SKKN LICH SU 5

Nhưng trong những năm gần đây qua báo đài và tình hình thực tế ở trường, ở địa phương tôi nhận thấy hầu như các em học sinh chưa nhận thức được tầm quan trọng của môn lịch sử, các em còn

MỤC LỤC

TÊN ĐỀ TÀI .Trang 2A-PHẦN MỞ ĐẦU Trang 2 I- Đặt vấn đề Trang 2 II- Mục đích nghiên cứu Trang 3 III- Nhiệm vụ nghiên cứu Trang 3 IV-Phương pháp nghiên cứu Trang 3B- NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU: Trang 3 I-Thực trạng và nguyên nhân Trang 3 1- Thực trạng Trang 3

2 - Nguyên nhân Trang 4

II - Các biện pháp thực hiện: Trang 4

C - Kết quả đạt được: Trang 15

D - Kết luận: Trang 16 1- Đánh giá chung về kết quả đạt được Trang 16

2 - Những bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy

mơn lịch sử .Trang 17

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 1 -

“Dân ta phải biết sử taCho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”

Câu nói của Bác thật thấm thía và sâu sắc, bởi vì đã là người Việt Nam thì

dù ở đâu cũng phải biết lịch sử nước mình vì đó cũng chính là đạo lí: “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Chúng ta cũng biết rằng lịch sử và tương lai được ví như đôi quang gánh phía trước và phía sau ta phải để cân bằng không được thiên về phía nào bởi vì nếu ta nghiêng về phía sau thì ta sẽ trở thành người lạc hậu còn ta thiên về phía trước thì bánh xe lịch sử sẽ đè bẹp chúng ta Từ những suy nghĩ đó

ta nhận thấy môn lịch sử cũng là một trong những môn học có vai trò quan trọng trong sự nghiệp giáo dục và đó cũng là điều mà Đảng và nhà nước ta đang quan tâm Nhưng trong những năm gần đây qua báo đài và tình hình thực tế ở trường,

ở địa phương tôi nhận thấy hầu như các em học sinh chưa nhận thức được tầm quan trọng của môn lịch sử, các em còn coi nhẹ môn học này vì cho đây chỉ là môn phụ và các em rất “ngán ngẩm” khi phải học và nhớ những con số, những sự kiện, những bài học, nhất là khi các em càng lên lớp trên (THCS, THPT) Vậy ngay từ bây giờ với lứa tuổi học sinh tiểu học chúng ta phải tìm cách gây hứng thú để các em từ thích thú mà đi đến chủ động học tập tìm tòi, làm cho các em yêu thích môn lịch sử như những môn học khác

Nhận thức được điều này nên bản thân tơi luơn suy nghĩ tìm tịi và đã rút ra được một số biện pháp áp dụng vào lớp mình và thấy cĩ rất nhiều khả quan Mong rằng từ những biện pháp nhỏ, cụ thể này sẽ gĩp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo hứng thú cho các em khi học mơn lịch sử.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Đề xuất một số biện pháp giúp học sinh học tốt mơn Lịch sử

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.

Để đạt được mục đích nêu trên tơi đề ra cho mình những nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1) Tìm hiểu thực trạng

2) Đề xuất các biện pháp

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Để thực hiện được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu mà đề tài đã đề ra tơi xây dựng các biện pháp nghiên cứu sau đây:

1 Nhĩm các phương pháp lý thuyết : Tìm hiểu Sách giáo khoa và các tài liệu liên quan đến mơn Lịch sử

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 3 -

kiện Đầu năm học, qua quá trình kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn lịch sử tôi nhận thấy kiến thức của các em rất hạn chế và kết quả thống kê như sau:

2 Nguyên nhân:

Qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy:

- Các em còn coi nhẹ môn học này

- Tâm lý của các bậc phụ huynh cũng chỉ chú trọng các môn học chính như: Tiếng Việt, Toán, Ngoại Ngữ còn môn lịch sử họ cho là một môn phụ

- Số tiết học trong tuần còn hạn chế 1 tiết/ tuần

Trước những nguyên nhân và yêu cầu thực tiễn của bộ môn khiến tôi đắn đo suy nghĩ tìm tòi và rút ra một số phương pháp trong quá trình giảng dạy bộ môn này Với kinh nghiệm mà năm qua tôi đạt được là kích thích hứng thú để các em chủ động trong tiết học từ đó dẫn đến các em yêu thích và coi trọng bộ môn lịch sử

II CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:

