáo án Ngữ Văn 7

Sự thể hiện chủ đề liên tục thông

suốt và hấp dẫn

? Trong truyện “Cuộc chia tay ”

tác giả đã không thuật lại tỉ mỉ

nguyên nhân dẫn đến sự chia tay

của 2 ngời lớn Theo em nh vậy

hợp lý: câu đầu giới thiệu bao quát

về sắc vàng trong thời gian vàkhông gian

> biểu hiện các sắc vàng >

nhận xét, cảm xúc về sắc vàng

- ý chủ đạo là xoay quanh cuộcchia tay của 2 đứa trẻ Việc thuậtlại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộcchia tay của 2 ngời lớn có thể làmcho ý tứ chủ đạo bị phân tán,không có sự thống nhất, mất đi sựmạch lạc của câu chuyện

- Nắm đợc cấu tạo từ láy bớc đầu hiểu đợc âm – nghĩa của nó

- Nắm đợc các bớc tạo lập VB

- Viết tốt bài TLV số 1

Tiết 9 Đọc hiểu văn bản:

Ca dao dân ca Những câu hát về tình cảm gia đình

Giáo án Ngữ Văn 7

II.Các b ớc lên lớp:

1 ổn định

2 Kiểm tra: Thế nào là mạch lạc trong VB?

Nêu các điều kiện để có sự mạch lạc trong VB?

? Bài ca dao là lời của ai?

Nói với ai? Hình thức?

? Bài ca dao đã diễn tả tình

cảm gì?

? Chỉ ra cái hay của ngôn

ngữ, hình ảnh, âm điệu của

bài ca dao này?

? Bài ca dao đã sử dụng biện

? Từ nào trong câu ca dao nói

lên lời khuyên tha thiết của

cha mẹ?

? Em còn biết những câu ca

dao nào nữa nói về công ơn

trời biển của cha mẹ?

có lời thơ là ca dao > cả 2 đều thuộc thể loại thơ trữ

- Sử dụng lối ví von quen thuộc của

ca dao, lấy những cái to lớn, mênhmông, vĩnh hằng của tự nhiên để sosánh với công cha, nghĩa mẹ Đây lànhững biểu tợng truyền thống của vănhoá phơng Đông, nó là cảm nghĩ dângian, dễ hiểu, thấm sâu

- Diễn tả công lao của cha mẹ vô

cùng to lớn, bao la

- “Cù lao chín chữ” > hình ảnh quenthuộc nói lên lòng biết ơn sâu nặngcủa con đối với cha mẹ, tăng thêm âm

điệu tôn kính, nhắn nhủ, tâm tình củacâu hát

“Công cha đạo con”

Nội dung cần đạt

I/ Khái niệm ca dao, dân ca

II/ Tìm hiểu những bài ca dao

* Bài 1

Bài thơ diễn tả cônglao trời biển của cha

mẹ đối với con và bổnphận của kẻ làm con tr-

ớc công lao to lớn ấy

> Bài học về đạo làmcon thật vô cùng sâu

xa, thấm thía

* Bài 2

Tâm trạng nỗi lòng củangời con gái đi lấychồng xa quê, nhớ th-

ơng mẹ già

- Nỗi buồn xót xa, sâulắng

Giáo án Ngữ Văn 7

ntn?

? Tâm trạng đó gắn với thời

gian nào?

- Điệp từ “chiều chiều” > sự

triền miên của thời gian và

tâm trạng

? Không gian diễn ra tâm

trạng?

- Ngời phụ nữ đứng nh tạc

t-ợng vào không gian, nỗi

buồn nhớ trào dâng trong

anh em trong gia đình, ca dao

đã sử dụng cách nói nào?

