giao an tu chon van 8

Các từ tượng thanh, từ tượng hình có trong đoạn trích: ầng ậc, co rúm, móm mém, hu hu => tác dụng của việc sử dụng những từ ngữ này: miêu tả rõ nét vẻ mặt, sự đau khổ của LH sau khi bán [r]

Ngày soạn:10/10/18

Ngày giảng:16,18,20/10/18 Buổi 2: ÔN TÂP VĂN BẢN

TÔI ĐI HỌC TRONG LÒNG MẸ.

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau bài học, các em:

- Ôn lại những kỉ niệm mơn man, nao nức, hồi hộp, bỡ ngỡ của TÔI trong ngàyđầu tiên cùng mẹ đến trường.Cảm nhận được hoàn cảnh bất hạnh và tình yêuthương kính trọng mẹ sâu nặng, thiêng liêng của bé Hồng

- Cảm nhận được giá trị nội dung và đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Rèn kĩ năng đọc- hiểu văn bản

- Có ý thức tự giác trong học tập, yêu mến thầy cô, bạn bè, trường, lớp,trântrọng tình mẫu tử

-Biết tạo dựng, lưu giữ cho mình những dấu ấn, kỉ niệm đẹp trong cuộc đời

II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra: Em hãy cho biết những đặc điểm cơ bản và thành tựu chủ yếu củaViệt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám năm 1945?

3 Bài mới:

I Truyện ngắn: “Tôi đi học”

Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản

H; Em hãy giới thiệu đôi nét

về tác giả, tác phẩm

H: Văn bản này thuộc kiểu văn

bản nào ? Kể theo ngôi thứ

mấy ?

H: Em có nhận xét gì về nghệ

thuật của truyện ?

Theo em các biện pháp nghệ

thuật đó có vai trò như thế

nào trong việc làm bộc lộ rõ

nội dung?

1 Tác giả, tác phẩm

a.Tác giả: Thanh Tịnh (1911-1988) là bút danh

của Trần Văn Ninh, quê ở tỉnh Thừa Thiên –Huế

tế hơn ý nghĩ của nhân vật

Bài 1

Trong truyện nhà văn Thanh

Tịnh đã dùng phép so sánh,

đối chiếu nhiều lần để làm nổi

bật tâm trạng nhân vật Hãy

tìm các chi tiết truyện có sử

dụng nghệ thuật này và phân

tích tác dụng của nó

H: Xác định yêu cầu bài tập?

GV gợi ý: tìm những chi tiết

đối chứng theo trục thời gian:

hôm qua và hôm nay; giữa đối

tượng h/a này với đối tượng

h/a kia; giữa ảo giác và thực

tại … từ đó nêu tác dụng

Bài 2:

Hãy tìm và phân tích tác dụng

của các hình ảnh so sánh

được sử dụng trong truyện?

H: Xác định yêu cầu bài tập?

GV gợi ý:trong truyện tác giả

sử dụng những h/a so sánh

nào? Trong đó những h/a nào

là độc đáo mang giá trị biểu

cảm cao?

Bài 3

“Tôi đi học” của Thanh Tịnh

là truyện ngắn giàu chất thơ.

Hãy viết tiếp khoảng 10 câu

để tạo thành đoạn văn diễn

truyện ngắn “Tôi đi học”

- Tác giả đối chiếu cảm giác về con đường làng:

đã quen đi lại lắm lần nhưng lần này tự nhiênthấy lạ => làm nổi bật sự thay đổi trong cáchnhìn nhận, đánh giá sự vật của tôi, và lí giải cho

sự thay đổi ấy chính là sự kiện: hôm nay tôi đihọc

- Ngôi trường: trước đây, khi đi bẫy chim quatôi chỉ thấy ngôi trường xa lạ, cao ráo và sạch sẽhơn các nhà trong làng thì hôm nay tôi thấyngôi trường vừa xinh xắn vừa oai nghiêm => tôi

đã cảm nhận được uy nghiêm, trang trọng vàcũng rất gần gũi của ngôi trường

- Khi vào lớp, chưa lần nào thấy xa mẹ như lầnnày => diễn tả chính xác cảm xúc của những côcậu học trò lần đầu xa mẹ để vào lớp

=> tăng màu sắc trữ tình cho tác phẩm + giúp tahiểu rõ hơn tâm trạng, cảm xúc của những emnhỏ lần đầu đến lớp

Bài 3

Các ý cần khai triển:

- Câu CĐ: Nhận định+ Ý khai triển:

- Trước hết, chất thơ thể hiện ở chổ: truyện ngắnkhông có cốt truyện mà chỉ là dòng chảy cảmxúc, là những tâm tư tình cảm của một tâm hồn

trẻ dại trong buổi khai trường đầu tiên Những cảm xúc êm dịu ngọt ngào, man mác buồn, thơ ngây trong sáng làm lòng ta rung lên những cảm xúc.

- Chất thơ toát lên từ những tình tiết sự việc dàodạt cảm xúc (mẹ âu yếm dẫn đi , các cậu họctrò , con đường tới trường )

- Chất thơ toát lên từ cảnh sắc thiên nhiên rấtthơ mộng và nên thơ trong trẻo

+ Tư liệu: VB “Tôi đi học” của

Thanh Tịnh

? Để làm rõ cho nhận định

trên, em định triển khai mấy

ý? Là những ý nào?

Gợi ý: Chất thơ là gì? Chất thơ

được thể hiện ntn trong VB?

+ Chất thơ là một nét đẹp tạo

nên giá trị tư tưởng và nghệ

thuật của truyện ngắn này, thể

lớp, hãy viết một đoạn văn

NLXH khoảng 10 câu bày tỏ

suy nghĩ của em về tình thầy

- Chất thơ còn toả ra từ tấm lòng yêu thươngcon hết mực (4 lần Thanh Tịnh nói về bàn taymẹ) Hình tượng bàn tay mẹ thể hiện một cáchtinh tế và biểu cảm, tình thương con bao la vô

bờ của mẹ

- Chất thơ còn thể hiện ở các hình ảnh so sánhđầy thú vị, ở giọng văn nhẹ nhàng, trong sánggợi cảm ở âm điệu tha thiết

- Chất thơ còn thể hiện ở chổ tạo được sự đồngcảm, đồng điệu của mọi người (kỉ niệm tuổi thơcắp sách tới trường, hình ảnh mùa thu yên lặngquê Việt

=> Những ấn tượng và kỷ niệm của nhân vật Tôi trong buổi tựu trường đầu tiên được Thanh Tịnh diễn tả thật đẹp và thật sâu sắc

Bài 4 ;

*Đọc truyện ta thật xúc động trước thái độ, cử

chỉ và tình cảm của người lớn giành cho con trẻ.

-Phụ huynh: Chuẩn bị chu đáo, trân trọng tới dựbuổi lễ, hồi hộp lo lắng cho con

- Người mẹ dịu dàng, âu yếm dắt tay con đếntrường; động viên, khích lệ, cổ vũ con

-Ông đốc: người thầy, người lãnh đạo nhân hậu,

từ tốn, bao dung, yêu trẻ

-Thầy giáo: vui vẻ, giàu tình yêu thương

=> Quan tâm, lo lắng, ân cần đó chính là tráchnhiệm, là tấm lòng của gia đình, nhà trường và

xã hội đối với thế hệ tương lai Chính nhữngvòng tay yêu thương ấy sẽ nâng đỡ các em, giúpcác em vững bước vào đời

* Các ý cần triển khai trong đoạn văn:

- Tình nghĩa thầy trò là thứ tình cảm thiêngliêng nhất trong cuộc sống này

+ Thầy dạy dỗ, truyền đạt kiến thức và giúp đỡhọc sinh học tập cũng như rèn luyện nhân cách

và phẩm chất+ Học trò dành tình cảm, lòng biết ơn cũng nhưthái độ kính trọng của mình đ/v thầy

=>chínhlàtìnhnghĩathầytrò

- Tuy nhiên, bên cạnh những người biết kínhtrọng và yêu quý thầy của mình thì lại có những

+ Tư liệu: VB “Tôi đi học” của

Thanh Tịnh+ thực tế đời sống

? Để viết đoạn văn, em định

triển khai mấy ý? Là những ý

nào?

- GV: Quan niệm:“ tôn sư

trọng đạo” là quan niệm tồn

tại có từ xưa đến nay, nó là

cách thể hiện tình cảm và lòng

biết ơn của người học trò đối

với thầy của mình, cũng chính

vì thế mà tình nghĩa thầy trò

là điều không thể thiếu trong

cuộc sống của mỗi con

người ,nhất là trong cuộc dời

học sinh của mỗi chúng ta

loại người ăn cháo đá bát, người đã tận tâm dạy

dỗ mình thế mà giờ đây lại thiếu lễ phép, khôngbiết kính trọng thầy của mình

- Rút ra được một bài học cho bản thân: phảibiết luôn luôn yêu quý và kính trọng thầy cô

Đoạn tham khảo:

Tình nghĩa thầy trò là thứ tình cảm thiêng liêng nhất trong cuộc sống này bởi nó không hề

dựa trên bất cứ một hình thức trục lợi nào Nó chân thật và thanh khiết vô cùng Thầy dạy dỗ, truyền đạt kiến thức và giúp đỡ học sinh học tập cũng như rèn luyện nhân cách và phẩm chất của người học sinh Học trò dành tình cảm, lòng biết ơn cũng như thái độ kính trọng của mình đối với thầy Những cái đó chính là tình nghĩa thầy trò.Tình nghĩa thầy trò không chỉ được thể hiện trong giảng đường mà còn cả ở ngoài xã hội,nó thiêng liêng và vô cùng cao cả Thầy vừa là người cha,vừa là người mẹ ,vừa là ngừơi bạn tốt mà mỗi người học sinh chúng ta cần phải có, cần phải biết quý trọng trong cuộc sống này Thầy là người không đòi hỏi bất cứ thứ gì ở học trò của mình chỉ mong rằng học trò của mình có thể thành tài và trở thành những con người tốt, có ích cho xã hội Người học trò là người nhận được biết bao tình yêu thương của thầy dành cho, cũng chính vì thế mà ở mỗi học trò đều cảm nhận được tấm lòng cao cả ấy

và đáp lại bằng những tình cảm trong sáng, biết ơn của bản thân dành cho thầy Cố gắng học thật giỏi, luôn kính trọng và yêu quý thầy của mình là cái nghĩa tối thiểu nhất mà mỗi học sinh chúng ta cần phải có Tuy nhiên, bên cạnh những người biết kính trọng và yêu quý thầy của mình thì lại có những loại người ăn cháo đá bát, người đã tận tâm dạy dỗ mình thế mà giờ đây lại thiếu lễ phép, không biết kính trọng thầy của mình Liệu những người học sinh như vậy có đáng nhận được sự yêu thương, dạy dỗ từ thầy cô không? Khi hành động như vậy, những học sinh ấy có suy nghĩ; có biết rằng những việc làm, hành động đó, làm tổn thương đến người khác mà nhất là đối với những người đã yêu thương, dạy dỗ cho mình, muốn mình nên người Không có điều gì đáng buồn hơn chính là việc ấy… Vậy, mỗi chúng ta hãy luôn luôn yêu quý và kính trọng thầy cô, những người đã yêu thương, dạy dỗ ta, hướng ta đến một cuộc sống tốt đẹp Bởi “uống nước nhớ nguồn”, “tôn sư trọng đạo” là nét đẹp vốn có từ ngàn đời nay của người Việt Bởi tình nghĩa thầy trò chính là thứ tình cảm thiêng liêng và cao đẹp nhất trên đời

II Đoạn trích “TRONG LÒNG MẸ”

H; Em hãy giới thiệu đôi nét về

nhân vật bà cô bằng một đoạn văn

T-p-h khoảng 12 câu Trong đoạn

có sử dụng phép nối

I.Kiến thức cơ bản.

Giá trị nội dung, đặc sắc nghệ thuật

a Nghệ thuật

- Nhà văn đã thành công trong việc miêu tả tâm

lý nhân vật, tâm trạng nhân vật trong nhiều tình huống.

- Bút pháp giàu chất trữ tình, tràn đầy cảm xúc: lối phân tích tâm lý tinh tế, lối viết đi sâu vào cảm giác, có khả năng làm thức dậy mọi giác quan ở người đọc

- Lối viết văn tự truyện tạo nên ở người đọc một

sự đồng cảm, gần gũi và tin cậy, một sự xúc động sâu lắng với những ấn tượng mạnh mẽ thắm thiết

=> Chương truyện này thực sự hấp dẫn gây xúc động đối với người đọc có lẽ bởi sau từng câu, từng chữ đều thẫm đẫm tình cảm chân thành, tâm huyết của nhà văn.

b Nội dung

- Là chương cảm động về tình cảm mẹ con, tình cảm của Hồng khi xa mẹ và niềm hạnh phúc lớn lao của Hồng khi được ngồi trong lòng mẹ Qua đó NH thể hiện thái độ cảm thông, tôn trọng đối với Phụ nữ và trẻ em, và luôn khẳng định những phẩm chất tốt đẹp, cao quý của họ ngay cả trong những tình huống khắc nghiệt của cuộc sống.

II.

Luyện đề Bài 1:

Đoạn văn cần triển khai các ý sau:

* CCĐ: Nhân vật bà cô trong đoạn trích “Trong

lòng mẹ” của NH là một người đàn bà xấu xa, độc ác.

