Giáo án Tự chọn Văn 8

Chủ đề 1 Trong v¨n b¶n nghÖ thuËt 6 tiết A:Mục đích yêu cầu -Giúp học sinh hiểu được các loại dấu câu và mục đích sử dụng nó -Ý nghĩa ,hiệu quả biểu đạt của việc sử dụng các dấu câu tron

Chủ đề 1

Trong v¨n b¶n nghÖ thuËt (6 tiết)

A:Mục đích yêu cầu

-Giúp học sinh hiểu được các loại dấu câu và mục đích sử dụng nó

-Ý nghĩa ,hiệu quả biểu đạt của việc sử dụng các dấu câu trong văn bản nghệ thuật -Cảm nhận ,phân tích vai trò của dấu câu

_Sử dụng thành thạo dấu câu

B,Các bước tiến hành

Tiết 5: (Nh Ën chuyªn m«n tõ tuÇn 5)

LuyÖn tËp vai trß cña dÊu c©u

Bài tập 1

A.Trong những câu sau đây ,câu nào đặt dấu câu đúng,câu nào dặt dấu câu sai.Hãy

ghi đúng (Đ) sai(S) vào trước mỗi câu

(Đ)Con đường nằm giữa hàng cây ,tỏa rợp bóng mát

(S) Con đường nằm giữa hàng cây tỏa rợp bóng mát

(Đ)Động phong nha gồm :Động khô và động nước

(S) Động phong nha gồm (Động khô và động nước)

(Đ)Nơi đây vừa có nét hoang sơ,bí hiểm;lại rất thanh thoát và giàu chất thơ

(S) Nơi đây vừa có nét hoang sơ,bí hiểm.Lại rất thanh thoát và giàu chất thơ

(Đ)Hương cứ trầm trồ khen những bông hoa đẹp quá!

(S) Hương cứ trầm trồ khen những bông hoa đẹp quá

B.Hãy so sánh và chỉ ra sự khác nhau về sắc thái ý nghiã do có sự thay đổi về dấu

câu trong các cặp câu dưới đây

-Mẹ đã về.->Bình thường

- Mẹ đã về!Vui mừng

-Đến bao giờ mẹ mới được gặp con?-hỏi

-Đến bao giờ mẹ mới được gặp con! >Hỏi mong muốn được gặp(cảm xúc của người mẹ)

Bài tập 2

Đọc các đoạn văn và trả lời các câu hỏi

Đ1:Bổng’’choang’’một cái,thôi phải rồi hắn đập cái chai vào cột cổng…ồ hắn lại kêu…hắn vừa chửi vừa kêu làng như bị người ta cắt bụng…ồ hắn kêu!

Cùng một nội dung thông tin(ồ hắn kêu)nhưng sau mỗi câu văn tác giả lại đặt dấu

câu khác nhau.em hãy so sánh để nhận ra mục đích và tác dụng của đấu câu trong 2 câu văn trên?

-Gi¸o ¸n tù chän v¨n 8 Trêng THCS Nghi Yªn

(1)

Đ2:Liên cầm tay em không đáp,chuyến tàu đêm nay không đông như mọi khi,thưa vắng người và hình như kém vắng sáng hơn.Nhưng họ ở Hà Nội về!Liên lặng theo

mơ tưởng

(Hai đứa trẻ-Thạch Lam)

Dấu chấm than đặt ở cuối câu thứ 3 có ý nghĩa gì?nếu thay bằng dáu chấm thì ý nghĩa câu văn có gì thay đổi,

Bài tập 3

Viết một đoạn văn trong đó có dùng dấu chấm than.Nêu tác dụng của dấu chấm than?

