ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN Theo Luật Giáo dục số 38/2005/QH11, Điều 28 quy định: “Phương pháp giáo dụcphổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học
Trang 1THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
Chương trình Giáo dục công dân lớp 10, Lịch sử lớp 10
3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Năm học 2016-2017; Năm học 2017-2018
4 Tác giả
MỤC LỤC
1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến 4
2.2 Xây dựng chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu
nước trên quê hương Nam Định”
6
2.2.1 Nội dung và thời gian thực hiện chủ đề 6
2.2.3 Ý nghĩa của việc tổ chức tiết học ngoài không gian lớp học cho
học sinh trường THPT Mỹ Lộc thông qua xây dựng chủ đề tích hợp
liên môn.
8
2.2.5 Tiến trình tổ chức các hoạt động học tập chủ đề 11
2.3 Tổ chức các tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường
THPT Mỹ Lộc trong việc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy
truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định”
14
2.3.1 Hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu, tự tìm hiểu các tài liệu có liên
quan để hoàn thành nhiệm vụ học tập trong dự án.
14
2.3.2 Tổ chức tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường
THPT Mỹ Lộc qua hoạt động tham quan dã ngoại tại khu di tích lịch
sử văn hóa Đền Trần – Chùa Tháp.
19
2.3.3 Tổ chức hoạt động ngoại khóa giao lưu tuyên truyền chủ đề tích
hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam
Định” cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc trong tiết chào cờ đầu tuần.
21
2.3.4 Một số hoạt động tuyên truyền, phổ biến ngoài không gian lớp
học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc, năm học 2017-2018.
22 2.3.5 Kết quả đạt được qua quá trình tổ chức các tiết học ngoài không 22
Trang 2gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc trong việc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định”
2.2.6 Một số lưu ý trong quá trình tổ chức các tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc
23
III.1 Kết quả đạt được hiện nay so với thực tế trước khi áp dụng sáng kiến.
24
III.4 Tính kế thừa, điểm mới và tính phổ biến của sáng kiến 25
IV CAM KẾT KHÔNG SAO CHÉP HOẶC VI PHẠM BẢN QUYỀN 26
Trang 3I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Theo Luật Giáo dục số 38/2005/QH11, Điều 28 quy định: “Phương pháp giáo dụcphổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phùhợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khảnăng làm việc theo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tácđộng đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”
Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, Đảng ta đã đề ra Nghị quyết số 29/NQTW ngày4/11/2013 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa và hội nhập quốc tế Một trong những mục tiêu cơ bản của Nghị quyết đó là:Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khảnăng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt vàlàm việc hiệu quả Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất,hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, địnhhướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọnggiáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹnăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học,khuyến khích học tập suốt đời
Thực hiện Công văn số 5555/BGĐT-GDTrH ngày 8/10/2014 về việc hướng dẫnsinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá; về tổchức các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dục thườngxuyên qua mạng; các công văn hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học hằngnăm Theo đó, thay cho việc dạy học đang được thực hiện theo từng bài/tiết trong sáchgiáo khoa như hiện nay, các tổ/nhóm chuyên môn căn cứ vào chương trình và sáchgiáo khoa hiện hành, lựa chọn nội dung để xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗimôn học và các chủ đề tích hợp liên môn phù hợp với việc sử dụng phương pháp dạyhọc tích cực trong điều kiện thực tế của nhà trường Trên cơ sở rà soát chuẩn kiếnthức, kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện hành và các hoạt động học dự kiến sẽ tổchức cho học sinh theo phương pháp dạy học tích cực, xác định các năng lực và phẩmchất có thể hình thành cho học sinh trong mỗi chuyên đề đã xây dựng Các kiến thứcliên môn có thể nằm ở chương trình của các lớp khác nhau và đều có thể được lựachọn để xây dựng thành các chủ đề dạy học tích hợp liên môn Tùy vào điều kiện,hoàn cảnh cụ thể, nhà trường có thể xây dựng các chủ đề tích hợp liên môn phù hợp Thực hiện Công văn số 1282/SGDĐT Nam Định về việc tập huấn giáo viên THPT,GDTX về việc tổ chức dạy học các chủ đề tích hợp, liên môn Trên tinh thần tập huấn
do Sở GD và ĐT Nam Định tổ chức vào ngày 23 và 24 tháng 11 năm 2015, chúng tôi
đã tiến hành xây dựng một số chủ đề liên môn trong lĩnh vực khoa học xã hội như:Chủ đề Môi trường và sự phát triển bền vững (kết hợp giữa môn Địa lí lớp 10 và
Trang 4GDCD lớp 10); Chủ đề Công nghiệp hóa, hiện đại hóa (kết hợp giữa môn Địa lí lớp 10
và môn GDCD lớp 11)… và Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam (kết hợpgiữa môn Lịch sử lớp 10 và môn GDCD lớp 10)
Năm học 2016-2017, năm học 2017-2018 thực hiện kế hoạch năm học của trườngTHPT Mỹ Lộc, Hướng dẫn giảng dạy môn học của Sở GD&ĐT và kế hoạch của tổ,nhóm chuyên môn, nhằm đáp ứng yêu cầu về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục vàđào tạo theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh Chúng tôi đãmạnh dạn xây dựng kế hoạch thực hiện chủ đề tích hợp liên môn giữa môn Lịch sửlớp 10 Bài 28 Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến, tiết lịch
sử địa phương lớp 10 và môn GDCD lớp 10 Bài 14 Công dân với sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc, thành chủ đề chung: “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định”
Việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học theo chủ đề tích hợpliên môn: “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định” cho học sinhTrường THPT Mỹ Lộc trong năm học 2016-2017 và năm học 2017-2018 đã phát huyđược vai trò tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình thực hiện cáchoạt động của chủ đề Đặc biệt thông qua việc tổ chức các tiết học, các hoạt độngngoài không gian lớp học như hoạt động tham quan, dã ngoại tại khu di tích lịch sử,văn hóa Đền Trần, Chùa Tháp; hoạt động tự tìm hiểu về truyền thống yêu nước củadân tộc Việt Nam, truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định và địa phương