* Câu khai triển

- Bên ngoài: đóng vai người cô tốt + Nói cười ngọt ngào, làm ra vẻ quan tâm + Có lúc bà ta tỏ sự ngậm ngùi thương xót Hồng và người cha bất hạnh của em Lúc nào bà

ta cũng nhân danh vì quyền lợi của Hồng “sao lại không vào? mợ mày phát tài lắm …vào đi, tao chạy tiền tầu cho

- Thâm tâm: + Bà ta cố ý, tìm mọi cách nói

xấu mẹ Hồng, rắp tâm gieo rắc vào đầu óc chú bé

những hoài nghi để em khinh miệt và ruồng rẫy mẹ.

+ Trước hoàn cảnh của H, đáng lẽ bà ta sẽ phải chăm sóc, an ủi đứa cháu, giúp nó dịu bớt

Bài 2:

a Trong đoạn trích, nhiều lần nhà

văn miêu tả bé H khóc, em hãy

tìm và ghi lại những chi tiết ấy?

b Những giọt nước mắt khi H trò

chuyện với bà cô có gì khác so với

tiếng khóc nức nở của H khi gặp

lại mẹ và ở trong lòng mẹ?

Bài 3:

c Có ý kiến cho rằng: “Trong

lòng mẹ” là bài ca cảm động về

tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt”

Ý kiến của em thế nào? Bày tỏ suy

nghĩ của em bằng một đoạn văn

khỏng 12 câu Trong đoạn có sử

dụng CMR, phép thế Gạch chân,

ghi chú thích TV

? Xác định yêu cầu của đề văn c?

+ Về HT: Đoạn văn, 12câu, có

2 ý : - Khi trò chuyện với bà cô

- Khi gặp lại mẹ và ở trong

lòng mẹ

? Đề yêu cầu tích hợp kiến thức

TV nào? Kiến thức ấy đã có trong

dàn ý? Em định lồng ghép kiến

thức ấy ở ý nào?

nỗi đau mất cha và nhất là nỗi đau xa mẹ Nhưng

bà ta hoàn toàn khác, bà ta tìm mọi cách hành hạ, giễu cợt nỗi đau xa mẹ của Hồng, rắp tâm chia lìa tình cảm mẹ con, huỷ diệt niềm yêu thương kính trọng của chú bé Hồng đối với người mẹ khốn khổ Đồng thời bà ta cũng lấy làm hả hê thích thú trước tình cảnh khốn khổ của chị dâu.

* Câu chốt: Như vậy, chỉ cần ghi lại một cuộc

trò chuyện, đối thoại bằng mấy câu nói, có kèm theo vài chi tiết gợi tả giọng điệu, cử chỉ, nhà văn dựng lại khá sinh động chân dung nhân vật bà cô- đại diện tiêu biểu cho cái thành kiến cổ hủ, phi nhân đạo của xã hội khi đó, người đàn bà có tâm địa đen tối độc ác đến khô héo tình máu mủ.

Bài 2:

a HS tự làm

b Những giọt nước mắt khi H trò chuyện với bà

cô hoàn toàn khác so với tiếng khóc nức nở của H khi gặp lại mẹ và ở trong lòng mẹ: Khi H trò chuyện với bà cô: những giọt nước mắt của H thể hiện nỗi đau đang được kìm nén, sự uất ức, tức tưởi đang dâng lên trong lòng, còn tiếng khóc khi gặp mẹ là tiếng khóc tức tưởi mà mãn nguyện, dỗi hờn mà xúc động, tức tươi mà yêu thương, tủi thân mà hạnh phúc.

Bài 3:

Đoạn văn cần triển khai các ý sau:

* CCĐ: Trong lòng mẹ” là bài ca cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt

* Ý khai triển:

- Trong cô đơn, tủi cực, đau đớn, H luôn dành tình yêu thương tha thiết, mãnh liệt cho mẹ: + Tình cảm ấy tự nhiên, chân thành, không cần sự

nuôi dưỡng bởi vật chất: non một năm dòng, mẹ không gửi một đồng quà

+ Tình cảm ấy cao cả, thiêng liêng nên không một rắp tâm tanh bẩn nào có thể xâm phạm đến

+ Tình yêu ấy thắp lên trong lòng chú bé niềm tin

mãnh liệt đ/v mẹ: Không, cháu không muốn vào cũng về.

- Vì thương mẹ, H căm tức đến tột cùng những hủ

tục đã đày đọa mẹ: Giá những cổ tục nát vụn mới thôi

- H rất yêu mẹ, nên khi gặp lại mẹ và ở trong lòng

mẹ chú sung sướng và hp đến cực điểm

+ Tan học, thoáng thấy bóng người giống mẹ, chú đã chạy theo gọi bối rối => h/a mẹ và nỗi

khát khao được gặp mẹ luôn thường trực trong lòng

+ Được ngồi bên mẹ, được mẹ vỗ về, hỏi han chú

- Phép thế: Hồng = chú

- CG: gạch chân

ào lên khóc và cứ thế nức nở => những giọt nước

mắt đầy yêu thương, vừa dỗi hờn mà hạnh phúc, vừa tức tưởi mà sung sướng

- Dường như tất cả mọi giác quan của chú bé đều

thức dậy và căng mở để cảm nhận tận cùng những cảm giác rạo rực, sung sướng cực điểm khi

nằm trong lòng mẹ, tận hưởng cái “êm dịu vô cùng” của người mẹ

* Câu chốt: Có lẽ hiếm có nhà văn nào diễn tả

tình mẫu tử một cách chân thật, sâu sắc và thấm thía như Nguyên Hồng

4 Củng cố Chỉ ra những nét chính về ND và NT của văn bản?

5 HDVN: Học bài, nắm được tâm trạng cảm xúc và tình cảm của bé H giành cho mẹ

- Hoàn thiện các bài tập viết đoạn văn.

- Ôn văn bản “Tức nước vỡ bờ”

=============================================================

Ngày soạn: 15/10/18

N G: 23,25,27/10/18 Buổi 3: ÔN TẬP VĂN BẢN:

TỨC NƯỚC VỠ BỜ (Trích “Tắt đèn”- Ngô Tất Tố) LÃO HẠC (Nam Cao)

- Thấy rõ những thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, và xây dựng nhân vật.

- Giáo dục học sinh ý thức trung thực, tự giác trong học tập Biết đồng cảm sẻ chia đối với số phận của người nông dân trong xã hội cũ.

- Rèn kĩ năng làm các bài tập đọc hiểu văn bản tự sự

II TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Cảm nhận của em vầ nhân vật chú bé Hồng trong đoạn trích

“Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng? (HS trả lời)

Vậy còn em, tình cảm của em giành cho mẹ ra sao?

3 Bài mới

I. Đoạn trích “TỨC NƯỚC VỠ BỜ”

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

H: Nêu xuất xứ đoạn trích?

Hãy kể lại tóm tắt nội dung tp?

H: Hãy khái quát giá trị nội dung tư tưởng

và đặc sắc NT của tp?

GV: Giới thiệu “Tắt đèn”

1 Về nội dung tư tưởng

a “Tắt đèn” là một tác phẩm giàu

giá trị hiện thực: Tố cáo và lên án chế độ

sưu thuế dã man của thực dân Pháp đã bần

cùng hóa nhân dân “Tắt đèn” là một bức

tranh xã hội chân thực, một bản án đanh

thép kết tội chế độ thực dân nửa phong

em bé, những người cùng đinh được tác giả

nêu lên với bao xót thương, nhức nhối và

đau lòng

- “Tắt đèn” đã xây dựng nhân vật chị

Dậu, một hình tượng chân thực đẹp đẽ về

người phụ nữ nông dân Việt Nam Chị Dậu

có bao phẩm chất tốt đẹp : cần cù, tần tảo,

giàu tình thương, nhẫn nhục và dũng cảm

chống cường hào, áp bức Chị Dậu là hiện

thân của người vợ, người mẹ vừa sắc sảo,

vừa đôn hậu, vừa trong sạch.

2 Về nghệ thuật :

- Kết cấu chặt chẽ, tập trung Các tình

tiết, chi tiết đan cài chặt chẽ, đầy ấn tượng

làm nổi bật chủ đề Nhân vật chị Dậu xuất

hiện từ đầu đến cuối tác phẩm

- Tính xung đột, tính bi kịch cuốn hút,

hấp dẫn

- Khắc hoạ thành công nhân vật: các

hạng người từ người dân cày nghèo khổ

đến địa chủ, từ bọn cường hào, quan lại đến

những tên tay sai tiểu tốt … đều có nét

riêng rất chân thực, sống động.

- Ngôn ngữ từ miêu tả đến tự sự, rồi

đến ngôn ngữ nhân vật đều nhuần nhuyễn

đậm đà.

=> Vũ Trọng Phụng nhận xét : “Tắt

đèn” là một thiên tiểu thuyết có luận đề xã

hội hoàn toàn phụng sự dân quê, một áng

văn có thể gọi là kiệt tác.

=>Nguyễn Tuân: Với “Tắt đèn” Ngô

Tất Tố đã “xui người nông dân nổi loạn”

H: Hãy nhắc lại nội dung chính và đặc sắc

(1937) tp tiêu biểu nhất của NTT và cũng là một trong những tp xuất sắc của

vh hiện thực phê phán VN gđ 1930-1945

2 Nội dung

- Đoạn trích đã vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của xhtdpk đương thời; xh đã đẩy cs của người nông dân đến bước đường cùng, buộc họ phải liều mạng cự lại

- Đoạn trích còn cho thấy vẻ đẹp của người phụ nữ nông dân đảm đang, tháo vát, rất mực yêu chồng thương con và có một sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ.

2 Nghệ thuật

- Khắc họa nhân vật rõ nét: xây dựng nhiều tính cách điển hình trong hoàn cảnh điển hình

- Tình huống truyện giàu kịch tính

- Kể chuyện, miêu tả nhân vật chân thực, sinh đông

NT của

Bài 1:

Hãy tóm tắt đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”

bằng đoạn văn khoảng 7 câu.

- GV gọi HS xác định yêu cầu bài tập

H: Để làm được bài tập, em cần có kiến

H: Em hãy nêu các sự việc tiêu biểu và

nhân vật quan trọng trong đoạn trích ''Tức

nước vỡ bờ ''?

HS làm theo cặp ra phiếu HT, GV chốt

H: Từ các sự việc vừa nêu, hãy viết thành

đoạn hoàn chỉnh theo yêu cầu của đề.

HS làm việc cá nhân, sau 3-4 phút, gọi 2

* Đoạn tham khảo (Bảng phụ)

.

Bài 2:

Giải thích ý nghĩa nhan đề tác phẩm “Tắt

đèn” và nhan đề đoạn trích “Tức nước vỡ

bờ”?

Bài 3:

a Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” có mấy

tuyến nhân vật? cách xây dựng các tuyến

nhân vật như vậy có ý nghĩa ra sao?

2 Bài 2:

- Nhan đề tác phẩm “Tắt đèn” mang

nghĩa bóng, ám chỉ cuộc sống tối tăm, bế tắc của người nông dân lương thiện nhưng thấp cổ bé họng trong Xh thực dân nửa PK đương thời => Bóng tối của áp bức, bóc lột, bất công, nghèo đói, của sưu cao thuế nặng bao phủ cs của người dân LĐ

- Nhan đề “Tức nước vỡ bờ” là một

thành ngữ phản ánh qui luật của đời sống: có áp bức, có đấu tranh, con giun xéo lắm cũng quằn, tức nước ắt phải vỡ

bờ Đồng thời nhan đề ấy cũng nêu bật chân lí: con đường sống của quần chúng chỉ có thể là con đường tự vùng dậy đấu tranh để tự giải phóng

3 Bài 3:

a Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” có 2 tuyến nhân vật:

+ Loại nhân vật chính diện, thấp cổ bé họng, đại diện cho những người dân LĐ:

gđ chị Dậu và bà lão hàng xóm + Loại nhân vật phản diện, những kẻ đại diện cho giai cấp thống trị: cai lệ và người nhà lí trưởng.

b Hãy nêu cảm nhận của em về nhân vật

cai lệ bằng một câu văn.

c Lấy câu văn em vừa viết ở mục b làm

CCĐ, hãy viết tiếp khoảng 12 câu để tạo

thành đoạn T-p-h làm rõ cho CCĐ đó,

Trong đoạn có sử dụng CBĐ và phép thế.

Gạch chân, ghi chú thích yêu cầu TV.

GV hướng dẫn HS

? Xác định yêu cầu của đề văn trên?

+ Về HT: Đoạn văn T h, 12câu, có phép

thế, câu CBĐ Ghi chú thích yêu cầu TV.

+ Về ND: cảm nhận về nhân vật cai lệ

+ Tư liệu: VB “Tức nước vỡ bờ” của NTT

? Sự tàn bạo, vô nhân tính của cai lệ được

thể hiện ntn trong đoạn?

b Cảm nhận của em về nhân vật cai lệ:

“Cai lệ là một tên tay sai tàn bạo, không một chút nhân tính.”

c Viết đoạn văn: Đảm bảo các ý sau:

- Chỉ là tên lính phục vụ hầu hạ cho bọn thực dân PK

- Hắn nhân danh “nhà nước” đến để đánh trói, bắt gia đình kẻ thiếu sưu

- Các chi tiết điển hình về bộ dạng, lời nói, hành động của cai lệ đã được NTT kết hợp thật khéo léo.