? Bài ca dao khuyên nhủ điều

- buổi chiều là lúc gợi cái tàn lụi, gợibuồn, gợi tình thơng nhớ Chiều làthời điểm của sự trở về vậy mà ngờicon gái vẫn bơ vơ nơi quê ngời

- “ngõ sau” vắng lặng, heo hút > gợicảnh ngộ cô đơn của thân phận ngờiphụ nữ dới chế độ phong kiến

- Nhớ về quê mẹ mà thấy mình lẻ loi,

hạn của con cháu > câu ca dao nói lên 1 tình cảm đẹpcủa con ngời Vn Có hiếu thảo vớicha mẹ thì mới biết “ nhớ” ông bà tổtiên

H đọc bài ca dao 4

- Cùng chung > điệp 2 lần làm nổibật mqh rất thân thiết của anh emtrong gia đình

- So sánh hình ảnh: nh thể tay chân

H/ả mang đậm màu sắc dân gian >

anhem phải biết yêu thơng nhau gắn

bó đỡ đần nhau

* Bài 3

- Nỗi nhớ và sự kínhyêu đối với ông bà

* Bài 4

Tình cảm anh em thânthơng trong 1 nhà

- Nhắc nhở anh emphải sống hoà thuận,

đùm bọc, nhờng nhịn

19

> Cách sống, cách c xử đầy tìnhnghĩa tốt đẹp của anh em trong gia

đình

- Thể thơ lục bát, giọng điệu tâm tình,h/ả truyền thống, lối diễn đạt bình dịH- Đọc biểu cảm, gạch chân các từghép

- Đọc Bài đọc thêm: Nhớ công ơn cha

mẹ, nhớ thơng mẹ già, biết ơn ông bà

tổ tiên, tình nghĩa anh em là nhữngtình cảm gia đình, là bài học đạo lýlàm ngời > tình cảm gia đình là 1trong những tình cảm đẹp của con ng-

A.Mục tiêu bài học:

- Qua nghệ thuật, các câu ca dao đã ngợi ca vẻ đẹp của các danh lam, thắng cảnh đất nớc

có tính chất tiêu biểu thể hiện thái độ trân trọng, tình cảm đối với quê hơng đất nớc

2 Kiểm tra: Em thuộc những câu ca dao nào nói về tình cảm gia đình? Em cảm nhận đợc

điều gì khi học những câu ca dao đó?

3 Bài mới:

* Giới thiệu:Bên cạnh những câu ca dao, dân ca khẳng định những giá trị về tình cảm gia

đình là những câu ca ca ngợi về quê hơng đất nớc.Vậy những câu ca đó thể hiện cụ thể ntn?

* Tiến trình:

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1 Phân tích nội dung và

? Vì sao chàng trai – cô gái lại dùng

những địa danh với những đặc điểm

trả lời đúng câu đố của các cô gái?

? Em hiểu biết thêm điều gì về quê

h-ơng đất nớc ta qua lời hát đối đáp?

Hoạt động 2

Phân tích nội dung và nghệ thuật

bài 2

? Bài ca dao có nội dung gì?

? Bài ca dao đợc mở đầu bằng một lời

mời “rủ nhau .” Phân tích cụm từ

? ở bài ca dao này, ngời ta rủ nhau

làm gì? Từ nào đợc lặp lại nhiều lần?

đẹp, sắc sảo của trai gái làng quêxa

- (b) – (c)

- Đây là một hình thức để traigái thử tài nhau về kiến thức địa

lý, lịch sử

- Rất hóm hỉnh, bí hiểm Chàngtrai đã chọn đợc nét tiêu biểu củatừng địa danh để hỏi

- Rất sắc sảo, những nét đẹpriệng về thành quách, đền đài,sông núi của mỗi miền quê đều

đợc “nàng” thông tỏ

- Lời đối đáp đã làm hiện lênmột giang san gấm vóc rất đángyêu mến tự hào, dân ca đã mợnhình thức đối đáp để thể hiệntình yêu quê hơng đất nớc vàlòng tự hào dân tộc

- “Rủ nhau đi cấy đi càyBây giờ khó nhọc có ngày phonglu”

- Họ rủ nhau đi xem những cảnh

đẹp đặc sắc, tợng trng cho HN > họ rất yêu và say mê Hà Nội

- Điệp từ “xem” và liệt kê cảnh

đẹp cho thấy sự háo hức và tựhào của ngời dân

cô gái nói về nhữngcảnh đẹp trên đất n-

ớc ta > tình yêu quê h-

ơng đậm đà

Bài 2

- Niềm sung sớng tựhào của nhân dân tatrớc những cảnh đẹpcủa Thăng Long

21

Giáo án Ngữ Văn 7

trong bài ca dao này?

? Câu ca dao có gợi cho em nhớ đến 1

câu chuyện truyền thuyết nào không?

? Câu hỏi cuối bài ca dao có tác dụng

gì? “Hỏi ai gây dựng nên non nớc

này?”? Em có biết 1 số câu ca dao

khác ca ngợi cảnh đẹp của Hà Nội?

Hoạt động 3 Phân tích nội dung và

nghệ thuật bài 3

? Bài ca dao ca ngợi cảnh đẹp gì?

? Trong câu thơ 1, cảnh đẹp đợc gợi

Gọi HS đọc bài ca dao.

- Tả từ cái bao quát “cảnh kiếmhồ” > cái cụ thể “chùa, tháp,

đền” > 1 trong những trình tựtả cảnh theo không gian rất tiêubiểu

- Truyền thuyết Hồ Gơm > Địadanh và cảnh trí gợi 1 Hồ Gơm,

1 Thăng Long đẹp giàu truyềnthống lịch sử văn hoá > gợitình yêu, niềm tự hào

- Câu hỏi tự nhiên, giàu âm điệu,nhắn nhủ tâm tình Đây cũng làdòng thơ xúc động sâu lắng nhấttrong bài ca trực tiếp tác độngvào tình cảm ngời đọc Câu hỏikhẳng định nhắc nhở về công laoxây dựng non nớc của cha ôngnhiều thế hệ, khêu gợi lòng biết

ơn, niềm tự hào dân tộc H- Đọc bài 3

- Từ láy “quanh quanh” > sựuốn lợn, khúc khuỷu, gập ghềnh

đọc niềm tự hoà về giang sơngấm vóc, về quê hơng xinh đẹp,mến yêu

- Ai - đại từ phiếm chỉ hàm chứanhiều nghĩa, có thể là số ít, sốnhiều hớng tới những ngời chaquen biết Bài ca dao kết thúc ởcâu lục với dấu chấm lửng là mộthiện tợng độc đáo ít thấy trong

ca dao, là lời chào mời chân tình,

nh một tiếng lòng vẫy gọi

Bài 3

- Ca ngợi cảnh đẹptrên đờng vào xứHuế

> thể hiện tìnhyêu, lòng tự hào, ýtình kết bạn tinh tế

và sâu sắc

hơng, đất nớc, con ngời VN Qua đó

ta thấy tình yêu qh, đn đã thấm sâu

vào tâm hồn mỗi ngời dân dao

HĐ 5:HDHS khái quát nội dung bài

học

Gọi Hs đọc Ghi nhớ

Hoạt động 6: HDHS thực hành.

BT1:Em có nhận xét gì về thể thơ

trong bốn bài ca?

BT2 :Tình cảm chung thể hiện trong

và đối xứng đợc sử dụng rất haytạo cảm giác choáng ngợp trớc

sự trải dài của cánh đồng

- Hình ảnh thiếu nữ trẻ trung,xinh tơi, đầy sức sống, làm chủ

tự nhiên, làm chủ cuộc đời, rất

đáng yêu > một sự hài hoàtuyệt đẹp giữa cảnh và ngời

Cảnh làm nền cho con ngời xuấthiện, cảnh lại thêm đẹp, thắmtình ngời

==> Đó cũng là một trong nhữngtình cảm đẹp nhất, thiết tha nhấtcủa nd ta đợc nói thật hay trongca

- Bức tranh đẹp và

đầy sức sống cangợi vẻ đẹp của conngời lao động

AMục tiêu bài học:

-Giúp HS có kỹ năng nhận biết từ láy, cảm thụ từ láy, biết sử dụng từ láy một cáchthích hợp

B.Chuẩn bị :

Thầy :Bảng phụ,các ngữ liệu

Trò : Học thuộc bài cũ và đọc trớc bài từ láy

Hoạt động của thầy

Hoạt động 1 : Phân loại từ láy.

H- Nhắc lại khái niệm từ láy

Gọi HS đọc ví dụ

? Những từ láy: đăm đăm, mếu máo,

liêu xiêu có đặc điểm âm thanh gì

giống nhau, khác nhau?