Ngµy 20/9/2008

Tiết 6

LuyÖn tËp viÖc sö dông

dÊu c©u trong v¨n b¶n

Bài tập 1

Hãy phân tích ý nghĩa tu từ của dấu câu(chấm lững,chấm,chấm than)trong các ví dụ sau

VD1:

Ôi! Sáng xuân nay xuân 41

Trắng rừng biên giới nở hoa mơ

Bác về…im lặng con chim hót

Thánh thót bờ lau vui ngẩn ngơ…

(Theo chân Bác-Tố Hửu)

VD 2:

Đất nước đẹp vô cùng Nhưng Bác phải ra đi

………

Luận cương đến với Bác Hồ.và người đã khóc

………

Giặc nước đuổi xong rồi.Trời xanh thành tiếng hát

(Người đi tìm hình của nước-Chế Lan viên)

Bài tập 2

Phân tích tác dụng của dấu chấm than,dấu chấm hỏi trong đoạn trích sau:

Tôi bật cười hỏi lão:

_Sao cụ lo xa quá thế?cụ còn khỏe lắm,chưa chết đâu mà sợ!cụ cứ đẻ tiền ấy mà ăn,lúc chết hãy hay!tội gì bây giờ nhịn đói mà đẻ tiền lại?

_không,ồng giáo ạ!ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu

-Gi¸o ¸n tù chän v¨n 8 Trêng THCS Nghi Yªn

(2)

Bài tập 3

Đặt dấu chấm hỏi,chấm than vào chổ thớch hợp

Ngày mai dõn ta sẽ sống ra sao?

Sụng Hồng chóy về đõu và lịch sử?

Bao giờ dóy Trường Sơn bừng giăc ngủ

Cỏnh tay thần Phự Đỏng sẻ vươn mõy

Rồi cờ sẽ ra sao?tiếng hỏt sẻ ra sao?

Nụ cười sẻ ra sao?

ễi! Độc lập

Ngày 25/9/2008

Chủ đề 2

cần chú ý khi phân tích thơ trữ tình

(6 Tiết)

A.Mục tiờu cần đạt

-Giỳp học sinh nắm được những yếu tố hỡnh thức nghệ thuật mà cỏc nhà thơ dựng để biểu hiện tỡnh cảm của mỡnh trong thơ

-Cần chỳ ý những lỗi cần trỏnh khi phõn tớch thơ

Vận dụng hiểu biết để phan tớch cỏc tỏc phẩm văn chương trữ tỡnh

B.Nội dung nà học.

T iết 7

H:Hóy kể tờn một số bài thơ trữ tỡnh mà

em đó được học ở sỏch giỏo khoa (6,7,8)

H:Em hiểu thế nào là trữ tỡnh.?thế nào là

thơ trữ tỡnh?

H:Lấy ví dụ?

I.Lớ thuyết

Lượm,Nhớ rừng,Quờ hương,bỏnh trụi nước

-Trữ tình: là tích trữ tình cảm -Thơ trữ tình:Tình cảm tâm hồn của ngời viết bộc lộ một cách trực tiếp

VD:

Nay xa cách lòng tôi luôn tởng nhớ Màu nớc xanh,cá bạc chiếc buồm vôi Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá *Các yếu tố hình thức nghệ thuật đợc

-Giáo án tự chọn văn 8 Trờng THCS Nghi Yên

(3)

H:Qua các bài thơ trữ tình đã học hãy xác

định xem những yếu tố hình thức nghệ

thuật nào thờng hay sử dụng?

GV đọc bài thơ (SGK) cho học sinh nghe

H: Bài thơ có mấy phần?Hãy nêu tác

dụng chính mà các phần nêu ra?

chú ý trong các văn bản:

-Vần -Thanh điệu -Nhịp thơ

-Từ ngữ,Hình ảnh -Các biện pháp tu từ

II.Đọc bài thơ

*4 phần -Phần 1:Nhịp thơ

-Phần 2:Vần thơ

-Phần 3:Từ ngữ và các lớp tu từ -phần 4:Không gian và thời gian Học sinh thảo luận

_Trả lời -Gv: Nhận xét cánh trã lới của học sinh Yêu cầu học sinh nhận xét sự đúng sai của bạn khi trã lời

Ngày 07/10/2008

Ti ết 8-9

Bài tập thực hành

Bài tập 1:

Đọc kĩ các đoạn thơ sau và trã lời các câu hỏi phía dới

Đ1:

Tiếng suối trong nh tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Cảnh khuya nh vẽ ngời cha ngũ

Cha ngủ vì lo nỗi nớc nhà

(Cảnh Khuya-Hồ Chí Minh)