+ Hành động: Sầm sập tiến vào, trợn ngược 2 mắt, bịch, sấn, tát, nhảy vào bắt trói anh Dậu -> Hung dữ, thô bạo + Bộ dạng: loẻo khoẻo

+ Ngôn ngữ: Thét, quát, hầm hè, chửi, mắng,

-> Đó là thứ ngôn ngữ của loài cầm thú + Hắn bỏ ngoài tai mọi lời kêu van tha thiết có lí, có tình của CD -> hắn không nói được tiếng người và cũng không có khả năng nghe được ngôn ngữ của đồng loại

- Ngòi bút của nhà văn thật sắc sảo, tinh

tế khi ông không dùng một chi tiết nào

để miêu tả suy nghĩ tên cai lệ Bởi vì lũ đầu trâu mặt ngựa xem việc đánh người, trói người như là việc tự nhiên hàng ngày, chẳng bao giờ thấy động lòng trắc

ẩn thì làm gì chúng còn biết suy nghĩ?

=> Có thể nói, tên cai lệ vô danh tiểu tốt không chút tình người đó là hiện thân đầy đủ, rõ rệt nhất của xã hội TDPK bất nhân lúc bấy giờ.

Bài 4:

- Qua cuộc hội thoại đó giúp em cảm nhận được tình cảnh nguy cấp của gia đình CD và tấm lòng quan tâm, chia sẻ

“tình làng nghĩa xóm”, “lá lành đùm lá

rách” của những con người cùng khổ => Nét đẹp đáng quí của người dân quê VN:

? Tìm các từ địa phương được sử dụng

trong đoạn trích và cho biết tác dụng của

việc sử dụng những từ ngữ ấy?

? Tìm các thán từ có trong đoạn trích và

cho biết mỗi thán từ ấy dùng để gì?

Bài 5: Trình bày cảm nhận của em về

nhân vật chị Dậu trong đoạn trích “Tức

nước vỡ bờ” bằng đoạn văn nghị luận

khoảng 15 câu Trong đoạn có CMR và

phép nối gạch chân, ghi chú thích TV.

con người sống cần biết quan tâm, chia

sẻ, giúp đỡ đ/v những người xung quang, nhất là khi họ gặp phải khó khăn, hoạn nạn.

- Các từ địa phương được sử dụng trong đoạn trích là: bác trai, nhà cháu, chốc nữa, ốm rề rề, hoàn hồn, vài húp, kẻo nữa

…

=> việc sử dụng những từ ngữ này giúp người đọc thấy được sự phong phú trong lời ăn tiếng nói của người dân quê vùng BB

- Câu khai triển:

+ Mọi lời nói, hành động, cử chỉ, + Lúc chồng đau ốm: =>tình cảm chân thành mộc mạc của người phụ nữ nông thôn

+ Lúc chồng gặp nguy hiểm: => Sức mạnh của lòng căm thù cũng chính là sức mạnh của tình yêu thương.

- Câu chốt: Có thể nói mọi hành động,

cử chỉ của CD đều thể hiện tình yêu thương giản dị mà chân thành của người

vợ đảm đang, hiền dịu, giàu tình yêu thương nhưng không hề yếu đuối.

B Truyện ngắn : LÃO HẠC

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

H: Trình bày những hiểu biết của em về tác

giả Nam Cao và tác phẩm “Lão Hac”?

Truyện ngắn « Lão Hạc »

Viết về đề tài người nông dân trước

cách mạng, « Lão Hạc » là một truyện ngắn

xuất sắc của nhà văn Nam Cao, đăng báo

lần đầu năm 1943 Truyện đã thể hiện một

cách chân thực, cảm động số phận đau

thương của người nông dân trong xã hội cũ

và phẩm chất cao quý, tiềm tàng của họ.

Đồng thời, truyện còn cho thấy tấm lòng

I Kiến thức cơ bản

1 Tác giả, tác phẩm

a.Tác giả: Nam Cao (1915- 195),

- Ông là một nhà văn hiện thực xuất sắc

- Nam Cao được nhà nước truy tặng

« Giải thưởng Hồ Chí Minh » về văn học nghệ thuật (năm 1996).

yêu thương, trân trọng đối với người nông

dân và tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà

văn Nam Cao, đặc biệt trong việc miêu tả

tâm lý nhân vật và cách kể truyện.

b Trong truyện, người kể xưng “tôi”, đó có

phải là tác giả không? Vì sao em cho là như

vậy? Chọn ngôi kể này có tác dụng gì?

Bài 2

Khi nghe Binh Tư nói về LH, ông giáo cảm

thấy “cuộc đời thật đáng buồn” nhưng khi

chứng kiến cái chết của LH ông giáo lại cho

rằng: “Không, cuộc đời chưa hẳn đáng

buồn…hay buồn theo một nghĩa khác”

Em hiểu ý nghĩ đó của ông giáo ntn?

(HS thảo luận nhóm 3p, mời đại diện 1

nhóm báo cáo, các nhóm khác nhận xét, bổ

sung (nếu có), GV chôt kiến thức)

Bài 3

Trong truyện, nhân vật ông giáo, người kể

chuyện có suy nghĩ: “Chao ôi!… không

bao giờ ta thương”

a Em hiểu ntn về suy nghĩ trên của ông

giáo?

b Từ suy nghĩ ấy, em rút ra cho mình được

bài học gì khi nhìn nhận, đánh giá người

b Nội dung

Truyện đã thể hiện một cách chân thực, cảm động số phận đau thương của người nông dân trong xã hội cũ và phẩm chất cao quý, tiềm tàng của họ Đồng thời, truyện còn cho thấy tấm lòng yêu thương, trân trọng đối với người nông dân

và các sự vệc xảy ra trong truyện.

2 Bài 2

+ Đáng buồn vì đói nghèo khiến con

người trở thành bất lương.

+ Chưa hẳn đáng buồn vì danh dự và tư

cách của lão Hạc cùng với cái chết và sau cái chết của mình, trong con mắt của mọi người, nhất là của tác giả vẫn trọn vẹn niềm tin yêu và cảm phục.

+ Đáng buồn theo một nghĩa khác là

người lương thiện như lão Hạc cuối

Bài 4:

Em hãy cho biết nguyên nhân và ý nghĩa

cái chết của lão Hạc?

Qua đó em có những suy nghĩ gì vè phẩm

chất và số phận của người nông dân trong

chế độ cũ ?

- Bước 1: HS thảo luận theo nhóm

+ N1,2: Nguyên nhân cái chết của

LH

+ N3,4: Ý nghĩa cái chết của LH

+ N5,6: Phẩm chất, số phận người

nông dân trong chế độ cũ.

- Bước 2: Đại diện các nhóm báo cáo

- Bước 3: Các nhóm khác nhận xét, bổ

sung; GV đánh giá, ghi điểm

cùng vẫn hoàn toàn bế tắc, phải tìm đến cái chết.

Bài 3

a Đây là lời triết lý lẫn cảm xúc trữ tình xót xa Khẳng định 1 thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần nhân đạo : Cần phải quan sát, suy nghĩ, nhìn nhận con người sống quanh mình bằng lòng đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương b.Bài học: Khi nhìn nhận, đánh giá người khác:

- Hãy quan sát, tìm hiểu, nhìn nhận kĩ

về người đó bằng đôi mắt của tình yêu thương, trân trọng

- Đừng đánh giá người khác bằng dáng

vẻ bề ngoài, hãy cố tìm mà hiểu họ

- Phải biết đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của người khác thì mới hiểu và cảm thông đúng

=> Ông giáo là người hiểu người, hiểu đời luôn biết tin tưởng vào vẻ đẹp tâm hồn bên trong mỗi con người

Bài 4:

+Nguyên nhân

-Tình cảnh nghèo khổ đói rách,túng quẫn đã đẩy Lão Hạc đến cái chết như một hành động tự giải thoát.

-Lão đã tự chọn cái chết để bảo toàn mảnh vườn, tài sản cho con.

=>Cái chết tự nguyện của Lão Hạc xuất phát từ lòng thương con âm thầm sâu sắc và lòng tự trọng đáng kính.

+Ý nghĩa: Cái chết của Lão Hạc có ý

nghĩa sâu sắc:

- Góp phần bộc lộ rõ số phận và tính cách của Lão Hạc: nghèo khổ, bế tắc, cùng đường, giàu lòng tự trọng, rất mực thương con

- Tố cáo hiện thực xã hội thực dân nữa phong kiến, đẩy người nông dân vào đường cùng.

+ Phẩm chất và số phận của người nông dân trong chế độ cũ

-Chắt chiu, tằn tiện -Giàu lòng tự trọng (không làm phiền hàng xóm kể cả lúc chết )

-Giàu tình thương yêu (với con trai ,với con Vàng)

->Số phận của người nông dân : nghèo

khổ bần cùng không lối thoát

Bài 5: Phải bán chó, lão Hạc mắt “ầng ậng nước”, rồi “hu hu khóc” Ông giáo thì

“muốn ôm choàng lấy lão mà òa lên khóc” So sánh vả chỉ ra ý nghĩa của tiếng khóc cùng những giọt nước mắt này

GỢI Ý

Lão Hạc khóc, trước tiên, vì bán “cậu Vàng” lão đã mất đi chỗ dựa của tình thần một chút an ủi cho tuổi già cô độc Đây là tiếng khóc than thân tủi phận Sau nữa, lão khóc vì: “[ ] tôi già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó ” - tiếng khóc của nỗi ân hận trước một việc mà mình thấy là không nên làm Tiếng khóc cho thấy ý thức rất cao về nhân phẩm của lão Hạc

ông giáo muốn “òa lên khóc”, trước tiên là vì thông cảm cho cảnh tình của lão Hạc Sau nữa, đấy còn là tiếng khóc của người có cùng cảnh ngộ Chẳng phải là ông giáo cũng đã phải bán đi những cuốn sách gắn với kỉ niệm của một thời “đầy những say mê đẹp và cao vọng” đó sao?

- Giọt nước mắt của các nhân vật ở đây đều được chắt ra từ những khổ nhục, cay cực trong cuộc đời nhưng cũng mênh mang tình thương và là biểu hiện thật đẹp đẽ của phẩm cách làm người

- Nước mắt, với Nam Cao, vừa là biểu tượng của khổ đau cũng đồng thời là biểu tượng của nhân phẩm; vừa là biểu tượng của những đắng cay mà cũng là biểu tượng của tình thương, của niềm trắc ẩn, của mối từ tâm Vì lẽ ấy, nó luôn làm day dứt tâm hồn người đọc.

4 Củng cố

- Kể tóm tắt tp và cho biết những nét chính về nội dung và nghệ thuật của tp?

5 HDVN

- Học bài, nắm được kiến thức cơ bản về

- BTVN: Qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” của NTT và truyện ngắn “Lão Hạc” của Nam Cao, em hiểu gì về cuộc đời và số phận của những người nông dân VN trước

CM tháng Tá

- Rèn kĩ năng phân tích cảm thụ văn chương

- Biết yêu thương, trân trọng, sẻ chia với những mảnh đời bất hạnh

H: Em hãy giới thiệu đôi nét về

một em bé bán diêm không có tên.

Ba người trong gia đình em là bà,

mẹ và cha đều không được miêu tả

trực tiếp

- Tưởng phản đối lập: sự tương

phản giữa cảnh ngộ của cô bé bán

diêm với khung cảnh rực rỡ, đầm

ấm xung quanh trong buổi tối giao

thừa, với ảo ảnh đẹp đẽ nhưng ngắn

ngủi do những que diêm mang lại.

- Cách kể chuyện sáng tạo, lối dẫn

chuyện đa dạng: miêu tả cảnh vật,

miêu tả tâm trạng, lời độc thoại, lời

đối thoại một chiều và dẫn lời gián

tiếp, câu truyện trở nên hấp dẫn,

tránh được sự đơn điệu

- Đan cài giữa yếu tố mộng tưởng

tươi đẹp và cảnh thực đau buồn

H: Qua tác phẩm, tác giả muốn

I Kiến thức cơ bản

1 .Tác giả:

- An-đéc-xen (1805-1875), là nhà văn nổitiếng của Đan Mạch chuyên viết truyện chothiếu nhi

- Các tác phẩm của ông thể hiện lòng thươngyêu với những con người nghèo khổ và đemđến cho người đọc cảm nhận về niềm tin vàlòng thương yêu đối với con người

nói lên điều gì?

HS: Cảm thông, chia sẻ với

những người có hoàn cảnh khó

khăn

Bài 1: Hãy tóm tắt truyện bằng

một đoạn văn 5-7 câu

Bài 2: Tại sao tác giả đặt tên

cho nhân vật chính trong tác

phẩm của mình là cô bé bán

diêm mà không phải là một cái

tên cụ thể? Cách gọi tên này có

dụng ý gì của tác giả?

Bài 3:

Liệt kê những hình ảnh tương

phản được nhà văn tao dựng

trong đoạn trích nhằm khắc họa

nỗi cực khổ của cô bé ?

GỢI Ý

- Hoàn cảnh của em bé bán

diêm trong quá khứ và hiện

tại? Qua những chi tiết đó, em

có cảm nhận gì về em bé?

- Cô bé bán diêm xuất hiện

trong thời điểm đặc biệt nào?

(Đêm giao thừa)

- Cảnh tượng nào hiện ra

trong thời điểm ấy?