- Mếu máo > lặp phụ âm đầu

- Liêu xiêu > lặp vần

- Biển đổi âm cuối và thanh điệu

> hoà phối âm thanh

Nội dung cần

đạt I/ Các loại từ láy

* VD:

1/ Láy hoàn toàn2/ Láy bộ phận

Giáo án Ngữ Văn 7

? Em hãy phân loại từ láy?

? Láy toàn bộ có đặc điểm ntn?

? Nghĩa của các từ láy ha hả, oa oa,

tích tắc, gâu gâu đợc tạo thành do đặc

? So sánh nghĩa của từ láy so với

nghĩa của tiếng gốc?

? So sánh nghĩa của các từ láy: mềm

mại, đo đỏ, mạnh mẽ, khoẻ khoắn với

các tiếng gốc làm cơ sở cho chúng?

? Trong trờng hợp từ láy có tiếng gốc

có nghĩa thì từ láy có nghĩa ntn?

Gọi Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 3: HDHS thực hành.

Kết hợp nhiều hình thức khác nhau để

hs giải quyết bài tập.(Vấn đáp ,lên

bảng, thi nhanh giữa các tổ,Thảo luận

nhóm…)

H- Đọc ghi nhớ: SGK

- quanh quanh, đòng đòng, bátngát, phất phơ

- Dựa vào sự mô phỏng âm thanh,biểu thị tính chất to lớn, mạnh mẽcủa âm thanh, hoạt động, không cótiếng gốc

- Tạo nghĩa dựa vào đặc tính của

âm thanh vần Nguyên âm “i” làng.âm có độ mở nhỏ nhất > nhỏ

và sự hoà phối

âm thanh giữacác tiếng

Giáo án Ngữ Văn 7

- Lấp ló, nho nhỏ, nhức nhối, khang khác, thâm thấp, chênh chếch, anh ách

Bài tập 3 Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống.

-Học thuộc ghi nhớ và hoàn thiện các bài tập còn lại.

-Chuẩn bị bài quá trình tạo lập văn bản và Viết bài văn số 1 ở nhà.

Thầy : Các văn bản mẫu, bảng phụ

Trò : Trả lời các câu hỏi trong mục I /T.25

C.Các b ớc lên lớp:

1 ổn định

của bài viết không?

? Theo em, sau khi viết xong tác giả

gửi ngay cho cuộc thi viết vì quyền

lợi trẻ em hay phải đọc và sửa lại

- Kêu gọi mọi ngời hãy quan tâm

đến quyền lợi của trẻ em và tráchnhiệm của bố mẹ

- 4 phần: + thái độ của 2 anh em+ 2 anh em chia đồ chơi

+ 2 anh em chia tay cô giáo+ 2 anh em chia tay nhau

- Tả + kể, hiện tại xen quá khứKhi thì nhân vật kể, ngôi kể khi thì

đối, thoại > phù hợp với mục

H - Đọc: ghi nhớ

H – Dựa vào thực tế của mình màtrả lời các câu hỏi

I.Các bớc tạo lập VB

1 Định hớngchính xác

2 Tìm ý và sắpxếp ý

3 Diễn đạt hoànchỉnh

b/ Bạn đã xác định không đúng đối tợng giao tiếp Bản báo cáo này phải đợc trình bày với

HS chứ không phải với thầy cô giáo (viết cho ai?)

- Giúp HS nắm đợc nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu

- Thuộc những bài ca dao

- Có xúc cảm nhất định về những số phận trong ca dao và đời sống thực

B Chuẩn bị :

Thầy : Tham khảo thêm những câu hát có nội dung trên trong ca dao

Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề

Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích

? Bài ca dao có nội dung gì?

? Cuộc đời lận đận, vất vả

đời vất vả, gian khổ của

ng-ời nông dân trong xã hội cũ

? Ngoài nội dung than thân,

bài ca này còn phản ánh nội

dung gì?Từ ngữ nào diễn

? Hãy chỉ ra ý nghĩa của sự

lặp lại cụm từ này?

