Ngày soạn : 20/ 8/ 2008 Tuần 1 - bài 1 Tiết 1: Cổng trờng mở ra Lí lan A.Mục tiêu cần đạt. Giúp học sinh: - Cảm nhận và hiểu đợc những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của bố mẹ đối với con cái và vai trò to lớn của nhà trờng đối với cuộc sống mỗi con ngời. - Hiểu đợc đặc điểm của văn bản nhật dụng này: nh những dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ và sâu lắng. Từ đó có cách đọc phù hợp, diễn cảm, sáng tạo. B. Chuẩn bị : Đọc các tài liệu có liên quan đến bài dạy C.Tiến trình lên lớp: Hoạt động 1 : Khởi động : * Bài mới. + GV giới thiệu bài: gây không khí ngày khai trờng đầu năm để dẫn dắt học sinh vào bài mới - Giáo viên nhắc lại nội dung của các văn bản nhật dụng mà học sinh đã đợc học ở lớp 6 với các chủ đề về di tích lịch sử, thắng cảnh thiên nhiên, môi trờng, rồi từ đó dẫn vào bài. Hoạt động 2 : Đọc hiểu văn bản : Hoạt động của HS D ới sự h ớng dẫn của GV GV hớng dẫn HS đọc - Đọc mẫu - HS đọc Lớp nhận xét GV cho HS đọc thầm chú thích Sgk Yêu cầu HS giải thích các từ Hán Việt ? Em hãy tóm tắt ngắn gọn văn bản ? HS tóm tắt văn bản ? Trong văn bản này tac giả viết về ai ? Về việc gì ? ? Đêm trớc ngày khai trờng tâm trạng của ngời mẹ và đứa con có gì khác nhau? Điều đó đợc biểu hiện ở chi tiết nào? Kết quả các hoạt động Nội dung bài học I Tìm hiểu chung : 1. Đọc : 2. Chú thích : + Nhạy cảm + Bận tâm + Thiết giáp 3. Tóm tắt văn bản : 4. Đại ý: - Văn bản viết về tâm trạng ngời mẹ trong đêm không ngủ trớc ngày khai trờng để đa con vào lớp Một. II. Phân tích : 1.Tâm trạng của ng ời mẹ trong đêm tr ớc ngày con vào lớp Một . - Mẹ : thao thức không ngủ. Con : thanh thản nhẹ nhàng. - Chi tiết: mẹ đắp mền, lợm xe thiết giáp, xem lại vài thứ, trằn trọc - -Vì mẹ nghĩ về ngày khai trờng 1 ? Theo em, tại sao ngời mẹ lại không ngủ trong đêm trớc ngày khai trờng của con? Gợi ý: + Vì mẹ lo cho con + Nôn nao nghĩ về ngày khai trờng năm xa của mẹ? + Hay vì lí do khác? ? Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai tr- ờng đã để lại dấu ấn thật sâu đậm trong tâm hồn ngời mẹ? ? Câu nào trong văn bản ở đoạn này cho ta thấy sự chuyển đổi tâm trạng của ngời mẹ một cách thật tự nhiên. Đó chính là sự liên kết trong một văn bản, giờ TLV hôm sau các em sẽ tìm hiểu rõ hơn. ? Trong bài văn có phải ngời mẹ đang nói trực tiếp với con không? Theo em ngời mẹ đang tâm sự với ai? Cách viết này có tác dụng gì? Học sinh suy nghĩ độc lập, trao đổi chân thành. ? Qua phân tích ở trên, em thấy ngời mẹ trong bài văn là ngời mẹ nh thế nào? (Học sinh phát biểu cảm tởng về mẹ của em) ? Em nghĩ thế nào về câu nói của mẹ: Đi đi con sẽ mở ra? Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì? HS đọc to ghi nhớ Giáo viên kết bài bằng việc lu ý nội dung văn bản (tình cảm, tâm hồn của ngời mẹ) và những nét nghệ thuật (ngôn ngữ, giọng điệu). Những liên hệ về tình mẹ con, thầy trò năm xa của mẹ: Hằng năm dài và hẹp. - - - - - - ->Chi tiết: ngày khai trờng đầu tiên trong đời mẹ là nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trờng đóng lại, bà ngoại đứng ở ngoài. ->Câu liên kết: Cái ấn tợng lòng con. - - - - - - - Ngời mẹ nhìn con ngủ, nh tâm sự với con nhng thực ra là đang nói với chính mình, đang ôn lại kỉ niệm thời cắp sách tới trờng của mẹ Tác dụng: Làm nổi bật tâm trạng, khắc họa đợc tâm t tình cảm, những điều sâu thẳm khó nói bằng lời trực tiếp đ- ợc. 2.Vẻ đẹp tâm hồn của ng ời mẹ . - Mẹ là ngời có vẻ đẹp tâm hồn, tình cảm trong sáng: + Thơng yêu, chăm chút, quan tâm đến con cái. + Con luôn bé nhỏ trong mắt mẹ. + Con luôn là niềm tin yêu của mẹ. ->Thế giới kì diệu đó là tình cảm thầy trò, bạn bè. - Là tình yêu quê hơng qua những trang sách. - Là tri thức mà em đợc tiếp nhận. III. Tổng kết . 1 . Ghi nhớ: Sgk Hoạt động 3 : Luyện tập : - Trình bày những dấu ấn ngày khai trờng vào lớp Một của em . 2 - Viết đoạn văn ngắn về một kỉ niệm đáng nhớ nhân một ngày khai tr- ờng. Hoạt động 4 : Hớng dẫn học ở nhà : - Đọc diễn cảm văn bản. - Đọc văn bản Trờng học rút ra qua lời dạy của bố. - Chuẩn bị bài Mẹ tôi . . . Ngày soạn :22/ 8/ 2008. Tiết 2: văn bản : mẹ tôi A.Mục tiêu cần đạt. - Qua bức th ngời bố gửi cho con để thấm thía công lao và tình cảm của mẹ đốivớingời con có lỗi. Từ đó suy nghĩ đến trách nhiệm làm con của mình không để bố mẹ buồn phiền. - Đọc văn bản nhật dụng này, học tập cách dùng từ ngữ cách nói trực tiếp, của một bức th B. Chuẩn bị : Đọc các tài liệu có liên quan đến bài học C. Tiến trình lên lớp: Hoạt động 1 : Khởi động : *Kiểm tra bài cũ. ? Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra đợc từ bài Cổng trờng mở ra là gì? *Giới thiệu bài mới: Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, ngời mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả. Nhng không phải khi nào ta cũng ý thức hết đợc điều đó, chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả. Bài văn Mẹ tôi sẽ cho ta một bài học nh thế. Hoạt động 2 : Đọc hiểu văn bản : Hoạt động của HS D ới sự h ớng dẫn của GV - Giáo viên nêu yêu cầu đọc văn bản này, gọi 2 học sinh đọc - Giáo viên nhận xét, đọc mẫu. - Giáo viên cho học sinh đọc chú thíchthích SGK, sau đó giải thích các từ khó, Hán Việt: Lễ độ, trởng thành, lơng tâm, tâm, hối hận ? Văn bản là một bức th của ngời bố gửi cho con, nhng tại sao tác giả lại lấy nhan đề là Mẹ tôi? Nội dung bài học I Tìm hiểu chung: 1. Đọc : 2.Chú thích : 3.Tên truyện : Tiêu đề là do chính tác giả A-mi-xi đặt cho đoạn trích - Qua bức th của ngời bố, hình ảnh ngời mẹ hiện lên với những chi tiết thể hiện sự cao cả, lớn lao, âm thầm lặng lẽ dành cho con mình. - Tăng tính khách quan, thể hiện đợc 3 (Giáo viên gợi ý cho học sinh độc lập suy nghĩ). - GV cho HS hoạt động theo nhóm. Đại diện nhóm trình bày. N1: ? Thái độ của ngời bố đối với En-ri-cô qua bài văn là một thái độ nh thế nào? Hãy tìm trong các nguyên nhân sau cách trả lời đúng nhất: a. a.Căm tức b. b.Chán nản c. c.Lo âu. d. d.Nghiêm khắc và buồn bã. N2: Dựa vào đâu mà em biết đợc thái độ đó