- Cảnh tượng gợi trong em

điều gì?

-Trong nỗi cô đơn, đói khát

giữa trời mưa tối tăm, lạnh giá

cô bé đã ước ao điều gì?

b Nội dung : Thể hiện sự cảm thông sâu sắcvới những số phận nghèo khổ, bất hạnh trong

- Hoàn cảnh và cuộc đời thật đáng thương

tâm Nhân vật em bé không có tên, mang giá trị ẩn dụ lớn Em đại diện và gợi nhớ đến vô vàn các em bé nghèo khổ

=> Cảm thông, chia sẻ với những người có

hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống.

Bài 3:

- Sự tương phản giữa quá khứ và hiện tại

+ Quá khứ:

- Sống với bànội nhân từ

- Trong ngôinhà xinh xắn

có dây trươngxuân bao quanh

=> đầm ấm,hạnh phúc

+ Hiện tại:

- Mẹ chết, bà nội cũng đãqua đời, gia sản tiêu tán

- Sống chui rúc trong một

xó tối tăm “trên gác sátmái nhà”

- Bố khó tính, thường đánhđập em

- Em phải đi bán diêmkiếm sống

=> Hoàn cảnh tội nghiệp,đáng thương

- Đêm giao thừa

(ước được quẹt một que diêm

để sưởi cho đỡ rét => ước

muốn giản dị đến tội nghiệp!)

Và rồi cô bé tội nghiệp ấy cũng

đánh liều quẹt một que diêm

-Và theo dõi câu chuyện ta

thấy cô bé đã quẹt diêm mấy

Đọc đoạn văn sau và trả lời

những câu hỏi bên dưới:

“Chà! Giá quẹt một que diêm

b. Trong truyện, cô bé đã

quẹt diêm mấy lần?

Những mộng tưởng tươi

đẹp nào hiện ra sau mỗi

lần quẹt diêm ấy? Điều

+ Các em tìm ý cho đoạn văn

bằng cách lần trả lời các câu hỏi:

-Trong nỗi cô đơn, đói khát giữa

trời mưa tối tăm, lạnh giá cô bé đã

ước ao điều gì?

(ước được quẹt một que diêm để

sưởi cho đỡ rét => ước muốn giản

dị đến tội nghiệp!)

Và rồi cô bé tội nghiệp ấy cũng

đánh liều quẹt một que diêm

-Và theo dõi câu chuyện ta thấy cô

bé đã quẹt diêm mấy lần?.

-Những mộng tưởng tươi đẹp nào

hiện ra qua các lần quẹt diêm ?

- Những mộng tưởng tươi đẹp hiện

ra có thật hợp lí? Vì sao?

+ Trời đông giá rét, tuyết rơi >< cô bé đầutrần, chân đất dò dẫm đi trong đêm không dám

về nhà vì sợ bố đánh + Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực, phố sực nứcmùi ngỗng quay >< cô bé vừa đói vừa rét ngồi

co ro ở góc tường tối tăm

 Hình ảnh tương phản, đối lập → Tình cảnh cô đơn, khổ cực tột cùng của cô

bé => Gợi lòng thương cảm đối nơi người đọc

- Tương phản giữa mộng tưởng tươi đẹp mỗi khi một que diêm được thắp sang (…) >< thựctại đói rét, cô đơn đang bủa vâ cô bé

=> Một cô bé bất hạnh nhưng tâm hồn trong sang đáng yêu

Bài 4:

a Nội dung chính của đoạn văn trên là kể về

ước mơ nhỏ nhoi, tội nghiệp của cô bé bándiêm trong đêm giao thừa => hoàn cảnh tộinghiệp, đáng thương, bất hạnh của cô bé

b Đoạn văn có thể trình bày những ý cơ bảnsau:

-Trong nỗi cô đơn, đói khát giữa trời mưa tối tăm, lạnh giá cô bé đã ước được quẹt một que diêm để sưởi cho đỡ rét => ước muốn giản dị đến tội nghiệp!

- Và rồi cô bé tội nghiệp ấy cũng đánh liều quẹt một que diêm

-Và điều thú vị là mỗi lần que diêm sang lên,

cô bé lại đến với một mộng tưởng tươi đẹp+ Lần 1: lò sưởi tảo ra hơi ấm dịu dàng+ Lần 2: một ngôi nhà xinh xắn với bàn ănthịnh soạn có cả một con ngỗng quay đang tiến

về phía em+ Lần 3: Cây thông nôen lớn, trang trí lộng lẫy+ Lần 4: Bà nội hiền hậu hiện về mỉm cười vớiem

+ Lần 5: Bà nội nắm tay em, 2 bà cháu về chầuThượng đế

- Những mộng tưởng tươi đẹp hiện ra thật hợp

lí, vì:

+ Em đang rét, mơ được sưởi ấm+ Em đang đói, mơ được ăn ngon

+ Từ các ý vừa tìm, triển khai

viết thành đoạn văn hoàn chỉnh

Bài 5:

Trong số những giấc mơ mà cô

bé có được sau mỗi lần quẹt

diêm, em thấy xúc động với

giấc mơ nào nhất? Tại sao?

- Trình bày suy nghĩ của

em bằng một đoạn văn

GỢI Ý

- Với dạng bài tập này các em

được tự do lựa chọn theo sở

thích của mình

- Cách lựa chọn thông minh:

Chọn chi tiết, hình ảnh hay, có

ý nghĩa thể hiện giá trị nội

dung chủ đề tp hay gưi gắm

thông điệp của nhà văn thì sẽ

thuyết phục và dễ giải thích lí

do hơn.

Bài 6:

Đọc kĩ đoạn trích sau và trả lời

những câu hỏi bên dưới

“ Sáng hôm sau, tuyết vẫn phủ

bảo nhau: “Chắc nó muốn

sưởi cho ấm!”, nhưng chẳng ai

biết những cái kì diệu em đã

trông thấy, nhất là cảnh huy

hoàng lúc hai bà cháu bay lên

để đón lấy những niềm vui đầu

năm.”

a Đoạn văn nằm ở phần nào

của văn bản? Nội dung chính

c HS xác định trên cơ sở bài viết của mình.

Bài 5

Giấc mơ em bé thấy sau khi quẹt que thứ tư làchi tiết xúc động nhất Em bé chìm dần vàongọn lửa xanh Em nhìn thấy “rõ ràng bà đangmỉm cười với em" Em mơ được sống lạinhững ngày êm ấm hạnh phúc thời bé thơđược sống bên bà Diêm cháy sáng rồi vụt tắtlàm tan giấc mơ tươi đẹp của cô bé: "Quediêm tắt phụt và ảo ảnh trên mặt bé cũng biếnmất"… nhưng hình như vẫn ta còn nghe văngvẳng đâu đây lời nguyện cầu tha thiết của em

bé tội nghiệp: " Xin bà đừng bỏ cháu ở nơinày cháu van bà, bà xin Thượng đế chí nhân,cho cháu về với bà Chắc Người không từ chốiđâu!"

=> Lời thỉnh cầu tha thiết, tội nghiệp, đángthương vẫn còn ám ảnh bao trái tim bạn đọcsau hơn một thế kỉ Đây cũng là bức thôngđiệp đầy ý nghĩa mà An-đec-xen gửi đến bạnđọc gần xa: hãy yêu thương trẻ thơ, hãy chotrẻ thơ một cuộc sống hạnh phúc trong mái ấmgia đình, trong tình cảm nâng niu, trân trọngcủa cả cộng đồng!

Bài 6

a Đoạn văn trên được trích từ phần cuối VB

“Cô bé bán diêm” của nhà văn Đan MạchAn-đec-xen

- Nội dung chính của đoạn văn trên là kể lại kết cục của câu chuyện: cái chết của cô bé và những lời bình phẩm, suy đoán của mọi người

b Những cài kì diệu mà cô bé đã trông thấy đólà:

- Một lò sưởi bằng sắt có những hình nổi bằng đồng bóng nhoáng Trong lò, lủa cháy nom vuimắt và tỏa ra hơi ấm dịu dàng

- Một bàn ăn thịnh soạn, bát đĩa quí giá, có cả

b Tác giả viết: “ nhưng chẳng

ai biết những cái kì diệu em đã

trông thấy, nhất là cảnh huy

hoàng lúc hai bà cháu bay lên

để đón lấy những niềm vui đầu

năm.” Theo em “những cái kì

diệu” ấy là gì? Qua những chi

tiết ấy ta hiểu được tình cảm gì

mà tác giả giành cho cô bé bất

hạnh?

c Đoạn văn sử dụng biện pháp

nghệ thuật nào? Nêu tác dụng

của các biện pháp nghệ thuật

thực tế đời sống, hãy viết một

đoạn văn nghị luận khoảng 10

câu bàn về lối sống vô cảm

- Nguyên nhân nào làm cho

căn bệnh này ngày một lan

- Em nhìn thấy bà- to lớn và đẹp lão- bà đang mỉm cười với em, hai bà cháu cầm tay nhau bay vụt lên cao, cao mãi, chẳng còn đói rét đaubuồn nào có thể đe dọa họ nữa

=> Những mộng tưởng tươi đẹp và kì diệu, những ước mơ hồn nhiên, chính đáng của tuổi thơ => Tình yêu thương sâu sắc mà tác giả gianh cho cô bé bất hạnh

c Đoạn văn sử dụng biện pháp tương phản,đối lập (DC)

- Tác dụng của các phương thức biểu đạt ấy:giúp bạn đọc thấy được thái độ thờ ơ, vô cảmcủa những con người nơi đây đồng thời thểhiện cái nhìn cảm thông trân trọng của nhà vănđối với em bé qua hình ảnh “đôi má hồng vàđôi môi đang mỉm cười”

Bài 7:

Đoạn văn cần triển khai những ý cơ bản sau:

- “Vô cảm” là không có cảm giác, không có tình cảm, không xúc động trước một sự vật, hiện tượng, một vấn đề trong đời sống

* Biểu hiện: "Bệnh vô cảm" là căn bệnhtâm hồn của những người có trái tim lạnh giá;một căn bệnh đang có chiều hướng lan rộngtrong xã hội, nó đang len lỏi khắp mọi nơi, và biểu hiện dưới nhiều hình thức, mức độ khác nhau: vô cảm đối với thiên nhiên, cuộc sống, xã hội; vô cảm đối với đồng loại, gia đình, người thân, bạn bè, với những bất hạnh khổ đau của những người xung quanh…Thậm chí là thờ ơ vớichính cuộc sống, tương lai của mình

Bài 9: Em hãy cho biết ý nghĩa

của hình tượng ngọn lửa diêm

trong truyện?

- Vô cảm làm hủy hoại nhân cách con người, là con đường trực tiếp dẫn đến những cái xấu, cái ác.

- Làm xói mòn nền tảng đạo đức, rối loạn trật tự xã hội.

- Kìm hãm sự phát triển của đất nước

* Bài học: Có quan điểm nhận thức, hành động đúng đắn, hình thành thái độ đồng cảm, sẻ chia, yêu thương, phát huy những truyền thống nhân ái, phê phán lối sống vô cảm…

Ngọn lửa diêm là hình tượng lấp lánh nhất Đó là ngọn lửa của ước mơ tuổi thơ về mái ấm gia đình, về ấm no hạnh phúc, được ăn ngon mặc đẹp, được vui chơi và sống trong tình thương Từ những ngọn lửa diêm đã hóa thành những ngôi sao trên trời để soi đường cho em bé bay lên ở với bà nội trên thượng đế Qua ngọn lửa và ngôi sao, An-đéc-xen đã cảm thông, trân trọng, ngợi

ca những ước mơ tuổi thơ + lòng nhân ái của tác giả đối với các em thiếu nhi + thông điệp cho bạn đọc: hãy biết san sẻ tình yêu thương, đừng phũ phàng hoặc

vô tình trước nỗi đau, bất hạnh của người khác, nhất là các em nhỏ.=> Vẻ đẹp nhân văn của truyện "cô bé bán diêm" được thể hiện tài tình qua hình tượng ngọn lửa ấy

Truyện :CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG

Bài 1

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu

hỏi bên dưới:

“Nhưng ô kìa! chừng mười

bộ”

(Chiếc lá cuối cùng- O Hen-ri)

a Đoạn văn được kể ở ngôi thứ

mấy? Tác dụng của việc sử dụng

ngôi kể này trong văn bản?

a Đoạn văn được kể ở ngôi thứ ba

- Tác dụng của việc sử dụng ngôi kể này là tạo cho văn bản tính khách quan, đồng thời giúp người kể dẫn dắt câu chuyện một cách linh hoạt, chủ động

b Em đã học những văn bản có cùng ngôi kểnày:

- Tức nước vỡ bờ (Ngô Tất Tố)

- Đánh nhau với cối xay gió (Xec-van-tec)

- Cô bé bán diêm (An-đec-xen)

c Theo em, O Hen-ri lại đặt tên cho tác phẩm của mình là “Chiéc lá cuối cùng” vì:

- Chiếc lá là hình tượng nghệ thuật có vị trí

vô cùng quan trọng Nó là đầu mối của sự sống và cái chết, của sự tuyệt vọng và niềm tin

- Qua hình tượng chiếc lá, người đọc cảm nhận rõ hơn phẩm chất, tính cách của mỗi nhân vật

- Và hình tượng chiếc lá cũng là quan điểm nghệ thuật của O Hen-ri: nghệ thuật hướng tới con người, vì con người

b Có ý kiến cho rằng: Truyện

“Chiếc lá cuối cùng” của O

Hen-ri là bức thông điệp màu

xanh

Theo em, bức thông điệp đó là

gì?

c Hãy viết một đoạn văn khoảng

12 câu làm rõ cho nhận định trên

H: Đoạn văn đã cho CCĐ chưa?