H - Đọc bài 1

- Con cò có những đặc điểm giốngcuộc đời, phẩm chất ngời nông dânchịu khó, vất vả lặn lội kiếm sống

“trời ma con cò kiếm ăn” “cái còlặn lội ”

- Mợn hình ảnh con cò để nói lêncuộc đời long đong, lận đận, cay

đắng của ngời nông dân trong xã hộiphong kiến

- 2 câu thơ đầu

Từ láy: lận đận > gợi cảm sự trắctrở, khó khăn

Thành ngữ: lên thác xuống ghềnhcàng tô đậm thêm sự vất vả

“Thân cò” > cô đơn, lẻ loi, khổ sở > một tiếng than thân đầy lệ vànhiều ai oán > tất cả khắc hoạnhững hoàn cảnh ngang trái mà cògặp phải và sự gieo neo, khó nhọc,cay đắng của cò

- “Ai” - đại từ phiếm chỉ > ám chỉ,

tố cáo bọn thống trị đã gây ra cảnhngang trái, loạn lạc, chà đạp lên cuộc

đời ngời nông dân

- Điệp từ “cho” nh tiếng nấc, lờinguyền, đay nghiến tội ác của bọnvua quan thống trị

- 3 tính từ “đầy, can, gầy” làm chotiếng hát than thân càng não nùng ám

ảnh

H - Đọc bài 2

- Là lời ngời LĐ thơng cho thân phậncủa những ngời khốn khổ và cũng làcủa chính mình trong XH cũ

- Là tiếng than biểu hiện sự thơngcảm, xót xa ở mức độ cao

- Tô đậm mối thơng cảm, xót xa cho

II.Tìm hiểu VB

* Bài 1

- Lời than thân, tráchphận của ngời nông dântrong XH cũ đó là cuộc

đời long đong, lận đận,cay đắng của họ

- Qua đó tố cáo tội áccủa bọn thống trị

Bài 2

- Tiếng than về cuộc đờinghèo khó, lần hồi,tuyệt vọng, đau khổ củangời lao động trong XHcũ

29

? Bài ca dao ấy thờng nói về

ai? Về điều gì? thờng giống

nhau ntn về nghệ thuật?

? Hình ảnh so sánh có gì

đặc biệt?

? Bài ca dao cho thấy cuộc

đời ngời phụ nữ trong XH

PK ntn?

HĐ5: Khái quát nội dung

giá trị.

Nêu đặc điểm chung về

nghệ thuật trong các bài ca

dao trên? Nội dung các bài

- Hạc, cuốc: cuộc đời phiêu bạt, lận

đận, thấp cổ bé họng, khổ đau oantrái, vô vọng của ngời lao động

H - Đọc bài ca dao

- “Thân em nh giếng giữa đàngNgời thanh rửa mặt, ngời phàm rửachân”

- thờng nói về thân phận, nỗi khổ đaucủa ngời phụ nữ trong XH cũ Nỗikhổ lớn nhất là thân phận bị phụthuộc

- Trái bần: là sự nghèo khó, đắng cay

- Trái bần trôi: số phận chìm nổi, lênh

+ Thể thơ lục bát, hình ảnh so sánh truyền thống

HS đọc ghi nhớ

Học sinh thực hiện

Bài 3

- Diễn tả xúc động,chân thực cuộc đời,thân phận nhỏ bé, đắngcay của ngời phụ nữ xa

Họ không có quyềnquyết định cuộc đời,phải lệ thuộc vào hoàncảnh và có thể bị nhấnchìm

*Ghi nhớ:SGK

III.Luyện tập

Thầy : Tham khảo thêm những câu hát có nội dung trên trong ca dao.

Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề

? Bài ca dao giới thiệu chân

dung của ai?

Giới thiệu nh thế nào?

? Trong những câu giới thiệu

chân dung "chú tôi", từ nào

II) Tìm hiểu văn bản

Bài 1:

31

Giáo án Ngữ Văn 7

? Qua những nét biếm hoạ

em hiểu gì về con ngời "chú

tôi"

- Đây là một con ngời lắm tật xấu

là hình ảnh ngời nông dân nghiệnrợu chè, thích ăn no ngủ kĩ, lờibiếng

? Hai dòng ca dao đầu có ý

nghĩa nh thế nào?