Mỹ Lộc để phục vụ cho dự án; hoạt động ngoại khóa giao lưu, tuyên truyền về chủ đềtích hợp “truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định” cho học sinh toàn trườngtrong tiết chào cờ đầu tuần”; hoạt động phổ biến Ngày Pháp luật Việt Nam; hoạt động
kỉ niệm 72 năm “Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai” Việt Nam Học sinh đãphát triển các năng lực và phẩm chất như: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, nănglực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác theo nhóm, năng lực tự quản lí, năng lực vậndụng các kiến thức liên môn phục vụ bài học, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụngngôn ngữ, công nghệ thông tin và truyền thông; các năng lực chuyên biệt: năng lực tựnhận thức, tự chịu trách nhiệm và tự điều chỉnh hành vi cho phù hợp với pháp luật vàchuẩn mực đạo đức xã hội; các phẩm chất như: yêu gia đình, yêu quê hương, đất nước;
có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi trường tự nhiên;sống tốt và làm việc hiệu quả
Từ những lí do trên tôi đã xây dựng sáng kiến kinh nghiêm là: Tổ chức tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc trong việc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định” với mong muốn được chia sẻ những kinh nghiệm trong quá trình xây dựng,
thực hiện chủ đề tích hợp liên môn và việc tổ chức các hoạt động ngoài không gian lớphọc cho học sinh trung học phổ thông, tới bạn bè, đồng nghiệp
II MÔ TẢ GIẢI PHÁP
1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Trang 5Thực trạng việc giảng dạy bộ môn giáo dục công dân thường được coi là khôkhan cứng nhắc, “khó, khổ”, nặng về lí thuyết; các tiết thực hành chủ yếu diễn ra trênlớp, học sinh làm bài thực hành thông qua các tình huống do giáo viên cung cấp hoặc
do tự liên hệ Hầu hết các chủ để của bộ môn mới chỉ dừng lại ở việc lồng ghép cáckiến thức có liên quan: giáo dục ý thức đạo đức, giáo dục tư tưởng đạo đức và phongcách Hồ Chí Minh, giáo dục truyền thống, giáo dục pháp luật, bảo vệ môi trường… Các tiết học trên lớp còn nặng về lí thuyết, chủ yếu là thuyết trình, đôi khi cònmang tính áp đặt từ người thày đơn lẻ, thậm trí khi tiết học kết thúc có những học sinhtrầm trồ khen thày, cô dạy hay thật nhưng rồi “chữ thày lại trả cho thày” Do đó việcgiảng dạy bộ môn chưa thực sự hiệu quả, chưa thể hiện được tâm tư tình cảm, nguyệnvọng ước muốn của học sinh; chưa phát huy được khả năng khám phá, khả năng tựhọc, tự nghiên cứu cũng như chưa phát huy được các phẩm chất yêu gia đình, quêhương, đất nước, phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc; chưa phát huyhết hiệu quả của sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục trong tổ, nhóm chuyên môn
và các lực lượng giáo dục trong nhà trường như ban giám hiệu, đoàn thanh niên, giáoviên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm và các lực lượng giáo dục khác
Trong các năm học gần đây, nhà trường đã có kế hoạch và triển khai các hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp nhưng chủ yếu gắn với các chủ đề hàng tháng theo cácngày lễ lớn trong năm Hoặc mới chỉ dừng lại ở việc tổ chức hoạt động ngoài giờ lênlớp cho từng môn học riêng biệt nên chưa phát huy được khả năng vận dụng kiến thứcliên môn của học sinh trong việc giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra
Xuất phát từ tình hình thực tế của học sinh nhà trường: đa số các em là học sinhnông thôn, hầu hết các em đều có ý thức học tập, tu dưỡng và rèn luyện đạo đức nhưng
do điều kiện gia đình còn khó khăn nên ít được tham gia các hoạt động giao lưu, trảinghiệm, chưa mạnh dạn, thiếu tự tin trong giao tiếp, trong trình bày một vấn đề trướclớp, trước đám đông Trong hoạt động hình thành các kiến thức mới và hoạt động củng
cố luyện tập thuộc hầu hết các môn học ở nhà trường thường bó hẹp trong không gianlớp học
Xuất phát từ yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theođịnh hướng phát triển các năng lực và phẩm chất của học sinh, để học tập môn GDCDđạt kết quả cao, tạo hứng thú học tập của học sinh với bộ môn GDCD và để góp phầnthực hiện được mục tiêu của giáo dục Việt Nam là hình thành nhân cách con người
Việt Nam phát triển toàn diện Tôi đã mạnh dạn chọn chủ đề này để nghiên cứu
2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
2.1 Cơ sở lí luận
* Quan niệm về tích hợp liên môn
Tài liệu tập huấn về dạy học tích hợp liên môn/ Vụ Giáo dục Trung học có viết:Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên quan đến hai hay
Trang 6nhiều môn học "Tích hợp" là nói đến mục tiêu của hoạt động dạy học còn "liên môn"
là đề cập tới nội dung dạy học
Ở mức độ thấp lồng ghép những nội dung giáo dục có liên quan vào quá trình dạyhọc một môn học
Mức độ tích hợp cao: xử lí các nội dung kiến thức trong mối liên quan với nhau,bảo đảm cho học sinh vận dụng được tổng hợp các kiến thức để giải quyết các vấn đềtrong học tập, trong cuộc sống, đồng thời tránh việc học sinh phải học lại nhiều lầncùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau
* Quan niệm về tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp
Điều 24, Điều lệ trường Trung học quy định: “… Hoạt động GDNGLL do nhà trườngphối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường tổ chức, bao gồm hoạt độngngoại khóa về khoa học, văn học, nghệ thuật, thể dục, thể thao nhằm phát triển nănglực toàn diện của học sinh và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu; các hoạt động vuichơi, tham quan, du lịch, giao lưu văn hóa; các hoạt động giáo dục môi trường; cáchoạt động lao động công ích; các hoạt động xã hội; các hoạt động từ thiện phù hợp vớiđặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh”
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp học làm cơ sở cho các em bổ sung và hoànthiện những tri thức đã học trên lớp, liên hệ, vận dụng các kiến thức đã học với thực tếcuộc sống trong cộng đồng
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạtđộng tự giáo dục, tự rèn luyện của học sinh Ở lứa tuổi này các em rất thích và khátkhao hoạt động, có tính năng động, tự lập, tự vươn lên học làm người; các em rất thích
tự khẳng định mình trước tập thể Vì vậy, hoạt đông giáo dục ngoài không gian lớp học
là môi trường tốt nhất để các em thể hiện khả năng của mình, giúp cho nhà trường địnhhướng được quá trình giáo dục nhằm thực hiện tốt mục tiêu đào tạo của cấp học, gópphần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung phương pháp dạy vàhọc, là cầu nối tạo ra mối liên hệ hai chiều giữa nhà trường và xã hội Là điều kiện vàphương tiện để huy động sức mạnh cộng đồng cùng tham gia vào quá trình phát triểngiáo dục của nhà trường
2.2 Xây dựng chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định”
2.2.1 Nội dung và thời gian thực hiện chủ đề
* Mạch kiến thức của chủ đề