H: Hãy tìm những ý khai triển

làm rõ cho CCĐ?

HS dựa vào kiến thức mục (b) để

triển khai các ý cho đoạn văn

d Đoạn văn có thể triển khai bằng các ý cơ

bản sau:

+ Câu chủ đề:

“Chi tiết “chiếc lá cuối cùng” trong truyện ngắn cùng tên của O Hen- ri có ý nghĩa vô cùng quan trọng.”

+ Câu khai triển:

- “Chiếc lá cuối cùng” được cụ Bơ- men vẽ nó trong một hoàn cảnh đặc biệt: đêm tối, trời mưa rét, tuyết rơi, đường trơn, người già cả, chỉ có một ngọn đèn bão

- Lá vẽ phải giống y như thật: cuống lá còn giữ màu xanh sẫm, rìa lá có răng cưa đã nhuốm màu vàng úa khiến cảu G& Xiu đều không thể nhận ra

- Và hơn hết, nó được vẽ bằng tài năng

và tấm lòng của một người nghệ sĩ chân chính

- Chiếc lá cuối cùng đã có phép màu nhiệm cứu sống Giôn- xi tội nghiệp

- Để vẽ được chiếc lá, cụ Bơ-men đã phải đánh đổi bằng cả mạng sống của mình hay phải chăng cụ già Bơ-men đã trút sự sống của mình cho lớp trẻ để họ tiếp tục sống và cống hiến

- Chiếc lá cuối cùng đã trở thành một kiệt tác bởi nó không chỉ có phép nhiệm màucứu sống một con người mà nó còn giúp chongười đọc cảm nhận được vai trò của nghệ thuật trong đời sống

c Ý nghĩa của hình tượng chiếc lá trong đoạn văn trên: (2,5 điểm)

 Tác dụng trong việc xây dựng tình

Bài 2

a Tóm tắt văn bản bằng một

đoạn văn 5-7 câu

b.Qua tp tác giả muốn gửi tới bạn

đọc bức thông điệp gì?

huống truyện (thắt nút, mở nút bất ngờ màhứng thú) (0,5 điểm)

 Gợi nhiều liên tưởng:

 Gợi liên tưởng đến số phận con người Vi nghèo đói và bệnh tật mà Giôn-xi tuyệt vọng, bi quan về cuộc sống (0,5 điểm)

 Chiếc lá còn gợi liên tưởng đến

ý chí, nghị lực của con người (0,5 điểm)

 Đặc biệt, chiếc lá cuối cùng là hình tượng đẹp thể hiện tình yêu thương giữa những người nghèo khổ (1 điểm)

2 Bài 2

a Xiu và Giôn-xi là hai nữ hoạ sĩ trẻ nghèo thuê chung một căn phòng trọ Mùa đông năm ấy, Giôn-xi bị bệnh sưng phổi rất nặng.

Cô tuyệt vọng không muốn sống nữa Cô chỉ đợi chiếc lá cuối cùng rụng xuống là sẽ lìa đời Mặc cho Xiu hết lòng chăm sóc lo lắng

và hết lòng chạy chữa cho bạn nhưng xem chừng vô ích Biết được ý nghĩ điên rồ đó,

cụ Bơ-men, một hoạ sĩ già đã thức suốt đêm mưa gió để vẽ chiếc lá thường xuân Chiếc

lá cuối cùng không rụng đã làm cho Giôn-xi suy nghĩ lại, cô hi vọng và muốn được sống, được sáng tạo Giôn-xi đã từ cõi chết trở về Trong khi đó, cụ Bơ-men đã chết vì sáng tạo kiệt tác chiếc lá cuối cùng để cứu Giôn-xi

b Bức thông điệp đó là:

- Bức thông điệp của tình yêu thương: con người sống cần có sự sẻ chia, nâng đỡ, yêu thương

- Bức thông điệp của niềm tin và khát khao

+ Câu khai triển:

- Trước hết, đó là bức thông điệp về tình yêuthương cao cả giữa những con người nghèo khó

Bài 3

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu

hỏi bên dưới:

“Em thân yêu, thân yêu! chị sẽ

làm gì đây?”

(Chiếc lá cuối cùng- O Hen-ri)

a Những câu văn trên là lời của

ai nói ới ai? Trong hoàn cảnh

nào? Qua đây, em hiểu được gì

về nhân vật có lời nói ây?

b Có ý kiến cho rằng: “Chiếc lá

cuối cùng” của O Hen-ri đã ngợi

ca một tình bạn đẹp.

Bằng một đoạn văn NL 10-12

câu, hãy chứng minh làm rõ cho

nhận định trên Trong đoạn có

., Chính tình yêu thương đã gắn kết họ lại với nhau trong cơn hoạn nạn

., Chính tình yêu thương đã thắp sáng tâm hồn và trái tim nhân hậu của Xiu (DC)., Chính tình yêu thương đã khiến cụ Bơ-men sợ sệt khi nhìn những chiếc lá thường xuân thi nhau rụng xuống -> thôi thúc cụ vẽ chiếc lá cuối cùng

- Đó thông điệp của niềm tin và khát khao sựsống

Giôn-xi từ chỗ tuyệt vọng buông xuôi đã dầnlấy lại được niềm tin và nghị lực sống

- Và hơn hết đó còn là bức thông điệp về sứcmạnh của nghệ thuật chân chính đối với cuộc sống: nghệ thuật cho con người và vì con người (DC)

+ Câu chốt: Như vậy, bằng nghệ thuật kể chuyện sinh động, hấp dẫn đầy sáng tạo, O Hen-ri đã khiến bao trái tim bạn đọc phải rung động trước những thông điệp đầy ý nghĩa về một cuộc sống tươi đẹp

Qua đây, em hiểu được tình yêu thương, sự quan tâm, lo lắng mà Xiu giành cho G, cô bạn cùng phòng ốm yếu, tôi nghiệp =>Xiu làmột người nhân ái, thủy chung, tình nghĩa, đáng trân trọng, cảm phục

c Đoạn văn có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, song cần đảm bảo các ý sau:

- Xiu, Giôn-xi và Bơ-men là những họa sĩ

- Bạn đến chơi nhà (Nguyễn

Khuyến)

Bài 4

a Qua câu chuyện “Chiếc lá cuôí

cùng”, nhà văn muốn ca ngợi

điều gì?

b Hãy viết một đoạn văn khoảng

12 cau bày tỏ suy nghĩ của em về

GV: Tìm ý cho đoạn văn bằng

cách trả lời những câu hỏi sau:

- Mùa đông năm ấy, G bị bệnh xưng phổi -.>

cô chán nản, tuyệt vọng, buông xuôi sẵn sang đón đợi cái chết

- Xiu, cô bạn ở cùng phòng hết lòng chăm sóc động viên, an ủi G (DC)

- Cô lo lắng khi thấy sức khỏe bạn ngày một xấu đi (DC)

- Cô vui mừng, sung sướng khi bệnh tình G thuyên giảm

- Còn cụ Bơ-men, mặc dù không nói ra nhưng cụ hết sức lo lắng cho sức khỏe của G(DC)

- Cụ âm thầm vẽ chiếc lá cuối cùng trong đêm mưa gió để rồi mình nhiễm bệnh và quađời sau 2 ngày (DC)

- Cụ đã đổi cả mạng sống của mình để đem lại sự sống cho G

=> Tình bạn giữa những họa sẽ nghèo thật cao cả, ấm áp, thiêng liêng, cao quí biết nhường nào!

Bài 4

Qua câu chuyện : “ Chiếc lá cuối cùng ”, Nhà văn muốn ca ngợi tình yêu thương của những người hoạ sĩ đối với đồng nghiệp -Tác giả cũng ca ngợi những người làm nghệthuật đã phải kiên trì theo đuổi mục đích, trong khi hi vọng thành công không nhiều (DC)

- Điều quan trọng nhất là ca ngợi sức mạnh chân chính của nghệ thuật Chỉ có nghệ thuậtmới có thể đem lại niềm tin yêu, hi vọng, khát vọng sống cho con người Nghệ thuật cứu rỗi con người

b Đoạn văn có thể trình bày theo nhiều cáchkhác nhau, song cần đảm bảo các ý sau:

- Hy sinh là hành động sống vì người khác, bằng sự yêu thương, quý trọng,…để làm chongười khác có cuộc sống tốt đẹp hơn, lấy đó làm niềm vui, làm động lực cho mình

- Đức hy sinh được thể hiện ở nhiều thời điểm, nhiều nơi, nhiều khía cạnh khác nhau + Trong các cuộc chiến tranh, sự hy sinh là

vô cùng nhiều to lớn…

+ Trong cuộc sống thường ngày vẫn có

những tấm gương hy sinh cao cả …+ Trong mỗi gia đình, những người cha, người mẹ tần tảo sớm hôm, vì con cái;

Những người anh, người chị sẵn sàng nghỉ học để cho em được đến trường, …

- Đức hy sinh là một đức tính vô cùng cao đẹp, giúp cho xã hội ngày càng tốt đẹp, quan

hệ giữa con người với con người trở lên gắn

bó, khăng khít hơn,

- Chúng ta phải biết trân trọng sự hy sinh màngười khác dành cho mình, bên cạnh đó còn phải biết sống hy sinh vì người khác, không được ích kỷ, vô tâm

- Là học sinh, được sống trong sự bao bọc, che chở của gia đình và xã hội, chúng ta phảiquý trọng tình cảm của mọi người dành cho

ta, phải biết sống cho người khác, sống vì người khác, có như vậy thì ta mới đền đáp lại được sự hy sinh cao cả mà người khác đã dành cho mình

- Hãy biết hy sinh lợi ích riêng vì xã hội, vì mọi người để cs tốt đẹp hơn!

Cảm nhận của em về sức mạnh của nghệ thuật hội họa trong “Chiếc lá

cuối cùng” của nhà văn Ô hen ri

GỢI Ý

- Giới thiệu khái quát đoạn trích “Chiếc lá cuối cùng”

- Lòng yêu nghề đã gắn kết cuộc sống của ba họa sĩ nghèo: Cụ Bơ-men, Xiu và Giôn-xi Tuy không cùng tuổi tác nhưng họ có trách nhiệm với nhau trong công việc cũng như trong cuộc sống hằng ngày (cụ Bơ- men tuy già yếu nhưng vẫn ngồi làm mẫu vẽ cho hai hoạ sĩ trẻ; Xiu lo lắng chăm sóc Giôn-xi khi

cô đau ốm)

- Cụ Bơ men: Nhà hội hoạ không thành đạt trong nghề nghiệp, tuổi già vẫn kiên trì làm người mẫu Vì tình cảm cũng như trách nhiệm cứu đồng nghiệp

cụ đã vẽ “Chiếc lá cuối cùng” giữa mưa gió, rét buốt

- “Chiếc lá cuối cùng” trở thành kiệt tác vì nó như liều thần dược đã cứu được Giôn xi

4 Củng cố

- Nhắc lại những nét chính về nội dung và nghệ thuật của văn bản

5 HDVN

- Học bài, nắm được kiến thức cơ bản của văn bản

- BTVN: Nghệ sĩ Bơ-men đã ngã xuống vì nghệ thuật, đã hi sinh vì sự sống và hạnh phúc của con người”

Hãy làm sáng tỏ nhận định trên bằng một bài văn ngắn khoảng 300 từ

==

Ngày soạn:

ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ

(Xéc-van-tec)HAI CÂY PHONG(Ai-ma-tốp)

2 Kiểm tra: Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học xong truyện “Cô bé

bán diêm” của An-đec-xen

3 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

A ĐOẠN TRÍCH: ĐÁNH NHAU

VỚI CỐI XAY GIÓ.

H: Tác giả của văn bản này là ai?

Trình bày những hiểu biết của em

về tác giả?

H: Cho biết những đặc sắc về nội

dung và nghệ thuật của văn bản?

H: Kể câu chuyện về sự thất bại

của việc đánh nhau với cối xay

I Kiến thức cơ bản 1.Tác giả

- Tác giả : Xéc-van-téc (1547 - 1616) là nhà văn Tây Ban Nha

- Tác phẩm tiêu biểu là tiểu thuyết Đôn hô-tê

Ki-2 Tác phẩm

- Xuất xứ: Văn bản Đánh nhau với cối xay gió trích từ chương 8 của tiểu thuyết Đôn Ki-hô-tê

a Nghệ thuật:

- Có giọng điệu phê phán, hài hước, dí dỏm,

mang tính giáo dục cao

- NT kể truyện trào lộng và phóng đại tô

đậm sự tương phản giữa hai hình tượng nhânvật

- Bố cục rõ ràng, rành mạch theo trình tự

thời gian

- Đan xen giữa tự sự, miêu tả, bc

gió, nhà văn muốn chế giễu và

gì từ hai nhân vật này?