 ý nghĩa mỉa mai, châm

biếm càng tăng lên rõ rệt

? Bài ca dao chế giễu hạng

ngời nào trong xã hội?

- 2 dòng đầu vừa để bắt vần vừa đêchuẩn bị cho việc giới thiệu nhânvật

"Cô yếm đào, là ẩn dụ tợng trngcho cô thôn nữ trẻ đẹp Ngời xứng

đôi với cô gái phải là chàng traigiỏi giang chứ không thể là ngờichú có nhiều tật xấu

- Hạng ngời này nơi nào thời củng

cố có, cần phê phán

Bài ca chế giễuhạng ngời nghiệnngập và lời biếngmột cách hómhỉnh

Hoạt động 3:

? Bài ca dao nhại lời của ai?

Nói với ai?

- Học sinh đọc:

- Lời của thầy bói  khách quan

"ghi âm, lời thầy bói, không đa ra 1lời bình luận, đánh giá nào  nghệthuật "gậy ông đập lng ông" có tácdụng gây cời châm biếm sấu sắc

Bài 2:

? Thầy bói đã phán những

gì?

- Những chuyện hệ trọng về sốphận ngời đi xem bói rất quan tâm:

Giàu-nghèo; cha - mẹ; chồng - con

kẻ hành nghề mêtín dốt nát, lợidụng lòng tin củangời khác đểkiếm tiền , đồngthời phê phán tệnạn, bói toánnhảm nhí trong xãhội

? Theo em, bài ca dao nào đã

sử dụng lối nói nào để phê

phán?

Phóng đaị cách nói nớc đôi lật tẩychân dung thầy bói

? Bài ca dao phê phán loại

ngời nào trong xã hội?

? Tìm những câu ca dao có

- "Tiền buộc dải yếm bo bo traocho thầy bói đâm lo vào mình"

? Mỗi con vật tợng trng cho

những loại ngời nào trong xã

- Chim ri, chào mào: Lính lệ,

- Anh nhắt, chim chích: Mõ làng

Phê phán, châmbiếm hủ tục machay trong xã hội

cũ

?Đám ma này để lại trong

em cảm nhận gì?

- Đám ma nh 1 đám rớc đám hội không phù hợp với đám ma

-> dịp để đánh chén, vui vẻ, chiachác, om sòm

? Bài ca dao phê phán điều

? chân dung "cậu cai" hiện

lên sinh động qua những chi

tiết nào?

Học sinh đọc:

- Bức chân dung biếm hoạ "cậucai"  còn rất trẻ  nói ngọt đểmơn trớn, châm biếm

? Qua đó cho thấy cậu cai là

ngời nh thế nào?

- Chỉ bằng vài nét "điểm chỉ" mà đã

lột tả chính xác chân dung , cậucai: Lố lăng, bắng nhắng trai lơ,thảm hại không chút quyền hành 

Điển hình cho lính tráng ngày xa

- Bức chân dungbiếm hoạ của cậucai: lố lăng, kệchcỡm, thảm hại,

châm biếm của bài ca

- Hình thức phóng đại  tiếng cờisâu cay

- Thái độ mỉamai, khinh ghét

và thơng hại

33

Giáo án Ngữ Văn 7

HĐ5:Khái quát:

Bốn bài ca dao châm biếm cho thấy tính chất trào lộng dân gian thật sắc sảo,nhiều vẻ Những thói h tật xấu, hủ tục mê tín dị đoan, những hiện tợng lố bịch, nhữnghạng ngời trong xã hội cũ đều bị châm biếm, đả kích Các ẩn dụ lối phóng đại, cáchnói ngợc là những thủ pháp nghệ thuật châm biếm đợc tác giả dân gian sáng tạo 1cách đặc sắc Tính chiến đấu và phê phán là giá trị đích thực của những bài ca dao này

và đến nay vẫn còn ý nghĩa

Hoạt động6: HD HS

thực hành

Hãy đọc yêu cầu của

bài tập 1.Giải quyết

theo yêu cầu

HDHS làm bài tập 2

- Có nội dung, đối tợng châmbiếm là những hạng ngời hiện t-ợng đáng chê cời

- Sử dụng những hình thức gâycời, tạo tiếng cời

Thầy : Bảng phụ, các ngữ liệu

Trò : Học thuộc bài cũ và đọc trớc bài “Đại từ”