Sau khi tìm hiểu phân tích được một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng các

em không hứng thú học môn này tôi đã cố gắng tìm cách giảng dạy qua hai năm

và đã áp dụng một số biện pháp để giúp các em học tốt môn này như sau:

Biện pháp 1: “Nâng cao vị thế của môn học”

Ngay từ đầu năm học tôi đã giáo dục hướng cho các em thấy vị thế quan trọng của môn lịch sử: Học sử không phải chỉ để ghi nhớ một số sự kiện, một vài chiến công hoặc để nghi nhớ công lao của một số người làm nên sự nghiệp mà ở

đó ta còn phải biết tìm hiểu, tiếp nhận những nét đẹp của đạo đức, của đạo lí làm

tộc khơng phải chỉ vì thời xưa mà cả thời nay và mãi mãi mai sau Các em phải hiểu mình là người Việt Nam thì mình phải biết được lịch sử của đất nước, của dân tộc mình như lời Bác Hồ đã dạy, cĩ như vậy chúng ta mới xứng đáng là người Việt Nam Tơi đọc cho các em nghe và giúp các em hiểu câu thơ :

“Con người cĩ tổ cĩ tơng Như cây cĩ cội như sơng cĩ nguồn …”

Trong những năm gần đây báo đài thường hay tổ chức những cuộc thi nĩi

về lịch sử như vậy lịch sử nước nhà là một trong những kiến thức rất quan trọng trong mỗi con người Việt Nam

Hiện nay đất nước ta đã và đang mở rộng ngoại giao với các nước trên thế giới và gần đây nhất một sự kiện quan trọng mà ai cũng biết đĩ là đất nước ta gia nhập vào WTO, chúng ta hiểu rõ về lịch sử nước mình khi giao tiếp với người nước ngồi ta cĩ thể tự hào giới thiệu về đất nước con người Việt nam của chúng

ta Muốn đạt được điều này thì ngay bây giờ chúng ta phải học thật tốt, nắm thật vững tạo tiền đề để các em học tốt hơn ở các lớp cấp trên

Biện pháp 2: “Tạo sự hấp dẫn khi vào bài”

Nếu ai đĩ nĩi phần giới thiệu bài chỉ là mặt hình thức, chỉ sử dụng khi cĩ người dự giờ, theo tơi như vậy là một sự thiếu sĩt rất lớn Ngay khi bước vào tiết học (giảng bài mới ) người giáo viên nên tạo ra một sự hấp dẫn nhằm lơi cuốn, thu hút các em, tạo cho các em sự tị mị chú ý xem nội dung sắp tới diễn ra như thế nào?

Ví dụ: khi dạy bài “Cuộc phản cơng ở kinh thành Huế” trước khi vào bài

mới tơi sẽ hát cho cả lớp nghe một câu: “Đã đơi lần đến với Huế mộng mơ, tơi

ơm ấp một tình yêu dịu ngọt vẻ đẹp Huế chẳng nơi nào cĩ được, nét dịu dàng pha lẫn trầm tư” sau dĩ sẽ hỏi tiếp: trong câu hát vừa rồi của cơ cĩ nhắc đến địa danh nào của đất nước ta ? Học sinh trả lời địa danh đĩ là Huế Giáo viên nĩi tiếp: À

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 5 -

đúng rồi câu hát nhắc tới Huế, Huế ngày nay là một thành phố đẹp thơ mộng nhưng cách đây khoảng hơn một thế kỉ tại đó đã xảy ra một cuộc phản công thật

dữ dội Vậy cuộc phản công đó xảy ra như thế nào cô và các em sẽ tìm hiểu trong tiết học này qua bài: “Cuộc phản công ở kinh thành Huế”

Biện pháp 3: “Tìm tòi và phát huy các hình thức dạy học tích cực”

Kế tiếp phần tạo sự hấp dẫn khi vào bài tôi luôn lên kế hoạch chuẩn bị tốt cho các phương pháp tìm hiểu bài Chúng ta đã biết phương pháp dạy học tích cực hiện nay là hướng vào học sinh, giáo viên chỉ là người tổ chức dẫn dắt để các

em tự tìm tòi khám phá ra kiến thức mới Tâm lý các em rất thích và vui khi được

cô giao việc cho mình, rất thích được sắm vai, đóng kịch hay được làm một “ Hướng dẫn viên du lịch” hoặc một “MC”