Sự hình thành truyền thống yêu nước
Quá trình phát triển và tôi luyện truyền thống yêu nước Việt Nam thời phong
kiến
Những biểu hiện của lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam Đặc trưng nổi bậtcủa truyền thống yêu nước Việt Nam thời phong kiến
Truyền thống yêu nước Việt Nam trên quê hương Nam Định
Trách nhiệm của học sinh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trang 7* Thời gian thực hiện chủ đề
Thời điểm thực hiện chủ đề: Học kì II lớp 10 năm học 2016-2017 và năm học
2017-2018
Thời gian thực hiện chủ đề: 5 tiết trong đó có 1 tiết thực hiện hoạt động khởi
động, thành lập nhóm và giao nhiệm vụ trên lớp; 3 tiết tổ chức cho học sinh thamquan, dã ngoại tại khu di tích lịch sử văn hóa Đền Trần – Chùa Tháp, Nam Định và 1tiết ngoại khóa, giao lưu tuyên truyền với học sinh toàn trường trong tiết chào cờ đầutuần
Để thực hiện chủ đề tích hợp trên, tôi đã tổ chức các tiết học ngoài không gianlớp học cho học sinh khối 10 năm học 2016 – 2017 thông qua các hình thức: Thamquan, dã ngoại tại khu di tích lịch sử văn hóa Đền Trần – Chùa Tháp và tổ chức ngoạikhóa, giao lưu, tuyên truyền về chủ đề tích hợp “Phát huy truyền thống yêu nước trênquê hương Nam Định” trong tiết chào cờ thứ hai đầu tuần và hướng dẫn học sinh tựtìm hiểu, tự sưu tầm các tài liệu để hoàn thành dự án học tập; Năm học 2017-2018 tổchức tiết học nhằm tổ chức hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam và hoạt động kỉniệm 72 năm “Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai” Việt Nam
2.2.2 Mục tiêu của chủ đề
* Về kiến thức: Qua chủ đề học sinh nắm được
Hiểu được truyền thống yêu nước là truyền thống quý báu nhất của dân tộc ViệtNam
Nắm được quá trình hình thành, phát triển và tôi luyện của truyền thống yêunước Việt Nam thời phong kiến, nắm được các biểu hiện của lòng yêu nước Việt Nam Xác định và lí giải được đặc trưng của truyền thống yêu nước Việt Nam thờiphong kiến là đấu tranh chống giặc ngoại xâm
Nắm được những biểu hiện cụ thể của truyền thống yêu nước Việt Nam trên quêhương Nam Định
Biết được trách nhiệm của học sinh trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
* Về kỹ năng
Rèn luyện kĩ năng thuyết trình một nội dung học tập
Kĩ năng giao tiếp, ứng xử, làm việc nhóm
Kĩ năng sưu tầm tư liệu lịch sử, tư liệu văn học phục vụ bài học
Kĩ năng so sánh, phân tích, đánh giá, sâu chuỗi các nội dung về truyền thốngyêu nước của dân tộc Việt Nam
Kĩ năng xử lí tình huống, kĩ năng tư duy phê phán hành vi ảnh hưởng xấu đến anninh đất nước
* Về thái độ
Bồi dưỡng tình yêu gia đình, yêu quê hương, đất nước
Tự hào về truyền thống tốt đẹp của quê hương mình, đất nước mình
Có ý thức học tập và rèn luyện để góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệquê hương đất nước
* Các năng lực, phẩm chất cần hình thành cho học sinh thông qua chủ đề
Về năng lực
Trang 8Năng lực chung
Năng lực tự học: Thông qua việc học sinh tiếp nhận các nhiệm vụ học tập mà
giáo viên chuyển giao để nghiên cứu, thông qua việc đi khảo cứu các tư liệu lịch sử ởNam Định thể hiện rõ nét truyền thống yêu nước, thông qua việc tìm hiểu các di tíchlịch sử và văn hóa Trần
Năng lực giao tiếp: xác định được mục đích giao tiếp, chủ động giao tiếp với bạn
bè, thầy cô, với những người xung quanh Biết lựa chọn nội dung giao tiếp, biết tôntrọng, lắng nghe, biết kiềm chế, tự tin khi nói trước đông người
Năng lực giải quyết vấn đề: thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đếnchủ đề “truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định”; đề xuất những kế hoạch vàhành động cụ thể trong quá trình thực hiện nhiệm vụ
Năng lực hợp tác theo nhóm: tự nhận trách nhiệm và vai trò của mình trong hoạtđộng chung của nhóm; phân tích được các công việc cần thực hiện để hoàn thànhnhiệm vụ đáp ứng được mục đích chung, đánh giá khả năng của mình có thể đóng gópthúc đẩy hoạt động của nhóm
Năng lực tự quản lí: Đánh giá được ảnh hưởng của các yếu tố tác động đếnhành động và việc làm của mình trong học tập và trong cuộc sống Tự nhận ra và điềuchỉnh được một số hạn chế của bản thân trong học tập, lao động, sinh hoạt ở nhà, ởtrường, ở địa phương
Năng lực vận dụng các kiến thức liên môn phục vụ bài học: Biết vận dụng cáckiến thức liên môn giữa Lịch sử, Giáo dục công dân, Ngữ văn, Giáo dục quốc phòng
an ninh, Tin học để giải quyết các nhiệm vụ học tập
Năng lực sáng tạo: Có được những ý tưởng độc đáo, sáng tạo trong thể hiện sảnphẩm học tập, trong tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hoạt động ngoại khóa
Năng lực chuyên biệt
Năng lực tự nhận thức, tự chịu trách nhiệm và tự điều chỉnh hành vi cho phùhợp với pháp luật và chuẩn mực đạo đức xã hội
Khả năng quan sát và chỉ ra những biểu hiện của truyền thống yêu nước của dântộc Việt Nam
Khả năng làm việc theo nhóm: sử dụng tranh ảnh, nêu được những biểu hiện vànét đặc trưng của truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam
Phân tích được mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động giữa các nội dung, vấn đề củatruyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam…
Về phẩm chất: Yêu gia đình, yêu quê hương, đất nước; nhân ái khoan dung; có
trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi trường tự nhiên; thựchiện nghĩa vụ đạo đức tôn trọng, chấp hành kỉ luật, pháp luật; sống tốt và làm việc hiệuquả
2.2.3 Ý nghĩa của việc tổ chức tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc thông qua xây dựng chủ đề tích hợp liên môn.
Tổ chức các hoạt động đưa học sinh ra ngoài không gian lớp học trong việc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn“ Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định” có ý nghĩa:
Trang 9Ngoài việc xây dựng chủ đề tích hợp trên để tránh tình trạng trùng lặp về nội
dung, tránh việc cả 2 môn học đều tổ chức dạy học, giảm được thời gian học tập chohọc sinh, qua đó khắc phục được tình trạng thiếu sự liên hệ, tác động giữa kiến thứclịch sử và giáo dục công dân; Học sinh có thể vận dụng kiến thức của môn Lịch sử vàmôn Giáo dục công dân trong việc nhận thức và thực hiện trách nhiệm của mình trongviệc xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Tạo điều kiện để đổi mới phương pháp dạy học, đa dạng hóa các hình thức tổ
chức dạy học, học sinh được hoạt động, được tự học và tự nghiên cứu thông qua đógóp phần hướng tới hình thành các năng lực, phẩm chất cho học sinh
Học sinh được kết hợp giữa lịch sử dân tộc với lịch sử địa phương, giữa nộidung giáo dục công dân gắn liền với niềm tự hào trên chính mảnh đất quê hương mình
từ đó các em sẽ thấy hứng thú hơn đối với môn học