của ngời bố? (Tìm những câu nói lên sự xúc động của ngời bố khi nghe biết con hỗn láo với mẹ?). ? Lý do gì đã khiến ngời bố thể hiện thái độ ấy? ? Phân tích từ ghép nhát dao và sự so sánh đó đã nói lên nỗi đau của ng- ời bố nh thế nào ? ? Tại sao thể hiện sự tiếc giận của mình mà ngời bố lại gợi đến mẹ? ? Em hãy tìm chi tiết, hình ảnh nói về ngòi mẹ? ? Em hiểu mẹ của En-ri-cô là ngời thế nào? ( Học sinh thảo luận) ? Ngời bố đã nêu ra nỗi đau gì khi một đứa con mất mẹ để giáo dục En- ri-cô? ? Hãy kể ra một số từ ghép trong đoạn này nói đến nỗi đau của đứa con mất mẹ? ? Theo em điều gì đã khiến En-ri-cô xúc động vô cùng, khi đọc th của bố? Hãy lựa chọn các lí do nêu trong SGK? (Học sinh thảo luận, phát biểu) ? Cuối th, bố đã khuyên En-ri-cô xin tình cảm và thái độ của ngời kể. II. Phân tích: 1.Tâm trạng và suy nghĩ của ng ời bố . - - +Thái độ: Nghiêm khắc và buồn bã. - +Biểu hiện: - -Bố không thể nén đợc cơn tức giận - Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ?, - Thà rằng bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ, - Trong một thời gian con đừng hôn bố, bố không thể vui lòng đáp lại cái hôn của con đợc. - -> Lí do: En-ri-cô đã phạm lỗi lúc cô giáo đến thăm, khi nói với mẹ, tôi có nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ. 2. Hình ảnh ng ời mẹ . - Bởi ngời mà En-ri-cô phạm lỗi đó là mẹ. - Những chi tiết, hình ảnh nói về ngời mẹ: Thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi trông chừng hơi thở hổn hển, quằn quại của con, khóc nức nở vì sợ mất con. ->Mẹ là ngời âm thầm, lặng lẽ hy sinh vì con, đó là tấm lòng cao cả và đẹp đẽ. Học sinh thảo luận Từ ghép: yếu đuối, chở che, cay đắng, đau lòng, thanh thản, lơng tâm, 3.Nỗi lòng của En-ri-cô. - En-ri-cô xúc động vì: a, b, c, d, e. Yêu cầu : + Ngời bố tế nhị, kín đáo + Viết th để mình En-ri-cô biết + Đây là bài học về ứng xử trong cuộc sống. III. Tổng kết - Luyện tập : 4 lỗi mẹ nh thế nào? ? Tại sao ngời bố không nói trực tiếp với En-ri-cô mà lại viết th? Điều đó có ý nghĩa gì?-( Học sinh hoạt động độc lập) GV cho Hs đọc to phần ghi nhớ sgk Thảo luận theo nhóm các câu hỏi 1. Ghi nhớ : Sgk 2. Luyện tâp : Câu 1: Tại sao nói bức th là một nỗi đau của ngời bố, một sự tức giận cực độ nhng cũng là những lời thơng yêu vô cùng tha thiết? Nếu em đã từng có lỗi với mẹ, em có thấy bức th này làm em xúc động không? Câu 2: Hãy chọn 1 đoạn văn trong th của bố En-ri-cô có nội dung thể hiện ý nghĩa vô cùng lớn lao của cha mẹ đối với con, học thuộc lòng đoạn đó? Câu 3: Tại sao nói câu: Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình thơng yêu đó là một câu thể hiện sự liên kết xúc cảm lớn nhất của ngời cha với 1 lời khuyên dịu dàng? Câu chuyển tâm trạng đó có hợp lý không? Hoạt động 4 : Hớng dẫn học ở nhà : Bài tập 1: - Đọc lại - học thuộc lòng phần ghi nhớ - Làm bài tập 3 ở phần tổng kết Bài tập 2: Kể lại 1 sự việc em lỡ gây ra khiến bố mẹ buồn phiền. - Thuộc lòng phần ghi nhớ và đoạn thơ Th gửi me của Hai-Nơ - Chuẩn bị cho tiết học về Từ ghép . . Ngày soạn : 04 /9/2008 Tiết 3: từ ghép A. Mục tiêu cần đạt: + Giúp học sinh: - Nắm đợc cấu tạo của 2 loại từ ghép: từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập - Hiểu đợc cơ chế tạo nghĩa của từ ghép Tiếng Việt (đặc điểm về quan hệ, ý nghĩa của từ ghép) - Biết phân biệt và sử dụng các loại từ ghép trong những ngữ cảnh cụ thể + Phơng pháp: Vận dụng phơng pháp quy nạp để hình thành tri thức, vận dụng các ví dụ đã đợc học sinh kiếm từ văn bản để làm ngữ liệu quy nạp thực hành tri thức và luyện tập. B. Chuẩn bị : bảng phụ C. Tiến trình lên lớp Hoạt động 1 : Khởi động : *Kiểm tra bài cũ 5 ?Tình cảm của ngời mẹ qua 2 văn bản Cổng trờng mở ra và Mẹ tôi ? Đọc thuộc lòng phần ghi nhớ *Bài mới: Giáo viên cho học sinh ôn lại định nghĩa về từ ghép đã học ở lớp 6 rồi dẫn vào bài Hoạt động 2 : Hình thành khái niệm : Hoạt động của HS Dới sự hớng dẫn của GV Giáo viên treo bảng phụ có ghi VD ở Sgk học sinh đọc ? Tìm các tiếng chính, phụ trong các từ Bà ngoại, Thơm phức. ? Tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính nh thế nào? ? Nhận xét về trật tự các tiếng đó ? Qua phân tích ví dụ em hãy nêu khái niệm về từ ghép chính phụ? GV treo bảng phụ có ghi Vd ? Các từ quần áo, trầm bổng có phân ra tiếng chính, phụ không? ? Vậy em hiểu thế nào là từ ghép đẳng lập - Giáo viên cho học sinh đọc phần ghi nhớ và ghi tóm tắt lên bảng chuyển mục II Giáo viên cho học sinh đọc yêu cầu 1 sách giáo khoa và nhắc lại câu hỏi Giáo viên tổ chức cho học sinh trình bày rõ ý kiến của mình và nhận xét trao đổi. ? Qua phân tích trên em rút ra kết luận gì về nghĩa của từ ghép chính phụ? Giáo viên cho học sinh đọc yêu cầu 2 (sách giáo khoa), gợi ý để Nội dung bài học I.Các loại từ ghép 1. Từ ghép chính phụ * Ví dụ : Tiếng chính Tiếng phụ Bà Thơm Ngoại phức -> Đứng trớc -> Đứng sau Kết luận: Từ ghép chính phụ có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính; Tiếng chính thờng đứng trớc và tiếng phụ thờng đứng sau. 2. Từ ghép đẳng lập * Ví dụ : - Các từ quần áo, trầm bổng không phân ra tiếng chính, phụ bình đẳng về mặt ngữ pháp * Kết luận: Từ ghép đẳng lập có các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp II. Nghĩa của từ ghép 1. ý nghĩa của từ ghép chính phụ * Ví dụ: - Bà ngoại: ngời sinh ra mẹ - Bà nội: ngời sinh ra bố Bà: ngời đàn bà sinh ra mẹ hoặc bố - nghĩa chung - Thơm: thơm của hơng hoa, dễ chịu nghĩa chung - Thơm phức: có mùi thơm bốc lên mạnh và hấp dẫn. * Kết luận: Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính có tính chất phân nghĩa. 