(HS tự biểu lộ: - Trong cuộc

sống cần có lí tưởng sống cao

đẹp, có lòng dũng cảm phải, dám

đấu tranh với cái xấu, cái ác

nhưng phải tỉnh táo, sáng suốt,

thực tế không nên qúa hão

huyền, mê muội (như Đôn ki) và

cũng đừng ích kỉ, cá nhân tầm

thường, thực dụng (như

Xan-chô)

- Chăm đọc sách, nhưng phải

biết chọn sách phù hợp với tâm

lí, lứa tuổi và phải mang tính

giáo dục, thẩm mĩ và giàu giá trị

nhân văn.

Bài 2

- Chỉ ra nét tính cách điển hình

của 2 nhân vật Đôn và Xan?

- Theo em đặc điểm tính cách của

mỗi nhân vật có gì đáng khen,

với cối xay gió rồi ngã văng ra xa

gây cho em cảm giác gì?

b Ý nghĩa: Kể truyện về sự thất bại của

Đôn ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió, nhà văn chế giễu lí tưởng hiệp sĩ phiêu liêu, hão huyền cùng thói thực dụng thiển cận của conngười trong đời sống xã hội

sự nhầm lẫn, can ngăn nhưng không thành Đôn Ki-hô-tê cầm giáo xông vào, bỗng gió nổi lên, cối xay gió chuyển động khiến cả người và ngựa ngã văng ra xa Xan-chô chạy đến cứu chủ Đôn Ki-hô-tê ngã đau nhưng không kêu ca vì cho mình là “hiệp sĩ giang hồ”, còn giải thích lí do bại trận là do pháp sư Phơ-re-xtôn thù nghịch Hôm sau, hai thầy trò tiếp tục lên đường tìm kiếm những cuộc phiêu lưu mới.

Bài 2

- Đôn Ki- hô- tê:

+ Có hoài bão, khát vọng cao cả, mong diệt

ác trừ gian, phò nguy, giúp ích cho đời + Dũng cảm, gan dạ nhưng mê muội, hoang tưởng, cứng nhắc

- Xan-chô-Pan- xa:

+ Sống vui vẻ, tự nhiên, thoải mái+ Tỉnh táo nhưng hèn nhát, thực dụng, cá nhân

→ Hai nhân vật vừa có mặt tích cực, vừa có mặt hạn chế, vừa tương phản đối lập nhau vừa bổ sung cho nhau.=> Cặp nhân vật tương phản bất hủ trong văn học thế giới

 Bài học nhận thức

- Trong cuộc sống cần có lí tưởng sống cao đẹp, có lòng dũng cảm phải, dám đấu tranh với cái xấu, cái ác nhưng phải tỉnh táo, sáng suốt, thực tế không nên qúa hão huyền, mê muội (như Đôn ki) và cũng đừng ích kỉ, cá nhân tầm thường, thực dụng (như Xan-chô)

- Chăm đọc sách, nhưng phải biết chọn sách phù hợp với tâm lí, lứa tuổi và phải mang tính giáo dục, thẩm mĩ và giàu giá trị nhân

(Nực cười vì sự mê muội của

Đôn => con người vừa đáng chê

trách, vừa đáng thương nhưng

rồ, nực cười.

Bài 4

- Dũng cảm là dám đương đầu với mọi khó khăn, vất vả, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì công lí, vì mục đích đề ra

- Dũng cảm là một đức tính cao đẹp, vô cùng cần thiết, luôn được đề cao từ xưa đến nay

- Lòng dũng cảm giúp ta thêm sức mạnh

để chiến thắng chính mình, vượt qua số phận

mà đến với thành công

- Lòng dũng cảm còn là động lực giúp ta đứng lên bảo vệ công lí, nâng cao tình thần tương thân tương ái và cao hơn là tình yêu

Tổ quốc

-Thời kì nào (Thời chiến hay thời bình) cũng luôn có sự hiện diện của lòng dũng cảm (DC)

- Đáng buồn vẫn còn đó những con ngườihèn nhát nhu nhược: mới gặp chút khó khắn

đã sớm chán nản,thoái lui rồi còn dấn sâu vào con đường sai trai hay tự kết liễu đời mình như những trường hợp tự tử vì thi rớt đại học hay thất tình mà ta vẫn thường nghe thấy trên báo đài

- Cần phân biệt lòng dũng cảm với sự bồng bột liều lĩnh hùa theo những điều sai trái, bất chấp lời khuyên răng để rồi không chỉ hại người mà còn hại đến mình

- Người có lòng dũng cảm, dám hy sinh lợi ích cá nhân của mình đấu tranh vì lợi ích chung của cộng đồng xã hội sẽ được mọi người kính trọng mến phục => mỗi người cần phải không ngừng rèn luyện cho mình lòng dũng cảm, cùng với các đức tính khác

để ngày càng hoàn thiện bản thân, sớm trở thành một người thành công, công dân tốt phục vụ cho xã hội, cho đất nước

B TRUYỆN: HAI CÂY PHONG.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

H Nêu những hiểu biết của em

về nhà văn Aimatốp?

-Viết 1960: Bối cảnh của truyện

là một vùng quê hẻo lánh thuộc

Cư-rơ-gư-xtan giữa những năm

20 của thế kỉ XX khi nơi đây tư

tưởng phong kiến và gia trưởng

còn nặng nề, do đó phụ nữ và

trẻ mồ côi bị coi thường và rẻ

rúng =>Ca ngợi cảnh đẹp quê

hương, ca ngợi công lao của

người chiến sĩ Xô Viết Đuy Sen

H Nêu xuất xứ và hoàn cảnh ra

đời của văn bản?

H: Hãy tóm tắt VB bằng một

đoạn văn ngắn khoảng 5-7 câu

Làng Ku-ku-rêu nằm ven

chân núi Phía trên làng, giữa

một ngọn đồi, có hai cây phong

to lớn Hai cây phong hùng vĩ

như những ngọn hải đăng trên

núi, như biểu tượng của tiếng

nói riêng, tâm hồn riêng của

làng Năm học cuối, bọn trẻ

chạy ào lên phá tổ chim, leo lên

hai cây phong cao vút để thấy

bao vùng đất chưa từng biết và

những con sông chưa từng

nghe Thuở ấy, nhân vật “tôi”

cảm nhận sự gắn bó tuổi thơ

mình với hai cây phong, những

kí ức gắn liền ngôi trường và

thầy giáo Đuy-sen với tâm hồn

cao đẹp, không bằng cấp nhưng

I Kiến thức cơ bản 1.Tác giả

- Aimatốp (1928- 2008)là nhà văn xtan (thuộc Liên Xô cũ) xuất thân trong mộtgia đình viên chức

Cư-rơ-gư Ô là tác giả của nhiều truyện vừa và tiểuthuyết nổi tiếng

- Được nhận giải thưởng Lê-Nin với tậptruyện “Núi đồi và thảo nguyên”

- Sự kết hợp hài hòa giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm

- Nghệ thuật nhân hóa, so sánh liên tưởng độc đáo, thú vị đầy chất thơ

=> VB như một bức tranh một bức tranh nghệ thuật về ngôn từ tuyệt đẹp, ở đó hình ảnh hai cây phong được đặt trong nền cảnh làng Ku-ku-rêu với không gian bao la của caonguyên, thung lũng, đồng cỏ

b Ý nghĩa:

- Đoạn trích miêu tả hai cây phong bằng con mắt của một hoạ sĩ và mối giao cảm tinh tế với TN người kể chuyện đã phác hoạ thật tài tình vẻ đẹp, thần sắc của hai cây phong: khiến chúng có một vẻ "sinh động khác thường"

- Đoạn trích thể hiện tình yêu quê hương đất

đã vun trồng bao ước mơ, hi

Đại từ “tôi” và “chúng tôi” là để

chỉ ai? ở thời điểm nào?

-“Tôi”: Người kể chuyện, một

họa sĩ, từ hiện tại nhớ về quá

khứ.

- “Chúng tôi”: người kể chuyện

và các bạn của anh ở thời thơ

“Dù ai đi từ phía nào đến làng

Ku-ku-rêu chúng tôi cũng đều

trông thấy hai cây phong đó

trước tiên, chúng luôn hiện ra

trước mắt hệt như những ngọn

hải đăng đặt trên núi”

1 Câu văn trên sử dụng biện

pháp tu từ nào? Chỉ rõ tác dụng

của phép tu từ đó?

2 Trình bày cảm nhận của em

về vẻ đẹp độc đáo của 2 cây

phong trong con mắt của người

họa sĩ.

H Khi đã là một họa sĩ xa quê,

mỗi lần về làng, hai cây phong

hiện lên như thế nào trong mắt

nhân vật “tôi”?

H Tác giả lí giải vì sao trong

muôn vàn các loại cây mà hai

nước thông qua những cảm xúc bồi hồi của người kể về hai cây phong từng gắn bó với tuổi học trò và kí ức về người thầy đầu tiên, người đã vun trồng những ước mơ, hy vọng cho lũ học trò nhỏ của ngôi làng Ku-ku-rêu

II Luyện đề.

Bài 1: Tìm hiểu 2 mạch kể của văn bản.

- Mạch kể “Tôi”: Người kể chuyện, một họa

sĩ, từ hiện tại nhớ về quá khứ.

- Mạch kể “Chúng tôi”: người kể chuyện và các bạn của anh ở thời thơ ấu.

- Sự thay đổi mạch kể có tác dụng tạo sự đan xen hiện tại- quá khứ, thuở trưởng thành- thời niên thiếu, một người- những người cùng trang lứa khiến cảm xúc vừa chung vừa riêng cho thấy tình yêu thiên nhiên, yêu làng quê là tình yêu sâu sắc, rộng lớn của cả một thế hệ.

- Mạch kể của người kể chuyện xưng “tôi”

quan trọng hơn Vì “tôi” có mặt ở cả hai mạch kể, đồng thời xuất hiện ở cả phần đầu

và phần cuối văn bản Toàn bộ bức tranh thiên nhiên được vẽ qua bằng sự ngắm nhìn

cả tâm hồn, cảm nhận của “tôi”- một họa sĩ

Bài 2

1 Câu văn trên sử dụng biện pháp tu từ so sánh: Ngọn hải đăng đứng bên bờ biển, tỏa ánh sáng soi đường, dẫn dắt những con tàu cập bến- còn hai cây phong kia cũng đã từng làm nhiệm vụ chỉ lối, dẫn đường cho biết bao nhiêu người con của làng Ku-rku-rêu hướng

về, tìm về quê hương

=> Là biểu tượng của quê hương, là hình ảnh

thân thiết nhất, mong mỏi nhất được gặp lạicủa những người con xa quê ngày trở về

2

- Vị trí: Giữa một ngọn đồi

- Như ngọn hải đăng đặt trên núi

- Là điểm dừng đầu tiên trong mắt người họa

sĩ ngày trở về

- Nghệ thuật miêu tả sinh động, cách kể chuyện hấp dẫn, đặc biệt là những h/ả so sánh liên tưởng thú vị và vô cùng gợi cảm

cây phong lại là hình ảnh thân

thiết nhất?

H Hai cây phong chiếm giữ vị

trí như thế nào trong lòng nhân

“Tôi lắng nghe tiếng hai cây

phong rì rào, tim đập rộn ràng

vì thảng thốt và vui sướng, rồi

trong tiếng xào xạc không ngớt

ấy, tôi cố tình hình dung ra

những miền xa lạ kia.(1) Thuở

ấy có một điều tôi chưa hề nghĩ

đến: ai là người trồng hai cây

phong trên đồi này? (2) Người

vô danh ấy đã ước mơ gì, đã nói

những gì khi vùi hai gốc cây

xuống đất, người ấy đã ấp ủ

những niềm hi vọng gì khi vun

xới chúng nơi đây, trên đỉnh đồi

cao này?(3).

Thực hiện các yêu cầu sau:

1.Đoạn văn trên trích từ văn bản

nào? Của ai?

2.Nội dung chính của văn bản ấy

là gì?

3.Phân tích cấu tạo ngữ pháp

câu (1) rồi gọi tên

đoạn trích? (H/a hai cây phong)

=> H/ả hai cây phong như hai anh em sinh đôi, hai con người với sức lực dẻo dai, dũng mãnh, với tâm hồn phong phú, có cuộc sống riêng: hiên ngang, đẹp đẽ diệu kì Đó cũng là hình ảnh của quê hương, là biểu tượng cho sức sống mạnh mẽ mà dẻo dai, kiêu hùng bất khuất mà dịu dàng thân thương của những con người nơi đây.

®Çu tiªn

3 HS phân tích cấu tạo ngữ pháp câu (1)

=> câu ghép4.Từ tượng thanh có trong đoạn văn: rì rào, xào xạc => tác dụng gợi lên âm thanh du dương, huyền ảo nhẹ nhàng của những tán lá,tiếng của hai cây phong

5 Các phương thức biểu đạt được kết hợp trong đoạn văn: tự sự +miêu tả, biểu cảm

Bài 4: Bài viết có thể diễn đạt theo những cách khác nhau, song cần đảm bảo các ý

cơ bản sau:

- "Hai cây phong" là hình ảnh chính, xuyên suốt đoạn trích cùng tên trong truyện NGƯỜITHẦY ĐẦU TIÊN của Ai- ma- tốp

* Trong quá khứ: hai cây phong như người

bạn lớn thân thiết gắn bó độ lượng chở che,

H Hai cây phong được tác giả

nhắc đến trong những thời điểm

nào? (Quá khứ và hiện tại)

H Trong kí ức ngọt ngào của

người họa sĩ, hai cây phong

cùng lũ học trò nhỏ tuổi hiện ra

như thế nào?