Học sinh được đặt các tác phẩm văn học trong không gian lịch sử, vận dụng kĩnăng làm văn thuyết minh vào một vấn đề mang tính chất lịch sử, giới thiệu về mộtdanh thắng quê hương Nhờ đó, lịch sử bớt đi tính khô khan, đồng thời giáo dục đượctinh thần yêu quê hương đất nước, trách nhiệm của học sinh đối với đất nước quêhương mình
Nội dung học tập của bài được sử dụng xây dựng thành chủ đề với các hoạtđộng học được xây dựng nối tiếp nhau thành một chuỗi các hoạt động liên tục có gắnkết với nhau, học sinh được nhận nhiệm vụ trên lớp và được tìm hiểu, nghiên cứu ởngoài không gian lớp học, trường học từ đó góp phần làm tăng thời gian học tập củahọc sinh
Phát triển phẩm chất của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay: Yêu giađình, yêu quê hương, đất nước; nhân ái khoan dung; có trách nhiệm với bản thân, cộngđồng, đất nước, nhân loại và môi trường tự nhiên; thực hiện nghĩa vụ đạo đức tôntrọng, chấp hành kỉ luật, pháp luật; có ý thức sống tốt và làm việc hiệu quả
Hoạt động của học sinh
Kết quả/ sản phẩm dự kiến
Xem các video, nhận nhiệm vụ giải quyết vấn ðề
Thành lập nhóm, bầu nhóm trưởng, thư kí, phân công công việc cho các thành viên
Tiếp nhận phiếu học tập
Báo cáo hiểu biết ban đầu của học sinh
về chủ đề
Thành lập được 6 nhóm
Xây dựng được kếhoạch thực hiện dự
án của các nhóm.Bảng phân công nhiệm vụ, thống nhất địa điểm, cách
Trang 10Chuẩn bị kế hoạch thực hiện dự
án, hợp đồng học tập, phiếu định hướng hoạt động nhóm, phiếu đánh giá sản phẩm, biên bản làm việc nhóm, những hỗ trợ khác cho việc thực hiện dự án củahọc sinh
Giao phiếu học tập của chủ đề
dự án
Tổ chức cho HS trải nghiệm sáng tạo tìm hiểu về khu
di tích lịch sử Đền Trần, chùa Tháp
Các nhóm bố trí thời gian triển khai thực hiện dự án trong thời gian ngoàigiờ lên lớp
Báo cáo tiến trình thực hiện dự án của học sinh
Tham gia trải nghiệm sáng tạo do nhà trýờng và Tổ Sử
- Ðịa – GDCD tổ chức
Biên bản làm việc nhóm
Bản đánh giá kết quả hoạt động nhómSản phẩm học tập của các nhóm theo
Tổ chức thực hiện chương trình ngoại khóa tích hợp truyềnthống yêu nước theo
kế hoạch đã xây dựng
- Các tiết mục biểu diễn trong hoạt độngngoại khóa
- Hùng biện về chủđề: Yêu quê hương đất nước, chúng em cùng hành động
* Thiết bị dạy học, học liệu
Trang 11Sách giáo khoa lịch sử 10, Giáo dục công dân 10, Giáo dục quốc phòng an ninh
10, Ngữ văn 10 tập 2, Ngữ văn lớp 9, Tin học 11
Video, tranh ảnh liên quan đến truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam vàquê hương Nam Định
Nguồn tư liệu về khu di tích đền Trần, về Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn,các bài viết về truyền thống yêu nước Việt Nam, các bài viết giới thiệu về Nam Định –vùng đất giàu truyền thống
Phương pháp: dạy học theo dự án
Hỗ trợ của giáo viên Hoạt động học tập
của học sinh
Kết quả/ sản phẩm dự kiến
Đặt vấn đề
Tổ chức cho học sinh xem video về lòng
yêu nước, yêu cầu HS trả lời về nội dung phản
ánh trong video đó
Đưa ra hệ thống các câu hỏi cần phải giải
quyết thông qua chủ đề:
Câu 1: Thế nào là truyền thống yêu nước?
Truyền thống yêu nước được hình thành và
phát triển như thế nào?
Câu 2: Nêu và phân tích những biểu hiện của
truyền thống yêu nước Việt Nam Xác định
đặc trưng nổi bật của truyền thống yêu nước
Việt Nam và lí giải tại sao đó là đặc trưng nổi
bật nhất?
Câu 3: Truyền thống yêu nước Việt Nam
được biểu hiện cụ thể và phát huy như thế nào
trên quê hương Nam Định?
Câu 4: Là những công dân tương lai của đất
nước, chúng ta phải làm gì để xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa?
Phân 6 nhóm học tập, giao nhiệm vụ học
tập cho các nhóm ( dự án học tập)
1 Tìm hiểu các biểu hiện của truyền
Theo dõi video Tiếp nhận cácnhiệm vụ học tập Suy nghĩ, địnhhướng cách thứcgiải quyết vấn đề
Lập nhóm, bầunhóm trưởng, thư kí,phân công nhiệm vụcho các thành viên
Kí kết hợp đồng họctập với giáo viênThảo luận nhóm,xây dựng kế hoạchthực hiện dự án
Học sinhbước đầu địnhhướng đượcnhiệm vụ họctập
Thành lậpđược 6 nhómhọc tập, bướcđầu định hình
kế hoạch họctập của nhóm
Trang 12thống yêu nước Việt Nam thông
qua lịch sử dân tộc và thơ văn yêu
nước
2 Tìm hiểu các biểu hiện của truyền
thống yêu nước Việt Nam trên quê
hương Nam Định
3 - Xây dựng một tiểu phẩm về Trần
Hưng Đạo với cuộc kháng chiến
chống giặc Mông Nguyên lần thứ
hai
4 - Dàn dựng một tiết mục múa về
Hào khí Việt Nam
5 - Hùng biện về chủ đề: Yêu quê
Hình thức dạy học: ngoài không gian lớp học, tổ chức cho học sinh tham
quan dã ngoại tại khu di tích lịch sử văn hóa Đền Trần – Chùa Tháp
Phương pháp: dạy học theo dự án
Bước 1: Tổ chức hoạt động ngoại khóa
Hỗ trợ của giáo viên Hoạt động học tập của
học sinh
Sản phẩm/kết quả dự
kiến
Trên cơ sở giao nhiệm vụ
cho HS từ tiết 1, qua quá
trình duyệt chương trình
thời gian ngoài giờ lên lớp,
giáo viên xây dựng kế
Các nhóm bố trí thờigian triển khai thực hiện
dự án trong thời gian ngoàigiờ lên lớp
Báo cáo tiến trình thực
Các nhóm trình bày sảnphẩm của nhóm mình Đại diện nhóm 6: trìnhbày bài thuyết minh vềĐền Trần
Trang 13hoạch tổ chức cho học sinh
hoạt động ngoại khóa về
chủ đề tích hợp truyền
thống yêu nước
Gửi giấy mời tới Ban
giám hiệu, giáo viên chủ
nhiệm khối 10, đoàn thanh
niên tham dự buổi học tập
ngoại khóa
Giáo viên nhận xét, đánh
giá về buổi ngoại khóa
hiện dự án của học sinh Tham gia trải nghiệmsáng tạo do nhà trường và
Tổ Sử - Địa – GDCD tổchức
Đại diện nhóm 1: thuyếttrình về truyền thống yêunước của nhân dân ViệtNam
Đại diện Nhóm 2: bàithuyết trình về truyềnthống yêu nước trên củaquê hương Nam Định vàđịa phương Mỹ Lộc
Đại diện nhóm 5: hùngbiện về chủ đề “Yêu quêhương đất nước, chúng emcùng hành động”
Học sinh nhóm 3,4: biểu
diễn một số tiết mục vănnghệ
Bước 2: Đánh giá kết quả học tập thông qua dự án
Giáo viên trong Ban tổ chức hoạt động ngoại khóa nhận xét, rút kinh nghiệm
TIẾT 5
Hoạt động 3: Hoạt động tìm tòi, khám phá, hoạt động trải nghiệm, sáng tạo
Hình thức dạy học: ngoài không gian lớp học
Phương pháp: dạy học theo dự án
Bước 1: Tổ chức hoạt động ngoại khóa giao lưu tuyên truyền về truyền thống
yêu nước cho học sinh toàn trường trong tiết chào cờ đầu tuần
Hỗ trợ của giáo viên Hoạt động học tập của
yêu nước tại trường THPT
Mỹ Lộc trong tiết chào cờ
đầu tuần
Học sinh dẫn chươngtrình, tiến hành hoạt độngngoại khóa tại trườngTHPT Mỹ Lộc
Các tiết mục biểu diễntrong hoạt động ngoại khóa+ Màn múa về hào khí ViệtNam
+ Tiểu phẩm: Hưng ĐạoVương – Trần Quốc Tuấn vớikháng chiến chống Mông –Nguyên lần thứ hai
+ Ngâm thơ: Thuật Hoài( Phạm Ngũ Lão)
Hùng biện về chủ đề “Yêuquê hương đất nước, chúng
em cùng hành động”
Bước 2: Đánh giá kết quả học tập thông qua dự án
Giáo viên trong Ban tổ chức hoạt động ngoại khóa chủ trì cuộc họp rút kinh nghiệm
Trang 14Các nhóm thảo luận, rút kinh nghiệm, đề nghị khen thưởng cá nhân có đóng góp tích cực.