2. Nghĩa của từ ghép đẳng lập. 6 học sinh phân tích ? Qua phân tích trên em rút ra kết luận gì về nghĩa của từ ghép đẳng lập so với các tiếng tạo nên nó? Giáo viên cho học sinh đọc ghi nhớ và ghi tóm tắt vào vở + Quần áo: chỉ quần áo nói chung Khái quát + Trầm bổng: chỉ âm thanh lúc trầm, lúc bổng (nghĩa khái quát) * Kết luận: Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó có tính chất hợp nghĩa. Hoạt động 3 III. Luyện tập Giáo viên tổ chức cho học sinh lần lợt làm các bài tập tại lớp Bài tập 1 : Giáo viên giao việc cho từng học sinh làm, trình bày, nhận xét Yêu cầu : - Từ ghép chính phụ : lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cời nụ - Từ ghép đẳng lập : suy nghĩ, chái lới, cây cỏ, ẩm ớt, đầu đuôi. Bài tập 2 : Điền thêm tiếng để tạo từ ghép chính phụ (giao việc cho từng học sinh) Yêu cầu : Bút bi, thớc kẻ, ma rào, làm ruộng, ăn cơm, trắng tinh, vui quá, nhát gan. Bài tập 3 : Giao việc cho học sinh đứng tại chỗ trả lời, giáo viên nhận xét Yêu cầu : - núi sông, núi đồi - ham muốn, ham thích - xinh đẹp, xinh tơi - mặt mũi, mặt mày - học hỏi, học hành - tơi trẻ, tơi đẹp. Bài tập 4: Chia lớp làm 4 nhóm, cử đại diện nhóm trình bày: Yêu cầu: a) Không phải vì hoa hồng khác với hoa màu hồng (hoa hồng là từ ghép chính phụ) b) Không đúng vì áo dài (từ ghép chính phụ) chỉ loại áo dài của phụ nữ. c) Không phải vì cà chua (từ ghép chính phụ) có những giống không chua. Nói cà chua này ngọt quá đợc. d) Không phải vì cá vàng là loại cá cảnh. Bài tập 6 : Giáo viên hớng dẫn, chia nhóm để làm việc, trình bày Yêu cầu: - Mát tay: chỉ sự may mắn, yên tâm, hy vọng + Mát : chỉ thời tiết, không khí, mát mẻ, dễ chịu + Tay : một bộ phận cơ thể - Nóng lòng : tâm trạng chờ đợi, trông ngóng, đứng ngồi không yên + Nóng : chỉ thời tiết, khí hậu, nóng nực (hay tính tình con ngời) + Lòng : bộ phận cơ thể ngời - Gang thép : chỉ ý chí nghị lực của con ngời trong chiến đấu + Gang, thép là chất kim loại - Tay chân: chỉ sự thân tín, tin cậy, giúp việc đắc lực + Tay, chân: là bộ phận cơ thể con ngời. 7 ? Qua việc giải bài tập này em có nhận xét gì về cơ chế tạo nghĩa của các từ ghép đẳng lập? Đây là câu hỏi khó, giáo viên nên gợi ý để các em suy nghĩ, trả lời, yêu cầu: - Các tiếng trong từ ghép đẳng lập hoặc đồng nghĩa, hoặc trái nghĩa, hoặc cùng chỉ những sự vật, hiện tợng gần gũi nhau (cùng trờng nghĩa). Ví dụ: bàn ghế, sách vở, quần áo - Nghĩa của các tiếng dung hợp với nhau để tạo ra nghĩa của từ ghép đẳng lập. Ví dụ: mát tay, nóng lòng - Nghĩa của từ ghép đẳng lập có khi chuyển trờng nghĩa so với nghĩa của các tiếng. Ví dụ: từ gang thép, thuộc trờng nghĩa sự vật nhng từ ghép lại thuộc trờng nghĩa tính chất. Bài tập 7: Giáo viên phân tích mẫu đã có, sau đó giao cho các nhóm, cử đại diện nhóm lên trình bày, lớp nhận xét, giáo viên kết luận Yêu cầu: Hoạt động 4 C. Hớng dẫn học ở nhà - Học thuộc lòng phần ghi nhớ - Tìm các từ ghép chính phụ, đẳng lập trongn bài Cổng trờng mở ra - Chuẩn bị bài Liên kết trong văn bản . . Ngày soạn : 04 / 09 / 2008. Tiết 4: Liên kết trong văn bản A. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - Hiểu đợc sự cần thiết phải đảm bảo tính liên kết trong văn bản khi giao tiếp (liên kết ở 2 mặt: hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa). - Bớc đầu xây dựng đợc những văn bản có tính liên kết Phơng pháp: Dùng mẫu để khái quát phần lý thuyết và phơng pháp dùng bài tập để học sinh sử dụng các phơng tiện liên kết. Tận dụng các dữ kiện có sẵn để liên kết với tiết học về văn bản cùng với sự vận dụng sáng tạo các yếu tố tích hợp khác. B. Chuẩn bị : Bảng phụ C. Tiến trình lên lớp : Hoạt động 1 : Khởi động : 8 Máy hơi nước Than tổ ong Bánh đa nem * Kiểm tra bài cũ: * Giới thiệu bài mới : - Giáo viên cho học sinh nhắc lại: - Văn bản là gì? (Là các tác phẩm văn học, văn kiện ghi bằng giấy tờ. Có văn bản hẳn hoi) - Tính chất của văn bản là gì? (Là một thể thống nhất và trọn vẹn về nội dung ý nghĩa, hoàn chỉnh về hình thức) - Từ đó cho các em thấy: sẽ không thể thể hiểu đợc một cách cụ thể về văn bản ,khó có thể tạo lập đợc những văn bản tốt, nếu chúng ta không tìm hiểu kỹ 1 trong những tích chất quan trọng nhất của nó là liên kết. Hoạt động 2 : Hình thành khái niệm : Hoạt động của HS D ới sự h ớng dẫn của GV GV treo bảng phụ có ghi VD mục I Sgk học sinh đọc và trả lời câu hỏi: Học sinh làm việc theo nhóm, sau đó đại diện nhóm trả lời, lớp nhận xét a) Đọc mấy câu đó trong th En-ri- cô đã hiểu bố nói gì với mình cha? b) Nếu En-ri-cô cha hiểu ý bố thì hãy cho biết vì lý do nào trong các lý do kể dới đây (3 ý ở sgk) c) Hãy so sánh với nguyên văn văn bản để thấy đoạn văn thiếu ý gì? d) Vậy muốn cho đoạn văn có thể hiểu đợc thì nó phải có tính chất gì? Giáo viên lấy chuyện Cây tre trăm đốt để minh họa thêm tính liên kết trong văn bản Giáo viên kết luận, chuyển ý 2 Giáo viên cho học sinh đọc yêu cầu 2 sách giáo khoa ? Đoạn văn trên thiếu ý gì mà nó trở nên khó hiểu? ? Học sinh đọc yêu cầu b Chỉ ra sự thiếu liên kết trong đoạn văn Giáo viên chiếu đèn chiếu có ghi đoạn văn. Giáo viên nhấn mạnh : Đoạn văn không chỉ có sự liên kết về nội dung mà cần có cả sự liên kết về phơng diện hình thức ngôn ngữ Nội dung bài học I.Liên kết và ph ơng tiện liên kết trong văn bản 1. Tính liên kết trong văn bản a) En-ri-cô cha hiểu đợc điều bố nói b) Vì giữa các câu còn cha có sự liên kết, nối kết. c) Thiếu sự liên kết, thống nhất, gắn bó về nội dung d) Muốn cho đoạn văn có thể hiểu đ- ợc, phải có tính liên kết (nội dung phải thống nhất gắn bó) * Kết luận : Tính chất liên kết rất quan trọng đối với một văn bản làm cho văn bản trở nên có nghĩa hơn, dễ hiểu hơn. 2. Ph ơng tiện liên kết trong văn bản *Ví dụ : Đoạn trích thiếu 1 sự liên kết nội dung bên trong (sợi dây t tởng) cho nên En-ri-cô không hiểu đợc - So với văn bản gốc thì đoạn trích thiếu cụm từ Còn bây giờ và thay từ con bằng đứa trẻ. - Việc thiếu các cụm từ trên làm cho đoạn văn khó hiểu, khó xác định thời gian, đối tợng giữa các câu không có sự liên kết. 9 (từ, câu) ? Vậy theo em một văn bản có tính liên kết trớc hết phải có điều kiện gì ? Cùng với điều kiện ấy, các câu trong văn bản phải sử dụng các ph- ơng tiện gì ? * Ghi nhớ : Sgk Hoạt động 3: III. Luyện tập Giáo viên tổ chức cho học sinh luyện tập tại lớp Bài tập 1 : Giao việc cho từng học sinh. Học sinh trình bày, lớp nhận xét, giáo viên kết luận Thứ tự hợp lý: câu 1 - 4 - 2 - 5 - 3 Bài tập 2: Giao việc cho từng học sinh. Yêu cầu: Về hình thức các câu văn này có vẻ rất liên kết. Nhng giữa chúng không có sự liên kết về nội dung: các câu không nói về cùng một nội dung. Bài tập 3: Học sinh làm việc độc lập. Yêu cầu: Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống: bà, bà, cháu, bà, bà, cháu, thế là Bài tập 4: Học sinh làm việc độc lập. Yêu cầu: Tổng 2 câu, nếu tách khỏi văn bản thì có vẻ nh rời rạc. Nhng các câu tiếp theo trong đoạn văn Mẹ sẽ đa con đến trờng có tác dụng liên kết chúng với nhau, do đó 2 câu văn vẫn liên kết với nhau mà không cần sửa. Hoạt động 4: Hớng dẫn học ở nhà - Học sinh làm bài tập 5 - Học thuộc lòng phần ghi nhớ - Viết đoạn văn ngắn về ngày khai trờng vừa qua và chỉ ra tính chất liên kết về nội dung và phơng tiện ngôn ngữ. - Soạn bài tuần sau: "Cuộc chia tay của những con búp bê." . . Ngày soạn : 09/09/2008. Bài 2 Tiết 5, 6 :Văn bản : Cuộc chia tay của những con búp bê A Mục tiêu cần đạt - Học sinh thấy đợc sự gắn bó tình cảm vô cùng sâu sắc của 2 anh em ruột trong 1 gia đình và nỗi đau chia tay của hai em khi bố mẹ ly dị. Từ đó biết thông cảm với những bạn nào có nỗi đau nh thế và biết đợc hạnh phúc mình đang có trong 1 gia đình đầm ấm để hăng say học tập và rèn luyện nhiều hơn. - Nghệ thuật kể chuyện theo ngôi thứ nhất với các chi tiết thể hiện tâm trạng nhân vật, sự sáng tạo của bố cục và cách chuyển mạch trong văn bản nh là yếu tố nghệ thuật. 10 [...]... động nhất trớc bài nào ? Vì sao ? * Giới thiệu bài mới Hoạt động 2 : đọc hiểu văn bản : I Tìm hiểu chung : 1 Đọc văn bản - Giáo viên gọi 4 học sinh đọc văn bản 2 Tìm hiểu chú thích lớp nhận xét Giáo viên đọc mẫu Cô yếm đào, đánh trống quân, cai - Giáo viên tổ chức cho học sinh thi nhớ nhanh phần chú thích II Phân tích Giáo viên gọi HS đọc bài ca dao 1 1 Bài 1 ? Chú tôi đợc giới thiệu nh thế nào ?... đều có nhận những câu văn về cơ bản là giống nhau? Vậy văn bản nào dễ tiếp cận gây hứng thú hơn? Vì sao? - Văn bản ở sách ngữ văn 6 dễ tiếp nhận, gây hứng thú hơn, vì có bố cục rõ ràng, mạch lạc ? Em hãy cho biết bản kể trong ví dụ gồm mấy đoạn? - Câu chuyện ở bản kể ngữ văn 7 cha có ? Các câu văn trong mỗi đoạn có tập bố cục Vì các ý, các câu văn không trung quanh một ý thống nhất theo một trình tự... dựng văn bản phải quan tâm ? Vì sao khi xây dựng văn bản phải đến bố cục để khi viết không bị lệch hquan tâm đến bố cục ? ớng, đợc viết theo 1 trình tự hợp lý Học sinh làm bài tập 1 ? Học sinh đọc ví dụ 2 (1) Trang 29 2 Những yêu cầu về bố cục trong văn Đồng thời cho học sinh xem lại bản bản kể ở SGK Ngữ văn 6 T1 - Văn bản ở VD1 là lộn xộn, khó tiếp ? Theo em 2 văn bản trên đều có nhận những câu văn. .. Chiều nay lớp 7D, ai cũng phải đi lao động - Sao bây giờ anh mới đến Bài tập 4, 5 - Giáo viên gợi ý để học sinh làm tại lớp Hoạt động 4 IV Hớng dẫn học ở nhà - Giáo viên hớng dẫn học sinh nắm chắc nội dung bài Đại từ - Chuẩn bị cho tiết : Luyện tập tạo lập văn bản Tiết 16 : Ngày