H Ở thời điểm hiện tại hai cây

phong được giới thiệu như thế

nào? (Vị trí, ý nghĩa…)

H Khi đã là một họa sĩ xa quê,

mỗi lần về làng, hai cây phong

hiện lên như thế nào trong mắt

nhân vật “tôi”?

H Từ việc cảm nhận về hai cây

phong, tác giả đã nghĩ đến ai?

H Ai là người trồng hai cây

phong? Thầy có vai trò như thế

nào với bọn trẻ?

H Chỉ ra những thành công về

nghệ thuật của đoạn trích?

H: Tất cả những điều đó giúp

em hiểu gì về tình cảm của nhân

vật “tôi”, của tác giả đối với quê

hương, với thầy Đuy-sen?

Bài 5.

Từ nỗi nhớ của người họa sĩ ở

cuối văn bản và thực tế đời

sống, em hãy viết một đoạn văn

NLXH khoảng 200 từ bày tỏ suy

nghĩ của em về đạo lí “Uống

nước nhớ nguồn” của dân tộc ta

* Trong hiện tại:

- Hai cây phong nằm giữa một ngọn đồi như hai anh em sinh đôi, hai con người với sức lực dẻo dai, dũng mãnh, với tâm hồn phong phú, có cuộc sống riêng: hiên ngang, đẹp đẽ diệu kì; là điểm dừng đầu tiên trong mắt

người họa sĩ ngày trở về

- Hai cây phong như ngọn hải đăng đặt trênnúi dẫn lối, chỉ đường cho những người conlàng Ku-ku-rêu hướng tới, tìm về

* H/ả hai cây phong gợi nhớ đến người

trồng: thầy Đuy Sen- người cs cộng sản đãvun trồng ước mơ, hi vọng cho những học trònhỏ của mình

=> Tình yêu làng quê, sự trân trọng quá khứ,trân trọng và ghi nhớ công ơn của người thầy

=> Đoạn trích hai cây phong được viết qua

cái nhìn và dòng hồi tưởng về tuổi thơ đầy

mơ mộng và sâu lắng của một họa sĩ Đó là những trang viết chứa chan thi vị, đã thế hiệnsâu sắc tình yêu quê hương, tình yêu cây cỏ, cảnh sắc thiên nhiên quê nhà, những kỷ niệm đẹp của tuổi thơ, lòng biết ơn người thầy đầu tiên của mình, của quê hương mình Tất cả đãlàm nên chất thơ của truyện

Bài 5 Đoạn văn cần triển khai những ý sau:

- Dẫn dắt: Nhớ ơn những người đã giúp đỡ mình, đã tạo nên thành quả cho mình được hưởng, xưa nay vốn là một truyền thống đạo

lí tốt đẹp của nhân dân ta

1.Giải thích: “Uống nước nhớ nguồn": Lờinhắc nhở khuyên nhủ của ông cha ta đối vớicon cháu, những ai đã, đang và sẽ thừa hưởngthành quả công lao của người đi trước

2 Tại sao uống nước phải nhớ nguồn:

- Tại sao uống nước phải

nhớ nguồn?

Vậy, nhớ nguồn mỗi chúng ta

cần phải làm gì?

Trong cuộc sống, còn hay không

những kẻ sống vô ơn bội bạc?

Với những hạng người này,

- Của cải vật chất các thứ do bàn tay người lao động làm ra Đất nước giàu đẹp do cha ông gây dựng, gìn giữ tiếp truyền Con cái là

do các bậc cha mẹ sinh thành dưỡng dục Vì thế, nhớ nguồn là đạo lí tất yếu

- Lòng biết ơn là tình cảm đẹp xuất phát từ lòng trân trọng công lao những người “trồng cây" phục vụ cho biết bao người “ăn trái"

- Nói cách khác, được thừa hưởng cuộc sống

tự do, thanh bình, no ấm ta phải khắc ghi công lao của biết bao thế hệ cha anh đã dày công vun trồng, tạo dựng

- Uống nước nhớ nguồn là nền tảng vững chắc tạo nên một xã hội thân ái đoàn kết

- Là công dân: Tự hào với lịch sử anh hùng

và truyền thống văn hóa vẻ vang của dân tộc,

ra sức học tập, lao động góp phần xây dựng, bảo vệ đất nước

- Tiếc thay, trong xh còn tồn tại một bộ phận không nhỏ những kẻ vô ơn, bạc nghĩa đingược với đạo lí truyền thống Tư tưởng này cần được phê phán, bài trừ, loại bỏ

- Mỗi người phải tự rèn luyện bản thân, phảisống sao cho xứng đạo trọn nghĩa trọn tình theo đúng truyền thống đạo lí tốt đẹp của cha ông

4 Củng cố; Nhắc lại những nét chính về nội dung và nghệ thuật của văn bản

5 HDVN - Học bài, nắm được kiến thức cơ bản của văn bản

- BTVN: viết đoạn văn 10-12 câu bày tỏ tình cảm của em với quê hương.

Ngày soạn:

Ngày giảng: BUỔI 6: LUYỆN TẬP:VIẾT ĐOẠN VĂN DIỄN DỊCH

CHO SẴN CÂU CHỦ ĐỀ.

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

- HS biết cách xây dựng đoạn văn diễn dịch cho sẵn câu chủ đề

- Rèn kĩ năng viết câu, dựng đoạn

- Bồi dưỡng tư duy ngôn ngữ và đời sống tâm hồn, tình cảm cho các em.

II TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Thế nào là câu chủ đề? Đọc một đoạn văn em đã viết có câu chủ đề.

3 Bài mới

H: Thế nào là đoạn diễn dịch? Tìm đọc một

đoạn văn diễn dịch mà em đã viết (hoặc

trong tài liệu tham khảo).

H: Nhắc lại qui trình viết đoạn văn? (5 bước)

- B1: Tìm hiểu đề

- B2: Tìm ý

- B3: Tìm yêu cầu TV (nếu có)

- B4: Viết đoạn văn

- B5: Đọc, sửa lỗi (nếu có)

H: Vậy để viết đoạn văn cho sẵn câu CĐ, em

có cần tuân thủ theo qui trình này?

H: Khi xác định yêu cầu viết đoạn văn, em

cần chú ý đến những y/c nào?

- Về KN: Đoạn văn viết theo cách nào?

Bao nhiêu câu? Kiến thức TV cần tích

H: Theo em, để viết được văn cho sẵn câu

CĐ, ý đầu tiên em cần tìm là gì? (Tìm câu

chủ đề)

H: Sau khi tìm được câu CĐ, việc cần làm

tiếp theo là gì? (Tìm các ý khai triển)

H: Cách viết câu khai triển? (Căn cứ vào câu

I Cách viết đoạn văn cho sẵn câu chủ đề

1 Đoạn diễn dịch.

- Là cách trình bày đoạn văn đi từ ý chính, ý khái quát đến các ý nhỏ, ý cụ thể

- Câu chủ đề đứng ở đầu đoạn, các câu sau triển khai làm rõ ý cho câu chủ đề.

2 Cách viết đoạn văn cho sẵn câu chủ đề

*Tuân theo qui trình 5 bước

- B1: Tìm hiểu đề + Về KN:

CĐ, lần lượt triển khai các ý làm rõ cho câu

CĐ bằng cách trả lời các câu hỏi: Để làm rõ

ý cho câu C Đ, em cần triển khai mấy ý? Là

những ý nào?)

H: Sau khi đã tìm được các ý khai triển, ciệc

tiếp theo em cần làm là gì? (Tìm yêu cầu TV)

H: Làm cách nào để viết được y/c TV? ( Tìm

bằng cách trả lời các câu hỏi: Đề y/c tích

hợp với kiến thức TV nào? Tìm xem trong

các ý vừa triển khai đã có kiến thức TV ấy

chưa? Nếu chưa có thì em định đưa kiến

thức ấy vào ý nào là phù hợp nhất?)

H: Khi viết đoạn h/c, em cần lưu ý điều gì?

(Đảm bảo được các y/c về KT&KN mà đề

y/c)

H: Phần đọc và sửa lỗi, em cần chú ý đến

những lỗi thường gặp nào? (Đoạn văn phải

đảm bảo về HT: Chữ cái đầu đoạn phải viết

hoa lùi đầu dòng; Trình bày sạch sẽ, KH; đủ

số câu và y/c TV; lời văn diễn đạt trong

sáng, mạch lạc…)

1 Bài 1

a Cho LĐ: “Con người rất cần có một tình

bạn đẹp”

Hãy viết tiếp 8-10 câu để tạo thành đoạn

diễn dịch làm rõ cho nhận định trên Trong

đoạn có CMR và phép lặp Gạch chân, ghi

chú thích yêu cầu TV.

b Trong chương trình ngữ văn 7, có một

bài thơ hay viết về tình bạn, hãy cho biết đó

làbài thơ nào? Của ai?

Gợi ý:

H: Xác định y/c của đề văn trên?

H: Để làm rõ cho LĐ trên, em cần triển khai

GV: Tìm ý cho đoạn văn bằng cách trả

lời những câu hỏi sau:

H: Em hiểu thế nào là tình bạn đẹp?

H: Những biểu hiện của tình bạn đẹp?

H: Tại sao ta cần xây dựng cho mình

câu CĐ, lần lượt triển khai các ý làm

rõ cho câu CĐ

- B3: Tìm yêu cầu TV (nếu có)

- B4: Viết đoạn văn:

- Mẫu:

+ H/a cuối cùng củ khổ thơ đã … + Nét đẹp cuối cùng ở nhân vật đã … + Nghệ thuật … đã khép lại …

- ND: CM cho LĐ: “Con người rất cần có một tình bạn đẹp”

- Tư liệu: Thực tế đ/s

* B2: Tìm ý:

- CCĐ: Con người rất cần có một tình bạn đẹp.

- Ý khai triển:

- Tình bạn đẹp là tình cảm, sự quantâm, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống giữa 2 hay một nhóm người với nhau

- Tình bạn chính là sợi dây vô hình gắn kết những con người xa lạ trở nên gắn bó gần gũi với nhau hơn

- Biểu hiện: luôn biết quan tâm, sẻ chia và giúp đỡ lẫn nhau, nhất là những khi bạn gặp khó khăn, hoạn nạn

- Tình bạn đẹp giúp ta có thể san sẻcùng nhau những niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống ; có thêm ý

những tình bạn đẹp? Em biết những tấm

gương nào về tình bạn đẹp?

H: Làm thế nào để xây dựng và giữ gìn

những tình bạn đẹp?

HS suy nghĩ trả lời để tìm ý cho đoạn văn.

H: Đề yêu cầu tích hợp với kiến thức TV

nào? Kiến thức ấy đã có trong các ý vừa tìm?

(Nếu có là ý nào? Nếu chưa có thì em định

tích hợp kiến thức ấy vào ý nào là phù hợp?)

H: Khi viết đoạn văn hoàn chỉnh, cần đảm

bảo những yêu cầu nào?

(Đảm bảo y/c về ND&HT)

- HS viết bài, sau khoảng 8p, gọi 2-3 HS đọc

đoạn văn của mình, lớp nhận xét, GV chốt

kiến thức, cho điểm bài viết tốt.

chí, nghị lực và niềm tin để vượt qua những gian nan thử thách

- Có rất nhiều những tấm gương sáng về tình bạn đẹp trong sáng, thủy chung, tình nghĩa

- Có được tình bạn đẹp đã khó nhưng giữ được tình bạn đẹp còn khó hơn : Mỗi người cần sống chânthành, trách nhiệm, vị tha ; luôn biết tôn trọng, lắng nghe, tin tưởng

và bảo vệ lẫn nhau

- Cần nhớ : Bảo vệ không có nghĩa

là dung túng, bao che cho những việc làm sai trái của bạn mà phải thẳng thắn, chân thành giúp nhau cùng tiến bộ Có như vậy thì tình bạn mới luôn bền chặt

- Tình bạn đẹp có ý nghĩa rất lớntrong cuộc sống Hãy xây dựng vàgiữ gìn cho mình những tình bạnđẹp để cuộc sống thêm tươi đẹp

Đoạn tham khảo

Con người rất cần có một tình bạn đẹp Quả đúng vậy, chúng ta từng biết đến

rất nhiều những tấm gương về tình bạn đẹp, trong sáng, thủy chung, tình nghĩa như: tình bạn cao cả, vĩ đại giữa Các Mác và Ang- ghen; tình bạn ân nghĩa, thủy chung giữa Lưu Bình và Dương Lễ hay như tình bạn chân thành, trong sáng giữa Nguyễn Khuyến

và Dương Khuê Tình bạn đẹp chính là sợi dây vô hình gắn kết tình cảm giữa con người với con người Có bạn, ta không còn cảm thấy cô đơn, lạc lõng Có bạn ta sẽ bớt

đi những nỗi buồn lo nặng trĩu trong lòng Có bạn để sẻ chia niềm vui sẽ nhân lên và nỗi buồn sẽ sẻ nửa Tình bạn đẹp sẽ khiến ta sống vui vẻ, lạc quan và thân thiện hơn

Nó giúp ta thêm tự tin và biết quan tâm, thương yêu đến mọi người

Bài 2: Đọc đoạn văn sau và trả lời

các câu hởi bên dưới:

“ Lão cố làm ra vui vẻ Lão hu

hu khóc ”

a Những câu văn trên trích trong tác

phẩm nào? Của ai?