C.Các hoạt động dạy và học :

1 ổn định

2 Kiểm tra: Đọc 1 bài ca dao mà em thích Nội dung ?

3 Bài mới

Trong chơng trình ngữ văn 6 em đã đợc học những loại từ nào? Mỗi loại từ có

đặc điểm và tác dụng riêng, hôm nay T-T ta học về đại từ

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dungcần đạt

VD:

Giáo án Ngữ Văn 7

? Từ "thế”, trong đoạn văn 3

trỏ sự việc gì? Nhờ đâu em

hiểu đợc nghĩa của từ “nó”,

"thế"?

Sự việc mẹ yêu cầu

 Nhờ ngữ cảnh (tình huốnggiao tiếp) của đoạn văn

? Các từ "Ai" trong bài ca dao

? Các đại từ "ai", "gì" hỏi về

gì?

? Các đại từ "bao nhiêu" "mấy"

Hoạt động3: Khái quát ND

Ngôi 3: trỏ ngời hoặc sự vật

- Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang

Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấynhiêu

- Giúp học sinh củng cố lại những kiến thức có liên quan đến việt tạo lập văn bản

và làm quen hơn nữa với các bớc của quá trình tạo lập văn bản

- Có thể tạo lập 1 văn bản tơng đối đơn giản

B.Chuẩn bị :

Thầy : Bảng phụ, các ngữ liệu

Trò : Học thuộc bài cũ và đọc trớc bài “luyện tập tạo lập văn bản”

C.Các hoạt động dạy và học :

Giáo án Ngữ Văn 7

1 ổn định

2 Kiểm tra : Cho biết trình tự các bớc của quá trình tạo lập văn bản.Các bớc có

mối quan hệ với nhau ntn ?

- Ôn luyện kiến thức và kĩ năng

về liên kết bố cục và mạch lạc

- Ôn luyện về cách sử dụng từngữ và đặt câu

? Em sẽ viết cho ai? Đối tợng:

37

Giáo án Ngữ Văn 7

mình nên viết th đáplại

- Do đọc sách báo,xem Ti vi về đất nớcnên liên tởng đến đấtnớc mình

? Hãy diễn đạt thành

văn (1 đoạn) trong bức

th nh thế nào?

- Xem văn bản vừa tạo lập có

đạt đợc các yêu cầu cha

3 Diễn đạt

- Trong sáng, có mạchlạc

G - Đọc 2 bài thơ SGK giới

thiệu thể hiện thơ thất ngôn tứ

tuyệt Bài thơ 1 cần đọc với

1 Sông núi nớc Nam

? Nhận xét giọng điệu 2 câu thơ

Sông núi nớc nam vua Nam ở/ Vằng vặc sách trời chia

? Hai câu đầu nói lên điều gì ?

- Nớc Nam là của Vua Nam ở

Ngang bằng với vua PhơngBắc, nớc có vua là có chủquyền có nền độc lập Điều

đó ta đợc sách trời định sẵn,

rõ ràng Là chân lý lịch sửkhách quan, không ai chối cãi

đợc

 Khẳng định 1 niềm tin, 1 ýchí về chủ quyền quốc gia

Khẳng định tính

độc lập, chủ quyền

39

Giáo án Ngữ Văn 7

của Đại Việt

? Hỏi "cớ sao" và gọi “nghịch

độc lập dân tộc và niềm tinvào sức mạnh của dân tộc

 Giống bản tuyên ngôn độclập

? Đây là bài thơ thiên về biểu ý

đợc thể hiện theo bố cục nh thế

giả qua bài thơ?

- Niềm tự hào về chủ quyềndân tộc, căm thù, giặc, tin t-ởng vào chiến thắng  biểucảm: chính xác ẩn kín đằngsau cách nói mạnh mẽ, khẳng

2 Phò giá về kinh

a) 2 câu đầu