Giáo viên tổng kết chủ đề học tập, chốt lại những điểm chính của nội dung, đánhgiá quá trình làm việc thực hiện dự án của từng nhóm, đánh giá kết quả học tập theo các sản phẩm
Bước 3: Yêu cầu học sinh viết bài thu hoạch về chủ đề “Phát huy truyền thống
yêu nước trên quê hương Nam Định”
2.3 Tổ chức các tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc trong việc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định”
Để đạt được mục tiêu của chủ đề tích hợp liên môn là nhằm hướng đến phát triểncác năng lực phẩm chất, giáo dục giá trị sống, rèn kỹ năng sống cho học sinh, bản thântôi đã xây dựng kế hoạch và triển khai các hoạt động, các tiết học ngoài không gianlớp học cho học sinh phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng và đặc điểm tâm lý lứa tuổihọc sinh THPT Cụ thể qua các hoạt động sau
2.3.1 Hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu, tự tìm hiểu các tài liệu có liên quan để hoàn thành nhiệm vụ học tập trong dự án.
* Mục đích: Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo cho học sinh trong việc lĩnh
hội tri thức Rèn cho các em các kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng giao tiếp , phát triểncác phẩm chất như yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệuquả Tạo cơ hội cho các em được tự mình trải nghiệm khám phá, đề xuất các ý tưởngdưới sự định hướng của giáo viên
* Hướng dẫn học sinh thực hiện dự án
Trên cơ sở các nhóm đã được thành lập, các em tiến hành thực hiện dự án củanhóm mình theo nhiệm vụ đã phân công trong xây dựng chủ đề và qua phiếu địnhhướng học tập
Học sinh tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu và sưu tầm tài liệu
Giáo viên hỗ trợ, giúp đỡ học sinh tháo gỡ những khó khăn gặp phải khi thựchiện dự án
Phát hiện những học sinh có năng khiếu, có khả năng sáng tạo để bồi dưỡng chocác em vươn lên
Phụ lục phân công nhiệm vụ học tập cho các nhóm trong thực hiện chủ đề.
Nhó
m
Nhiệm vụ học tập
1 Tìm hiểu các biểu hiện của truyền thống yêu nước Việt Nam thông qua lịch sử
dân tộc và thơ văn yêu nước
2 Tìm hiểu các biểu hiện của truyền thống yêu nước Việt Nam trên quê hương
Nam Định
3 - Xây dựng một tiểu phẩm về Trần Hưng Đạo với cuộc kháng chiến chống giặc
Mông Nguyên lần thứ hai
4 - Dàn dựng một tiết mục múa về Hào khí Việt Nam
Trang 155 - Hùng biện về chủ đề: Yêu quê hương đất nước chúng em cùng hành động.
- Chọn và trình bày một tác phẩm văn học thời Trần thể hiện lòng yêu nước
6 - Đóng vai hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về di tích lịch sử đền Trần – niềm
tự hào của quê hương Nam Định
Trang 16PHIẾU HỌC TẬP ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG PHIẾU HỌC TẬP ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NHÓM 1
Yêu cầu về nội dung:
Tìm hiểu các biểu hiện của truyền thống yêu nước Việt Nam thông qua lịch sử dân tộc và thơ văn yêu nước
1. Nêu được các biểu hiện của truyền thống yêu nước Việt Nam
2. Lấy được dẫn chứng về các biểu hiện đó qua quá trình phát triển của lịch sửdân tộc từ xưa đến nay, dẫn chứng thông qua các câu ca dao tục ngữ, các tác phẩmvăn học trong chương trình
3. Liên hệ được trách nhiệm của học sinh nhằm phát huy truyền thống yêunước quý báu đó của dân tộc Việt Nam
Yêu cầu về hình thức:
1. Thiết kế bài trình chiếu Power point về truyền thống yêu nước Việt Nam
2. Viết bài thuyết trình về truyền thống yêu nước Việt Nam ( Bản Word)
3. Bài trình chiếu, bài thuyết trình phải khớp nhau về nội dung, hình thức, đảmbảo tính thẩm mỹ, tính chính xác, tính khoa học
PHIẾU HỌC TẬP ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NHÓM 2
Yêu cầu về nội dung:
Tìm hiểu các biểu hiện của truyền thống yêu nước Việt Nam trên quê hương Nam Định
1 Nêu được nét khái quát nhất về đất và người Nam Định
2 Nêu được các biểu hiện của truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định
3 Chứng minh được truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định thông qua thơ văn, sự phát triển của lịch sử quê hương
4 Nêu được trách nhiệm của bản thân trong việc ǵn giữ và phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương
Yêu cầu vệ hình thức:
1. Thiết kế bài trình chiếu Power point về truyền thống yêu nước Việt Nam
2. Viết bài thuyết trình về truyền thống yêu nước Việt Nam ( Bản Word)
3. Bài trình chiếu, bài thuyết trình phải khớp nhau về nội dung, hình thức, đảm
Trang 17bảo tính thẩm mỹ, tính chính xác, tính khoa học.
PHIẾU HỌC TẬP ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NHÓM 3
Yêu cầu về nội dung:
Xây dựng một tiểu phẩm về Trần Hưng Đạo với cuộc kháng chiến chống giặc Mông Nguyên lần thứ hai
1. Thể hiện được tinh thần yêu nước, sự dũng cảm quyết tâm của Trần HưngĐạo và quân dân nhà Trần
2. Thể hiện được hào khí Đông A
3. Bối cảnh lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên lần thứ hai
Yêu cầu về hình thức
1. Thời gian: 5 – 7 phút
2. Tiểu phẩm phải có mở đầu, cao trào, kết thúc
3. Diễn xuất đạt được thần thái của Trần Hưng Đạo, không khí sẵn sàng cho cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên lần thứ hai
Trang 18
PHIẾU HỌC TẬP ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NHÓM 4
Yêu cầu về nội dung:
Dàn dựng một tiết mục múa về Hào khí Việt Nam
Phải thể hiện được truyền thống yêu nước hào hùng của dân tộc
Yêu cầu về hình thức
1. Phù hợp với nội dung
2. Phù hợp với lứa tuổi
3. Thời gian không quá 7 phút
PHIẾU HỌC TẬP ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NHÓM 5
Yêu cầu về nội dung:
- Hùng biện về chủ đề: yêu nước chúng em cùng hành động
- Chọn và trình bày một tác phẩm văn học thời Trần thể hiện
1 Nêu khái quát được về truyền thống yêu nước Việt Nam
2 Trách nhiệm của học sinh trong xây dựng và bảo vệ đất nước
3 Nêu được những hành động thiết thực của HS trong xây dựng và phát triển đất nước hiện nay
Trang 19PHIẾU HOC TẬP ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NHÓM 6
Yêu cầu về nội dung:
Đóng vai hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về di tích lịch sử đền Trần – niềm
tự hào của quê hương Nam Định
1 Giới thiệu được khái quát tổng thể kiến trúc của khu di tích lịch sử đền Trần
2 Giới thiệu cụ thể từng đền: Thiên Trường, Cố Trạch, Trùng Hoa
3 Thể hiện được niềm tự hào của người con Nam Định về di tích lịch sử đền Trần
Yêu cầu về hình thức
1. Có hình ảnh minh họa rõ nét
2. Bản thuyết minh về di tích lịch sử đền Trần ( Bản Word)
3. Bài trình chiếu Power point về khu di tích lịch sử đền Trần
* Đánh giá hoạt động: Đạt được mục tiêu đề ra, học sinh đã tự nghiên cứu tự tìm
hiểu các tài liệu có liên quan và đã hoàn thành nhiệm vụ học tập trong dự án Đồngthời phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong việc lĩnh hội tri thức, rèncho các em các kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng ứng xử, hợp tác, kĩnăng thu thập và xử lí thông tin, phát triển các năng lực và phẩm chất cần thiết như:yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; yêu thiên nhiên , sống tốt và làm việc hiệuquả Có ý thức vươn lên, phát huy khả năng tự học, tự bồi dưỡng để trở thành côngdân tốt có ích cho xã hội
2.3.2 Tổ chức tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc qua hoạt động tham quan dã ngoại tại khu di tích lịch sử văn hóa Đền Trần – Chùa Tháp
* Mục đích
Thông qua hoạt động tham quan dã ngoại tại khu di tích lịch sử văn hóa ĐềnTrần-Chùa Tháp giúp học sinh tìm hiểu sâu sắc hơn về tư tưởng triết học của ngườiViệt qua các hoạt động sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội truyền thống tại các đền phủ trongtỉnh, giúp cho học sinh vừa có dịp tìm hiểu về lịch sử nhà Trần và khu di tích lịch sửđền Trần vừa tự hào thêm về truyền thống quê hương
Giáo dục cho học sinh khả năng tự khám phá, tìm hiểu thông tin liên quan đến lịch
sử, văn hóa, văn học, đời sống, trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị và kỹnăng phù hợp Trên cơ sở đó hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen lànhmạnh, tích cực biết trân trọng, giữ gìn nét đẹp văn hóa quê hương, ý thức giữ gìn bảo
vệ môi trường (cụ thể ở các khu di tích lịch sử - văn hóa tâm linh); loại bỏ những hành
vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày Giúp các em lĩnh hội kiến thức của chủ đề một cách linh hoạt, sáng tạo bằng chínhnăng lực tự học, tự tìm tòi, tự khám phá của bản thân
Trang 20Giáo dục cho các em một số giá trị sống và kĩ năng sống
+GTS: Hòa bình; hợp tác; trách nhiệm.