Bài 2

a Những câu văn trên trích trong tác phẩm “Lão Hạc” của Nam Cao.

b Nội dung chính của đoạn văn trên

là miêu tả nỗi đau khổ, dằn vặt của LH sau khi bán chó.

b Nội dung chính của đoạn văn trên

là gì?

c Tìm các từ tượng thanh, từ tượng

hình có trong đoạn trích và cho biết tác

Hãy viết tiếp khoảng 10 câu để tạo

thành đoạn diễn dịch làm rõ cho nhận

định trên Trong đoạn có sử dụng CMR và

phép lặp Gạch chân, ghi chú thích TV.

Gợi ý mục d:

H: Xác định y/c của đề văn trên?

H: Để làm rõ cho LĐ trên, em cần triển

khai mấy ý, là những ý nào?

+ HS suy nghĩ, trả lời: 2 ý

- LH là người lương thiện

- LH giàu lòng tự trọng

H: Đề yêu cầu tích hợp với kiến thức TV

nào? Kiến thức ấy đã có trong các ý vừa

tìm? (Nếu có là ý nào? Nếu chưa có thì

em định tích hợp kiến thức ấy vào ý nào là

phù hợp?)

H: Khi viết đoạn văn hoàn chỉnh, cần đảm

bảo những yêu cầu nào?

(Đảm bảo y/c về ND&HT)

- HS viết bài, sau khoảng 8p, gọi 2-3 HS

đọc đoạn văn của mình, lớp nhận xét, GV

chốt kiến thức, cho điểm bài viết tốt.

c Các từ tượng thanh, từ tượng hình

có trong đoạn trích: ầng ậc, co rúm, móm mém, hu hu => tác dụng của việc sử dụng những từ ngữ này: miêu tả rõ nét vẻ mặt,

sự đau khổ của LH sau khi bán chó

d.Viết đoạn văn: cần đảm bảo các ý

sau:

+ CCĐ: Lão Hạc trong tác phẩm cùng

tên của Nam Cao là người lương thiện và giầu lòng tự trọng

+ Câu khai triển :

- Lão yêu thương con chó như con như cháu (DC)

- Phải bán chó, lão vô cùng đau đớn, dằn vặt, xót xa (DC)

- Lão thà nhịn đói chứ nhất định không tiêu vào tiền vào số tiền mà lão dành dụm cho con.

- Lão kiên quyết từ chối mọi sự giúp

đỡ, kể cả sự giúp đỡ của ông giáo, người rất thân tình với lão

- Lão không muốn hàng xóm nghèo phải phiền luỵ về cái xác già của mình (lão gửi ông giáo tiền lo ma chay cho mình)

- Và cuối cùng, khi tuyệt đường sinh sống, lão chọn cái chết bất ngờ, đau đớn,

dữ dội để giữ trọn phẩm giá của mình Và

có lẽ đây cũng là cách lão chọn để tạ lỗi với cậu Vàng.

- Nhắc lại qui trình viết đoạn văn cho sẵn câu C Đ.

- Viết hoàn thiện các đoạn văn trong bài họ

Ngày soạn:15/11/18

Ngày giảng: 21/11/18 Buổi 7

LUYỆN TẬP: VIẾT ĐOẠN VĂN DIỄN

DỊCH CHO SẴN CÂU CHỦ ĐỀ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

- HS củng cố, ôn luyện cách xây dựng đoạn văn diễn dịch cho sẵn câu chủ đề

- Rèn kĩ năng viết câu, dựng đoạn

- Giáo dục học sinh ý thức trung thực, tự giác trong học tập

- Bồi dưỡng tư duy ngôn ngữ và đời sống tâm hồn, tình cảm cho các em.

II TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Thế nào là đoạn diễn dịch? - Nhắc lại qui trình viết đoạn văn cho sẵn câu

CĐ.

3 Bài mới

Bài 3: Đọc đoạn văn sau và trả lời các

câu hởi bên dưới:

“Đến bây giờ tôi mới kịp nhận ra

mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá

thơm tho lạ thường”

a Những câu văn trên trích từ văn

bản nào? Của ai?

b Nội dung chính của đoạn văn

trên là gì?

c Tìm các từ thuộc 2 trường từ

vựng khác nhau có trong đoạn văn trên.

d Phần cuối đoạn trích “Trong

lòng mẹ” (Nguyên Hồng) đã ghi lại cảm

giác sung sướng và hạnh phúc đến cực

điểm của chú bé Hồng khi được gặp mẹ

và ở trong lòng mẹ.

Hãy viết tiếp khoảng 12 câu để tạo

thành đoạn diễn dịch làm rõ cho nhận

định trên Trong đoạn có sử dụng CMR

và từ tượng thanh, từ tượng hình Gạch

chân, ghi chú thích TV.

Gợi ý mục d:

H: Xác định y/c của đề văn trên?

H: Để làm rõ cho LĐ trên, em cần triển

khai mấy ý, là những ý nào?

+ HS suy nghĩ, trả lời: 2 ý

- LH là người lương thiện

- LH giàu lòng tự trọng

H: Đề yêu cầu tích hợp với kiến thức

TV nào? Kiến thức ấy đã có trong các ý

vừa tìm? (Nếu có là ý nào? Nếu chưa có

thì em định tích hợp kiến thức ấy vào ý

nào là phù hợp?)

H: Khi viết đoạn văn hoàn chỉnh, cần

đảm bảo những yêu cầu nào?

(Đảm bảo y/c về ND&HT)

- HS viết bài, sau khoảng 8p, gọi 2-3 HS

đọc đoạn văn của mình, lớp nhận xét,

GV chốt kiến thức, cho điểm bài viết

Bài 3

a Những câu văn trên trích từ văn

bản “Trong lòng mẹ” (Nguyên Hồng)

b Nội dung chính của đoạn văn trên

là ghi lại những cảm nhận của Hồng về h/a người mẹ sau bao ngày xa cách

c Các từ thuộc 2 trường từ vựng khác nhau có trong đoạn văn trên.

- Trường từ vựng chỉ bộ phận cơ thể người: nách, gương mặt, đôi mắt, da, gò

má, đùi, đầu, cánh tay, miệng.

- Trường từ vựng chỉ cảm giác của con người: sung sướng, tươi đẹp, ấm áp, mơn man, thơm tho.

d.Viết đoạn văn: cần đảm bảo các ý sau:

+ CCĐ: Nhận định + Câu khai triển :

- Lúc tan trường, chỉ thoáng nhìn thấy người phụ nữ giống mẹ: Hồng cất tiếng gọi thảng thốt, bối rối: Mợ ơi! Mợ ơi!

Tiếng gọi cuống quýt, mừng tủi, xót xa, đau đớn, hi vọng; tiếng gọi vang lên giữa đường thể hiện sự khát khao tình mẹ, gặp

mẹ đang cháy sôi trong tâm hồn non nớt của của đứa trẻ mồ côi

- Khi bất ngờ gặp mẹ, những bước

chân vội vã, cuống cuồng đuổi theo xe mẹ, thở hồng hộc,đến ríu cả chân lại, … Được

mẹ xốc nách lên xe Hồng xúc động nghẹn

ngào, “òa khóc nức nở”, trái tim non nót

với bao khát khao cháy bỏng được gặp mẹ nay như run lên, vỡ òa trong niềm sung sướng.

- Đoạn văn cực tả niềm sung sướng

vô bờ, dạt dào, miên man được nằm trong lòng mẹ, được cảm nhận tình yêu thương

mẹ con bằng tất cả các giác quan: “Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ … người

mẹ có một êm dịu vô cùng” Đó là những

giây phút thần tiên hạnh phúc hiếm hoi nhất, đẹp nhất của con người Người mẹ với đứa con thật vĩ đại, cao cả mà thân thương gần gũi,máu mủ ruột già biết bao

- Trong lòng mẹ, trong hạnh phúc dạt dào, tất cả những phiền muộn, những sầu đau, tủi hổ cũng chỉ như bọt bong bóng

Bài 4: Đọc đoạn văn sau và trả lời

những câu hỏi bên dưới:

“Sau khi thằng con đi lão cũng có

Dựa vào văn bản, đoạn trích hãy viết

tiếp khoảg 10 câu để tạo thành một đoạn

văn DD hoàn chỉnh làm rõ cho nhận

định trên, trong đoạn có sử dụng CG và

- Từ tượng thanh; hồng hộc, nức nở

- Từ tượng hình: cuống cuồng

+ Viết đoạn: HS tự viết

2 Bài 4

a Đoạn văn ghi lại những suy nghĩ, tính toán của LH sau khi thằng con lão bỏ đi đồn điền cao su.

b Các từ ngữ địa phương có trong đoạn văn là: mồ ma, tậu, mọi thức, lớp trước, bòn vườn, chắc mẩm …

- Việc sử dụng hang loạt những từ ngữ này cho thấy sự phong phú trong lời ăn tiếng nói của nhân dân lao động vùng đồng bằng bắc bộ.

c Đoạn văn có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, song cần đảm bảo các ý sau:

- CCĐ: nhận định + Ý khai triển:

- Khi con phẫn chí ra đi, lão nhớ thương, mong ngóng, lo cho con (DC)

- Lão day dứt, ân hận vì mình chưa làm tròn trách nhiệm với con

- Lão làm thuê kiếm sống, dành dụm tiền cho con (DC)

- Lão âm thầm lựa chọn cái chết để giữ lại mảnh vườn cho con (DC)

4 Củng cố

- Nhắc lại qui trình viết đoạn văn cho sẵn câu C Đ.

- Viết hoàn thiện các đoạn văn trong bài học

Ngày soạn:

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

- HS biết cách xây dựng đoạn văn diễn dịch không cho câu chủ đề

- Rèn kĩ năng viết câu, dựng đoạn theo yêu cầu cụ thể

- Giáo dục học sinh ý thức trung thực, tự giác trong học tập

- Bồi dưỡng tư duy ngôn ngữ và đời sống tâm hồn, tình cảm cho các em.

II TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Tổ chức

2 Kiểm tra: Nêu qui trình viết đoạn văn diễn dịch cho sẵn câu CĐ? Đọc một

đoạn văn em đã viết có câu chủ đề.

3 Bài mới

H: Để viết đoạn văn không cho sẵn câu CĐ, em

cũng cần tuân thủ theo qui trình nào?

H: Khi xác định yêu cầu viết đoạn văn, em cần

chú ý đến những y/c nào?

- Về HT: Đoạn văn viết theo cách nào? Bao

nhiêu câu? Kiến thức TV cần tích hợp là

gì?

- Về ND: Đoạn văn viết về ND (chủ đề) gì?

- Tư liệu: Dựa vào đâu để viết được đoạn

văn ấy?

H: Theo em, để viết được văn diễn dịch không

cho sẵn câu CĐ thì ý đầu tiên em cần tìm là gì?

(Tìm câu chủ đề)

H: Tìm câu CĐ trong trường hợp này bằng cách

nào?

H: Sau khi tìm được câu CĐ, việc cần làm tiếp

theo là gì? (Tìm các ý khai triển)

H: Cách viết câu khai triển? (Căn cứ vào câu

CĐ, lần lượt triển khai các ý làm rõ cho câu

CĐ bằng cách trả lời các câu hỏi: Để làm rõ ý

cho câu CĐ, em cần triển khai mấy ý? Là

những ý nào?)

H: Sau khi đã tìm được các ý khai triển, ciệc

tiếp theo em cần làm là gì? (Tìm yêu cầu TV)

H: Làm cách nào để viết được y/c TV? ( Tìm

bằng cách trả lời các câu hỏi: Đề y/c tích hợp

với kiến thức TV nào? Tìm xem trong các ý vừa

triển khai đã có kiến thức TV ấy chưa? Nếu

chưa có thì em định đưa kiến thức ấy vào ý nào

là phù hợp nhất?)

H: Khi viết đoạn h/c, em cần lưu ý điều gì?

(Đảm bảo được các y/c về ND&HT mà đề y/c)

H: Phần đọc và sửa lỗi, em cần chú ý đến những

lỗi thường gặp nào? (Đoạn văn phải đảm bảo về

HT: Chữ cái đầu đoạn phải viết hoa lùi đầu

dòng; Trình bày sạch sẽ, KH; đủ số câu và y/c

TV; lời văn diễn đạt trong sáng, mạch lạc…)

H: Theo em, cách viết đoạn văn không cho

câu chủ đề có gì giống và khác khi viết đoạn

văn cho sẵn câu CĐ?

- Giống: Tuân theo qui trình viết đoạn nói

chung

- Khác: Phải căn cứ vào yêu cầu cụ thể

của đề để viết câu CĐ hợp lí

I Cách viết đoạn văn không cho câu CĐ

*Tuân theo qui trình 5 bước

- B1: Tìm hiểu đề + Về HT:

- Nếu đề cho là nhân vật => Đặt CH: Nhân vật trong tp nào? Của ai? Có đặc điểm gì nỏi bật?

+ Tìm các ý khai triển: Căn cứ vào câu CĐ, lần lượt triển khai các ý làm rõ cho câu CĐ

- B3: Tìm yêu cầu TV (nếu có)

- B4: Viết đoạn văn: Đảm bảo được các y/c về ND&HT mà đề y/c

* Lưu ý: Khi viết đoạn đảm bảo

được các yêu cầu về ND&HT.

- B5: Đọc, sửa lỗi

II Luyện tập