soạn : 27- 09-2008 luyện tập tạo lập văn bản A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh : - Củng cố lại kiến thức về tạo lập văn bản, làm... làm quen với các bớc tạo lập văn bản - Có thể tạo lập đợc một văn bản đơn giản dới sự hớng dẫn của giáo viên B Chuẩn bị : ( Bảng phụ ) C Thiết kế lên lớp * Kiểm tra bài cũ : ? Nêu các bớc tạo lập văn bản ? Em định hớng văn bản nh thế nào ? * Bài mới: Tổ chức luyện tập - Giáo viên chọn đề bài trong SGK, học sinh đã chuẩn bị ở nhà - Tổ chức cho học sinh luyện tập tạo lập văn bản (phân tích đề, tìm ý,... bài dạy học Hoạt động 1 : Khởi động : - Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị bài tập của học sinh về văn bản Cuộc chia tay của con búp bê - Giáo viên giới thiệu bài mới Hoạt động 2 : Hình thành khái niệm : Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 1 Nội dung bài học I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản - Giáo viên cho học sinh đọc mục a : 1 Mạch lạc trong văn bản Học sinh suy nghĩ trả lời nội dung... chất : ? Vậy theo em có tán thành ý kiến b - Trôi chảy thành công, thành mạch tuần tự không ? Vậy mạch lạc trong văn bản là đi qua các phần, thông suốt và không đứt gì ? đoạn - Kết luận : Mạch lạc trong văn bản là sự - Giáo viên chuyển tiếp ý 2 tiếp nối của các câu, các ý theo một trình tự - Học sinh đọc mục a hợp lí 2 Các điều kiện để một văn bản có tính ? Toàn bộ sự việc trong văn bản Cuộc mạch lạc... khoáng đạt cảu cánh đồng cũng nh vẻ đẹp trù phú đầy sức sống của cảnh vật trên cánh đồng - Cô gái đợc so sánh nh chẽn lúa đồng phất phơ dới ngọn nắng hồng ban mai nét tơng đồng, nét trẻ trung phơi phới và sức sống đang xuân - Vẻ đẹp mảnh mai, đầy sức sống của cô gái trớc cánh đồng mênh mông mối quan hệ cảnh và ngời tạo nên bức tranh hài hòa, mang vẻ đẹp riêng - Là lời của chàng trai ca ngợi cánh... hợp với phần văn ở văn qua các văn bản dân ca và ca dao, với phần tiếng việt qua bài Từ láy 3 Kĩ năng : - Tạo lập văn bản một cách tự giác - Cung cấp các kĩ năng về liên kết, bố cục, mạch lạc B Chuẩn bị : Đọc các tài liệu có liên quan đến bài dạy C Thiết kế bài dạy học Hoạt động 1 : Khởi động : - Kiểm tra bài cũ : ? Thế nào là mạch lạc trong văn bản ? Những điều kiện để có mạch lạc trong văn bản ? -... văn, bao gồm nhiều câu, đoạn văn có Một nhà văn sau khi viết xong tác phẩm, liên kết với nhau cần phải diễn đạt các bao giờ cũng đọc lại bản thảo còn chúng ta ý đã ghi trong bố cục thành những câu, khi xây dựng xong văn bản, bao giờ cũng đoạn văn chính xác, trong sáng, có mạch phải kiểm tra lại Vậy chúng ta phải làm lạc, liên kết chặt chẽ với nhau những gì ? 4 Kiểm tra văn bản - Kiểm tra lại các bớc . sgk) c) Hãy so sánh với nguyên văn văn bản để thấy đoạn văn thiếu ý gì? d) Vậy muốn cho đoạn văn có thể hiểu đợc thì nó phải có tính chất gì? Giáo viên lấy. Than tổ ong Bánh đa nem * Kiểm tra bài cũ: * Giới thiệu bài mới : - Giáo viên cho học sinh nhắc lại: - Văn bản là gì? (Là các tác phẩm văn học, văn kiện ghi