+KNS: Tự nhận thức; lắng nghe tích cực; giao tiếp; làm việc nhóm.
* Cách thức tiến hành (được thực hiện qua các bước)
Bước 1 : Lập kế hoạch
Xác định rõ mục tiêu, nội dung và chương trình hoạt động;
Thành phần tham gia; phân công công việc cụ thể cho từng đối tượng tham gia
Dự kiến thời gian thực hiện, địa điểm;
Xây dựng chương trình;
Họp tổ, nhóm chuyên môn phân công nhiệm vụ cho các thành viên
Họp với giáo viên chủ nhiệm khối 10, chủ nhiệm phổ biến trước lớp các yêucầu về trang phục, phương tiện, giấy bút ghi chép tư liệu
Bước 2: Chuẩn bị
Giáo viên
Đi tiền trạm tại Đền Trần – Chùa Tháp, liên hệ về thời gian, các thủ tục cần thiết
cho buổi ngoại khóa;
Hướng dẫn cho học sinh chuẩn bị bài viết, hoàn thiện nội dung thuyết trình củacác nhóm và tập các tiết mục văn nghệ
Học sinh
Sưu tầm tài liệu viết bài thuyết minh về Đền Trần; về truyền thống yêu nước củadân tộc Việt Nam, của quê hương Nam Định và địa phương Mỹ Lộc; luyện tập vănnghệ, chuẩn bị trang phục biểu diễn
Bước 3: Tổ chức thực hiện kế hoạch (hoạt động được tổ chức vào 1 buổi chều thứ
7)
- 13h15’ – 13h 30: Tập trung tại trường THPT Mỹ Lộc theo đơn vị lớp
- 13h35’: xuất phát từ trường đến khu di tích lịch sử đền Trần
- 14h 00’ đến 14h 45’: Nghe thuyết minh về Đền Trần (Nhóm 6), nghe bài thuyếttrình về truyền thống yêu nước của nhân dân Việt Nam (Nhóm 1), bài thuyết trình vềtruyền thống yêu nước trên của quê hương Nam Định và địa phương Mỹ Lộc (Nhóm 2);dâng hương tại đền Trần và đền Cố Trạch
- 14h 45’ đến 15h15’: Hoạt động văn nghệ, thăm quan tự do dưới sự giám sát củagiáo viên
- 15h 15’ đến 15h 45’: Thăm quan khu Chùa Tháp, nghe hướng dẫn viên thuyếtminh về Chùa Tháp
- 15h 45 – 16h30: Dọn vệ sinh khu vực Chùa Tháp
- 16h 30’: Trưởng đoàn nhận xét rút kinh nghệm, giao học sinh viết bài thuhoạch
- 16h 45: về trường, kết thúc buổi trải nghiệm
Trang 21Bước 4: Yêu cầu học sinh viết bài thu hoạch về buổi ngoại khóa
* Đánh giá hoạt động
Thông qua hoạt động trải nghiệm tại di tích lịch sử văn hóa Đền Trần-chùa Tháp
đã giúp các em lĩnh hội các tri thức một cách hào hứng, tích cực, có nhận thức sâu sắchơn về tư tưởng triết học của người Việt qua các hoạt động sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hộitruyền thống tại các đền phủ trong tỉnh, giúp cho học sinh tự hào thêm về truyền thốngquê hương
Các em đã lĩnh hội kiến thức của chủ đề một cách linh hoạt, sáng tạo bằng chínhnăng lực tự học, tự tìm tòi, tự khám phá và bằng những cảm xúc của bản thân
Đã phát triển khả năng tự khám phá, tự tìm hiểu thông tin liên quan đến lịch sử,văn hóa, văn học, đời sống, trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị và kỹ năngphù hợp Trên cơ sở đó đã hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen lànhmạnh, tích cực biết trân trọng, giữ gìn nét đẹp văn hóa quê hương, ý thức giữ gìn bảo
vệ môi trường (cụ thể ở các khu di tích lịch sử - văn hóa tâm linh); loại bỏ những hành
vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày
2.3.3 Tổ chức hoạt động ngoại khóa giao lưu tuyên truyền chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định” cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc trong tiết chào cờ đầu tuần.