Ví dụ: Khi dạy bài “ Bình tây đại Nguyên Soái Trương Định” khi tổ chức cho các em thảo luận nhóm tôi đưa ra yêu cầu : nếu nhóm nào hoàn thành xuất sắc câu hỏi và nhanh thì nhóm đó sẽ được cô chọn lên sắm vai “Bình tây đại Nguyên Soái Trương Định” Và tất nhiên tôi sẽ chuẩn bị một số trang phục cho phù hợp để các em sắm vai

Ví dụ: Trong quá trình củng cố lại kiến thức bài tôi sẽ mời một em lên và nói: Bây giờ em sẽ đóng vai một “ Hướng dẫn viên du lịch” cho một đoàn khách nước ngoài đến thăm Bến Nhà Rồng (đoàn khách là cô và các bạn trong lớp) hãy giới thiệu cho đoàn khách biết: vì sao nơi đây được gọi là di tích lịch sử? Với phần giới thiệu như thế vừa củng cố lại kiến thức bài học cho bản thân em đó và

cả lớp mà còn làm cho các em dễ nhớ và nhớ lâu kiến thức mới, tiết học thật nhẹ nhàng thoải mái, các em mong muốn lần sau mình cố gắng hơn để được cô chọn

Ví dụ: Khi dạy bài “ Nguyễn Trường Tộ mong muốn canh tân đất nước” tôi sẽ mời một em lên làm “MC” trong phần củng cố kiến thức em đó sẽ đặt một

số câu hỏi xoay quanh nội dung bài học và chỉ định bất kì một bạn nào trong lớp đứng lên trả lời Câu hỏi cĩ thể là :

1) Những đề nghị canh tân đất nước của Nguyễn Trường Tộ là gì?

2) Nêu cảm nghĩ của bạn về Nguyễn Trường Tộ?

3) Tại sao Nguyễn Trường Tộ lại được người đời sau kính trọng?

Biện pháp 4: “Dạy ngồi lớp”

Bên cạnh việc dạy trong lớp tơi tận dụng dành một thời gian nào đĩ tổ chức cho các em đi thực tế tại địa phương mình Đi thực tế cĩ tác dụng rất lớn trong việc khắc sâu kiến thức và giáo dục tình yêu quê hương đất nước và tự hào

về những truyền thống bất khuất anh dũng của dân tộc ta Bời vì chúng ta đã biết lịch sử là việc đã xảy ra cĩ thật và tồn tại khách quan các em muốn nhận thức được lịch sử điều quan trọng và dễ nhớ nhất là các em được tiếp xúc với các dấu vết của quá khứ, những chứng cứ về sự tồn tại của các sự kiện nhân vật đã diễn ra

Ví dụ: Tơi sẽ mời bác chủ

tịch hội Cựu Chiến Binh xã đến

nĩi chuyện cho các em nghe về

Đảng, Bác Hồ và các anh bộ đội

trong kháng chiến Hay tơi giới

thiệu cho các em biết: mảnh đất

Bình Dương thân yêu của chúng ta

cĩ rất nhiều chiến cơng để chúng

ta tự hào như nơi cĩ chiến khu Đ

nổi tiếng, nhà tù Phú Lợi (TX.TDM)

cĩ “ Tam giác sắt” oai hùng (Bến

Cát), cĩ chiến thắng vang dội của Nhà Đỏ, Lai Khê, Bầu Bàng, Dầu Tiếng, nơi cĩ

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 7 -

Hình ảnh Nhà tù Phú Lợi

địa đạo Tây Nam Bến Cát độc đáo … tất cả đã được ghi vào sử sách được ngợi

ca

Đưa các em đến thăm gia đình của bà mẹ Việt Nam anh hùng tại xã hay các cô chú du kích ở xã Cây Trường năm xưa bây giờ đã lớn tuổi như: Bà Sáu Cuốn, Ông Bảy Gù … Đưa các em ra thăm di tích Bầu Bàng, ngã ba Trừ Văn Thố gần nhất tại địa phương để các em hiểu về lịch sử cũng như tinh thần bất khuất của nhân dân nơi mình sinh sống