Đ2:

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt

Ta nằm dài nghe ngày tháng dần qua

………

Gơng mắt bé giễu oai linh rừng thẳm

(Nhớ Rừng-Thế Lữ)

Đ3:

Em ơi! Ba Lan mùa tuyết tan

Đờng bạch dơng sơng trắng nắng tràn

Anh đi nghe tiếng ngời xa vọng

Một giọng thơ ngầm-Một giọng đàn

-Giáo án tự chọn văn 8 Trờng THCS Nghi Yên

(4)

(Tố Hữu)

a.Hãy chỉ ra các chử mang vần trong 3 đoạn thơ trên và cho biết đó là vần gì?

b.Cách gieo vần trong 3 đoạn thơ trên có gì đặc biệt?Cách gieo vần ấy đã giúp gì cho việc biểu hiện nội dung đoạn thơ?

Bài tập 2:

Khi đọc bài thơ ‘’Lợm’’ đến những dòng thơ nh:

Ra thế Lợm ơi!

Thôi rồi, Lợm ơi!

Lợm ơi!

Lợm ơI! còn không?

Có bạn vẫn đọc với ngữ điệu bình thờng nh đọc các câu thơ khác trong bài.Theo em

nh thế có đúng không? vì sao?

Bài tập 3

Những câu thơ sau đây đếu có ít nhất hai cáh đọc,cáh đọc nào cũng có vẽ thấy

đúng.Nhng suy nghĩ kĩ sẽ có một cách đúng nhất,Hãy suy nghĩ đọc và ngắt nhịp cho chính xác

-Một chiếc xe đạp lao vào bóng tối

(xuân Diệu)

-Càng nhìn tôi lại càng say

(Tố Hữu)

-Non cao tuổi vẫn cha già

(Tản Đà)

-Sau lng thềm năng lá rơi đầy

(Chính Hữu)

GV ;Hớng dần để học sinh tìm cách trả lời

Bài tập 4:

Ca dao có câu:

- Ngời sao một hẹn thì lên

Ngời sao chín hẹn thì quên cả mời

-Chờ em đã tám hôm nay

Hôm qua là chín ,hôm nay là mời

(Ca Dao)

Yêu cầu:

Biện pháp tu từ nào đợc sử dụng trong 2 câu ca dao trên?các biện pháp ấy giúp tác giả dân gian thể hiện đợc tâm trạng gì cho nhân vật trữ tình?

H:Hãy su tầm một số câu thơ,ca dao có chứa biện pháp tu từ trên?

-Giáo án tự chọn văn 8 Trờng THCS Nghi Yên

(5)

Tiết 10-11

Tìm hiểu các yếu tố hình thức

của một bài thơ trọn vẹn

Bài tập 1

Tìm hiểu đặc điểm hình thức nổi bật của thơ trữ tình thông qua thơ lục bát

Bài thơ:Thề Non Nớc-Tản Đà

Yêu cầu:

1.Chỉ ra các tiếng đã tạo vần trong mỗi cặp câu 6/8 của bài thơ

2.Nêu đặc điểm vị trí và âm thanh(cấu trúc ngữ âm )của các cặp từ hiệp vần với

nhau.xác định tên gọi cho kiểu hiệp vần trong bài thơ?xác định cách gieo vần ở bài thơ này?

3.xác định nhịp điệu của từng câu và nêu đặc điểm về lối ngắt nhịp của toàn bài thơ? 4.Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?Những biện pháp tu từ chủ yếu nào đợc sử dụng?Biện pháp nào quan trọng nhất trong việc thể hiện t tởng của tác giả?

Bài tập 2 :

Tìm hiểu đặc điểm hình thức nổi bật của thơ trữ tình thông qua thơ :thất ngôn bát cú

đờng luật

Bài thơ: Qua đèo Ngang-Bà Huyện Thanh Quan

Bớc tới đèo ngang bóng xế tà

Cỏ cây chen đá,lá chen hoa

Lom khom dới núi tiều vài chú

Lác đác bên sông chợ mấy nhà

Nhớ nớc đau lòng con quốc quốc

Thơng nhà mỏi miệng cái gia gia

Dừng chân đứng lại trời,non,nớc

Một mảnh tình riêng ta với ta

Yêu cầu

1.cấu trúc bài thơ gồm mấy phần?nêu rỏ nội dung,chức năng từng phần?