* Mục đích
Thông qua hoạt động ngoại khóa giao lưu, tuyên truyền về chủ đề tích hợp “ Phát
huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định” cho toàn thể học sinh trườngTHPT Mỹ Lộc nhằm tăng thêm hiểu biết cho học sinh về những truyền thống hàohùng của dân tộc ta, ông cha ta trong lịch sử dựng nước và giữ nước
Từ những hiểu biết sâu sắc của các em về truyền thống đó sẽ tạo nên một sứcmạnh tinh thần làm hành trang để các em vươn lên trong cuộc sống đồng thời có sứcmạnh lan tỏa rộng rãi tới mọi người dân trên quê hương Việt Nam và bạn bè Thế giới
* Cách thức tiến hành (được thực hiện qua các bước)
Bước 1: Lập kế hoạch
Xác định rõ mục tiêu, nội dung và chương trình hoạt động
Thành phần tham gia; phân công công việc cụ thể cho từng đối tượng tham gia
Dự kiến thời gian thực hiện (thứ 2 tuần )
Xây dựng chương trình
Họp tổ, nhóm chuyên môn phân công nhiệm vụ cho các thành viên
Bước 2: Chuẩn bị
GV: Làm phông chữ, chuẩn bị loa đài… cho tiết ngoại khóa
Hướng dẫn cho học sinh chuẩn bị bài viết, tập các tiết mục văn nghệ
HS: Sưu tầm tài liệu viết bài hùng biện về chủ đề “yêu quê hương chúng ta cùng
hành động”; chuẩn bị 1 bài thơ; luyện tập văn nghệ, chuẩn bị trang phục biểu diễn
Bước 3: Tổ chức thực hiện kế hoạch (hoạt động được tổ chức vào tiết chào cờ đầu
tuần)
Tập trung học sinh theo đơn vị lớp (như các tiết chào cờ)
Trang 22Chào cờ, hát Quốc ca
Đại diện Ban tổ chức giới thiệu về hoạt động (mục đích, ý nghĩa và nội dungchương trình)
Nghe bài hùng biện về chủ đề “yêu quê hương chúng ta cùng hành động”
Nghe học sinh đọc bài “Thuật hoài”
Hoạt động văn nghệ, giao lưu học sinh giữa các khối
Đại diện Ban tổ chức nhận xét về tiết ngoại khóa
Bước 4: Yêu cầu học sinh viết bài thu hoạch, hoàn thiện chủ đề học tập
* Đánh giá hoạt động
Thông qua hoạt động ngoại khóa đã đạt được mục tiêu đề ra, giúp học sinh cónhững nhận thức sâu sắc về truyền thống yêu nước của dân tộc, thấy được mỗi ngườidân Việt Nam yêu nước đều thể hiện lòng yêu nước của mình bằng những cách khácnhau nhưng đều có điểm chung đó là tinh thần đem hết khả năng của mình để phục vụlợi ích của Tổ quốc Từ đó giúp các em nhận thức rõ về trách nhiệm của bản thân đốivới sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay
2.3.4 Một số hoạt động tuyên truyền, phổ biến ngoài không gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ lộc, năm học 2017-2018.
Năm học 2017-2018 diễn ra với nhiều sự kiện quan trọng như Lễ kỉ niệm 45 nămthành lập trường và các hoạt động khác do ngành phát động như: hoạt động phổ biếnNgày Pháp luật Việt Nam; hoạt động kỉ niệm 72 năm “Ngày truyền thống phòng,chống thiên tai” Việt Nam Để tiếp tục phát triển đề tài, tôi đã cùng với Ban giám hiệunhà trường, cùng với tổ, nhóm chuyên môn và Đoàn thanh niên tổ chức cho học sinhtham gia các hoạt động ngoài lớp học như giao lưu tuyên truyền về Ngày Pháp luậtViệt Nam, thi vẽ tranh kỉ niệm “Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai”
* Cách thức tiến hành bao gồm các bước như hoạt động ngoại khóa giao lưu tuyên
truyền chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương NamĐịnh” cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc trong tiết chào cờ đầu tuần (mục 2.3.3)
2.3.5 Kết quả đạt được qua quá trình tổ chức các tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc trong việc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương Nam Định”
* Đối với giáo viên
Đã phát huy tối đa hiệu quả của việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn, tạo nên sự
gắn kết giữa giáo viên thuộc các bộ môn khác nhau, đã phát huy được sức mạnh trí tuệcủa các lực lượng giáo dục trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh Đồng thời gópphần bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên
Hiểu sâu sắc hơn về tâm tư nguyện vọng và điều kiện hoàn cảnh của các em, qua
đó góp phần đánh giá đúng quá trình học tập và rèn luyện của học sinh Đồng thời,bản thân giáo viên có thể chia sẻ những kinh nghiệm sống, giá trị sống về đạo đức vềlối sống, về khát vọng vươn lên, về định hướng nghề nghiệp cho học sinh trong tươnglai
Trang 23* Đối với học sinh
Đây là dịp để các em tự tìm tòi, tự khám phá, tự khẳng định chính mình trongquá trình chinh phục tri thức, phát huy tối đa các năng lực và phẩm chất, phát huyđược khả năng sáng tạo và rèn luyện được những kĩ năng cần thiết trong cuộc sống Tham gia các hoạt động trong chủ đề tích hợp liên môn gắn với thực tiễn sẽ giúphọc sinh vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết tình huống, ít phải ghi nhớ kiếnthức một cách máy móc, hiểu sâu sắc hơn đơn vị kiến thức mình đang học và còn giúpcác em vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn của cuộc sống, thấy cần thiết và hứngthú với các môn học cả tự nhiên và xã hội
Tổ chức ngoại khóa giao lưu tuyên truyền về chủ đề “Phát huy truyền thống yêunước trên quê hương Nam Định” góp phần nâng cao nhận thức sâu sắc về truyền thốngyêu nước của cha ông ta trong lịch sử đấu tranh hào hùng của dân tộc Từ nhận thứccủa mỗi học sinh về truyền thống quý báu đó của dân tộc sẽ tạo thành sức mạnh, biếnthành hành động yêu nước, lan tỏa, phát triển truyền thống yêu quê hương đất nướctrong thời đại ngày nay
2.3.6 Một số lưu ý trong quá trình tổ chức các tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh trường THPT Mỹ Lộc
* Đối với giáo viên
Việc xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động, các tiết học ngoài không
gian lớp học cho học sinh phải phù hợp với đặc điểm tâm lí lứa tuổi, nguyện vọng củahọc sinh; phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của nhà trường, của địa phương; phù hợpvới nội dung chủ đề học tập và mang tính giáo dục cao
Tổ chức các hoạt động phải phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo củahọc sinh, hướng tới việc phát triển các năng lực và phẩm chất của người học, giáo dụccho học sinh các giá trị sống và rèn luyện kĩ năng sống thông qua những hành động cụthể để trở thành các kĩ năng trong cuộc sống hàng ngày cho các em
Phải đảm bảo được nội dung kiến thức cần đạt cho học sinh theo chuẩn kiến thức
kĩ năng của từng môn học
* Đối với học sinh
Thực hiện nghiêm túc nội quy của nhà trường, của điểm đến tham quan cũng như
những nơi các em tự đến tìm hiểu các thông tin, các tư liệu phục vụ cho dự án
Tuân thủ các quy định về pháp luật, đảm bảo an toàn giao thông trong suốt quátrình tổ chức hoạt động; tham gia các hoạt động theo sự hướng dẫn của giáo viên phụtrách
Thực hiện nhiệm vụ học tập theo dự án đã đề ra nghiêm túc vớí tinh thần tráchnhiệm cao, giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau tháo gỡ những khó khăn gặp phải trong quátrình thực hiện dự án hướng đến chất lượng và hiệu quả các sản phẩm của dự án
Trang 24III HIỆU QUẢ DO SÁNG KIẾN ĐEM LẠI
III.1 Kết quả đạt được hiện nay so với thực tế trước khi áp dụng sáng kiến.