Hình ảnh Bia Chiến Thắng Bàu Bàng

Ngồi ra sau mỗi dịp xuân về tơi thường hay kết hợp với nhà trường tổ chức cho các em đi thăm những di tích lịch sử ở xa như “Địa đạo Củ Chi”, “Dinh Độc Lập”, “Bến Nhà Rồng”, … Với mỗi chuyến đi thực tế như thế kiến thức lịch

sử các em tiếp thu thật khả quan, các em rất xúc động và vui mừng khi được tận mắt chứng kiến những dấu vết của quá khứ trên thực tế chứ khơng phải trên sách

vở Sau những chuyến đi thực tế về nhà khi học bài lịch sử nào cĩ liên quan các

em càng hứng thú hơn, tiếp thu bài tốt hơn

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 9 -

Hình ảnh quân và dân ở Củ Chi

trong chiến tranh

Ví dụ 1: Khi tôi dạy bài “Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước” thì tôi nhận thấy những em được đi thăm quan di tích “Bến Nhà Rồng” hoạt bát và tự tin hơn hẳn những em không được đi tham quan, các em khoe với bạn : “Tớ đã được đến thăm nơi mà Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước rồi, tại Bến Nhà Rồng đó, …”

Hình ảnh Đền Bến Dược ở Củ Chi

Bến Nhà Rồng Xưa và Nay

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 11 -

Ví dụ 2: Hay khi dạy bài : “Tiến vào Dinh Độc Lập” phần thảo luận của các

em rất sôi nổi, các em rất thích thú và tự hào vì mình đã được tận mắt ngắm nhìn

và sờ vào 2 chiếc xe tăng 843 và 390 được trưng bày tại Dinh Độc Lập vì các em

đã được đến thăm Tiết học diễn ra thật sôi nổi hào hứng các em tiếp thu bài nhanh hơn và khắc sâu kiến thức

Hình Dinh Độc Lập Xưa và Nay

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 13 -

Cơ và trị của Trường TH Cây Trường tại

Bến Nhà Rồng

Biện pháp 5: “Mở rộng vốn hiểu biết về lịch sử”

Một điều không kém phần quan trong trong việc dạy lịch sử đó là vốn hiểu biết về lịch sử của người giáo viên Nếu người giáo viên chỉ bám vào nội dung như trong sách giáo khoa thì bài học sẽ không hấp dẫn sinh động mà người giáo viên phải có tầm nhìn sâu rộng, vốn hiểu biết thì sẽ giúp ích rất nhiều trong quá trình giảng dạy làm cho các em yêu thích hơn cảm nhận nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử một cách sâu sắc hơn hoặc khi học sinh có một số câu hỏi thắc mắc thì người giáo viên cũng có thể trả lời ngay cho các em Mà chúng ta đã biết qua quá trình thay sách điểm mới của môn lịch sử là ta dạy theo sơ đồ “Đai – ri”

Cô và trò của Trường TH Cây Trường tại Dinh Độc Lập

Cô và trò của Trường TH Cây Trường tại

Đền Bến Dược Củ Chi

1) Cĩ thể giảng dạy thêm vào nội dung bài

2) Giáo dục theo nội dung bài

3) Khơng giáo dục theo nội dung bài (cĩ thể bỏ)

Như vậy với cách dạy như thế nếu người giáo viên cĩ vốn hiểu biết sẽ khéo léo lựa chọn đưa vào bài thêm một số nội dung phù hợp sẽ làm cho bài học thêm phong phú tăng phần hấp dẫn cho các em, các em dễ ghi nhớ hơn

Ví dụ: Khi dạy bài “Đường Trường Sơn” tơi cĩ thể giới thiệu thêm cho các

em biết về dãy núi Trường Sơn của nước ta bắt đầu từ Động Phong Nha (Quảng Bình) và kết thúc tại núi Chứa Chan (Long Khánh) Nhưng sự kiện mới là hiện nay nhà nước đã mở con đường Hồ Chí Minh xuyên suốt đất nước, tại xã Cây Trường của chúng ta vào ngày 20/02/2009 nhà nước ta đã làm lễ khởi cơng, tại buổi lễ đĩ cĩ cả Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về dự

Hay dạy bài “Tiến vào Dinh Độc Lập” các em biết em biết người cầm lá cờ Cách Mạng lên cắm ở Dinh Độc Lập là anh Bùi Quang Thận Vậy giáo viên sẽ giới thiệu cho các em biết hiện nay anh Bùi Quang Thận đang là Đại tá giữ chức

vụ quan trọng trong Quân đội Chiếc xe tăng 843 và 390 hiện nay đang được trưng bày tại Dinh Thống Nhất (Dinh Độc Lập) Hay giải thích thêm cho các em một số thơng tin hay hình ảnh liên quan trong bài “Tiến Vào Dinh Độc Lập”