2.Trong thơ đờng luật,đối rất đợc coi trọng,hãy chỉ ra phép đối trong bài thơ này? phân tích tác dụng biểu cảm của phép đối trong bài thơ?

3.Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì?

Bài tập 3 :

Tìm hiểu đặc điểm hình thức nổi bật của thơ trữ tình thông qua bài thơ

02/11/2008

Tiết 12:

Luyện tập tìm hiểu một số yếu tố hình thức

của một bài thơ trọn vẹn

Bài tập 1.

-Giáo án tự chọn văn 8 Trờng THCS Nghi Yên

(6)

Tìm hiểu đặc điểm nỗi bật của thơ trữ tình qua bài thơ’’Thu Điếu”-Nguyễn Khuyến

Yêu cầu:

1.cấu trúc bài thơ gồm mấy phần?nêu rỏ nội dung chức năng từng phần

2.Trong thơ đờng luật,đối rất đợc coi trọng,hãy chỉ ra phép đối trong bài thơ này? phân tích tác dụng biểu cảm của phép đối trong bài thơ?

3.Cảm hứng chủ đạo của bài thơ ‘’Thu Điếu’’ là gì?

Bài tập 2 :

Tìm hiểu đặc điểm hình thức nổi bật của thơ trữ tình thông qua bài thơ

Tràng Giang_Huy Cận

Yêu Cầu:

1.Cũng là bài thơ thất ngôn nhng bài thơ tràng giang của Huy Cận có những khác biệt nào về hình thức?cấu trúc so với thể tứ tuyệt và thất ngôn bát cú đờng luật 2.Phân tích tác dụng biểu cảm của biện pháp tu từ đảo ngữ trong bài thơ?

3.Hãy chỉ ra biện pháp TT nỗi bật của tràng giang và phân tích tác dụng của từng biện pháp đối với việc bộc lộ t tởng,cảm xúc của tác giả?

4.Hãy phân tích tâm trạng của tác giả đợc thể hiện trong bài thơ

1 0/11/2008

Tiết 13:

Kiểm tra 1 tiết

A.Mục đích yêu cầu.

-Giúp HS ôn tập và củng cố kiến thức đã học về dấu câu và một số hình thức nghẹ thuật khi phân tích thơ trữ tình

-Tích hợp với các văn bản đã học ở chơng trình ngữ văn

-Rèn luyệ kĩ năng hệ thống hóa,phân tích,tổng hợp,so sánh

B.Nội dung ph ơng pháp

I.Đề ra

Câu1.

Những hình thức nghệ thuật nào thừơng đợc các nhà thơ sử dụng trong thơ trữ tình?

Câu 2.

Cũng cờ,cũng biễn,củng cân đai

Cũng gọi ông nghè có kém ai

(Nguyễn Khuyến)

TháI độ và tình cảm của nhà thơ qua câu thơ trên nh thế nào?Biện pháp tu từ nào trong câu thơ giúp tác giả thể hiện đợc điều đó?Hãy phân tích để làm sáng tỏ?

Câu 3.

Hãy su tầm một số câu thơ có sử dụng biện pháp tu từ nói quá,nói giảm nói tránh nhằm diễn đạt tình cảm …

II.H ớng dẫn

Câu1.

-Vần thơ

-Giáo án tự chọn văn 8 Trờng THCS Nghi Yên

(7)

-Thanh điệu

-Nhịp thơ

-Từ ngữ hình ảnh

-các biện pháp tu từ

Câu2.

-TháI độ giễu cợt,phê phán

-Biện pháp:điệp từ,liệt kê

-HS phân tích để thấy rỏ tác dụng……

Câu 3.

- Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông

Một ngời chín nhớ mời mong một ngời

-Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức ngời sỏi đá cũng thành cơm

-Giáo án tự chọn văn 8 Trờng THCS Nghi Yên

(8)