Việc tổ chức tiết học cho học sinh ra ngoài không gian lớp học trong việc xâydựng chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quê hương NamĐịnh” đã góp phần đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá; đã hướng tớiviệc phát triển các năng lực, phẩm chất và rèn được các kĩ năng cơ bản cho học sinh;tạo môi trường học tập rộng mở cho các em có dịp được dựng lại những trang sử hàohùng của dân tộc ta, nhân dân ta, đã giúp các em có những nhận thức sâu sắc hơn vềcác giá trị, biểu hiện truyền thống yêu nước của dân tộc; có mục đích, động cơ học tậpđúng đắn, có ý thức tích cực trong học tập, lao động, rèn luyện và vươn lên trong cuộcsống; có tinh thần tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa; biếtyêu thương giúp đỡ mọi người, biết phải cống hiến và hi sinh khi cần thiết; biết cảnhgiác trước mọi âm mưu chia rẽ, xuyên tạc của các thế lực thù địch; phê phán, đấu tranhvới những thái độ, việc làm gây tổn hại đến an ninh quốc gia, xâm phạm chủ quyền vàtoàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; thực hiện tốt nghĩa vụ của công dân trong việc xâydựng và bảo vệ Tổ quốc
So sánh kết quả điều tra trước và sau khi thực hiện chủ đề
III.2 Hiệu quả về kinh tế
Việc tổ chức tiết học cho học sinh ra ngoài không gian lớp học không chỉ nhằmmục đích giúp các em lĩnh hội tri thức một cách tích cực, chủ động, sáng tạo mà còngiúp các em nâng cao nhận thức của mình về mọi mặt của đời sống xã hội Giúp các
em có những nhận thức đúng đắn về các vấn đề kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội…củađất nước, từ đó các em có thể vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề màthực tiễn đặt ra, mỗi một hành động, việc làm đúng đắn với tinh thần trách nhiệm caocủa các em đều có thể đem lại những lợi ích nhất định về kinh tế
Ví dụ: việc tham gia lao động dọn vệ sinh trong buổi ngoại khóa, giúp các em nhậnthức được việc bảo vệ môi trường là vấn đề cấp bách đòi hỏi bất cứ ai trong mỗichúng ta đều phải hành động Việc chung tay bảo vệ môi trường là hành vi có ý nghĩa
Trang 25rất lớn trong việc giảm thiểu nguy cơ biến đổi khí hậu, giảm nguy cơ gia tăng bệnh tậtcủa con người là bảo vệ cho cuộc sống của chính chúng ta.
Ngoài ra với những nhận thức đúng đắn về các giá trị biểu hiện trong truyền thốngyêu nước của dân tộc Việt Nam như cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất, bên cạnhviệc học tập các em có thể giúp đỡ bố mẹ những việc làm phù hợp, có ý thức thựchành tiết kiệm trong cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày…
III.3 Hiệu quả về mặt xã hội
* Đối với học sinh
Thông qua các hoạt động học tập của chủ đề, các em đã phát triển được các nănglực và phẩm chất như: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết vấn đề,năng lực hợp tác theo nhóm, năng lực tự quản lí, năng lực vận dụng các kiến thức liênmôn phục vụ bài học, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ, công nghệ thôngtin và truyền thông, năng lực nhận xét đánh giá các vấn đề lịch sử; các năng lựcchuyên biệt: năng lực tự nhận thức, tự chịu trách nhiệm và tự điều chỉnh hành vi chophù hợp với các chuẩn mực đạo đức xã hội và các quy định của pháp luật
Học sinh không chỉ được lĩnh hội kiến thức khoa học của một bộ môn mà còn lĩnhhội kiến thức của các môn học khác, vận dụng các kiến thức liên môn để giải quyết cácvấn đề mang tính chất khoa học, lí luận, giải quyết vấn đề thực tiễn Việc học tậpkhông chỉ bó hẹp trong không gian lớp học, trường học mà còn mở rộng không gianngoài trường học Việc tiếp thu kiến thức chuyển từ thụ động nặng về lí thuyết sangtiếp thu một cách chủ động sáng tạo gắn liền với thực tiễn giúp học sinh có hứng thúhọc tập, dễ hiểu, dễ nhớ, nhớ sâu, nhớ lâu
* Đối với giáo viên
Thông qua việc tổ chức tiết học ngoài không gian lớp học cho học sinh, đã góp
phần đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá đã tạo sự hứng thú, tích cực,chủ động, sáng tạo học tập cho học sinh
Là sự tiếp cận dần với chương trình giáo dục mới đưa hoạt động ngoài giờ lên lớpthành hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở mức độ nhận thức và yêu cầu cao hơn vàthường xuyên hơn, gắn liền với các môn học trong chương trình Do đó đã tác độngmạnh mẽ đến nhận thức và hành động của bản thân giáo viên là không ngừng phấn đấuvươn lên, tự học, tự bồi dưỡng để đáp ứng với yêu cầu đổi mới của sự nghiệp giáo dục
và đào tạo trong thời đại của cuộc cách mạng 4.0 hiện nay
III.4 Tính kế thừa, điểm mới và tính phổ biến của sáng kiến
* Tính kế thừa
Kế thừa hoạt động trải nghiệm, sáng tạo của đơn môn để xây dựng hoạt động dạy
và học ngoài không gian lớp học trong xây dựng chủ đề tích hợp liên môn
Trang 26* Điểm mới của sáng kiến
Đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triểncác năng lực và phẩm chất của học sinh: thay bằng phương pháp dạy học trên lớpchúng tôi đã đưa học sinh ra ngoài không gian lớp học, trường học;
Việc đánh giá không nặng về lí thuyết mà hướng đến các năng lực, phẩm chất, các
kĩ năng mà các em đã đạt được trong quá trình thực hiện chủ đề Việc tổ chức tiết học
ngoài không gian lớp học gắn liền với việc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn giữa Bộ
môn Lịch sử và Bộ môn Giáo dục công dân, học sinh tham gia các hoạt động khôngchỉ phục vụ việc lĩnh hội tri thức của một môn học mà là kiến thức liên môn, việc họctập không chỉ bó hẹp trong lớp học, trường học mà mở rộng ra ngoài phạm vi lớp học,trường học, học sinh chủ động, tích cực, sáng tạo trong việc tìm hiểu kiến thức
* Tính phổ biến của sáng kiến
Với tính khả thi đã đạt được của đề tài qua quá trình áp dụng, trong những qua thìnăm sắp tới, tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện với các tiết học ngoài không gian lớp học chohọc sinh trường THPT Mỹ Lộc
IV CAM KẾT KHÔNG SAO CHÉP HOẶC VI PHẠM BẢN QUYỀN
Sáng kiến này là kết quả của quá trình tôi tham gia các lớp tập huấn chuyênmôn do Sở GD&ĐT Nam Định tổ chức, là quá trình tự bồi dưỡng thường xuyên vềchuyên môn, nghiệp vụ, là quá trình thực hiện việc đổi mới sự nghiệp GD&ĐT theođịnh hướng phát triển các năng lực và phẩm chất cho học sinh hướng đến giáo dục giátrị sống và rèn kĩ năng sống cho các em Thực hiện đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm chuyênmôn trong năm học 2016-2017, năm học 2017-2018; việc xây dựng và tham gia dự thidạy học theo chủ đề tích hợp liên môn “Phát huy truyền thống yêu nước trên quêhương Nam Định” năm học 2016-2017 đạt giải ba cấp Bộ, là những kinh nghiệm quýbáu giúp tôi hoàn thành sáng kiến của mình Tôi xin cam kết không sao chép, vi phạmbản quyền của tác giả khác
CƠ QUAN ĐƠN VỊ
Trang 27Học sinh tìm hiểu về lịch sử địa phương tại Đền Trần Quang Khải
Học sinh dâng hương tại Đền Trần Quang Khải, Mỹ Lộc, Nam Định
Trang 29Học sinh nghe hướng dẫn viên giới thiệu về Đền Trần
Học sinh biểu diễn tiết mục văn nghệ tại Đền Trần
Trang 30Học sinh biểu diễn các tiết mục văn nghệ tại Đền Trần
Trang 31
Học sinh thuyết minh về Đền Trần