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 15 -

2 3

Sơ đồ Đai- ri

Ví dụ: Giúp các em biết tại tầng 3 của Dinh Độc Lập

hiện nay vẫn còn lưu giữ chiếc máy bay F5E do Trung uý

phi công Nguyễn Thành Trung là tình báo của ta hoạt động

trong hàng ngũ của địch, vào ngày 8/4/1975 nhận lệnh đi

đánh của phía địch nhưng anh đã đột ngột quay lại và thả

bom ngay vào Dinh Độc Lập vào lúc 8 giờ 30 phút ngày

8/4/1975

Giới thiệu cho các em biết chiếc xe Jeep lùn đã đưa

Tổng Thống Dương Văn Minh đi từ Dinh Độc Lập đến đài

phát thanh Sài Gòn tuyên bố đầu hàng chính quyền cách

mạng trưa ngày 30/04/1975

Tổng Thống Dương

Văn Minh tuyên bố đầu

hàng

Khi dạy bài “Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước” cho các em tìm hiểu thêm

lá thư của Anh Nguyễn Tất Thành gởi Tổng Thống Pháp xin nhập học ở trường thuộc địa

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 17 -

Chiếc xe Jeep lùn đang trưng bày tại

Dinh Độc Lập

Điểm thi học kỳ I Điểm thi học kỳ II

Với kết quả trên thực tế cho thấy việc giảng dạy môn lịch sử yêu cầu các

em phải biết tính chất, nhiệm vụ của môn học này, nắm bắt được những kiến thức

cơ bản của các bài học từ đó từ đó giúp các em khắc sâu kiến thức và nhớ lâu

Từ chỗ hiểu được, yêu thích môn học nên các em thích được giáo viên gọi tên mình trả lời câu hỏi, thích được cô chọn làm người dẫn chương trình, sắm vai

… hoặc được những lời khen thưởng của thầy cô

D KẾT LUẬN:

1 Đánh giá chung về kết quả đạt được:

Qua nhiều năm nghiên cứu giảng dạy tìm tòi cùng với sự kiên trì khắc phục khó khăn từ nhiều phía thầy và trò lớp tôi đều vui mừng phấn khởi trước những kết quả đạt được Các em không còn thờ ơ, hờ hững trong các tiết lịch sử

nữa mà ngược lại bây giờ các em rất thích thú say mê mơn học này Các em khơng những học tốt mà cịn vận dụng tốt trong cuộc sống hàng ngày.

Qua quá trình cung cấp kiến thức cho học sinh qua phân mơn lịch sử như tơi đã nêu ở trên khiến tơi cảm thấy hài lịng với chính học sinh mình tiếp thu và phát triển tư duy rất tốt, đây chính là cơ sở tạo tiền đề vững chắc để các em học tốt mơn lịch sử ở cấp THCS và THPT

2 Những bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lương giảng dạy mơn lịch sử.

a) Phải làm cho học sinh hiểu rõ tính chất nhiệm vụ của mơn học

b) Người giáo viên phải luơn chuẩn bị tìm hiểu, sáng tạo các phương pháp dạy học để phát huy tính tích cực chủ động học tập ở các em

c) Người giáo viên phải cĩ mức độ hiểu biết phổ thơng, khơng ngừng học tập nâng cao trình độ văn hố về mọi mặt, mở rộng vốn hiểu biết về lịch sử địa phương lịch sử nước nhà để truyền thụ kiến thức cho các em một cách sinh động sâu sắc hơn

Điều chính yếu là chúng ta khơng nên xem nhẹ mơn lịch sử mà phải thấy được tầm quan trọng của nĩ để thể hiện được nhiệm vụ giáo dục qua từng bài học thì chắc chắn khi dạy mơn lịch sử giáo viên sẽ đạt được hiệu quả cao về cả chất và lượng

Với đề tài sáng kiến kinh nghiệm trên tơi nghĩ đây chỉ là một kết quả khiêm nhường ban đầu, nguyện vọng của tơi là sẽ làm tốt hơn nữa trong những năm học tới đây Tuy là một số kinh nghiệm nhỏ nhưng cũng giúp tơi phát huy rõ vai trị người giáo viên qua quá trình giảng dạy và hiệu qủa nhận thức về lịch sử nước nhà của người học sinh trong thời kì Cơng nghiệp hố - Hiện đại hố đất nước.Trong quá trình viết sẽ khơng tránh khỏi những thiếu sĩt nhất định vì vậy tơi kính mong sự gĩp ý chân thành của các thầy cơ đồng nghiệp, của các cấp lãnh đạo ban ngành để tơi cĩ được những kinh nghiệm hồn chỉnh hơn

Người thực hiện : Lương Thị Anh - 19 -